Pars

 501   2|       significari comprobant. Quod enim in Substantia Aristoteles dixit
 502   2|             monstrauit. Boethius quoque in Primo Categoricorum 'non-homo'
 503   2|                   quid autem significet in 'homine' ipso non continetur;
 504   2|               dixisse meminimus: "uocis in proprias significationes
 505   2|        significationes quae determinate in sententia uocis tenentur.
 506   2|               irae certum est procedere in his omnibus quae latrant.
 507   2|              perficiunt, priorem quoque in tractatu locum obtinere
 508   2|                  de quibus quidem illud in quaestione ducitur quomodo
 509   2|               non iam tamen dictionibus in constitutione dictionis
 510   2|              sicut orationem, acceperis in eoque officio partes eius '
 511   2|                 quod intra tenent solam in ipsis compositionem, non
 512   2|               disiuncta; sed hoc maxime in his accipiendum est compositis
 513   2|              fortasse 'impius' quod ex 'in' praepositione et 'pio'
 514   2|              non uidetur accedere. Nam 'in' praepositio numquam priuatorie
 515   2|           impositionem consistit; sicut in Secundo Periermenias Aristoteles
 516   2|             erat quod 'homo albus' unum in significatione diceret,
 517   2|               albus ambulans' unum esse in significatione negauerat.
 518   2|                 attribueret, quae simul in eodem non possunt consistere.
 519   2|                  ut Aristoteli placuit, in huiusmodi compositione oppositio
 520   2|        huiusmodi compositione oppositio in adiecto, uel in eo quod
 521   2|               oppositio in adiecto, uel in eo quod alterum cui adiunctum
 522   2|              alterum cui adiunctum est, in compositione per extra,
 523   2|             sumptum, oppositum est, uel in eo quod adiectiuum quod
 524   2|                 usus est, cum bonitatem in citharizando tantum accepit,
 525   2|                citharaedus et bonus est in quocumque, esse citharaedum
 526   2|             citharaedum bonum similiter in quocumque. Quam enim significationem
 527   2|             sumpta dictio tenet, eamdem in oratione posita retinere
 528   2|               et compositarum dictionum in sensu differentia, cum eisdem
 529   2|             connectuntur, maximam tamen in compositione tenent affinitatem.
 530   2|          rationale', sic etiam seruatur in componenda dictione. Neque
 531   2|                 animal-rationale'; unde in Periermenias Secundo: "nec
 532   2|          dicimus aliquem. Aut quae sibi in oratione superflue apponuntur, -
 533   2|             post primum superiluit-, ea in dictione non componimus;
 534   2|                 non componimus; unde et in eodem subditur: "nec quaecumque
 535   2|                   nec quaecumque insunt in aliquo," ut 'homo-animal', '
 536   2|                homo-bipes'. Insunt enim in homine animal et bipes.~
 537   2|             dicta est. Unde et Boethius in Prima Editione Perihermenias "
 538   2|            quoque orationis partes quas in<de>finitas dicunt, per se
 539   2|                significationes, tamquam in multiplic<it>ate aequiuocationis
 540   2|      intellectus facere uidentur, atque in hoc imperfecta earum significatio
 541   2|                qua intellectus habetur, in huiusmodi dictionibus non
 542   2|           dictionibus non tenetur sicut in nominibus et uerbis, quae
 543   2|               dicitur. Sed dico quod si in 'de' praepositione submissi
 544   2|               quidem illud Boethii quod in Primo Categoricorum dicitur,
 545   2|               quoque siue coniunctiones in definitione nominis Aristoteles
 546   2|            Aristoteles includeret, quam in sequentibus ponemus; nisi
 547   2|         sequentibus ponemus; nisi forte in 'significatiuo' definitam
 548   2|             sensum supplere, nisi etiam in se fuerint significatiuae,
 549   2|                syllaba si addetur. Unde in Periermenias dicitur: "sed
 550   2|    significatiuas esse confiteamur, sed in eo significationem earum
 551   2|               praepositiones designant, in eo scilicet quod uel de
 552   2|                 coniunctionem simul eos in cursu un<i>o ac per 'et'
 553   2|              Quorum quidem significatio in eo imperfecta seu ambigua
 554   2|            circa talia demonstrant quae in significatione eorum non
 555   2|                non tenentur, sed potius in designatione oppositarum
 556   2|          demonstratio fieri non potest, in quorum, ut dicimus, inquisitione
 557   2|              dialectica maxime desudat.~In 'nomine' autem <tam> nomina
 558   2|          dialectici fecerunt; qui etiam in 'uerbi' uocabulo non solum
 559   2|                  orationis partes, quas in perfectae significationis
 560   2|          dicebant: coniunctiones quidem in coniungendo, praepositiones
 561   2|        coniungendo, praepositiones uero in praeponendo; quarum consideratio
 562   2|               definitam significationem in 'significatiuo', ut dictum
 563   2|               constructionum; qui etiam in eo significatiui ad placitum,
 564   2|               Sed de his quidem uberius in sequentibus disseremus.~
 565   2|          informatum, sicut et 'currens' in quodam praesentialiter cursum
 566   2|                mortale'. Non tam igitur in significatione temporis
 567   2|             uerbo recedere uidetur quam in modo significandi. Verbum
 568   2|               solum inhaerentiam facit, in eo tempus quoque designat
 569   2|              suae ad subiectam personam in tempore denotat. Nomen autem
 570   2|                est currens' dicit. Unde in Secundo Periermenias Aristoteles: "
 571   2|             accipiebamus tamquam cursum in subiecto ponentes atque
 572   2|                ponentes atque inhaerere in praedicato; hunc enim sensum '
 573   2|            tantumdem /124/ intelligimus in 'currit' quantum in 'est
 574   2|        intelligimus in 'currit' quantum in 'est currens'; non quidem
 575   2|                 Cum autem cui copuletur in 'est currens' subiectum
 576   2|            diceremus, ipsumque 'animal' in subiecto, 'inhaerere' uero
 577   2|              subiecto, 'inhaerere' uero in praedicato, atque 'homini'
 578   2|              praedicato, atque 'homini' in /124.l0/ determinatione
 579   2|           arbitror, ratio temporis fuit in nomine quae personae exstitit.
 580   2|               nominum aut participiorum in positio tertiae personae
 581   2|                nulla fit de persona uel in nomine uel in participio
 582   2|               persona uel in nomine uel in participio mentio. Sic etiam
 583   2|               tempore facere eum opinor in nomine, eo scilicet quod
 584   2|                homo', 'album', aut alia in comparationem dicuntur,
 585   2|         significationem non mutare quod in eadem significatione diuersa
 586   2|           consueta neutri acceptio quae in aequiuocationem ducitur;
 587   2|               exigit constructionem uel in nominibus uel in uerbis.
 588   2|     constructionem uel in nominibus uel in uerbis. Cum enim 'comedere'
 589   2|           impositione. Unde Aristoteles in tractatu nominis in Primo
 590   2|         Aristoteles in tractatu nominis in Primo Periermeniarum: "Catonis
 591   2|              casus nominis." Quae etiam in eo cum nomine conuenire
 592   2|          significatiua est separata, et in eo diferre quod cum 'est'
 593   2|      quemadmodum nomina faciunt. Sed si in 'nomine' pluralis quoque
 594   2|                 quis' et 'siquis', quae in<de>finitae sunt significationis,
 595   2|               esse poterit siue falsum, in cuius sensu paenitentia
 596   2|            non-homo', 'non-album'. Unde in eodem Periermenias dicitur: "'
 597   2|              dictum est, sicut et recta in 'nomine' inclusit; de impositione
 598   2|             nominis infiniti talem idem in tractatu uerbi causam subiunxit: "
 599   2|            infinitum, quoniam similiter in quolibet est, uel quod est,
 600   2|                attribuit, quod infinita in ipsis uidit contineri ,
 601   2|               non sunt; licet tamen non in eis solis nec omnibus infinitis.
 602   2|          significationem perimant. Unde in Primo Periemenias dicitur: "
 603   2|              Aristoteles, huius nominis in hac significatione inuentor,
 604   2|         constituit 'hominem' remouendo. In eo enim quod 'hominem' remouet,
 605   2|               potest eius significatio, in eo quod infinitum dicitur,
 606   2|             secundum remotionem finiti. In qua tantum remotione, dum
 607   2|                 aiunt, enuntiationem et in sensu affirmationis uertere
 608   2|                 quae non sunt homo'; et in sensu negationis, si 'hominem'
 609   2|               ea quidem affinitate quod in ipsis saepissime infinitas
 610   2|              quales quidem causae saepe in etymologiis redduntur, ut '
 611   2|            affinitatem nominis 'bruti', in intentione habuit quod maxima
 612   2|              hinc hoc nomen illi affine in sono protulit. Sunt autem
 613   2|             autem qui omne infinitum et in his quae sunt et in his
 614   2|        infinitum et in his quae sunt et in his quae non sunt esse concedunt,
 615   2|               dicitur. Sed profecto non in aliis uocabulum esse dicimus
 616   2|             uocabulum esse dicimus nisi in his quibus est impositum
 617   2|              curro', quod quidem tempus in copulatione principalis
 618   2|      principalis significationis, sicut in nomine superius dictum est,
 619   2|                de subiecto dicuntur uel in subiecto sunt." In quo quidem
 620   2|         dicuntur uel in subiecto sunt." In quo quidem ipse monstrauit
 621   2|           subiecto -- nec scilicet sunt in subiecto -- ut 'homo' et '
 622   2|                  uel ea etiam quae sunt in subiecto, temporis quoque
 623   2|                esse uoluerit. Unde ipse in Substantia: "et a prima,
 624   2|          praedicatio."~/130/ Alii autem in eo quod ait uerbum notam
 625   2|       principalem eorum significationem in eo esse docuerit , quod
 626   2|                 significant, non quidem in essentia sua, sed magis
 627   2|             quae de subiecto dicuntur," in quo uniuersalia esse monstrauit, "
 628   2|               esse monstrauit, "et sunt in subiecto," in quo accidentia
 629   2|                   et sunt in subiecto," in quo accidentia esse docuit,
 630   2|               congruunt.~Boethius autem in <prima> editione Periermenias
 631   2|             alias expositiones protulit in eo quod ait 'ut eorum quae
 632   2|              eorum quae de subiecto uel in subiecto'; prima quidem
 633   2|                subiunxit: ut eorum quae in subiecto sunt, hoc est fundamento,
 634   2|                 a uerbis significantur, in eo supposuit, quod ait uel
 635   2|                quod ait uel esse tantum in subiecto et non dici uel
 636   2|           species quae per 'esse tantum in subiecto' accepit, ut cursus
 637   2|    irrationabiliter. Utquid enim, sicut in actionibus aut passionibus
 638   2|        significant, sic <non> quoque et in caeteris inuenietur? Sicut
 639   2|                uero quae rerum personas in essentia sua non significant,
 640   2|           Petrus' construi potest, nisi in subiecto ipsum quoque intelligatur
 641   2|            adiacentem attribui dicunt, <in> eo quod qui me album esse
 642   2|              praedicatio essentiae quae in eo est quod hoc illud esse
 643   2|                 innuitur. Sic quoque et in caeteris uerbis quae etiam
 644   2|         currentibus proponit--, proprie in ipsa propositionis sententia
 645   2|         innuendo attribui, quae utraque in uerbi significatione tenentur;
 646   2|          diuersa tempora distribuerent, in eo scilicet quod aliud praesentialiter
 647   2|                erit. Utquid enim, sicut in aequiuocatione sua ens acceptum
 648   2|      significationes dicendum est atque in singulis acceptum simplex
 649   2|         cognouit. Ideoque 'uerbi' nomen in his tantum dictionibus uolunt
 650   2|                  quoque, memini, quando in ui uerbi ponitur, secundum
 651   2|            dicimus 'Socrates est' atque in ui uerbi 'est' utimur, actionem
 652   2|                  Cum autem substantiuum in essentia rerum sumitur,
 653   2|        concedunt, qui 'uerbi' uocabulum in supradictis tantum custodiunt,
 654   2|                 de actione aut passione in 'est' uerbo percipient,
 655   2|                monstrare, quae actiones in 'iacendo' uel 'uiuendo'
 656   2|      significationem actionis passionem in alium inferentis. Oportet
 657   2|             inspiciamus. Videntur autem in eo maxime differre, quod
 658   2|               esse nomen rei quod queat in ablatiuum resolui, ac si
 659   2|            significationem differentiam in nuncupatiuo et substantiuo
 660   2|              uerbo accipere, sed eamdem in utroque sententiam proferri
 661   2|          institutionem nuncupatiui quam in constructione tenet, uitiosa
 662   2|        conceditur, quae, ut dictum est, in eo fuit ut tantum propria
 663   2|             praetermittendum quod uerba in enuntiationibus posita modo
 664   2|                 aliquid praeter hominem in ipso esset attributum, in /
 665   2|               in ipso esset attributum, in /135/ eodem loeo 'hominem'
 666   2|              praedicatione per accidens in Secundo Periermenias dicitur.
 667   2|             appositiones; adiacens enim in eo dicitur uerbum quod praedicato
 668   2|                 est, teneat. Unde etiam in Secundo Periermenias dicitur: "
 669   2|          essentias copulare, quod omnes in essentia significat, quomodo
 670   2|               quoque quod interponitur, in designatione non-existentium
 671   2|               orationis sententiam quam in ea tota exprimere uolumus,
 672   2|                 non dicatur.~Sed quaero in illa figuratiua locutione: '
 673   2|                 pensatur ac simul uerba in sensu alterius enuntiationis
 674   2|           sententia intelligenda; atque in eo impropria dicitur orationis
 675   2|           poematis nomen de quo agimus, in enuntiatione continetur.
 676   2|                continetur. Aut fortasse in eo quoque impropria dici
 677   2|                recti casus uocem habet, in significatione obliqui utimur,
 678   2|                chimaera est opinabilis' in eo figuratiua atque impropria
 679   2|               aliud uerba quam uideatur in uoce, proponant in sensu;
 680   2|             uideatur in uoce, proponant in sensu; non enim chimaerae,
 681   2|             copulae officium habeat, ut in ea quoque qua dicitur: '
 682   2|                tota etiam enuntiatione, in qua tertium inseritur. Cum
 683   2|     augerationem de chimaera supposuit, in quo et inferentia falsa
 684   2|           enuntiationes cur non dicamus in quibus non-existentium nomina
 685   2|           suorum. Sicut enim dictum est in impositione 'hominis' 'dicatur
 686   2|             homo', sic etiam dictum est in huiusmodi re non existente: '
 687   2|                ipsis secundum hoc quod <in> impositionem ueniunt, sicut
 688   2|                impropria fuerit nec eam in qua inuentum est significationem
 689   2|                Neque enim inuentum fuit in officio solius copulationis,
 690   2|             uerum simul, ut dictum est, in sig<nificati>one existentium
 691   2|             ponitur quae non sunt atque in ipso non continentur? Unde
 692   2|                quemadmodum oppositionem in adiecto secundum oppositionem
 693   2|              est praedicari per se, sed in eo quod adiacet alteri in
 694   2|               in eo quod adiacet alteri in compositione. Unde et bene
 695   2|                aut formas syllogismorum in enuntiationibus praeteriti
 696   2|           puerum'. Quare et totum ipsum in conuersione in subiecto
 697   2|              totum ipsum in conuersione in subiecto ponendum est, hoc
 698   2|             uerborum acceptione seruata in modis syllogismorum futuri
 699   2|              terminus idem non sit. Nam in prima 'sedens' subiciebatur,
 700   2|            prima 'sedens' subiciebatur, in secunda autem 'erit <sedens>',
 701   2|              aut corrigenda reliquerunt in quibus dialecticae subtilitatem
 702   2|             Infinita autem uerba, sicut in remotione finiti significatio
 703   2|             currit', non solum de cursu in remotione mentionem facit,
 704   2|                 si diceret: 'non currit in praesenti', secundum quod
 705   2|              proponebat, destruunt, cum in propositionibus ponuntur
 706   2|                propositionibus ponuntur in negatione statim ac uerbum
 707   2|                Unde cum ait Aristoteles in Secundo Periermenias: "erit
 708   2|              taceri Boethius dicit quod in enuntiatione positum infinitum
 709   2|              sed statim, ut dictum est, in duas dictiones separatur,
 710   2|                 et ipsae <saepe> quoque in enuntiationem ueniunt, uelut
 711   2|        coniunctione dictionum calumniam in Glossulis eius super Periermenias
 712   2|        infinitationis quoque proprietas in <o>ratione quoque inuenietur,
 713   2|        infinitaretur quam oratio; sicut in Secundo Periermenias ad '
 714   2|                diceret inconueniens est in eo scilicet, ut dictum est,
 715   2|  Postpraedicamenta nouissime adiecimus, in quibus Partium textum compleuimus.~
 716   3|                  Oportuit enim materiam in partibus praeparati ac deinde
 717   3|               priores erant, ita quoque in tractatu praecedere debuerant
 718   3|          constructionem exsequemur, sed in his tantum opera consumenda
 719   3|               seu falsitatem continent, in quarum inquisitione dialecticam
 720   3|          supremus dies terminauerit, et in his quisque quod doctrinae
 721   3|           doctrinae locum studio nostro in utrisque reseruatum non
 722   3|            penitus omissa, labor noster in lucem proferat, interdum
 723   3|                dissoluat. Confido autem in ea quae mihi largius est
 724   3|                 aut laborem esse censeo in iusta expositione uerborum
 725   3|              expositione uerborum quam <in> inuentione sententiarum.~
 726   3|           quorum septem codicibus omnis in hac arte eloquentia latina
 727   3|                  Boethii autem quattuor in consuetudinem duximus, Librum
 728   3|                 plenissime concludet et in lucem usumque legentium
 729   3|                 quasi iam reiectum onus in humeros rursus caritas tollit
 730   3|               ex definitionibus partium in superiori libro earum diligenter
 731   3|                 est manifesta, ubi quid in singulis membris sit intelligendum,
 732   3|              agendo intellectum quemdam in animo audientis constitueret,
 733   3|                 sumas compositum, sicut in tractatu nominis superior
 734   3|           partium nihil extra designat. In hoc igitur tantum a dictionibus
 735   3|                diuiditur quod non solum in toto, sicut dictiones, uerum
 736   3|            sicut dictiones, uerum etiam in partibus significationem
 737   3|             homo currit'; nam et 'homo' in se et 'currit', ex quibus
 738   3|  demonstrationem contendunt. Sicut enim in dictionibus transpositio
 739   3|               proferam 'roceci', ita et in omnibus orationibus significationis
 740   3|   significationem. Nec mirum, cum etiam in his orationibus coniunctio
 741   3|               ad ueritatem orationis et in ipsis orationibus competens
 742   3|                coniunctio, quanto magis in simplicibus dictionibus
 743   3|               Imperfecta autem est quae in dispositione dictionum competenti
 744   3|          numerum copulantur. Sed nondum in eis completa est sensus
 745   3|               imperatiua et aliae, quas in diuisione perfectae orationis
 746   3|               homo albus', perfecta est in se oratio et plene eum qui
 747   3|                uel albedinis ad hominem in ea exprimitur. Cum enim
 748   3|              uerbo fieri non contingit. In hoc enim uerbum a participio
 749   3|               maxime pendere dinoscitur in uerbis, quibus solis alicuius
 750   3|               meum uel desiderium meum, in eo scilicet quod iubeo illi
 751   3|              ipse ueniat. Unde et saepe in consequentiis uerba optatiui
 752   3|                 concludunt, partes eius in enuntiationes resoluunt,
 753   3|              sensum tamen propositionis in eo quod uerum uel falsum
 754   3|         definitione propositionis, quam in sequentibus dabimus, propositionem
 755   3|                  Socrates currit', quod in subiecto proferimus, propositio
 756   3|              quae scilicet significatio in dicendo est, non <in> nominando,
 757   3|       significatio in dicendo est, non <in> nominando, ut in expositione
 758   3|                  non <in> nominando, ut in expositione definitionis
 759   3|                 Socratem currere', quod in subiecto propositionis profertur,
 760   3|             conceditur oratio. Cum enim in definiendo perfectionem
 761   3|           specialiter homini conueniat, in dicendo aliquid nullam perfectionem
 762   3|                earum diuisionem ponamus in praesenti.~  DIVISIO PERFECTARUM~
 763   3|             oppositam illis una cum eis in diuisione orationis apponere,
 764   3|              audio', 'lege' supponitur, in quo etiam persona /152/
 765   3|          imperatiua a uerbo imperatiuo, in quo imperatio continetur,
 766   3|           imperatiuo utimur; ueluti cum in praeceptis Legis dicitur: "
 767   3|           poetis relinquendae sunt, qui in fabulis suis siue historiis
 768   3|               153/ fallitur. Neque enim in eo quod dialecticus est
 769   3|           ascribendae, ut uidelicet eas in materiam et intentionem
 770   3|                 ueritatis, unumquemque, in quantum dialecticus est,
 771   3|              ipsa quaestione dialectica in Libro Periermenias egerit,
 772   3|              dialecticorum est propria. In hoc huius artis principale
 773   3|                eas pertinere clarum est in quibus ueritas aut falsitas
 774   3|      enuntiationes, quarum definitionem in Topicis suis Boethius secundum
 775   3|                 Aristotelem protulimus; in hoc tamen ab illa diuersa,
 776   3|                 est 'habitus de eo quod in re est uel non est', quos
 777   3|                 quos quidem intellectus in animo audientis prolata
 778   3|               non est homo', id audiens in animo concipit quod homo
 779   3|               falsum', id est: 'ita est in re quod Socrates currit,
 780   3|            Socrates currit, uel non est in re'. Neque enim cum dicimus: '
 781   3|                 siue 'proponens id quod in re est uel quod in re non
 782   3|                 quod in re est uel quod in re non est'. Sicut enim
 783   3|                 rebus solis agentes eos in animo audientis constituimus.~
 784   3|              155/ qui 'hominem' Socrati in animo suo coniungit, 'animal'
 785   3|         coniungit, 'animal' simpliciter in ipso intelligit, quem scilicet
 786   3|               esse, cum uidelicet simul in anima eiusdem non possint
 787   3|             ipsis intellectibus insunt, in eodem esse contingeret,
 788   3|                 eodem esse contingeret, in ipsa uidelicet anima, quae
 789   3|               his itaque manifestum est in consequentiis per propositiones
 790   3|                 scilicet ut, si ita est in re quod 'omnis homo est
 791   3|               homo est animal', ita est in re quod 'omnis homo est
 792   3|               consequentia, necesse est in re esse, sed non intelligi.
 793   3|             esse, sed non intelligi. Et in hac quidem significatione
 794   3|             apparet.~/156/ Siquis autem in consequentiis ad ipsas propositiones
 795   3|               propositionibus annuntiet in consequentiis agi, ea utique
 796   3|              omnis homo est substantia' in officio nominis alterius
 797   3|                 quicquam ueri uel falsi in ea existit. Amplius: si
 798   3|              perfectae sint orationes, <in> impositionem nominis possunt
 799   3|            agant; siue id de rebus quod in re est enuntient, ut 'homo
 800   3|                est lapis', siue id quod in re non est proponant, ut '
 801   3|               est dicens illud quod est in re uel quod non est in re,
 802   3|              est in re uel quod non est in re, et in hac quidem significatione '
 803   3|              uel quod non est in re, et in hac quidem significatione '
 804   3|                uesperascit', 'pugnatur' in proprietate propositionis
 805   3|            quoque significatio personae in ipsis attenditur, propositionis
 806   3|               scilicet de una tantum re in ea agitur, hoc modo: 'Socrates
 807   3|            Neque enim est ratio ut, cum in aliqua propositione de diuersis
 808   3|              apponeretur uel 'Socrates' in praedicato repeteretur.
 809   3|                 inhaerentiae proprietas in uerbo sit intelligenda,
 810   3|                 simpliciter inhaerentia in ipso est accipienda, ne
 811   3|             Amplius: si ad ea de quibus in propositionibus agitur,
 812   3|              non est lapis'. Si enim et in uera propositione, cum dicitur: '
 813   3|          hominis, iam profecto 'animal' in subiecto et 'inhaerentia'
 814   3|               subiecto et 'inhaerentia' in praedicato, et 'hominem'
 815   3|                praedicato, et 'hominem' in determinatione oportet accipere;
 816   3|                oportet accipere; aut si in eadem propositione et inhaerentia
 817   3|           subiecta haberet. Rursus: cum in ea propositione: 'homo est
 818   3|            omnibus suis accidentibus et in natura substantiae, prout
 819   3|       inhaerentia', inhaerentiam quoque in inhaerentia per uerbum copulamus,
 820   3|       inhaerentia per uerbum copulamus, in adiacentia scilicet sicut
 821   3|               adiacentia scilicet sicut in aliis propositionibus. Si[
 822   3|           propositionibus. Si[cut] enim in essentia attribueretur per
 823   3|           dicatur quia est inhaerentia, in ipsa quoque rursus inhaerentiam
 824   3|       inhaerentiam oportet esse, ita ut in infinitum ratio procedat.
 825   3|                exigit, quippe prior est in natura tamquam fundamentum,
 826   3|         accidens attribui. Non enim, si in 'est' uerbo aliquid accidens
 827   3|                sedens' cum ipso Socrate in subiecto intelliguntur,
 828   3|           copulare possunt, quia omnium in essentia acceptorum designatiua
 829   3|        expositoriae, ut uidelicet aliud in ipsis intelligamus quam
 830   3|             quam uerba sonare uidentur; in illa quidem animal homini
 831   3|                 praedicationem animali, in ista autem lapidem auferri,
 832   3|              aeterno ac necessariae, ut in Hypotheticis nostris aperiemus.
 833   3|                  quae quidem ab omnibus in hoc dictionibus differunt
 834   3|                 uerae sunt, cum ita est in re sicut enuntiant, tunc
 835   3|               autem falsae, cum non est in re ita. Et est profecto
 836   3|                ita. Et est profecto ita in re, sicut dicit uera propositio,
 837   3|           quidem quae categoricae sunt, in praesenti tractentur; illae
 838   3|                per se accipimus, ueluti in ea propositione qua dicitur: '
 839   3|        praedicatum subiecto copulat; et in his quidem tribus categoricae
 840   3|      PROPOSITIONIS~Et sunt nonnulli qui in praedicato ipsum quoque
 841   3|                Unde et ipse Aristoteles in Secundo Periermenias "nihil,
 842   3|          ambulantem <esse>." Unde <cum> in 'ambulat' et participii
 843   3|      praedicatum. Unde et quotiens ipsa in propositionibus ponuntur,
 844   3|              subiungitur, non etiam rem in se aliquam continet quam
 845   3|               ens' conuincitur. Si enim in 'est' participii quoque
 846   3|                   Ea enim quae sibi uel in eodem praedicato uel in
 847   3|                 in eodem praedicato uel in eodem subiecto ita apponuntur,
 848   3|             subiecto ita apponuntur, ut in praecedenti subsequens intelligatur,
 849   3|             superfluere monstrauit quae in praecedentibus intelliguntur,
 850   3|            tamen accidentis ualet, quod in praecedenti non notabatur.
 851   3|                  quamuis alterum possit in altero intelligi, non est
 852   3|               homo est animal', quamuis in specie /163/ genus accipi
 853   3|                 possit, id est 'animal' in 'homine', non est tamen
 854   3|             animal est.~Non autem solum in appositione dictionum superfluitas
 855   3|         superfluitas existit, sed etiam in appositione propositionum,
 856   3|                 animal'. Cum itaque uel in uno antecedenti uel in uno
 857   3|              uel in uno antecedenti uel in uno consequenti duas huiusmodi
 858   3|            quarum illa quae adiungitur, in praemissa contineatur, ueluti
 859   3|                 et corpus~altera quidem in ipso antecedenti uel in
 860   3|                 in ipso antecedenti uel in ipso consequenti post alteram
 861   3|           contineat. Et est quidem haec in partibus consequentiae superfluitas,
 862   3|     consequentiae superfluitas, sed non in consecutione; quae quidem
 863   3|            tertium ponitur, praedicatum in ipso copulari. Unde et bene
 864   3|               Boethius accipere, quando in praedicatum ac subiectum
 865   3|      categoricam, propositionem diuisit in Categoricis Syllogismis
 866   3|                autem simplex propositio in duas partes, in subiectum
 867   3|              propositio in duas partes, in subiectum et praedicatum,
 868   3|               sequuntur. Subiunxit enim in proximo:~ Hae autem partes
 869   3|                 simplicis propositionis in quibus diuiditur principaliter
 870   3|         uniuersalis secunda diuisio, ut in propositione 'omnis homo
 871   3|                 ex sequentibus Boethium in supradicta diuisione principales
 872   3|          interpositum inclusisse, sicut in sequenti diuisione. Sic
 873   3|                 praedicato diuidit. Nam in eo quod ex uerbo et nomine
 874   3|           praedicatum componimus, sicut in Tertio Postpraedicamentorum
 875   3|       PRAEDICATO~Nunc autem, quia uerbi in propositione positi tam
 876   3|               maius eo sit aut aequale. In his autem quae secundum
 877   3|              substantiam continent, sed in parte tantum subiectum attingunt,
 878   3|                homo est, (quod scilicet in re subicitur), non est maius
 879   3|             maius, immo ad<est> prorsus in essentia; ac sicut falsam
 880   3|            scilicet quod unaquaeque res in se recipit ac subsistit,
 881   3|                 substantia'. Aliud enim in nomine 'Socratis' quam in
 882   3|               in nomine 'Socratis' quam in nomine 'hominis' uel caeteris
 883   3|     intransitiue copulari, ut uidelicet in eadem re ipsius impositio
 884   3|               eadem re ipsius impositio in subiecto inueniatur; ueluti
 885   3|                 transitiuam grammaticam in quibusdam propositionibus
 886   3|             ipso per ipsum agitur, tunc in ipso ipsum intelligitur
 887   3|              praedicata uox et subiecta in eadem re conueniunt atque
 888   3|             casus', illud 'diuini' quod in subiecto profertur, nomen
 889   3|               aut quae non; quae quidem in Secundo Periermenias Aristoteles
 890   3|                se praedicari concessit, in quibus non est oppositio
 891   3|                quibus non est oppositio in adiecto uel accidentalis
 892   3|                 coniunctionem autem tam in appositione quam in compositione
 893   3|                 tam in appositione quam in compositione accepit. Nam '
 894   3|            accepit. Nam 'homo mortuus', in quo de oppositione in adiecto
 895   3|                   in quo de oppositione in adiecto exemplum dedit,
 896   3|                 humani cadaueris, sicut in Primo Postpraedicamentorum
 897   3|               praedicationis coniunctio in appositione tantum consistit
 898   3|             dictionem per se sumunt, ut in eo quod dicitur: 'Homerus
 899   3|           ponitur, cuius significationi in quibusdam adest et in quibusdam
 900   3|    significationi in quibusdam adest et in quibusdam abest, ut in praemissis
 901   3|               et in quibusdam abest, ut in praemissis exemplis. Nam '
 902   3|             quod subiungitur praedicato in quibusdam excluditur, non
 903   3|                subiecto praedicari. Nam in quibusdam deficit, cum uidelicet
 904   3|                apponitur subiectum quod in uerbo non tenetur, hoc modo: '
 905   3|               coniunctione oppositionis in adiecto <in> eo uolunt,
 906   3|                oppositionis in adiecto <in> eo uolunt, quod hic inter
 907   3|                sed magis de oppositione in adiecto, hoc est in adiuncto.
 908   3|         oppositione in adiecto, hoc est in adiuncto. Nam 'opinabili'
 909   3|            opinabile' proprie accipitur in designatione tantum non-existentium.
 910   3|              non est." Non itaque solum in compositione oppositio in
 911   3|               in compositione oppositio in adiecto seruatur, ueluti,
 912   3|               praedicantur; uerum etiam in appositione consistit /168/
 913   3|              itaque quae coniunctim tam in appositione quam in compositione
 914   3|                 tam in appositione quam in compositione praedicantur,
 915   3|             singula praedicari possunt, in quibus non est oppositio
 916   3|                quibus non est oppositio in adiecto uel accidentalis
 917   3|              non inter ea oppositio uel in altero eorum accidentalis
 918   3|                sententia proponunt quam in uoce uideant<ur> habere;
 919   3|               tyrannus ille adhuc uiuat in filiis suis, non in sensu
 920   3|               uiuat in filiis suis, non in sensu tyranno aliquid attribuimus,
 921   3|               chimaera est opinabilis', in cuius sensu nulla proprietas
 922   3|                   Sed ad haec dico, cum in sensu de dictamine agatur,
 923   3|              nomen est dictaminis, quid in 'poeta' intelligitur? Si
 924   3|          dicebam figuratiuas locutiones in eo a proprietate rectae
 925   3|               casus nominatiui, non hoc in resolutione sensus custodiunt
 926   3|                 quod poema componit, -- in resolutione sensus sensum
 927   3|                 ipsum dictamen nominat; in quo est figura, cum potius '
 928   3|              Homeri' utimur. Unde, quia in sensu 'Homerus' ad determinationem
 929   3|              est, esse propositum nomen in sensu accipitur, hoc est '
 930   3|           dicitur: 'ille tyrannus uiuit in filiis' ac 'uiuere' 'tyranni'
 931   3|                 coniungitur, qui potius in sensu uiuere proponitur, '
 932   3|                 praedicationem seruemus in enuntiatione supraposita
 933   3|                 praedicentur disiunctim in quibus non est oppositio
 934   3|                quibus non est oppositio in adiecto uel accidentalis
 935   3|         praedicatio, saepe contingit ut in accidentali praedicatione
 936   3|             tale subiectum ponitur quod in uerbo quoque contineatur,
 937   3|              coniunctionem oppositionis in adiecto et accidentalis
 938   3|                 non est tamen oppositio in adiecto, quia non fit per
 939   3|            exemplum post primum posuit, in quo alterum ad subiectum
 940   3|              est 'esse' ad 'chimaeram'; in quo non solum inferentia
 941   3|              quoque uelimus tenere quam in Tertio Postpraedicamentorum
 942   3|                 Et fit quidem oppositio in adiecto in 'est opinabile',
 943   3|             quidem oppositio in adiecto in 'est opinabile', nisi forte
 944   3|              est opinabile', nisi forte in eo quod adiectiuum non adiungitur
 945   3|               et numerum, sicut <etiam> in oratione.~Manifestum est
 946   3|                 coniunctim praedicantur in quibus aut accidentalis
 947   3|       praedicatio non est aut oppositio in adiecto; coniunctionem autem
 948   3|                   171/ composita quoque in unum nomen possunt simul
 949   3|               de cuius nos compositione in Primo Postpraedicamentorum
 950   3|      Postpraedicamentorum disputauimus. In quo praecipue ostendit non
 951   3|              multiplicata, ita ut usque in infinitum proferamus 'homo
 952   3|               bipes' 'homini' appositum in oratione superfluit, in
 953   3|                 in oratione superfluit, in compositione quoque ipsi
 954   3|                  coloratum', quia tamen in sensu 'corporis' non tenetur
 955   3|            nomen superfluere; quae enim in alio sunt, illa superfluere
 956   3|          superfluere dixit, id est quae in praecedentibus intelliguntur,
 957   3|            personam et numerum subiecti in constructione respicit;
 958   3|                omnia'. Si autem 'omnia' in subiecto intelligeretur,
 959   3|             Neque enim quamuis 'Caesar' in praedicato ponatur, quod
 960   3|             personae, quod ad subiectum in hoc maxime, ut dictum est,
 961   3|           futuro proponuntur.~Nunc uero in singulis immoremur. Ac prius
 962   3|         qualesque conuersiones habeant, in his Introductionibus diligentius
 963   3|          eruditionem conscripsimus.~Nec in his rursus nobis immorandum
 964   3|          dicitur particularis nec secum in falsitate posse pati uniuersalem,
 965   3|                mutuo auferunt; quod tam in complexis quam in incomplexis
 966   3|              quod tam in complexis quam in incomplexis licet inspicere.
 967   3|              non-homo' et 'animal'. Nec in his etiam, ubi immediatio
 968   3|              quod simul possint adesse, in contingenti scilicet materia
 969   3|              contradictoria. Sic quoque in categoricis propositionibus
 970   3|               patitur. Quo enim tempore in aliquo ostendere possemus
 971   3|                non contingit; quod enim in negatione non clauditur
 972   3|       praedicati determinatio subiecti, in qua praedicatum ipsum subiecto
 973   3|              subiecto relinquitur, quod in ipso subiecto non inuenitur,
 974   3|       particularis affirmatiuae tollit, in contradictoriam eius incidit,
 975   3|       consecutio se habuit, tanto plura in ipsis perimuntur. Unde et
 976   3|           fortasse dicitur haec remotio in qua 'omnis' ponitur, maior
 977   3|             ponitur, maior esse quam ea in qua 'quidam', quippe hic '
 978   3|               homo' uero ad nullum, hic in 'quidam homo' unusquisque
 979   3|       unusquisque aufertur, nullus uero in 'omnis'. Qui uero dicit '
 980   3|                expositionem negationum. In negatione itaque quanto
 981   3|           negatione itaque quanto plura in praedicato continentur,
 982   3|           praedicato continentur, tanto in ipso excluduntur, omnia
 983   3|              ipso clauduntur. Nam sicut in affirmatione unum ex omnibus
 984   3|                omnibus attribuitur, ita in negatione 'omnis' remouetur:
 985   3|               non est homo. Quod itaque in affirmatione circa aliquem
 986   3|              circa aliquem praedicatur, in negatione circa omnes remouetur,
 987   3|             praedicatae dictionis eodem in utraque remanente. Cum enim
 988   3|              uidelicet non sit aliquis, in quo scilicet unusquisque,
 989   3|      suprapositis omni affirmationi eam in contradictionem recte opponi
 990   3|              quae quidem dicit non esse in re quod prima dicebat, id
 991   3|              disiungatur. Sic quoque et in hypotheticis propositionibus
 992   3|             ostendentes quidem non esse in re quod ipsa dicit. Nec
 993   3|               aperte diceretur non esse in re quod negatiua illa dicit: '
 994   3|               est animal' aequipolleat, in sensu potius affirmatiua
 995   3|                 habeat aequipollentiam, in sensu tamen maximam habet
 996   3|         differentiam, cum haec scilicet in affirmatione, illa uero
 997   3|                 affirmatione, illa uero in negatione proponatur, ac
 998   3|             scilicet non plus aut minus in eis denegetur quam affirmatio
 999   3|                album, immo nullum esse; in quo maior negatio proponitur.
1000   3|           albedine careant; plus itaque in ista quam in illa denegatur