Pars

  1   2|          ipsum serum dicit ac sensum propositionis perficit." Verum ipse uerbis
  2   2|         dicebamus. Neque enim sensum propositionis accipiebamus tamquam cursum
  3   2|       ponatur, sed tamquam pro parte propositionis, ut huius quae ait: 'homo
  4   2|             profecto magis ad sensum propositionis atque ad officium substantiui
  5   2|           dicitur, proprie ex uerbis propositionis exprimitur; illa uero quae
  6   2|          proponit--, proprie in ipsa propositionis sententia essentiae praedicatio
  7   2|  significatione. Quamuis igitur eius propositionis quae ait: 'ego nuncupor
  8   2|       referendum est quam ad illatae propositionis negationem, quae quidem
  9   3|      syllogismos tractari conueniat, propositionis uero proprietatem absque
 10   3|      Socratem currere'; sensum tamen propositionis in eo quod uerum uel falsum
 11   3|               Unde et ex definitione propositionis, quam in sequentibus dabimus,
 12   3|         habeat designare, non omnino propositionis significationem tenet, quae
 13   3|             expositione definitionis propositionis aperiemus. Sed licet, cum
 14   3|           currere', quod in subiecto propositionis profertur, nomen sit, cui
 15   3|             ita proponit:~ DEFINITIO PROPOSITIONIS~"Propositio est oratio uerum
 16   3|            falsae. Atque haec quidem propositionis definitio dupliciter exponi
 17   3|  propositionibus agatur. Quodsi tota propositionis materia ipsi propositioni
 18   3|           intellectuali, supraposita propositionis definitio possit exponi
 19   3|             pugnatur' in proprietate propositionis claudantur, cuius habere
 20   3|        personae in ipsis attenditur, propositionis sensum implere uidentur
 21   3|      Videntur itaque dictiones istae propositionis habere sensum, non constitutionem,
 22   3|             conuincitur. Atque ex eo propositionis esse sensus earum dinoscitur
 23   3|              una magis res quam alia propositionis significatio dicatur. At
 24   3|          uocabulum 'Socrates' sensum propositionis habet atque ipsum quoque
 25   3|         falsum dici oportet secundum propositionis sententiam quam tenere dicitur;
 26   3|              utique prolato subiecto propositionis intellectus fieret perfectus
 27   3|               aspiciamus, cum ipsius propositionis significationem pensamus,
 28   3|            quidem tribus categoricae propositionis sensus perficitur.~ DE TERMINIS
 29   3|              DE TERMINIS CATEGORICAE PROPOSITIONIS~Hos quoque terminos propositionis
 30   3|    PROPOSITIONIS~Hos quoque terminos propositionis categoricae uocauit auctoritas,
 31   3|             scilicet quod diuisionem propositionis terminent; ne uidelicet
 32   3|              et subiectum.~ DE VERBO PROPOSITIONIS~Et sunt nonnulli qui in
 33   3|            propositio adiunctae sibi propositionis sensum continet, ut si ita
 34   3|        termini sunt partes simplicis propositionis in quibus diuiditur principaliter
 35   3|          rursus:~ Est enim simplicis propositionis uniuersalis secunda diuisio,
 36   3|         etiam et quando hypotheticae propositionis terminos computat, antecedens
 37   3|           uerbum interpositum partem propositionis, non terminum, appellare.
 38   3|           praedicatum inter terminos propositionis priuilegium habeat et subiecto
 39   3|        praedicationem secundum uerba propositionis quam secundum rei existentiam
 40   3|            non ad negationem illatae propositionis dixit, sed ad destructionem
 41   3|          negatione, quae primae sunt propositionis species, disputemus.~  DE
 42   3|          negatione praeposita sensum propositionis exstinguit, ipsam profecto
 43   3|             Socrates', cum uidelicet propositionis amittat proprietatem pro
 44   3|             uelis, oportet utriusque propositionis terminos in eodem sensu
 45   3|          autem nec in constitutionem propositionis signa recipiunt, haec scilicet '
 46   3|               Aiunt enim categoricae propositionis solas esse partes quas terminos
 47   3|             ut supra diximus, partes propositionis esse possunt quae termini
 48   3|             auctoritate signa quoque propositionis partes esse possumus conuincere.
 49   3|              auctoritas inter partes propositionis signa, cum in Categoricis
 50   3|      Categoricis suis Boethius huius propositionis: 'omnis homo est animal,
 51   3|        possibile attribuit subiectae propositionis essentiae. Unde nec ulla
 52   3|           rebus agitur, sed de sensu propositionis. Quare, quoniam in ui modi
 53   3|             Primam enim ita de sensu propositionis particularis exponunt: '
 54   3|                Verum' enim nomen est propositionis et tunc sumptum dicitur
 55   3|            ostenditur ex et subiecta propositionis essentia. Si enim dicamus
 56   3|           negatiuam particulam totum propositionis sensum exstinguimus, id
 57   3|        lapidem dum est lapis', totum propositionis sensum priuare et exstinguere /
 58   3|           esse. Cum enim ex ueritate propositionis rei euentus numquam uideatur
 59   3|       inferri, quicumque de ueritate propositionis certus est, de euentu quoque
 60   3|            est.~Nunc uero propositae propositionis sententiis diuersis expeditis
 61   3|           hic intelligi sensus unius propositionis falsus aut duo ueri. Si
 62   3|             multiplicitatem in parte propositionis consistere, quotiens ipsa
 63   3|            sensum uero uniuscuiusque propositionis et terminorum necessaria
 64   3|            falsa est tantum et unius propositionis sententiam tenet, hanc scilicet
 65   3|           pruaedicari in sensu unius propositionis, ueluti si dicam unumquodque
 66   3|       enuntiat, saepe tamen unitatem propositionis destruit uel diuersa enuntiatio
 67   3|            quicquid insuper diuersum propositionis sensum facit. Saepe etiam
 68   3|            per conuersionem alterius propositionis. Secundam quidem ex prima
 69   3|          quippe principalis terminus propositionis praedicatus dicitur, a quo
 70   3|         euidentiam habent nec ullius propositionis indigent ut necessario prouenire
 71   3|              erat subiectum secundae propositionis, -- 'malum' uniuersaliter
 72   3|            contradictoria est primae propositionis quinti, quae iam concessa
 73   4|             complexio <con>sequentis propositionis in contexione antecedentium
 74   4|       metiuntur secundum inferentiam propositionis ad conclusionem, modo secundum
 75   4|             imperfectam unius tantum propositionis ad alteram, nec maximae
 76   4|           alium differentiam maximae propositionis appellaret. Est autem locus
 77   4|             quae differentia maximae propositionis <est>, et modo inferentiae
 78   4|               ut in tractatu maximae propositionis apparebit.~  UNDE LOCI DIFFERENTIAE
 79   4|        genera probant, huius maximae propositionis:~de quocumque praedicatur
 80   4|             res> differentia maximae propositionis appellanda, ut specialitas
 81   4|          prius differentia m<aximae> propositionis quam subiectus homo dicatur.
 82   4|     superiorem differentiam" maximae propositionis appellet, ex priuilegio
 83   4|              terminorum antecedentis propositionis uni terminorum consequentis,
 84   4|    inferentiae subiecti praecedentis propositionis ad subiectum sequentis locus
 85   4|            prius in quo hypotheticae propositionis ueritas consistat deliberemus
 86   4|        Sententia itaque hypotheticae propositionis in consecutione est, in
 87   4|          enim ueritatem hypotheticae propositionis modo in necessitate, modo
 88   4|           autem ueritas hypotheticae propositionis in necessitate consistat,
 89   4|              cum sensum hypotheticae propositionis aperiret hoc modo: "cum
 90   4|           uero, inquit, hypotheticae propositionis et ratio earum propositionum
 91   4|            ubi de sensu hypotheticae propositionis egisse reperitur, necessitatem
 92   4|             proprietas orationis uel propositionis non remaneat, sententiae
 93   4|         connexio communitatem mediae propositionis qua modo ad istud consequitur
 94   4|           disponuntur, quae ad unius propositionis sensum quae ex ipsis infertur,
 95   4|             Et tunc quidem sub unius propositionis sensu accipiuntur quae prius
 96   4|           assumptione quoque maximae propositionis supradictam regulam maximam
 97   4|          inclusae, cum uidelicet uel propositionis uel assumptionis obtineret
 98   4|        propositione, non est maximae propositionis assumptio illa quae, ut
 99   4|              cum nec uocibus maximae propositionis in eadem significatione
100   4|       consequentiae in uerbo maximae propositionis includi designemus. Ut cum
101   4|     superfluas uiderimus, si maximae propositionis sensus recta pensauerimus
102   4|              non sensum primae /331/ propositionis ad sententiam <secundae>
103   4|           homo. Nec quidem ex uerbis propositionis Socrate quoque existente
104   4|           manifesta. Unde si maximae propositionis singula uerba aptare uelimus
105   4|             uel ueritas antecedentis propositionis, quandoquidem in omnibus
106   4|            attendunt. Si enim primae propositionis sensum attenderent, quae
107   4|          inquit, rei ad diuersitatem propositionis: quia enim in re est quod
108   4|        propositio dicit, existentiam propositionis contineri; aliter enim non
109   4|        designata, prior est ueritate propositionis, immo simul cum ea, cum
110   4|             nec Aristoteles de dictu propositionis mentionem facit, cum ait: "
111   4|        docuit, propter enuntiationem propositionis res erit uel non erit. Amplius:
112   4|              si 'possibile' ad totum propositionis sensum, non ad potentiam
113   4|     constantia pars est hypotheticae propositionis; unde et consequentiae partem
114   4|           etiam ad probationem huius propositionis: 'brunellus est similis
115   4|     dubietatem ducitur ueritas huius propositionis: 'omnis homo est quidam',
116   4|     constantia pars est hypotheticae propositionis; unde et consequentiae partem
117   4|           etiam ad probationem huius propositionis: 'brunellus est similis
118   4|     dubietatem ducitur ueritas huius propositionis: 'omnis homo est quidam',
119   4|            essentia rei ad ueritatem propositionis uel praesentia solis ad
120   4|          animal?' Cuiuscumque <enim> propositionis probatio requiritur ipsa
121   4|           habent. Sed, ut firmae sit propositionis ostensio omnemque sophismatis
122   4|            quam differentiam maximae propositionis superius diximus --, quam
123   4|    syllogismo per substractionem uel propositionis uel assumptionis, enthymema
124   4|        concessionem solam propositae propositionis uel eius negationis, non
125   5|          autem, sicut et categoricae propositionis, tres sunt partes, termini
126   5|           quidem consecutionem unius propositionis ad alteram. Quae enim ex
127   5|         consecutionem scilicet unius propositionis, quaecumque <sit>, ad alteram,
128   5| consequentiae consecutionem alterius propositionis, quaecumque sit, ad alteram,
129   5|          negatione interposita unius propositionis ad alteram separationem
130   5|         secundum consecutionem unius propositionis, siue sit affirmatiua siue
131   5|           est separatio, totius uero propositionis destructio.~Nota autem quia
132   5|           apponitur; cum autem totum propositionis perimit sensum, toti propositioni
133   5|               ut gratia praecedentis propositionis uerae uideantur consequentes
134   5|   intelligimus, cum uidelicet totius propositionis sensum determinare uolumus,
135   6|   propositionem, sed eumdem terminum propositionis accipimus. Non autem eadem
136   6|            per conuersionem alterius propositionis, ita hypotheticorum quoque
137   7|              ex ui tamen priuatoriae propositionis quamdam habitus sui remotionem