Pars

  1   1|          accipiendae sunt, uidebitur definitio largior definito; ut si
  2   1|          generalissimum cuius ea est definitio quam Aristoteles ad correptionem
  3   1|       creditur proferri) relatiuorum definitio illa quam ipse etiam Aristoteles
  4   1|            uero, inquit Aristoteles, definitio omnia sequitur," id est
  5   1|              largior est itaque illa definitio quam nomen 'ad aliquid'.
  6   2|               ut sit nominis integra definitio: uox significatiua ad placitum
  7   3|          subtrahatur, tota orationis definitio cuidam naturali uoci aptari
  8   3|      rationale mortale', cum hominis definitio perfecta dicatur, nullo
  9   3|            aut falsum ita proponit:~ DEFINITIO PROPOSITIONIS~"Propositio
 10   3|            significans;" quae quidem definitio eadem omnia et sola continet
 11   3|            haec quidem propositionis definitio dupliciter exponi potest.
 12   3|            supraposita propositionis definitio possit exponi sic: significans
 13   3|              et sic una est in sensu definitio, sicut 'homo albus'.~At
 14   4|           appositum est. Quae quidem definitio est huiusmodi: Oratio in
 15   4|                A quocumque remouetur definitio, et definitum~Voluit itaque
 16   4|         dicitur, siue rei <quae> uel definitio substantialis uel descriptio
 17   4|   inferentiae regulae, cum uidelicet definitio ad definitum antecedit;
 18   4|            cum subiciuntur.~ si enim definitio praedicatur de aliquo, et
 19   4|              maximis propositionibus definitio et definitum cum praedicatis
 20   4|          minori poneret: "Si hominis definitio est 'animal gressibile bipes'
 21   4|          bipes' idque minus uideatur definitio hominis quam 'animal rationale
 22   4|          rationale mortale' ... erit definitio hominis 'animal rationale
 23   4|              magis haec hominis erit definitio quam illa. Hanc namque Dux
 24   4|             haec et illa hominis est definitio, si rei ueritatem teneamus.
 25   4|       habetur, magis uidetur hominis definitio.~Patet insuper et ex maxima
 26   4|                a quocumque remouetur definitio, et definitum~sic ex ea
 27   4|            316/ si ita diceret: quia definitio 'inuidi' 'sapienti' non
 28   4|   definitione auctoritas constituit.~Definitio autem alia rei est, alia
 29   4|      interpretatio dicitur Rei autem definitio alia secundum substantiam,
 30   4|            substantiam, quae proprie definitio dicitur, alia secundum accidens,
 31   4|            tradamus. Tot autem modis definitio ad definitum quot modis
 32   4|           quocumque enim praedicatur definitio, et definitum~et~ a quo
 33   4|          inferentiae denegabam, Unde definitio, cum orationis sit species,
 34   4|       contrahit significationem, ita definitio ex suis; ali<o>quin dictio
 35   4|       consequentiam in qua huiusmodi definitio definitum ponit, quae quidem
 36   4|         definitum ponit, quae quidem definitio, licet sit hominis substantiae,
 37   4|       prorsus definitum uocabulum et definitio notant; 'homo' uero et '
 38   4|            cui imponitur. Nam et cum definitio et definitum ad ea<m>dem
 39   4|        uocalem agitur, ut sit quidem definitio tam rei definitae quam definientis
 40   4|             de quocumque praedicatur definitio, et definitum~id est si
 41   4|      definitum~id est si aliquid est definitio, et definitum. Aliter enim
 42   4|         definitione: idem <enim> est definitio quod definitum. Unde etiam
 43   4|             Sed licet tamen idem sit definitio et definitum, sicut animal
 44   4|             de quocumque praedicatur definitio, et definitum~non:~ de quocumque
 45   4|              significatur? Quia enim definitio definiens est, et quod ea
 46   4|             orationis. Amplius: siue definitio idem prorsus cum definito
 47   4|           remouetur~uel~ a quocumque definitio, et definitum~aliae uero
 48   4|            praedicatur definitum, et definitio,~uel~ quicquid de definito,
 49   4|              quocumque definitum, et definitio~Possumus autem tam eum locum
 50   4|        definitum definitionis, sicut definitio definiti, expressa est in
 51   4|      uidelicet quod saepius ad fidem definitio quam definitum afferatur,
 52   4|           significationem tenebamus, definitio uero uel descriptio secundum
 53   4|           habere. Sicque recte domus definitio secundum compositionem componitur,
 54   4|              praeposita antecedentis definitio superius est expedita, cum
 55   4|              qua genus speciebus uel definitio conuenit definito, uerum
 56   4|        plurifariam spargitur: nam et definitio et descriptio et antecedere
 57   4|              habitudo est in eo quod definitio uel species uel causa nominatur.~
 58   4|            proprium uel accidens uel definitio, sed oppositum. Bene autem
 59   4|        accidens an ut proprium an ut definitio: nam si ostenditur non inesse,
 60   4|         accidens nec ut genus nec ut definitio nec ut proprium inesse potest.
 61   4|            ipsae dicunt, supraposita definitio seu diuisio est accipienda,
 62   4|   necessarium dici uelint. Alio quin definitio 'necessarii', quam iuxta
 63   4|            dicamus, non poterit ipsi definitio aptari, cum ita ut dicitur
 64   7|  diuisionibus iunctis una componitur definitio, sicut in sequentibus monstrabimus.
 65   7|         autem omnis diuisio omnisque definitio duobus terminis tantum,
 66   7|            Nam 'substantia corporea' definitio est corporis, 'substantia
 67   7|          secundum modum significandi definitio speciei pro ipsa specie
 68   7|             nomen, -- cuius haec est definitio: 'animal rationale mortale, --
 69   7|  diuisionibus iunctis una componitur definitio," id est coniuncto uno de
 70   7|              nomini generis una fiet definitio speciei . "Quaecum<que>
 71   7|   substantialem naturam una data est definitio, quae est 'substantia corporea'
 72   7|           non-corporibus attribuitur definitio huiusmodi: 'res quae non
 73   7|              autem aequiuoci nominis definitio quae uel propria rerum significatarum
 74   7|              esset et secundum nomen definitio data. Tres itaque, ut tria
 75   7|       secundum hoc nomen 'infinitum' definitio: res cuius terminus inueniri
 76   7|               Diuisio uero, sicut et definitio, quamdam rei demonstrationem
 77   7|         rerum diuersitatem ostendit, definitio uero omnium quibus conuenit
 78   7|         constituuntur, uelut hominis definitio: 'animal rationale mortale',
 79   7|              creditur: "est, inquit, definitio oratio quae id <quod> definitur,
 80   7|        interpretatio uero ea dicitur definitio per quam ignotum alterius
 81   7|           definire. Non itaque omnis definitio nominis alterius linguae
 82   7|           maxime rei demonstrationem definitio facit, quae non solum ipsam
 83   7| proprietatibus depingit. Aliter enim definitio quam definitum uocabulum
 84   7|            designet, ut haec hominis definitio: 'animal rationale mortale',
 85   7|     determinet, non plene ista sicut definitio demonstrat, quia singulas
 86   7|              sit tenetur; tunc autem definitio superadditur, cum formae
 87   7|              de qualitate quoque uel definitio de substantia etiam proponat,
 88   7|     componitur. Unde hanc semper cum definitio conuertibilem oportet fieri.
 89   7|              nominis, illa autem rei definitio dicitur.~  DE DEFINITIONIBUS
 90   7|            SUBSTANTIALIBUS~Rei autem definitio alia secundum substantiam
 91   7|        substantiam fit, quae proprie definitio dicitur, alia secundum accidens,
 92   7|      descriptio nominatur. Est autem definitio, substantialis scilicet,
 93   7|           potius secundum essentiam, definitio data est. Ut igitur et auctoritatem
 94   7|           atque improprie tota simul definitio <accipitur>, cum non constituitur
 95   7|             ueris hominibus una eius definitio quam secundum illam habet,
 96   7|           animal' ipsum expono, idem definitio dicit quod per uocabulum
 97   7|           rursus inspicio utrum haec definitio omni ac soli homini conueniat;
 98   7|            animata'; sed rursus haec definitio homini non adaequatur, quae
 99   7|             Unde nec una potest dari definitio huic nomini quod est 'canis',
100   7|      singulas impositiones. Non enim definitio dici potest quae de nullo
101   7|             praedicationem accipiat, definitio etiam esse una non potest
102   7|           colore formatum est', haec definitio secundum nominis sententiam
103   7|      consequi necesse est. Cum autem definitio sententiam nominis participat,
104   7|           tenere uidetur ea colorati definitio quam secundam posuimus,
105   7|               sicut enim nec hominis definitio 'animal rationale mortale'
106   7|             Sed falso. Cum enim ipsa definitio ex partibus suis significationem
107   7|           totam 'hominis' sententiam definitio ipsius tenet. Unde ipsam
108   7|             potest absolui, sicut et definitio eius si omnes differentiae
109   7|         debet ac secundum eas tantum definitio sententiae assignari potest.~
110   7|              quaeri solet utrum haec definitio sit tantum huius uocis quae
111   7|             definiamus, uidetur haec definitio recte ac primo loco illius
112   7|           albedinis. At uero si haec definitio albedinis sit, praedicatur
113   7|             est, corpus est. Si uero definitio supraposita eius rei quam
114   7|        Quodsi uniuscuiusque sit illa definitio, utique et margaritae. Unde
115   7|               Unde de quocumque illa definitio dicitur, et margarita praedicatur,
116   7|            oportebit ut de quocumque definitio illa enuntiatur, omnia simul
117   7|      uiderentur. Dicatur itaque illa definitio albedinis esse non secundum
118   7|             de omni illo dici de quo definitio praedicatur. Illam namque
119   7|        namque regulam:~ de quocumque definitio praedicatur, et definitum~
120   7|        scilicet, de omni illo de quo definitio praedicatur, ut uidelicet
121   7|        concedatur.~Potest etiam dici definitio eadem esse huius nominis
122   7|             demonstrare.~Itaque siue definitio uocis esse siue, cuiuscumque
123   7|          concedimus. Cum autem omnis definitio illud cuius esse dicitur
124   7|           ignota possumus declarare; definitio uero est quae maximam rei
125   7|  significandi differunt. Ipsa namque definitio, quae singulis partibus
126   7|             ad significationem magis definitio quam nomen operatur, quando
127   7|              determinat.~Sicut autem definitio unius uocis est, ita et
128   7|          esse in subiecto', quod est definitio accidentis, ita determinauerit
129   7|        determinatio magis accidentis definitio dicenda est quam alterius
130   7|      alterius definitionis. Non enim definitio recte definiri dicitur,
131   7|   definitione tenet. Cum autem omnis definitio quamcumque cognitionem faciat,