Pars

3501   6|                 autem terminus ille est in his quoque figuris qui utrique
3502   6|                 quidem prior extremitas in sensu praecedit, c uero
3503   6|             harum posteriorum figurarum in primam, quae scilicet rectam
3504   6|                  si non est a non est c~In his uero quattuor suprapositis
3505   6|              syllogismorum modos, sicut in prima figura, unum quidem
3506   6|                 per assumptionem b, qui in sensu est antecedens, alium
3507   6|               conclusionem c, /525/ qui in sensu est ultimum consequens,
3508   6|        consequens, sicut ex resolutione in primam figuram, ut dictum
3509   6|             SECUNDAE ET TERTIAE FIGURAE~In hac autem figura quae secunda
3510   6|          alterum sicut fuit concludens. In tertia uero figura quemcumque
3511   6|         consequentiarum et resolutiones in primam figuram exigunt.~
3512   6|              quidem consequentia diuisa in assumptionem et conclusionem
3513   6|                prima, commutato ordine. In qua quidem /526/ ostensione
3514   6|              modus primae figurae. Idem in caeteris huius figurae modis
3515   6|                est b~Nunc autem omnium <in>aequimodarum propositionum
3516   6|                  si non est c non est a~In his autem quattuor suprapositis
3517   6|             ultima conclusio ueniat, si in primam figuram per resolutionem
3518   6|                earum transponatur; quod in singulis modis inspicere
3519   6|                Quae quidem consequentia in assumptione et conclusione
3520   6|            assumpto b concluseris atque in primam figuram per resolutionem
3521   6|              secunda, ordine commutato, in quartum primae figurae modum
3522   6|                 est b~/529/ Idem quoque in caeteris inuenies, quorum
3523   6|      inuestigata est atque tractata nec in his diutius immorandum est,
3524   6|             earum syllogismis posuimus, in disiunctis earum syllogismos
3525   6|               531/ si quis ex coniuncta in disiunctam uel ex disiuncta
3526   6|             disiunctam uel ex disiuncta in coniunctam uelit incidere,
3527   6|                aut est a, aut non est b~In eadem itaque terminorum
3528   6|             certum est consistere, quas in eisdem terminis necesse
3529   6|             dictum est, omnis disiuncta in se simplicem teneat conuersionem,
3530   6|                quamcumque partem ipsius in assumptione auferes, alteram
3531   6|           geminato ex his consequentiis in quibus hypothetica ad hypotheticam
3532   7|              communem omnium utilitatem in eisdem desudare compellimur.
3533   7|              indigeat studio nec tantum in nobis mortalibus scientia
3534   7|                 ut posterius apparebit, in ipso quoque tractatu diuisiones
3535   7|              terminos participent atque in eadem materia consistant;
3536   7|                diuisio dicta est oratio in qua aliquid per aliqua diuidi
3537   7|             quam diuidentium. Est autem in hac diuisione: 'substantia
3538   7|                 Nomen autem diuidentium in eo inuenitur quod in Tertio
3539   7|        diuidentium in eo inuenitur quod in Tertio Topicorum Boethius
3540   7|             diuidentium, ponitur, <cum> in Libro Diuisionum idem ait
3541   7|             componitur definitio, sicut in sequentibus monstrabimus.
3542   7|                  distributio. Unde idem in Diuisionibus: "oportet,
3543   7|          ratione, ut uinum <aqua mixtum in uina> aquae mixta actu ipso
3544   7|              mixta actu ipso diuidimus: in uinum uero et aquam, ex
3545   7|             prima significatione ipsius in praesenti nobis tractandum
3546   7|        monstramus. De his namque tantum in Libro Diuisionum Boethius
3547   7|           indigentia quae saepe existit in nomine prohiberet." Hae
3548   7|               alias dicens esse generis in species, alias uocis in
3549   7|                 in species, alias uocis in significationes, alias totius
3550   7|           significationes, alias totius in partes. Quarum differentias
3551   7|                 uidelicet uel subiectum in accidentia sua, uel accidens
3552   7|            accidentia sua, uel accidens in subiecta, uel accidens per
3553   7|              accidentia recipiunt, siue in diuiso, siue in diuidentibus, /
3554   7|         recipiunt, siue in diuiso, siue in diuidentibus, /537/ siue
3555   7|                diuidentibus, /537/ siue in utroque. Quod itaque dixit '
3556   7|                 se diceret, nihil aliud in eo quod 'secundum se' dixit
3557   7|                secundum accidens, fiunt in quibus neque accidens cum
3558   7|              Fit igitur diuisio generis in species, quotiens genus
3559   7|                 Multiplex quoque oratio in eos intellectus quos designat,
3560   7|          Boethius uoluit quotiens totum in proprias partes diuidimus,
3561   7|            huiusmodi, cum uel subiectum in accidentia uel accidens
3562   7|                 accidentia uel accidens in subiecta sua uel accidens
3563   7|               subiecta sua uel accidens in coaccidentia diuiditur;
3564   7|             diuiditur; subiectum quidem in accidentia sua sic: 'corpus
3565   7|                 alia obscura'. Non enim in nomine subiecti solam substantiam
3566   7|       subsistere queat. Accidentis uero in subiecta hoc modo fit diuisio: '
3567   7|             inanimatum'. Accidens autem in coaccidentia diuiditur hoc
3568   7|                et diuisum et diuidentia in eodem subiecto simul reperiuntur,
3569   7|             subiecto simul reperiuntur, in hoc quidem albedo simul
3570   7|                albedo simul et duritia, in illo uero albedo et mollities.
3571   7|          pluribus specie differentibus, in eo quod quid sit, praedicatur;
3572   7|                 aut de quo genus statim in quid praedicatur, hoc est
3573   7|               quid praedicatur, hoc est in proximo loco. Nam etsi indiuidua
3574   7|               ipsis quoque etiam genera in quid praedicantur, quare
3575   7|                proprie ac principaliter in species tantum proximas
3576   7|        describitur: distributio generis in proximas species. Cum autem
3577   7|              species. Cum autem generis in species distributio fit, /
3578   7|             differentias uel negationes in distributione generis induci
3579   7|                pro specie ponimus, quae in ipsis proprie intelligi
3580   7|         intelligi non potest, magna est in utroque uocis abusio. Nam '
3581   7|              non continet, cum materiam in sententia[m] non retineat,
3582   7|            Negatio uero, quae non solum in his quae sunt, uerum etiam
3583   7|              his quae sunt, uerum etiam in his quae non sunt, consistit,
3584   7|                pro ipsa specie ponitur, in qua et speciei materia et
3585   7|              forma continetur, ac sicut in constitutione rei materia
3586   7|                formaque conueniunt, ita in definitione ad rem ipsam
3587   7|           speciei, plura tamen fortasse in nomine speciei continentur
3588   7|                speciei continentur quam in definitione, ut 'hominis'
3589   7|     determinationem quandoque sumuntur. In eo autem quod differentiarum
3590   7|                atque ipsarum negationem in diuisione generis Boethius
3591   7|          distinguuntur ex qua contra se in eadem diuisione ponantur,
3592   7|               Ac prius eam aptauit quae in affirmatione et negatione
3593   7|              specie ponitur, quod nihil in substantia speciei facit,
3594   7|        discipulus. Unde recte contra se in diuisione eiusdem generis
3595   7|            Sicut enim prohibemus dicere in differentiis: 'animal <aliud>
3596   7|                 neutrum', haec subiecti in accidentia diuisio erit,
3597   7|               diuisio erit, non generis in species aut in talia quae
3598   7|              non generis in species aut in talia quae bene pro speciebus
3599   7|                quod relatio uel caetera in praedicamento Ad aliquid
3600   7|                praedicamento Ad aliquid in species suas diuidi prohibemus
3601   7|               eas non ita pro speciebus in quibus insunt, poni quemadmodum
3602   7|            fieri per differentias atque in loco specierum differentiae
3603   7|                 quibusdam sumi dicuntur in officio specialium nominum
3604   7|                 etiam materiae teneatur in nominibus differentiarum.
3605   7|                memini, tantam abusionem in uocibus fieri ut, cum nomen
3606   7|                  cum nomen differentiae in diuisione generis pro specie
3607   7|               re>tur. Alioquin subiecti in accidentia diuisio dici
3608   7|                 per eas, inquit, genera in species diuidimus." Ipsum
3609   7|                 etiam infinitum speciei in designatione oppositae speciei
3610   7|               non-corpus', 'non-corpus' in designatione tantum spiritus
3611   7|             accipitur nec est infinitum in significatione, sed substantiuum
3612   7|       propositam diuisionem uel generis in species esse uel totius
3613   7|                 species esse uel totius in partes uel uocis in significationes.~
3614   7|              totius in partes uel uocis in significationes.~At uero
3615   7|                  At uero nihil obest si in ea annumeratione diuisionum
3616   7|           huiusmodi diuisiones quae uel in differentias <uel> in negationem
3617   7|               uel in differentias <uel> in negationem factae adduntur
3618   7|                enim et diuisionem uocis in modos postea adiunxit, quam
3619   7|            uocabula uel infinita nomina in significatione noua usurparemus
3620   7|              haberet, cum ipse Boethius in Libro Diuisionum propter
3621   7|              propter diuisionem generis in differentias differentiarum
3622   7|                 requirat. Qui etiam cum in negatione specierum sententiam
3623   7|                 saepe etiam ipsa oratio in diuisione generis uenit,
3624   7|               ita pro speciebus poni ut in ipsis significationem /543/
3625   7|                 specierum. Oportet enim in eadem significatione uocabula
3626   7|            uocabula differentiarum sumi in diuisione generis in qua
3627   7|               sumi in diuisione generis in qua significatione ipsa
3628   7|                 qua significatione ipsa in definitione speciei ponuntur,
3629   7|                 ex diuisionibus generis in differentias Boethius definitiones
3630   7|          uocabulum copuletur. Unde ipse in Primo Diuisionum cum eamdem
3631   7|              materiam esse ostenderet: "in eodem, inquit, diuisionis
3632   7|                 diuisionibus dixit quae in differentias Þunt, non de
3633   7|                 species; species namque in definitione speciei non
3634   7|               ipsam diuisionem subiecti in accidentia omn<ino posse
3635   7|           diuisionem a Boethio subiecti in accidentia uocari quae in
3636   7|               in accidentia uocari quae in pura fit accidentia, nulli
3637   7|        substantialia; aut potius, sicut in nostra fixum est sententia,
3638   7|       Porphyrius per differentias genus in species diuidi dixit, secundum
3639   7|        sententiam qua naturam generalem in species redigi atque distribui
3640   7|           potius per differentias genus in species diuidi uoluit, cum
3641   7|            animal'. Cum autem genus aut in species aut in differentias
3642   7|                genus aut in species aut in differentias soluitur, non
3643   7|              differentias soluitur, non in posteriores sed in superiores
3644   7|                  non in posteriores sed in superiores diuidendum est;
3645   7|              determinant distributionem in proximas species. Porphyrius
3646   7|              erunt.~Proprie tamen genus in proximas tantum uel species
3647   7|               Si autem genus semper uel in proximas species uel in
3648   7|                 in proximas species uel in proximas differentias diuideretur,
3649   7|               ut unumquodque genus duas in natura proximas species <
3650   7|            omnis diuisio generis semper in duas species compleri posset;
3651   7|              relatione habebam. Si enim in omnibus id contingit generibus,
3652   7|              earum nomina non habeamus, in natura tamen rerum non minus
3653   7|                 esse natura Aristoteles in Praedicamentis docuit. Ex
3654   7|           multae erunt eiusdem, sed, ut in Libro Periermenias dictum
3655   7|              sibi non potest, cum prior in natura sit ut genus. Quodsi
3656   7|             priorem et posteriorem esse in natura. Quo<d> enim prius
3657   7|           altera prior sit ac posterior in natura ac se ipsa etiam;
3658   7|               speciebus; aut nos itaque in his ultra quam oporteat
3659   7|               genera respexit. Sicut et in eo quod de speciebus in
3660   7|                 in eo quod de speciebus in multis operibus suis confirmat --
3661   7|           propter infinitatem specierum in omnibus teneri non potest;
3662   7|              autem ut diuisionem totius in partes tractemus, quae secundum
3663   7|               differentia speciei inest in substantia, sed post speciem
3664   7|             post speciem nihil est quod in substantia indiuidui ueniat.
3665   7|              potest esse, quippe partes in quantitate uniuersalitas
3666   7|            uniuersalitas non habet, sed in suae communitatis diffusione
3667   7|                 Quod autem Plato, sicut in Isagogis suis Porphyrius
3668   7|                suis Porphyrius meminit, in specialissim<a a generalissim>
3669   7|             atque existentiae mobilitas in his quidem diu persistere
3670   7|              non possunt indiuiduis, ut in primis animalium subiectis
3671   7|              pars hic homo, alia ille'. In quibus quidem secundum constructionem
3672   7|             pars lineae enuntiatur. Sed in omnibus sensus atque intentio
3673   7|               lineae'. Unde et Boethius in Libro Diuisionum totius
3674   7|               quam ad uerba respiciens.~In his quidem totis unitas
3675   7|          naturae consistere non potest, in quibus partium disgregatio
3676   7|                  Neque enim res una est in natura hic populus, sed
3677   7|            substantiis constitui potest in natura, ut haec membra in
3678   7|               in natura, ut haec membra in Socrate, aut coniungi hominum
3679   7|               ut haec ligna uel lapides in fabrica huius domus. Horum
3680   7|            namque albedo et hic digitus in uno toto conueniunt; alterum
3681   7|                 Illas autem partes quae in una compositi sui natura
3682   7|      generalissimo unum necessarium est in natura, cum nulli possi<
3683   7|                 ari praedicamento, quae in rerum natura omnino sunt
3684   7|              sunt discreta. Ac fortasse in his quoque totis quae nostra
3685   7|           natura disponit, sed non unit in substantia, ut de pu<n>c<
3686   7|          significatio ex partibus ipsis in oratione contingit, id est
3687   7|             sunt, sed tantum totius, ut in hoc homine animam et corpus,
3688   7|                 quibus coniungitur, uel in hac domo hunc parietem et
3689   7|         possumus habere secundariam, ut in hoc etiam homine, si hunc
3690   7|           secundum totius destructionem in substantia principalitatem
3691   7|           partes destructae suum etiam <in> substantia destruant totum,
3692   7|          parietis destructus hanc domum in substantia quoque destruit.
3693   7|             domus quae ex ipso constat, in sua substantia non remanet,
3694   7|          insimul acceptae. Cum autem et in partibus eius hic lapillus [
3695   7|                hic lapillus auferretur, in residuis partibus domus
3696   7|            huius domus substantia, quae in tota ipsius materia est,
3697   7|                 remanet, et ipsam domum in substantia necesse est perimi.
3698   7|                 est, ueluti pars a toto in cuius quantitate clauditur.
3699   7|              simul caeterae partes quae in eius constitutione ponuntur
3700   7|             secundum compositionem quae in dispositione partium est,
3701   7|           partem contingat esse, quippe in infinitum substantia cresceret,
3702   7|                totum prius accipiebamus in consecutione ut ad aliud
3703   7|              Sed hi nimirum miror quare in his consequentiis:~ si est
3704   7|               extremorum coniunctionem. In priori namque consequentia '
3705   7|            animal' ut genus sequebatur, in posteriore uero ut species
3706   7|             apponendam censent. Sic nec in suprapositis rationabiliter
3707   7|                uim quoque destructionis in substantia pensemus. Sicut
3708   7|                ablato quantitas quaedam in residuo corpore manet, sed
3709   7|              sed non ea tota quae prius in toto fuerat, sic quoque
3710   7|          Socratem remanere uiderimus et in ipso adhuc hominis integram
3711   7|          permanere? Non itaque hic homo in omnibus suis partibus simul
3712   7|                 consistere uidetur, sed in his tantum praeter quas
3713   7|               Si enim omnium simul quae in homine modo sunt, 'Socrates'
3714   7|               hic homo esse, omnia quae in eo sunt praedicabuntur.
3715   7|                etiam> ipsam, quae etiam in nobis <a> caeteris animalibus
3716   7|          partibus compositis; etsi enim in tecto omnes partes eius
3717   7|                 dispositae ac similiter in pariete aut fundamento,
3718   7|              tamen eiusdem proprietatis in eo conceduntur quod integra
3719   7|               totum constitutiuum esse. In hoc autem toto econtra dicitur
3720   7|                quantum ad alia integra, in eo scilicet quod quaelibet
3721   7|              permanentes non habent, ut in orationibus et temporibus
3722   7|          essentiam. Et orationem quidem in ultimae litterae prolatione,
3723   7|                poterunt dici, nisi sibi in prolatione succedant ad
3724   7|        significatio discernitur; sic et in die parte<s> sibi in eodem
3725   7|                 et in die parte<s> sibi in eodem subiecto succedentes
3726   7|               hanc primam et illam quae in eo deest uel in illo simul,
3727   7|              illam quae in eo deest uel in illo simul, sed hanc quae
3728   7|            alioquin diem totum compleri in singulis horis diceremus,
3729   7|             primae insimul acciperentur in una die uel multae tertiae,
3730   7|                 saluari non posset, qui in partibus temporis continuationem
3731   7|               recipit sine permanentia, in oratione autem neutrum.
3732   7|               namque econtrario prorsus in partibus temporis, ut uidelicet
3733   7|               disgregari necesse esset. In partibus quoque orationis
3734   7|              orationem et diem accipere in sibi succedentibus circa
3735   7|              quo cursum suum ab Oriente in Occidentem sol perficit,
3736   7|               Plures autem simul partes in tempore numquam sunt, quia
3737   7|              aliquid esset. Quae itaque in re tota non sunt, secundum
3738   7|               At uero haec argumentatio in eo debilitatur quod cum
3739   7|              quam collectionem efficiat in qua comprehendatur.~Fit
3740   7|              discernendi; quarum quidem in plantis unam tantum exercet,
3741   7|                 secundum quam crescunt; in animalibus autem duas, eamdem
3742   7|             scilicet et sensibilitatem, in homine uero tres simul continet,
3743   7|               fecisse de anima generali in eo quod in Libro Diuisionum
3744   7|               anima generali in eo quod in Libro Diuisionum dicit: "
3745   7|               animae, inquit, alia pars in uirgultis, alia in animalibus;
3746   7|                 pars in uirgultis, alia in animalibus; et eius quae
3747   7|            animalibus; et eius quae est in animalibus, alia rationalis,
3748   7|                animae partem aliam esse in uirgultis, aliam in animalibus,
3749   7|                esse in uirgultis, aliam in animalibus, partes non in
3750   7|               in animalibus, partes non in speciebus animae, sed in
3751   7|                in speciebus animae, sed in potentiis sunt accipiendae; --
3752   7|                  alioquin generis esset in species diuisio --, ac si
3753   7|             pars, id est potentia eius, in uirgultis, alia in animalibus.
3754   7|                eius, in uirgultis, alia in animalibus. Non autem hic
3755   7|                itaque dixit aliam <esse in uirgultis, aliam> in animalibus,
3756   7|               esse in uirgultis, aliam> in animalibus, duas simul comprehendit
3757   7|                 duas simul comprehendit in una parte potentias, quarum
3758   7|               fuit uelut integri totius in membra illa quibus iungitur --
3759   7|                 iungitur -- prima autem in potentiis -- quae imperfecta
3760   7|               quae imperfecta esset, si in secundo membro sensibilitatem,
3761   7|             simul oportet accipi, sicut in constitutione animae ex
3762   7|             corporis unius. Aristoteles in praedicamento Ad aliquid: "
3763   7|                 inquit, circa corpus et in corpore sunt," quia uidelicet
3764   7|           sensus suos anima exercet, et in corpore animalis fixa sunt
3765   7|                 alia potentia sentiendi in anima, alia in corpore recte
3766   7|                sentiendi in anima, alia in corpore recte uideri potest,
3767   7|                prima potentia sentiendi in anima est, licet sensus
3768   7|                 potentiam suam exercet, in corporibus sint posita,
3769   7|              communis, qui etiam sensus in omni solus animali contingere
3770   7|       conchyliae quae nec capita habent in quibus alii sensus fixi
3771   7|           sensus fixi sunt, ut Boethius in Primo Praedicamentorum Commentario
3772   7|                differentia ex ipsa quae in anima est, descendere et
3773   7|            animam habere inclusam, quae in ipso potentiam sentiendi
3774   7|       sensibilem non sit qualitas, immo in Habere praedicamento ponitur,
3775   7|          dicitur, aut quamdam potentiam in corpore quoque animalis
3776   7|         praedicationem. Non autem solum in nominibus differentiarum
3777   7|               aequiuocatio, uerum etiam in uocabulis accidentium, ut
3778   7|         accidentium, ut eorum ex quibus in anima existentibus quaedam
3779   7|              anima existentibus quaedam in ipsis corporibus proprietates
3780   7|          scientiae seu uirtutis, quippe in ipso non sunt, sed ab habitu
3781   7|           innascuntur, de quibus quidem in tractatu Ad aliquid Aristoteles
3782   7|               enim scientiam illam quae in /558/ anima est, animali
3783   7|                et est quidem similitudo in compositione simpliciter,
3784   7|           compositione simpliciter, non in modo compositionis; aliter
3785   7|                differentiae. Neque enim in quantitatem substantiae
3786   7|              naturae asseruit et eamdem in omnibus simul esse corporibus
3787   7|               idonea; cum enim eadem et in lapide tota simul et in
3788   7|                 in lapide tota simul et in animali credatur, in illo
3789   7|                 et in animali credatur, in illo tamen prae duriti<a>
3790   7|                 sed omnis animae uirtus in eo cessauit.~Sunt autem
3791   7|                Sanctae Trinitatis fidem in hac consideratione Platoni
3792   7|           uiuificare dicitur suscitando in eas uirtutes; in quibusdam
3793   7|             suscitando in eas uirtutes; in quibusdam uero dona ipsius
3794   7|              non inuenit, cum tamen et [in] ipsis praesentia eius non
3795   7|               Spiritus enim Sanctus ita in perfectione Diuinae Trinitatis
3796   7|             uidetur, secundum quod duas in singulis hominibus animas
3797   7|                animas ab initio creatas in comparibus stellis finxit
3798   7|          stellis finxit et uoluit, quae in humana corpora mittuntur
3799   7|                post corporis solutionem in ipso cadauere aeque consistere
3800   7|          expediemus. De qua tamen etiam in quaestione relinquitur cur
3801   7|                sed istam fortasse magis in exemplum adducunt, eoquod
3802   7|              diuisione illa quam totius in potentiarum formas Boethius
3803   7|            autem ea restat diuisio quam in materiam simul et /560/
3804   7|        mortalitas, cum qualitates sint, in essentiam hominis, qui substantia
3805   7|                substantiae animalis eam in speciem creant, quae est
3806   7|               ipsae generis substantiam in speciem reddunt, ipsae quoque
3807   7|           speciem reddunt, ipsae quoque in essentiam speciei simul
3808   7|                 per differentias, sicut in Libro Partium, in tractatu
3809   7|                 sicut in Libro Partium, in tractatu speciei, disseruimus.
3810   7|       disseruimus. Si enim differentiae in speciem transfer<r>entur
3811   7|     differentias ipsas cum genere aeque in essentia speciei conuenire;
3812   7|               de substantia rei esse et in partem materiae uenire contingeret.
3813   7|          coniunctionem substantia aeris in statuam transeat, quae iam
3814   7|               annulus aureus quam aurum in rotunditatem ductum, /561/
3815   7|            superaddita.~Non solum autem in huiusmodi diuisione substantialem
3816   7|               compositionem, non quidem in substantiae suae natura,
3817   7|            substantiae suae natura, sed in proprietate formae, ex qua
3818   7|                 aut statua dicitur. Sic in Topicis suis Boethius quasi --
3819   7|              ipsum species; sed quoniam in proprietate regis ac tyranni
3820   7|        collegimus.~Venit autem fortasse in quaestionem si inter supraposita
3821   7|               et illa contineantur quae in Topicis suis Boethius hoc
3822   7|                autem, inquit, non solum in substantiis, uerum etiam
3823   7|                substantiis, uerum etiam in modo, temporibus, quantitatibus, <
3824   7|                 respicere." Totum autem in modo est 'currere' ad 'celeriter
3825   7|        celeriter currere' pars est eius in modo. Sed id quidem uniuersali
3826   7|              cursum uere praedicauerit. In hoc autem ab aliis totis
3827   7|                 dissidet quod alio modo in enuntiationem tractatur
3828   7|      enuntiationem tractatur quam alia, in eo scilicet quod per nomen '
3829   7|      determinatum designatur. Tota uero in tempore uel loco aut quantitate
3830   7|                continentur. Totum autem in tempore 'semper' posuit,
3831   7|                tempore 'semper' posuit, in loco uero 'ubique', in quantitate
3832   7|                  in loco uero 'ubique', in quantitate uero 'omnia'; '
3833   7|                 Quae quidem aliis totis in eo separauit quod in determinatione
3834   7|              totis in eo separauit quod in determinatione eis utimur;
3835   7|         diuiditur. Sed prius de ea quae in significationes fit, agendum
3836   7|     significationes fit, agendum est.~  IN SIGNIFICATIONES~Cum igitur
3837   7|              fieri possit, non alia uox in significationes diuidi potest
3838   7|         significationem ita Aristoteles in Libro Perihermeneias 'significare'
3839   7|                  constituit intellectum in auditore, de propria scilicet
3840   7|              caeteris, significationem [in se] ubique speciei in se
3841   7|  significationem [in se] ubique speciei in se tenet, non Socratis et
3842   7|            omnis homo', Socratem quoque in 'homine' intelligimus secundum
3843   7|       intelligentiam. Neque enim 'homo' in se proprietatem Socratis
3844   7|          impositionem iuxta quod quidem in Praedicamentis dictum est
3845   7|           significationem diuisio uocis in significationes non accipitur,
3846   7|             Priscianus ait plura nomina in unam uocem incidere; plura
3847   7|               sunt a corporibus, id est in quibus corpus non conuenit.
3848   7|                 non-corpus, quod, sicut in Periermenias Libro dictum
3849   7|           dictum est, aequaliter est et in his quae sunt et in his
3850   7|              est et in his quae sunt et in his quae non sunt, uel cum
3851   7|              cum communi proprietate et in his quae sunt et in his
3852   7|      proprietate et in his quae sunt et in his quae non sunt aptari
3853   7|              conuenit definitione. Unde in eisdem dictum est Periermeniis: "
3854   7|              communi definitione, atque in existentium rerum nominibus
3855   7|                  quae tamen Aristoteles in Libro Praedicamentorum aequiuoce
3856   7|           formae substantialis; unde et in utraque definitione apposuit '
3857   7|                 nec prior substantia[m] in natura esset accidenti,
3858   7|       substantia autem absque accidenti in sua posset integre natura
3859   7|              enuntiari, quippe non sunt in substantia. Similiter et '
3860   7|              causam habere. 'Ens' enim [in] omnibus existentibus inde
3861   7|                existens', quod idem est in sensu cum 'ens', bene ipsum
3862   7|              pluraliter descripsit, cum in pluralitate omnis aequiuocatio
3863   7|            uniuocum ex uocabulis tantum in rebus contingit, sicut econuerso
3864   7|              contingit, sicut econuerso in significationibus suis uocabula
3865   7|        signiÞcatum uel cuius praedicato in enuntiatione supponitur.
3866   7|                567/ proprietatibus quas in eo ponit, clarum est, nec
3867   7|               plurimorum est.~Sed forte in his aequiuoca est ad eumdem
3868   7|             mirum, cum propria sint, et in una tantum substantia singulari
3869   7|            accepta. Oportet enim, sicut in Libro Diuisionum Boethius
3870   7|           Diuisionum Boethius docet, ut in his quae secundum significantiam
3871   7|                 Sunt autem nonnulli qui in hac multiplicitate non ad
3872   7|                et ipse uocis diuisionem in Libro Topicorum sic protulit: "'
3873   7|              diuersis rebus quas ponat; in quo non poterimus fugere
3874   7|          definitionen substantiae tenet in subiectis substantiis, sicut
3875   7|             passione sumptum aequiuocum in expositione eius definitionis
3876   7|        accipiendum, sicut et illud quod in sequentibus ab Aristotele
3877   7|               non sunt eaedem. Alioquin in omnibus non posset aptari
3878   7|                 scientia remouet, alias in ea ponit, sed tantum easdem
3879   7|           rationem remouisset, profecto in rebus eiusdem praedicamenti
3880   7|                chimaera' locus esse, ut in conuersione istius consequentiae:~
3881   7|           secundum nomen composita, cum in significatione nominis id
3882   7|               substantiae nomen est nec in impositione sui significationem
3883   7|               necesse est et hae quidem in ipsis aequiuocis quibuslibet
3884   7|                 aperire, cum illud quod in ea ponitur infinitum, sicut
3885   7|               infinitum, sicut caetera <in>finita, nonnisi per finiti
3886   7|           certificari possit. Inde enim in Diuisionibus Boethius docet,
3887   7|              uniuoca poterit et 'canis' in tribus quoque significationibus
3888   7|                 uisus est mihi Boethius in Libro Diuisionum de his
3889   7|             enim diuisio accidentis uel in subiecta uel in accidentia
3890   7|          accidentis uel in subiecta uel in accidentia uocis esset aequiuocae,
3891   7|               aut quomodo exemplum quod in Diuisionibus Boethius ponit
3892   7|              diuisione uocis aequiuocae in significationes, hoc modo: '
3893   7|             impositum esset. Unde quare in impositione uniuscuiusque
3894   7|            canis' tripliciter accipimus in ipso, ut quidam uolunt,
3895   7|               enim ab uniuocis dissidet in impositione, sic debet in
3896   7|               in impositione, sic debet in praedicatione. Sicut enim <
3897   7|           significationes monstrauimus. In hac enim de uoce ipsa, secundo
3898   7|               uocis imposita<e> agimus, in illa autem non de uoce,
3899   7|               quidem rerum multitudinem in partes suas diuidimus.~Sed
3900   7|                 quibus per uoces agitur in ea et quae in ea diuisa[
3901   7|              uoces agitur in ea et quae in ea diuisa[m] esse per aliqua
3902   7|                  domus' uocabulum, quod in diuisione totius ponitur,
3903   7|               autem solum diuisio uocis in significationes contingit
3904   7|               superauerunt Gra<e>cos.~  IN MODOS~At quoniam uocis in
3905   7|               IN MODOS~At quoniam uocis in significationes omnem diuisionem
3906   7|            quoque uocis diuisionem quae in modos fit, pertractemus,
3907   7|               aut secundum mensuram aut in quantitate terrae aut secundum
3908   7|            diuisio proprie uidetur, cum in ea de uoce non agatur, immo
3909   7|               illud significare; quippe in significationes fieret diuisio,
3910   7|     significationes fieret diuisio, non in modos, nec, ut diximus,
3911   7|               diuiditur uocabulum, idem in diuidentibus repetitum quibusdam
3912   7|                diuisio proprie uidetur, in qua non res una per alias
3913   7|       significari fingamus, quae sit et in Deo et in caeteris quibus
3914   7|         fingamus, quae sit et in Deo et in caeteris quibus diuidatur,
3915   7|            infinitatem secundum naturam in creaturis confiteri, summum
3916   7|                 socis dicta sufficiant, in cuius quidem consummatione
3917   7|             magis secundum qualitatem." In distributione enim rei uniuersalis
3918   7|               speciebus quas creant, et in substantia insunt nec ab
3919   7|             qualitatem fieri contingit, in his quidem speciebus quarum
3920   7|              essentiam conficerent, dum in eius comprehensione remanerent,
3921   7|          comprehensio consideratur, cum in partes totum diuiditur;
3922   7|              quidem inspicere licet tam in his partibus quae sola ratione
3923   7|               se separari possunt, quam in his quae etiam actu. Vinum
3924   7|               Vinum enim et aquam mixta in unum [et aquam] sola ratione /
3925   7|                 illius per se natura<m> in illa coniunctione speculamur;
3926   7|            totius praecedant. Quod enim in materia rei collocatur natura,
3927   7|            specierum. Unde fit ut genus in posteriora distribuatur,
3928   7|                distribuatur, totum uero in priora diuidatur. Hinc quoque
3929   7|              est consistere, non quidem in proprietate partis, sed
3930   7|                 proprietate partis, sed in natura propriae substantiae,
3931   7|                 hic paries id quod erat in coniunctione, per se etiam
3932   7|            permanere.~Quod tamen quidam in his determinant in quorum
3933   7|               quidam in his determinant in quorum constitutione materia
3934   7|              quod habebat per se, etiam in coniunctione retinet, ut
3935   7|          retinet, ut hic paries, qui et in constitutione domus paries
3936   7|              materia dicitur, sed uersa in panem suum mutat esse, cum
3937   7|                 farinam esse deserit et in micas conuertitur. Unde
3938   7|              panis uere appellant, quam in eius constitutione non considerant?
3939   7|               Ex eo autem quod non esse in pane dicunt, quomodo panem
3940   7|               homo fuerunt. Sicut autem in constitutione speciei genus,
3941   7|               quasi forma superadditur, in speciem transit, ita partes
3942   7|           necessaria est compositio, ut in his quae nullo modo tota
3943   7|                 uel populus uel aceruus in dispersis substantiis et
3944   7|             uirgam aeream accipias quae in hanc et in illam uirgulam
3945   7|                accipias quae in hanc et in illam uirgulam quae eiusdem
3946   7|             differentia quod uox quidem in proprias significationes
3947   7|               separatur, genus uero non in significationes, sed in
3948   7|                 in significationes, sed in quasdam a se creationes
3949   7|                 ipsa generalis essentia in substantiam speciei transfertur;
3950   7|                  uocis autem substantia in constitutione rei significatae
3951   7|                 quidem uniuersalius est in natura subiecta specie,
3952   7|               uoce, non etiam totum est in natura; neque enim uox aliqua
3953   7|     differentiam pertinet, quod ea quae in natura generis uniuntur
3954   7|            aequiuocatio eiusdem nominis in tribus significationibus '
3955   7|               fit quidem diuisio totius in partes, <uocis> uero in
3956   7|                 in partes, <uocis> uero in significationes. Nam etsi
3957   7|           significationes. Nam etsi hoc in quibusdam uocibus contingat,
3958   7|              sed totius referendum est; in eo enim quod ex eis constat,
3959   7| praedicamentorum. Unde de litteris quae in eodem clauduntur praedicamento,
3960   7|          subiectarum rerum poterit siue in substantia sua siue in officio
3961   7|             siue in substantia sua siue in officio quoque significationis <
3962   7|                 secundum se dicta sunt, in quibus earum tractatum terminemus.
3963   7|          ACCIDENS~Quarum aliam subiecti in accidentia esse, alia accidentis
3964   7|        accidentia esse, alia accidentis in subiecta, alia accidentis
3965   7|               subiecta, alia accidentis in accidentia supra diximus,
3966   7|             etiam exempla quae posuimus in promptu conuenit haberi.
3967   7|                 Boethius dedit ut nulla in eis diuidentia ponantur
3968   7|                 generis praedictum est. In diuisione autem uocis uel
3969   7|               diuisione autem uocis uel in significationes uel in modos
3970   7|              uel in significationes uel in modos saepe membra sibi
3971   7|                cohaerent. Unde Boethius in Tertio Topicorum: aliquotiens,
3972   7|               esse possunt; ut si uocem in significationes diuidamus,
3973   7|                Membra quoque diuisionis in modos in eodem saepe inueniuntur.
3974   7|              quoque diuisionis in modos in eodem saepe inueniuntur.
3975   7|            autem illa est quae accidens in coaccidentia distribuit
3976   7|                 coloris'. Et est quidem in eo quaedam conuersio diuisionis
3977   7|              diuisio, id est accidentis in accidentia. Quae quidem
3978   7|                 conuersionis proprietas in aliis nullis continget.
3979   7|                uere possit aut subiecti in accidentia aut accidentis
3980   7|               accidentia aut accidentis in subiecta diuisio, cum uidelicet
3981   7|                sed cum prima accidentis in subiecta fuerit, secunda
3982   7|                fuerit, secunda subiecti in accidentia dicetur, uel
3983   7|            tantum secundum se referunt, in quibus reciprocatio nullo
3984   7|           tantum quae secundum se sunt, in exemplis mentionem facit,
3985   7|                 diuisionem antecedentis in accidentia per reciprocationem
3986   7|                coloratum, aliud non; et in omnibus insuper diuisionibus
3987   7|          Differt autem diuisio subiecti in accidentia ab ea quae est
3988   7|               ab ea quae est accidentis in subiecta, quod subiectum
3989   7|                subiecta, quod subiectum in posteriora diuiditur, quemadmodum
3990   7|            diuiditur, quemadmodum genus in species, accidens uero in
3991   7|               in species, accidens uero in priora, sicut totum in partes.
3992   7|             uero in priora, sicut totum in partes. Omne enim subiectum
3993   7|                corruptio, hoc est nihil in natura substantiae eius
3994   7|           pereat, quippe ipsum accidens in substantia non inest, sed
3995   7|               quod quotiens aliquid uel in affirmationem uel in negationem
3996   7|                uel in affirmationem uel in negationem uel in priuationem
3997   7|     affirmationem uel in negationem uel in priuationem et habitum diuiditur
3998   7|           demonstrationem facere debet.~In omnibus quoque diuisionibus
3999   7|              aliquid apponitur quod iam in aliquo praemissorum continetur,
4000   7|              per plura id quod unum est in pluralitatem distribuendo