Pars

  1   1|    intellectus atque oratio prolata, falsa autem eadem, postquam surrexerit.
  2   1|        uidebantur, quae utraque ipse falsa esse conuincit. Quantitates
  3   1|           nomina quoquo modo possent falsa constructionis regula, secundum
  4   1|           profecto sententia liquide falsa apparet. Multa enim per
  5   1|            fiebant. Ex quo manifeste falsa /108/ apparet ea quoque
  6   2|              cadaueris praedicarent, falsa esset omnino; cum et 'homo'
  7   2|           erit quidem oppositio. Sed falsa propositio quae dicit cadauer
  8   2|      accipiatur. At uero si hominis, falsa est enuntiatio eo defuncto;
  9   2|            illud quod intulit, licet falsa esset inferentia, illud '
 10   2|      supposuit, in quo et inferentia falsa est (qua dicitur quoniam
 11   2|             esset, uera poterat esse falsa menente secunda, ipse scilicet '
 12   2|         negatio<nem> posuit, cum pro falsa eam propositionem induxit: '
 13   3|     praepositam condi[c]tionem , duo falsa profero. Quodsi ad ueritatem
 14   3|         dicimus 'propositio uera uel falsa', id est 'uerum uel falsum
 15   3|            quoddam animal est asinus~falsa omnino apparet consecutio,
 16   3|          intellectibus propositionum falsa manifeste ex praemissis
 17   3|            aliam existere diceremus, falsa omnino consecutio esset,
 18   3|       aliquid existentium praedicet, falsa est propositio quae proponit '
 19   3|           homini subiceretur, sic et falsa esset, si aliud praedicaretur.
 20   3|             quo non solum inferentia falsa fit, rerum <etiam> illata
 21   3|            praedicatorum impediri ex falsa praedicatione monstrauit,
 22   3|            uniuersalem, sed, si haec falsa sit, illam necessario ueram,
 23   3|            nec uera simul cum ea nec falsa esse potest, quippe eius
 24   3|       destruit. Illa uero simul esse falsa potest, numquam autem simul
 25   3|             enim fortasse simul erit falsa cum ea. Re enim hominis
 26   3|          animal simpliciter', semper falsa est; est enim omnino impossibile
 27   3|            homo non est homo' semper falsa sit atque, 'omnis homo est
 28   3|          homo [est] albus est albus' falsa est, et quae /177/ dicit: '
 29   3|              esse ostendit. Si autem falsa sit 'quidam homo est albus',
 30   3|         albus', quae et simul cum ea falsa potest esse plusque denegat
 31   3|               ut ostensum est, simul falsa esse poterit. Unde subtilius
 32   3|             scilicet aliquando simul falsa cum uniuersali reperiatur
 33   3|              est falsam esse, et cum falsa sit, ueram, siue scilicet
 34   3|               uera est affirmatio et falsa negatio; cum autem non est,
 35   3|          positae affirmationis, quae falsa erat, negatio <uera> qua
 36   3|           quoque relatu contradictio falsa dicitur ueluti si dicatur: '
 37   3|           numquam simul uera est uel falsa; sed semper inuicem ita
 38   3|         quotiens haec uera est, illa falsa est, et econuerso, siue
 39   3|    saepissime uitiat, qua substracta falsa remanet propositio.~Recipit
 40   3|            determinari concedunt, ne falsa fiat enuntiatio.~Fortasse
 41   3|         aliquis non est aliquis; sed falsa ultima, uera fuit prima.~
 42   3|           erit mortuus', quae omnino falsa uidetur. Cum enim categorica
 43   3|             201/ sine corpore. Atque falsa mihi omnino uidetur illa
 44   3|       necesse est non esse hominem', falsa est 'omne animal necesse
 45   3|              homine'; et tunc quidem falsa est, sicut et 'omne animal
 46   3|        homini', non magis inuenietur falsa quam simplex, haec scilicet:~
 47   3|            propositionum exponi quod falsa erit et uniuersalis negatiua,
 48   3|        hypotheticae; et prima quidem falsa est quae alteram habet partem
 49   3|          expositis uera est prima et falsa secunda. /207/~In his autem
 50   3|             illa enim uera est, haec falsa. Similiter et istae cum
 51   3|     concedunt. Dicunt enim quod, cum falsa sit propositio '<possibile
 52   3|      remoueri. Cum ergo dicimus: 'si falsa est Socratem esse lapidem
 53   3|           determinate esset uera, et falsa similiter, ut sunt omnes
 54   3|            futuro nulla sit uera uel falsa determinate, omnium tamen
 55   3|            determinate quae uera uel falsa esset, nescirent. Cum enim
 56   3|              uera est; si autem non, falsa, siue haec nobis cognita
 57   3|           sin autem futurum non sit, falsa est. Certum autem est quia
 58   3|             non esse, quod uidelicet falsa proponit. Quare et eorum
 59   3|   consequentiam, cum haec uera, illa falsa esse, ut dictum est, possit.
 60   3|            modo uera sit eadem, modo falsa. Si uero ita sumpseris ut '
 61   3|              suam aperire. Sic autem falsa potest ostendi secunda consequentia:
 62   3|             Ut sit semper enuntiatio falsa, <cum> in quadam una significatione
 63   3|           animal', oportet, cum haec falsa sit, illas quoque tres falsas
 64   3|             dici possunt, quarum una falsa est, duae autem uerae. Illa
 65   3|              uerae. Illa uero tantum falsa dicitur cum sit eius diuidens
 66   3|             quae falsis aequipollent falsa[s] esse; quippe 'omnis substantia
 67   3|     aequipollentiam; quae cum tantum falsa sit, istae tamen duae neque
 68   3|            tantum uera est et altera falsa. At uero quaecumque ueris
 69   3|    quaecumque eadem sunt cum falsis, falsa esse. Sed fortasse 'omnis
 70   3|              neque uera tantum neque falsa dici potest, sed partim
 71   3|            sed partim uera et partim falsa, secundum ueri uel falsi
 72   3|           irrationalis', haec tantum falsa est enuntiatio cuius diuidens
 73   3|              neque uera tantum neque falsa esse diceretur. Sic quoque
 74   3|       rationale et irrationale', cum falsa sit, eo uidelicet /229/
 75   3|             est neutrum', quae etiam falsa est, harum sententias continet
 76   3|       caeleste sidus sunt animalia', falsa est tantum et unius propositionis
 77   3|         altera pars uera sit, altera falsa; quando scilicet multiplicitas
 78   3|     contradictionis est uera et alia falsa, ueluti 'hic homo est rationalis'
 79   3|    utrarumque una uera est et altera falsa.~At uero si multis propositionibus
 80   3|          ipsius contradictoria, quae falsa est. Idem quoque in figuris
 81   3|              modo tantum accipiatur, falsa prorsus uidebitur ipsa secunda
 82   4|             ex ueris propositionibus falsa texitur consequentia hoc
 83   4|             ex ueris propositionibus falsa[m] consequentia[m], modo
 84   4|              rusticus~utraque aperte falsa est, cum uerum habeat antecedens
 85   4|        unaquaque propositio uera uel falsa dicenda est. Ista autem
 86   4|             curat siue uera sit siue falsa inferentia propositae consequentiae,
 87   4|             est animal, cum scilicet falsa sit eius diuidens: 'quidam
 88   4|              si est homo, est animal~falsa omnino reperiretur, si propositionum
 89   4|             impositionem attendamus, falsa erit consequentiae sententia.
 90   4|               omnis homo est animal, falsa est: nullus homo est animal (
 91   4|            homo est animal', et quod falsa est 'nullus homo est animal'
 92   4|           una, et alia; similiter et falsa; ex his autem duobus:~ si
 93   4|     accipienda ut nusquam reperiatur falsa, sed ita ut [sunt semper]
 94   4|             oppositione uim habebat, falsa relinquitur. Sic quoque
 95   4|        propositio fieret, non iam ex falsa procederemus propositione,
 96   4|     uidelicet 'lapidem' et 'hominem' falsa enuntiatione coniungimus,
 97   4|         album, nullus homo est albus~falsa tamen est quae proponit:~
 98   4|         albus, <Socrates est albus'>~falsa tamen ab omnibus conceditur:~
 99   4|        inconueniens, cum apertissime falsa sit ea quae dicit:~ si Plato
100   4|           lapis praedicatur de eodem~falsa erit tam assumptio quam
101   4|           est filius~cum haec aperte falsa sit, illa autem uera possit
102   4|          animal uel lapis'. Alioquin falsa esset maxima propositio
103   4|             categorica tam uera quam falsa, tam affirmatiua quam negatiua,
104   4|             excludam. Ac tunc quidem falsa est propositio, quia etiam
105   4|              non de uocibus, agitur. Falsa enim esset quaelibet suprapositarum
106   4|        propositio: 'omnis homo est', falsa tamen semper est ista: '
107   4|            ex] ipso existente aperte falsa est ex uero antecedenti
108   4|       manifestum utrum haec uera uel falsa dicenda sit. Illae quoque
109   4|          uera, et alteri, uel si est falsa, et alia. Et hoc est quod
110   4|              siue scilicet uera siue falsa, uera sit illa consequentia
111   4|    hypotheticae confert, quae aperte falsa est. Sed nec maxima quoque
112   4|   cohaerentiam quae non est, et ideo falsa est antecedens categorica
113   4|              de homine uniuersaliter~falsa quidem est tam assumptio
114   4|        quoddam animal non est asinus~falsa tamen est huiusmodi consequentia:~
115   4|            utrumque abnegatiuum est. Falsa itaque omnino est ea consequentia
116   4|       rationale et mortale sit homo, falsa tamen est haec consequentia:~
117   4|               Socrates, propter unum falsa est, ac si propter mille.
118   4|             inueniatur, alioquin pro falsa teneatur.~Licet autem praedicatio
119   4|          dicit uel non est, uera uel falsa est propositio --, et ad
120   4|           constantia apponenda esse. Falsa namque uidetur haec consequentia
121   4|       Sophroni<s>cus' paria dicamus, falsa tamen est omnino haec consequentia: /
122   4|        quidem consequentia non minus falsa est.~Haec autem ad relatiuorum
123   4|         prima enim uera est, secunda falsa; de quibus quidem enuntiationibus
124   4|               uera est affirmatio et falsa negatio; cum autem non est,
125   4|           significant, uera sunt uel falsa in significatione, sed omnino
126   4|              non fuerit, omnia de eo falsa, et eum scilicet sanum esse
127   4|              si uera est affirmatio, falsa est negatio~uel~ si uera
128   4|            uel~ si uera est negatio, falsa est affirmatio --~ita quidem
129   4|            altera uera est et altera falsa. Circa praedicationem uero '
130   4|             non est sanus, est aeger~falsa est, nisi constantia suppleatur,
131   4|          aeger~Sed tunc quidem plane falsa est tota consequentia, quippe
132   4|        animal, est aegrum~quae etiam falsa est eadem causa qua superiori;
133   4|              est sanum, est aegrum',~falsa etiam erit haec consecutio;
134   4|        itaque conditionale uerteris, falsa est consecutio.~Si uero
135   4|           quia est animal est aegrum~falsa erit consequentia. Talis <
136   4|           non est sanum, est aegrum'~falsa etiam erit consecutio. Sequitur
137   4|     consequenti adiungatur non minus falsa consecutio apparet: si enim
138   4|          falso coniunctae deseruiat. Falsa est enim propositio quae
139   4|              etiam ostendi potest ex falsa sua contradictoria 'quidam
140   4|              et uera ex quibusdam et falsa ex quibusdam uidetur. Similiter
141   4| demonstratione unius tantum ponatur, falsa est. Similiter pensanda
142   4|               unus tantum accipitur, falsa est assignatio et falsa
143   4|              falsa est assignatio et falsa reciprocatio.~De loco autem
144   4|            altera uera est et altera falsa. Circa praedicationem uero '
145   4|             non est sanus, est aeger~falsa est, nisi constantia suppleatur,
146   4|          aeger~Sed tunc quidem plane falsa est tota consequentia, quippe
147   4|        animal, est aegrum~quae etiam falsa est eadem causa qua superiori;
148   4|            non est sanum, est aegrum~falsa etiam erit haec consecutio;
149   4|        itaque conditionale uerteris, falsa est consecutio.~Si uero
150   4|           quia est animal est aegrum~falsa erit consequentia. Talis <
151   4|           non est sanum, est aegrum'~falsa etiam erit consecutio. Sequitur
152   4|     consequenti adiungatur non minus falsa consecutio apparet: si enim
153   4|          falso coniunctae deseruiat. Falsa est enim propositio quae
154   4|              etiam ostendi potest ex falsa sua contradictoria 'quidam
155   4|              et uera ex quibusdam et falsa ex quibusdam uidetur. Similiter
156   4| demonstratione unius tantum ponatur, falsa est. Similiter pensanda
157   4|               unus tantum accipitur, falsa est assignatio et falsa
158   4|              falsa est assignatio et falsa reciprocatio.~De loco autem
159   4|             Haec autem argumenta ita falsa esse deprehenduntur ut saepe
160   4|           assumpta fuit et concessa, falsa esse conuincitur, ex qua
161   5|           est animal~quamuis utraque falsa sit, sicut nec istae, quae
162   5|          etiam sum asinus. Sed tamen falsa disiuncta ex pari coniuncta
163   5|         neque non sedere. Illa tamen falsa ex coniuncta sua, et ista
164   5|              tertium, quae similiter falsa statim apparebit, uel duas
165   5|           enim corporibus ita aperte falsa inueniretur quod uero antecedenti
166   5|             uera esse non dubitetur, falsa est manifeste hypothetica
167   5|               Si itaque uera sit uel falsa naturalis consequentia,
168   6|              haec regula in pluribus falsa esse conuincitur. Qui enim
169   6|             est animatum, est animal~falsa est omnino. Haec autem non