Pars

  1   1|               quod omnibus possint esse subiectum, mobiles sunt et circa formas
  2   1|          quantitas ea res secundum quam subiectum mensuratur, quam quidem
  3   1|                 uolumus aut secundum ea subiectum aliquod mensurare. Quae
  4   1|             compositi partes circa idem subiectum accipiuntur, ita et orationis
  5   1|          proprietas secundum quam ipsum subiectum ad alterum respicit, ipsa
  6   1|               huius maneriae dicit quae subiectum quandoque deserit, ut erubescentia
  7   1|         contingat ea separari, antequam subiectum reperiamus. Unde et ipse
  8   2|               hominem ab 'animali', nec subiectum accidentis a sumpto uocabulo,
  9   2|               Socratem ab 'homine', uel subiectum corpus ab 'albo' uel 'colorato';
 10   2|              causa cuius impositum est, subiectum uero secundario. Si enim
 11   2|         positione accepto, ut 'currens' subiectum, 'est' uero praedicatum
 12   2|              copuletur in 'est currens' subiectum deest ad perfectionem sensus
 13   3|                 inhaerere subiecto quam subiectum praedicato proponimus. Quodsi
 14   3|         coniunctae sunt, praedicatum ac subiectum atque ipsorum copula, secundum
 15   3|           assignare quam praedicatum et subiectum.~ DE VERBO PROPOSITIONIS~
 16   3|                quando in praedicatum ac subiectum simplicem, id est categoricam,
 17   3|           propositio in duas partes, in subiectum et praedicatum, ut 'homo
 18   3|                homo est animal', 'homo' subiectum est, 'animal' praedicatur
 19   3|                respiciendum est, id est subiectum et proprium praedicatum,
 20   3|            inuenietur, sicut saepissime subiectum praedicato. Oportet namque
 21   3|          continent, sed in parte tantum subiectum attingunt, ut 'rationale' '
 22   3|               nomen', quaero de quo per subiectum nomen agitur, ac dicitur
 23   3|                uidelicet tale apponitur subiectum quod in uerbo non tenetur,
 24   3|              ualeant, cum scilicet tale subiectum ponitur quod in uerbo quoque
 25   3|               posuit, in quo alterum ad subiectum ueram praedicationem non
 26   3|               personae uel numeri /172/ subiectum fuerit, et uerbum oportet
 27   3|              semper numeri cuius fuerat subiectum. Similiter et cum dicitur: '
 28   3|         personae semper fuerit cuius et subiectum, cuiuscumque personae ponatur
 29   3|                primae personae, quod ad subiectum in hoc maxime, ut dictum
 30   3|            alias modales appellamus. Ad subiectum uero illud refertur quod
 31   3|        distinguamus. Cum enim singulare subiectum ponitur, unam tantum negationem
 32   3|          dicimus, id est praedicatum et subiectum. Sed hi quidem nec ipsum
 33   3|      principales tamquam praedicatum et subiectum, sine quibus propositio
 34   3|                 est ipsum cui apponitur subiectum, ac quasi eius adiectiua
 35   3|            nulla res relinquitur, uerum subiectum nomen cui apponitur, uel '
 36   3|               copulatiuum est, non quod subiectum, negatiua[m] particula[m]
 37   3|                 autem uariatio secundum subiectum sententiae, non constructionis,
 38   3|           quoque, si sensum attendamus, subiectum est, sicut et in simplicibus
 39   3|                 possibiliter est albus' subiectum est uel praedicatum, et
 40   3|                 cum eis praedicatum aut subiectum habere, saltem secundum
 41   3|               tam in his quae singulare subiectum habent, quam in his quae
 42   3|                 quae scilicet singulare subiectum, et quae uniuersale habent.
 43   3|     aequipollentes redduntur circa idem subiectum ad eamdem quantitatem et
 44   3|               Si enim dicamus hoc totum subiectum 'cum legere dum legit',
 45   3|           proueniendi habet. Si uero ad subiectum determinatio ponatur, quod
 46   3|          prouidit', quod scilicet totum subiectum est, 'possibile' uero simpliciter
 47   3|            coniungat circa <idem> illud subiectum, ut uidelicet quoddam animal
 48   3|               quod ambulans est tamquam subiectum albedinis; sed utrique aequaliter
 49   3|           intelligitur; ut sicut 'homo' subiectum ponitur 'citharaedi', ita '
 50   3|      propositiones sensus, si uidelicet subiectum semel sumatur. Oportet enim,
 51   3|                modo negando enuntiatur. Subiectum uero modo circa omnes, modo
 52   3|              iusto' scilicet, quod erat subiectum secundae propositionis, -- '
 53   3|        praedicato uniuersaliter, primum subiectum remouetur a secundo subiecto
 54   3|                ab aliquo uniuersaliter, subiectum remouetur ab eodem uniuersaliter.~
 55   3|                quod possibile est mori' subiectum est in sensu, sicut 'homo',
 56   3|               illud 'quod homo non est, subiectum fuit, quod in secunda praedicari
 57   4|              posset esse, -- sed tantum subiectum esse hoc, uel illud praedicatum,
 58   4|        praedicatum, ita species generis subiectum. Cuius quoque talis est
 59   4|           praecedentis propositionis ad subiectum sequentis locus est pensandus
 60   4|         terminum, id est praedicatum et subiectum, probauerit, uel antecedens
 61   4|         simplici quomodo praedicatum ac subiectum antecedentis, secundum quae
 62   4|             infertur, ad praedicatum et subiectum <con>sequentis sese habuerint,
 63   4|               quantum uero ad 'hominem' subiectum, qui genus est Socratis,
 64   4|        uocabulum in subiecto ponitur et subiectum in praedicato collocatur,
 65   4|                 animal' circa quodlibet subiectum consequitur neque quantum
 66   4|    propositiones commuta[n]t. Siue enim subiectum siue praedicatum mutetur,
 67   4|         uidelicet idem prorsus cum illa subiectum retineat; quod etiam ex
 68   4|                neque enim solum mutatur subiectum, sed etiam praedicatum.
 69   4|               potest, cum iam per nomen subiectum fuerit designata, quod primam
 70   4|             uero quibusdam accidentibus subiectum depingit, modo necessitatem
 71   4|            fuerit, a praedicato, uel si subiectum, a subiecto. At nos quidem
 72   4|             simpliciter quod est ipsius subiectum uel tantum secundum id quod
 73   4|                 licet 'homo' 'animalis' subiectum sit, 'animal' uero 'homini<
 74   4|               quae inter praedicatum ac subiectum necessariae proponuntur.
 75   4|         inferentiae uel praedicatum uel subiectum habere, sed non ex eo simpliciter
 76   4|                sunt uel praedicatum uel subiectum, sed potius ex eo quod sunt
 77   4|            consequens et praedicatum et subiectum>.~Sed nunc quidem in ui
 78   4|            HABITU~Haec autem circa idem subiectum contingere diuersis temporibus
 79   4|             Neque enim fiunt circa idem subiectum, sed circa hoc quod substantialiter
 80   4|              nisi in ea quae circa idem subiectum fit per diuersa tempora,
 81   4|                aggregatam partem et hoc subiectum quod ipsam suscipit, magis
 82   4|                 fieri. Cum uero alterum subiectum alteri confertur secundum
 83   4|          ueniant; ut <si> uidelicet hoc subiectum albius illo dicatur secundum
 84   4|      longitudinem maiorem albedinis hoc subiectum illo albius dici, cum uidelicet
 85   4|                 dicatur, et hoc minimum subiectum magis esse paruum quam illud
 86   4|  multiplicationem partium albedinis hoc subiectum illo albius dicatur, cum
 87   4|                 namque quod densius est subiectum, plures in superpositio<
 88   4|             albedinis. Aut fortasse hoc subiectum albius illo dici potest
 89   4|                 attenuatur uel rarescit subiectum, tenuius uel rarius dicitur.
 90   4|              sed simul quaedam ad aliud subiectum secundum magnitudinem relatio.
 91   4|           accidentia ea dixit quae idem subiectum communicant ac circa ipsum
 92   4|       praedicatiua dubitatur an ei quod subiectum est id quod praedicatur
 93   5|               consequens habet, et quem subiectum in illa, antecedens in ista.
 94   5|             rotundum --, 'ignis' quidem subiectum est, 'calidum' uero praedicatum, '
 95   5|            quidem cum de praedicato fit subiectum et econuerso, in istis autem
 96   5| contrapositionem cum de praedicata uoce subiectum ac de subiecta praedicatum
 97   7|                ponit, cum uidelicet uel subiectum in accidentia sua, uel accidens
 98   7|                 sunt huiusmodi, cum uel subiectum in accidentia uel accidens
 99   7|                 coaccidentia diuiditur; subiectum quidem in accidentia sua
100   7|   consequentibus aliis horis circa idem subiectum; alioquin diem totum compleri
101   7|                succedentibus circa idem subiectum, secundum id scilicet quod
102   7|             rationalis mortalis. Rursus subiectum de uno Socrate aequiuoce
103   7|            accidentis in subiecta, quod subiectum in posteriora diuiditur,
104   7|              totum in partes. Omne enim subiectum prius est naturaliter accidentibus
105   7|                accidentibus possit esse subiectum, uel Socrates homo albus
106   7|               agentem et patientem nec 'subiectum' ad fundamentum et ad significatum,
107   7|             albedinem quam circa corpus subiectum determinat, primo loco significare
108   7|               dicitur et secundo ipsius subiectum quod nominat. Cum itaque '
109   7|              quae secunda est, quae est subiectum albedinis. At uero si haec
110   7|          dicatur, id est quae albedinis subiectum est, quaeritur utrum uniuscuiusque [