Pars

  1   1|            uero, quae in substantiam rei nihil efficiunt, sed extrinsecus
  2   1|  irrationabiliter opponi uidetur, si rei ueritatem subtilius intueamur.~
  3   1|         circumscriptionem cuiuslibet rei quidam definiunt, sed falso.
  4   1|         nihil refert ad proprietatem rei quam demonstrare intendimus.
  5   1|     distantiam interpositio alterius rei uel ulla ab inuicem diuisio.
  6   1|          habet, cum uidelicet 'heri' rei existentis designatiuum
  7   1|           secundum circumscriptionem rei accipia[n]t, non uidebitur
  8   1|             uocabulum; nec uocabulum rei esse dici potest, sed rei
  9   1|            rei esse dici potest, sed rei essentiae demonstratio;
 10   1|            utilitatem uel dignitatem rei pertinet, ad potentiam reducimus,
 11   2|       proferendum locutio, et melius rei proprietatem intelligimus
 12   2|              casus adiunctio propter rei demonstrationem; ubi enim
 13   2|           uerbi significatio fuerit, rei alicuius significationi
 14   2|           Qui enim prius nomen ipsum rei aptauit, non obliquo sed
 15   2|           designat quod inhaerentiam rei suae ad subiectam personam
 16   2|    constructionis diiudicatio; et ad rei quoque demonstrationem <
 17   2|         Boethius ostendit, nomen est rei non-existentis, ex quo etiam
 18   2|        tenent, sed simul praedicatae rei positionem faciunt. Non
 19   2|          Petrus' non inde esse nomen rei quod queat in ablatiuum
 20   2|           est Petrus'. Si enim nomen rei esset, tantumdem proponeret
 21   2|           officium tenent, sed etiam rei praedicatae significationem
 22   2|            hominis', quod existentis rei tantum nomen est. Si enim,
 23   3|              si nos quidem subtilius rei ueritatem intueamur, nec
 24   3|           per impositionem subiectae rei datum esset. Sic quoque
 25   3|             etiam nomina existentiae rei uel non-existentiae de quibus
 26   3|            esse, cum uidelicet nulli rei praedicatio eorum aptari
 27   3|          propositionis quam secundum rei existentiam nostrum est
 28   3|      enuntiationem, non ad essentiam rei reducitur.~Oportet autem
 29   3|           est diuini, quod nomen est rei et rectus quidem casus,
 30   3|         negatione remouetur. Si uero rei designatae remotionem pensemus,
 31   3|         reticetur. At licet secundum rei ueritatem determinationes
 32   3|              quantitatis uniuersalis rei secundum comprehensionem
 33   3|             dicitur. Nam uniuersalis rei quantitas in diffusione
 34   3|            contingat, dummodo natura rei non repugnaret ad hoc ut
 35   3|            diximus, eoquod, si actum rei consideremus, nihil esse
 36   3|            homo. Ea ergo quae natura rei non exspectat, non possumus
 37   3|           esse aduenientia natura<m> rei non expellunt. Possumus
 38   3|            eam esse. 'Chimaera' enim rei non­-existentis nomen est
 39   3|  significatione ueri intellectus uel rei existentiae, ut cum dicimus: '
 40   3|             quoque nomen existentiae rei et nihil dicit aliud nisi
 41   3|       demonstratione non-existentiae rei, eo uidelicet quod dicat
 42   3|           uel ipsius non-existentiae rei sicut et uerum existentiae:
 43   3|           scilicet est de existentia rei, ut, cum dicimus: 'Socratem
 44   3|          praedicari et de existentia rei et ita ubique agi de rei
 45   3|             rei et ita ubique agi de rei existentia, quod superius
 46   3|         modum, id est ad existentiae rei praedicationem accepta <
 47   3|         futurum est, non sit euentus rei determinatus. Nulla enim
 48   3|       cognosci possunt uel ex natura rei certi sunt. Ex existentia
 49   3|             non esse. Ex actu quidem rei nulla est certitudo, cum
 50   3|              dicitur et ipse euentus rei determinatus esse. Cum enim
 51   3|            ex ueritate propositionis rei euentus numquam uideatur
 52   3|       consueuit. Quae enim ex natura rei determinata sunt futura,
 53   3|               inquit, est inopinatus rei euentus ex confluentibus
 54   3|              potentiam, sed ad huius rei referatur natura(m>.~In
 55   3|              non quantum ad incertam rei /216/ constantiam, sed quantum
 56   3|       naturae uero facilitatem ipsam rei possibilitatem, qua scilicet
 57   3|           inopinati euentus, hoc est rei ipsius quae inopinabiliter
 58   3|        possit, aut quomodo ex aliqua rei natura certi esse possimus
 59   3|         euenire queunt~licet euentus rei ac Dei prouidentia in eodem
 60   3|     concedantur <et> sese comitantia rei euentus et Dei prouidentia
 61   3|             ad inconueniens secundum rei ueritatem quam secundum
 62   3|            ad constitutionem eiusdem rei referatur. Unum autem intellectum
 63   3|               unae erunt, etsi unius rei substantiam non perficiant
 64   3|           albedine et homine nullius rei substantia constituatur.
 65   4|          interpretatio dicitur, siue rei <quae> uel definitio substantialis
 66   4|        namque definitiones expressam rei substantiam demonstrant,
 67   4|           est, ueritas autem sola ad rei existentiam. Tunc enim uerum
 68   4|       nimirum non iam uerum secundum rei essentiam, sed secundum
 69   4|           probabile, cum tamen id in rei existentia, illud uero in
 70   4|        consistat; quae quidem opinio rei nullo modo essentiam mutat,
 71   4|             maius secundum ueritatem rei, sed secundum uisum accipit,
 72   4|         rationale mortale'." Si enim rei ueritatem attendamus, non
 73   4|            hominis est definitio, si rei ueritatem teneamus. Sed
 74   4|              inhaerentiam, quam sola rei destructio aufert, lex naturae
 75   4|           sententia. Sed si secundum rei naturam inferentiae necessitatem
 76   4|          reperiatur. Quia ergo actus rei ad necessitatis ostensionem
 77   4|         proprium est inquirere utrum rei natura consentiat enuntiationi,
 78   4|         demonstrant; quae ex nullius rei habitudine, ut superius
 79   4|            sint, -- unde et secundam rei cognitionem faciunt, --
 80   4|       referantur, quod primam faciat rei ipsius notitiam, quocumque
 81   4|    irrationale'. In illis enim eidem rei inhaerere <pro>ponuntur '
 82   4|     constituit.~Definitio autem alia rei est, alia uocabuli, quae
 83   4|           quae interpretatio dicitur Rei autem definitio alia secundum
 84   4|        mortale est, et econuerso. In rei tamen constitutione nihil
 85   4|        possit, secundum quidem actum rei, non secundum naturam. Ita
 86   4|              definitiones quae totam rei substantiam non exprimunt,
 87   4|              Si uero magis essentiam rei quam uocum proprietatem
 88   4|           agimus, definitionem nomen rei accipi. De quo quidem per
 89   4|             sit quidem definitio tam rei definitae quam definientis
 90   4|          autem ratio definitionem in rei demonstratione accipi probat,
 91   4|               in designatione tantum rei, non orationis, utimur --
 92   4|       interpretatio modo substantiam rei continet, modo uero quibusdam
 93   4|          compositionem quam secundum rei substantiam fiat, ueluti
 94   4|           compositionem sequitur nec rei potius proprietatem exprimit,
 95   4|            hoc quod animal homini in rei ueritate cohaereat, illam
 96   4|                 ut essentia, inquit, rei ad diuersitatem propositionis:
 97   4|         attendunt. Non enim essentia rei ut a propositione designata,
 98   4|         uitio constructionis, nullum rei uitium infertur. Si quis
 99   4|         uersarium ad inconueniens in rei ueritate, sed ad tale quod
100   4|             praeter ullam subiectae <rei> corruptionem recedere possit,
101   4|       materia proprie dicitur ex qua rei substantia constat. Unde
102   4|            retineat, sicut nec forma rei putanda est nisi quae ipsam
103   4|         utpote propria[m] et tota[m] rei essentia[m]; in quid materiam
104   4|            subiecta materia operando rei formandae suam formam imprimit
105   4|       materia proprie dicitur ex qua rei substantia constat. Unde
106   4|            retineat, sicut nec forma rei putanda est nisi quae ipsam
107   4|         utpote propria[m] et tota[m] rei essentia[m]; in quid materiam
108   4|            subiecta materia operando rei formandae suam formam imprimit
109   4|            augmentum motus essentiae rei secundum quantitatis ipsius
110   4|         Sicut enim, si quid cuilibet rei sit additum, totum maius
111   4|       additum, totum maius efficitur rei, si<c si> quid quantitati
112   4|           dicitur: 'si quid cuilibet rei sit additum', hoc est: adiunctum
113   4|           dicimus:~ si quid cuilibet rei sit additum totum maius
114   4|       generatio' nomen tam generatae rei quam ipsius generationis;
115   4|             corruptio' nomen est tam rei quae corrumpitur, quam ipsius
116   4|         sumitur, tam in designatione rei quam utimur, quam in demonstratione
117   4|   extrinsecus posuit; quorum alios a rei iudicio assignauit, alios
118   4|         alios a transsumptione.~  <A REI IUDICIO>~Quem autem locum
119   4|             autem locum Themistius a rei iudicio uocat, Tullius ab
120   4|              omnes proponere sciunt. Rei autem iudicium siue auctoritas
121   4|          tantum, qualis est essentia rei ad ueritatem propositionis
122   4|          minori secundum quantitatem rei uocat. A maiori uero secundum
123   4|              uera concluditur. Cuius rei tale Boethius posuit exemplum: "
124   4|            auctoritate locum, quem a rei iudicio uocauit, extrinsecus
125   4|              definitionem cuiuslibet rei uocauit, siue illa substantialis
126   4|     mediocriter labefactantem statum rei publicae Scipio priuatus
127   4|              minori, et econuerso.~A rei iudicio locus, quem solum
128   4|             loco accipimus quamlibet rei superiorem essentiam. In
129   4|   quaestionibus imponuntur subiectae rei, uel genus uel differentia
130   4|           Hoc autem Tullius rationem rei dubiae fidem facientem definiuit.
131   4|           sit uox maxima propositio, rei partem esse impossibile
132   4|         illud uiderit esse? Unde, si rei ueritatem teneamus, aeque
133   4|     propositum fuit probare uolumus, rei alicuius habitudinem ad
134   5|           est animatum. Nec tamen si rei ueritatem magis quam uisum
135   5|            opinionem, non quantum ad rei ueritatem descripta est,
136   7|            ac sicut in constitutione rei materia formaque conueniunt,
137   7|            unam diem dicimus.~Sed si rei ueritatem confiteamur, numquam
138   7|              et econuerso.~Si itaque rei ueritatem insistamus, oportet
139   7|            res illa quae est paries, rei illius quae domus est, pars
140   7|           nec fides recipit nec ulla rei similitudo sequitur, agere
141   7|          unde et ipsas de substantia rei esse et in partem materiae
142   7|        materiam uenit ut de essentia rei fiat, sed ut per eius coniunctionem
143   7|         illam quae data est secundum rei substantiam quam eam quae
144   7|             nisi substantiae, id est rei constituentis aliam substantialiter,
145   7|       terminis, ut albedini et albae rei quae ab hoc nomine 'albo'
146   7|            illae quae secundum actum rei determinant, non secundum
147   7|            oratione demonstramus, ex rei ipsius demonstratione totius
148   7|                In distributione enim rei uniuersalis non quantitatis
149   7|     praecedant. Quod enim in materia rei collocatur natura, necesse
150   7|          substantia in constitutione rei significatae non ponitur.
151   7|          enim uox aliqua naturaliter rei significatae inest, sed
152   7|       Amplius: diuisio generis, quae rei naturam <exprimit>, quae
153   7|          sicut et definitio, quamdam rei demonstrationem facere debet.~
154   7|     diuisiones ad maiorem propositae rei cognitionem supponendae
155   7|            secundum diuersas eiusdem rei aut species aut formas.
156   7|            nominis esse dixit, aliam rei. Eam autem quae nominis
157   7|    etymologia maxime nomen aperiant, rei quoque subiectae faciunt
158   7|            non aperirent; sed maxime rei demonstrationem definitio
159   7|         rerum differentiam et plenam rei demonstrationem componitur.
160   7|             haec nominis, illa autem rei definitio dicitur.~  DE
161   7| DEFINITIONIBUS RERUM SUBSTANTIALIBUS~Rei autem definitio alia secundum
162   7|           substantialem tantum, quae rei substantiam conficiunt,
163   7|             uero causae nec secundum rei essentiam proferuntur descriptiones,
164   7|            igitur et auctoritatem et rei custodiamus ueritatem et
165   7|    intelligenda mittimur, quippe nec rei dandae nomen ponitur, sed
166   7|           dictionum aliae uni tantum rei impositae sint, ut Socrati,
167   7|    coniungitur, quando circa eiusdem rei significationem ei quod
168   7|     abundemus, sufficit qualiscumque rei demonstratio propter rem
169   7|              propter quid denotandum rei sit impositum.~Definitiones
170   7|      definitiones quaedam <secundum> rei substantiam, quaedam uero
171   7|           definitio supraposita eius rei quam album nominant, esse
172   7|      definitio uero est quae maximam rei demonstrationem facit quam
173   7|           singulis partibus singulas rei proprietates distinguit,
174   7|       definita uocabula plures saepe rei proprietates quam definitum