Pars

   1   1|             ratione dicitur. Accidentia uero, quae in substantiam rei
   2   1|                 possint suscipere, ista uero secundum statum alt<er>ius.
   3   1|               oratione disputabitur; at uero si de substantiali, non
   4   1|               non facit essentiam. Quae uero partes prolatae sunt, omnino
   5   1|             mutationem formarum. Si qua uero contraria formae quandoque
   6   1|           necesse sit permutari; formae uero non possunt. Nam et cum
   7   1|             aliae compositae. Simplices uero quinque dicunt, punctum
   8   1|          habentibus positionem.~/57/ At uero de simplicibus, quae priores
   9   1|              quae partibus carent; quae uero ex his sunt compositae,
  10   1|               protulit, aperiemus. Nunc uero ad simplices reuertamus.~
  11   1|                lineam reddunt, in latum uero superficiem componunt, in
  12   1|       superficiem componunt, in spissum uero corpus efficiunt. Sicut
  13   1|                adhaerentia; superficiem uero: lineas in latum sibi connexas;
  14   1|             latum sibi connexas; corpus uero: superficies in altum sibi
  15   1|             diuisione lineas facit." At uero si omnem lineam ex aliis
  16   1|             essentia lineae uel non; at uero si de essentia lineae non
  17   1|              ipsius tractatum est; nunc uero de tempore tractandum occurrit. /
  18   1|                locus." De continuatione uero temporis <partium> dubium
  19   1|                 operationi[s], temporis uero successio naturae. Nostra
  20   1|            corpore' 'corpulentum'.~Nunc uero ad tempus propositum reuertentes
  21   1|              est, domus est. In tempore uero econuerso /63/ est, ueluti
  22   1|               dies existere dicatur. At uero si dies non est, prima non
  23   1|                 quae futura dicitur. Si uero ad idem illa tria nomina
  24   1|              deinde praesens, adultimum uero praeteritum; accipitur autem
  25   1|            corpore, loco, tempore. Nunc uero ad discretas transeamus,
  26   1|               quod unitates. 'Binarius' uero uel 'ternarius' caeteraque
  27   1|            indeterminatum plurale, alia uero secundum certas collectiones
  28   1|           collectiones determinatum.~At uero <si> dicitur quod substantiue
  29   1|            sumptum est; de substantiuis uero per 'tempus' et 'ternarium'.
  30   1|              tempus' et 'ternarium'. Hi uero quibus uidetur in specialibus
  31   1|            parte aeris consistit. Totam uero unius litterae prolationem
  32   1|                dum ultima profertur. At uero eius significatio nonnisi
  33   1|                 opinantis chimaeram. Si uero in eo nomine quod est 'significans',
  34   1|               concipere dicunt, auditum uero nonnisi praesentia; unde
  35   1|          aliquamdiu sonum exspectes. Si uero praesens existeres, uel
  36   1|                tendit, ipsum defert. At uero quomodo uel ipsa quantitas
  37   1|                 omnes simul uegetat. At uero mihi non aliter uidetur
  38   1|               regit atque uiuificat. At uero multo magis corpulenta substantia
  39   1|               quidam conte<n>dunt. Alii uero eamdem essentialiter, ut
  40   1|               placuit, accipiamus, nec <uero> omnes etiam quantitates
  41   1|                 terminum copulantur. At uero si eas tantum quantitates
  42   1|                diuidi potest; simplices uero quae simplices tantum partes
  43   1|       compositae inueniuntur; simplices uero quae simplicibus tantum,
  44   1|               corpus, locus. Positionem uero in partibus non habent quaecumque
  45   1|            permanentes non sunt; numeri uero partes nec sitae sunt alicubi
  46   1|            grammatici connumerant. Ipse uero Aristoteles subiecta quoque
  47   1|              paruum quod paucum. Magnum uero et paruum in /75/ continuis,
  48   1|               in /75/ continuis, multum uero et paucum accipimus in discretis.
  49   1|                 accipiebant; inferiorem uero in medio terrae, quo inferius
  50   1|               contraria inuenientur. At uero unum tantum unius contrarium
  51   1|                 inuicem diuersi sunt At uero distantia spatii non operatur
  52   1|             potius ista ad Quando, illa uero ad Ubi pertinent, quae etiam
  53   1|            quidam habitudinibus, quidam uero positionibus Boethio teste
  54   1|               habere uidetur. Herminius uero secundum quamdam positionem '
  55   1|            locum est, suscipiunt; locus uero ipse in loco non est. Sed
  56   1|         multisque aliis commune est. At uero illud adextremum quantitati
  57   1|         inaequale proprie dicitur, alia uero per accidens et gratia horum,
  58   1|             adiacentia<m> suscipiat. At uero posterior <expositio> huic
  59   1|             adiacentia<m> habent; prior uero <expositio> et ad tempora
  60   1|         secundum ipsum dicebamus, hodie uero quamdam adiacentiam, quam
  61   1|               consideramus; in crastino uero heri secundum ipsum dicebamus,
  62   1|              ipsum dicebamus, in tertio uero nudiustertius. Sic et aliis
  63   1|             tempore accipimus. Secundum uero aliam species fortasse uidentur
  64   1|               eadem permanente; singula uero sua diei indiuidua habuerunt.
  65   1|        tractantes meminimus.~DE UBI~Ubi uero in loco esse definimus;
  66   1|            theatrum, intelligimus, modo uero quantitatiuum, quem corporis
  67   1|      incircumscriptus dicitur; secundum uero substantialem ubique esse
  68   1|      quantitatiuo siue substantiali. At uero de substantiali maior est
  69   1|              Antiochiae possit esse. Si uero 'ubi' ad substantialem locum
  70   1|              iacere, stare, sedere. Ubi uero diximus simpliciter secundum
  71   1|              positiones quaedam positio uero Ad aliquid est; iacere autem
  72   1|                positiones, denominatiue uero ab his quae dictae sunt
  73   1|              ipsa relatiua est, positum uero est a positione denominatum.
  74   1|           stantis) "statio est. 'Stare' uero, quoniam a 'statione' diriuatum
  75   1|           paruum ad magnum paruum. Quae uero casu fiunt aliae eodem,
  76   1|                quod ex eo est, ad aliud uero secundum hoc quod in eo
  77   1|          species uel differentias. Quae uero generalissima sunt genera,
  78   1|                 naturam protulit, illam uero Plato secundum constructionem
  79   1|   constructionem uocum respiciens, iste uero 'esse' posuit, rerum proprietatem
  80   1|                ueracius intuens. "Prior uero, inquit Aristoteles, definitio
  81   1|                 est illius pater. Multa uero ad alia possunt quoquo modo
  82   1|             Aristoteles docuit, aequale uero comparari non potest: nullum
  83   1|            calumnia dici potest. Si qua uero de speciei aut indiuiduorum
  84   1|            caecitas dicitur>" "caecitas uero uisionis non dicitur" adde;
  85   1|            essentiae demonstratio; quod uero posuit 'dicuntur', nuncupatiuum
  86   1|          praemisit cum ait: "qualitatem uero dico secundum quam qualem
  87   1|                 uirtutes; dispositiones uero eas quae leuiter expelli
  88   1|      dispositiones etiam, dispositiones uero non necesse est esse habitus;
  89   1|                subiecto remoueri, illud uero difficile posse separari
  90   1|                 expellendus, dispositio uero, quod facile possit remoueri.
  91   1|              immobilis erat. Dispositio uero aeque et ea quae a subiecto
  92   1|            aspiciendum est. In passione uero et passibili qualitate,
  93   1|                 et passionem. Passionem uero eam huius maneriae dicit
  94   1|          permanentibus" etc. Passibiles uero qualitates eas huius maneriae
  95   1|                 solent dici, passibiles uero eaedem ex permanentia dicuntur,
  96   1|                eo quod ait: "quaecumque uero ex his quae facile soluuntur
  97   1|        primordia innascatur. Temporales uero eas dixit quae post natiuitatem
  98   1|                necesse est. Ex naturali uero temporalis quoque fortasse
  99   1|        contingat infirmari; aegrotatiui uero econtrario dicuntur, ex
 100   1|                sectioni resistat; molle uero secundum impotentiam eiusdem>,
 101   1|               reducimus, ad impotentiam uero quod non. Neque enim aliquis
 102   1|             possit aegrotare, sanatiuum uero, quod non, et molle quod
 103   1|       Aristoteles de eis inquit: "rarum uero et spissum et asperum et
 104   1|                 sibi iaceant, 'asperum' uero quod haec quidem pars superet,
 105   1|               quidem pars superet, illa uero sit inferior."~Sed aliud
 106   1|           species esse uolunt, pro alio uero potentiam et impotentiam;
 107   1|               nominibus ita dicitur.~At uero illud eam annumerationem
 108   1|                dum esset paruulus, post uero pubescens a se ipso distabat,
 109   1|              subiecti ueniunt, secundae uero ex eo quod inferunt uel
 110   1|               quidem a permanentia, hoc uero a transitione, eo scilicet
 111   1|                 genus non habeat, illud uero solum speciem quod sub se
 112   1|             nullas species claudit. "At uero, inquit, quae inter genera
 113   1|               eius sensum aperire. Quod uero in priori editione minus
 114   1|              Aristoteles non tangit. At uero et in eo denominationem
 115   1|             dicuntur ad inuicem, ab his uero dissimiles qui nigredinem
 116   1|                 colores participant. At uero cum similitudo relationibus
 117   1|      mediantibus similitudo accidit. Hi uero qui similitudinem potius
 118   1|              ipsi simile dicitur; in eo uero quod hanc habet, dissimile;
 119   1|                quod tolero crucem, pati uero in eo quod toleratur. Cum
 120   1|     Periermenias Aristoteles docuit. At uero qui passionem habet, non
 121   1|              uidetur monstrare, 'fiunt' uero praesentem.~Sed fortasse
 122   1|              praeterita passione, amari uero es praesenti quae praeterita<
 123   2|          impositionem, significat, alia uero per determinationem, ut '
 124   2|              proferri cognoscitur.~Alia uero demonstratio fit secundum
 125   2|                significari uolunt, alii uero ea sola quae in uoce denotantur
 126   2|           magister noster V. fauet, his uero Garmundus consensisse uidetur;
 127   2|                qui<dem> auctoritate, hi uero fulti sunt ratione. Quibus
 128   2|           animata sensibilis dicit, hoc uero tantum quantum informatum
 129   2|                contineri monstrauit.~Hi uero qui omnem uocum impositionem
 130   2|                impositum est, subiectum uero secundario. Si enim ad principalem
 131   2|                 cum subiunxit: "quoniam uero haec quidem praedicantur
 132   2|      citharaedus bonus'; inter opposita uero 'homo mortuus', quod humani,
 133   2|               hominem' et 'mortuum'; si uero 'homo' propriam inuentionem
 134   2|               dictiones appellentur. At uero <cum> per se etiam significatiuae
 135   2|                coniunctione ad alia. At uero cum dico 'homo et lapis',
 136   2|                coniunctionem facit; cum uero per se dicitur indeterminate,
 137   2|                intellectus generant. At uero cum intellectum omnem ex
 138   2|             impositae non sunt; quaedam uero compositae et ad placitum
 139   2|                 a<d>mirationem, 'attat' uero metum proferentis designat,
 140   2|             coniungendo, praepositiones uero in praeponendo; quarum consideratio
 141   2|          dicatur haec res homo. Caeteri uero casus a nominatiuo defluxerunt
 142   2|              nomine dictum est. Caetera uero casus uerborum dixit, ut '
 143   2|               currens' subiectum, 'est' uero praedicatum ponatur, sed
 144   2|                in subiecto, 'inhaerere' uero in praedicato, atque 'homini'
 145   2|                 ute<re>mur. Subiectarum uero rerum diuersitas secundum
 146   2|                 nes> dicuntur. Caeterae uero significationes, quae secundum
 147   2|      significationem pensandae, quaedam uero secundum positionem constructionis
 148   2|            singularis numeri sunt, illa uero pluralis, ut 'homines';
 149   2|               substantiua dicimus, alia uero adiacentia, quae sumpta
 150   2|         significationem pertinent.~Quod uero alia recti casus dicuntur,
 151   2|          casibus Latini utuntur, Graeci uero quinque, qui pro ablatiuo
 152   2|               genitiuo utuntur; barbari uero unius casus prolatione contenti
 153   2|           grammatici uocant; dialectici uero solos obliquos, qui secundum
 154   2|                 etiam subiunxit: "nomen uero semper," cum his scilicet
 155   2|       Periermenias dicitur: "'non-homo, uero non est nomen, at uero nec
 156   2|                  uero non est nomen, at uero nec positum est nomen quo
 157   2|                 quidem demonstrat, quid uero sit non designat. Atque
 158   2|          negationem dicitur facere; cum uero rem aliquam de his quibus
 159   2|        separauit. Ait enim: "non currit uero et non laborat non uerbum
 160   2|               ut 'amo' actionem, 'amor' uero passionem secundum hoc quod
 161   2|                Petrus' proferimus. Alia uero quae rerum personas in essentia
 162   2|              actiones aut passiones. At uero substantiuum uerbum, quod
 163   2|          propositionis exprimitur; illa uero quae est adiacentiae attributio,
 164   2|      significatione tenentur; per 'est' uero substantiuum, ut dictum
 165   2|            dicunt ab actionibus, quando uero ad aliam significationem
 166   2|                sed quoniam non est."~At uero quaeritur, cum 'est' uerbum
 167   2|            demonstrat, accipiat? Nostri uero sententia Magistri non secundum
 168   2|               ut 'poeta' accipiatur. At uero si hominis, falsa est enuntiatio
 169   2|              enuntiatio eo defuncto; si uero poematis de quo agitur,
 170   2|               qui iam defunctus est. At uero cum totius constructionis
 171   2|        opinionem habet de chimaera'.~At uero mihi omnis illa uerbi praedicatio
 172   2|            quaecumque non sunt idem.~At uero quomodo locutio propria
 173   2|           opinabile' intelligamus. Quod uero Aristoteles, cum dicitur: '
 174   2|                  sicut et conuersio. At uero si 'Socrates' futuri temporis
 175   2|      demonstrasse hoc loco uolunt, alii uero nullomodo orationem infinitari
 176   2|                 qui est non-albus'. Cum uero tota infinitatur oratio,
 177   2|       Praedicamenta submisimus, denique uero Postpraedicamenta nouissime
 178   3|                 ut categoricae, quaedam uero compositae ac posteriores,
 179   3|          scribere consueuerat, Boethius uero hypotheticorum complexiones
 180   3|                lectorem breuitate, ille uero prolixitate confunderet, --
 181   3|           Latinorum cognouit; Porphyrii uero unum, qui uidelicet de quinque
 182   3|                 quandoque laxauerit.~At uero, cum uoluminis quantitatem
 183   3|                conueniat, propositionis uero proprietatem absque natura
 184   3|                unum pronuntio uerum; si uero adimam praepositam condi[
 185   3|            quidem perfectae sunt, illae uero imperfectae. Perfectas autem
 186   3|       dialecticae relinquitur. Reliquae uero species quattuor, ut ait
 187   3|       dialectica scientia est, scientia uero comprehensio ueritatis,
 188   3|                falsitas continetur. Hae uero sunt propositiones quas
 189   3|       affirmationem et negationem, haec uero secundum uerum ac falsum /
 190   3|                 de intellectibus, aliam uero de rebus. De rebus enim,
 191   3|             quoque ipsius concipit; qui uero 'animal' simpliciter, formas
 192   3|                est Socrates'; aliquando uero multae, quando uidelicet
 193   3|                significatio dicatur. At uero si ab hac propositione: '
 194   3|             praesenti tractentur; illae uero quae hypotheticae, hypotheticorum
 195   3|             animal' praedicatur, 'homo' uero subicitur, uerbum uero interpositum
 196   3|                  uero subicitur, uerbum uero interpositum praedicatum
 197   3|               praedicatur, per 'animal' uero certa animalis essentia
 198   3|                 hoc secundo loco, illud uero principaliter.~Patet itaque
 199   3|              per se ipsam inuenerit. At uero magis praedicationem secundum
 200   3|       consignificantibus uocibus, alias uero de significante et significato
 201   3|               per se praedicantur, quae uero minime, aut quae simpliciter
 202   3|                ostendimus. Accidentalis uero praedicationis coniunctio
 203   3|            mortuum' et 'hominem', illic uero non. Cum enim 'est' uerbum
 204   3|                 poeta' intelligitur? Si uero et ipsum poema a nomine
 205   3|                impositum sit, 'Homerus' uero oblique pro 'Homeri' utimur.
 206   3|               carminis ponitur, 'poeta' uero ad eius nominationem, non
 207   3|                 coniunctionem fit, illa uero per appositionem, ut fit
 208   3|              praedicationem remouit.~Si uero eam sententiam et hic quoque
 209   3|                praedicatio dicitur, hic uero minime. Et fit quidem oppositio
 210   3|             diuersitatem. Ad praedicati uero enuntiationem pertinet quod
 211   3|                appellamus. Ad subiectum uero illud refertur quod aliae
 212   3|          nominantur. Ad multiplicitatem uero terminorum illud attinet
 213   3|            multiplices. Ad diuersitatem uero temporum, quod aliae de
 214   3|                futuro proponuntur.~Nunc uero in singulis immoremur. Ac
 215   3|               homo est animal'; negatio uero enuntiatio negatiua, ut '
 216   3|           nullus homo iustus est'; quae uero contradictoriae sunt atque
 217   3|        longissime ab ea recedit, altera uero contradictionis oppositione,
 218   3|           nullus homo iustus est', illa uero contradictorie: 'non omnis
 219   3|                priori contradicit, illa uero: 'nullus homo iustus est',
 220   3|                si iustitia careat, illa uero non nisi omnes careant.
 221   3|            conuenit appellari, caeteras uero contradictorias.~Ex his
 222   3|          uniuersalis est negatiua, haec uero contradictoria quae particularis
 223   3|                 non pati 'iustum', haec uero non necessario exigere '
 224   3|              simpliciter destruit. Illa uero simul esse falsa potest,
 225   3|         albedinem a quodam remouet. Qui uero proponit: 'non quidam homo
 226   3|            diceret: 'non est homo'. Qui uero ipsum non omnem esse proponit,
 227   3|              quidam homo' ista uox, hic uero 'omnis homo' ponitur atque
 228   3|                 negatione remouetur. Si uero rei designatae remotionem
 229   3|           praedicationem habeat, 'homo' uero ad nullum, hic in 'quidam
 230   3|            unusquisque aufertur, nullus uero in 'omnis'. Qui uero dicit '
 231   3|             nullus uero in 'omnis'. Qui uero dicit 'quidam' remoueri,
 232   3|              quidam, omnes exclusit, si uero quod non sit omnis, neminem.
 233   3|              non sit omnis, neminem. Si uero affirmatiuas easdem intelligat,
 234   3|             homo [non] esse dicatur; si uero ipsum non esse hominem dicamus, '
 235   3|                homo non est homo'; eius uero quae est: 'quidam homo est
 236   3|             nullus homo est homo'.~Quae uero remotiuae sunt negationes,
 237   3|          scilicet in affirmatione, illa uero in negatione proponatur,
 238   3|                 tale quod ante fuit. At uero /181/ quod non est, homo
 239   3|                de filio Priami, negatio uero de rege magno Macedonum.
 240   3|              temporis designatiuum, hic uero praesentis accipiatur. In
 241   3|        potentiam sumatur, uerum est; si uero non esse episcopus et ad
 242   3|                materiam permutent. Quia uero Aristoteles non solum sententiam
 243   3|             determinanda uidebantur.~At uero illa sophismatum genera
 244   3|             animata sunt continet, ouum uero non erit aliquid horum quae
 245   3|                 propositio dicenda. Nos uero nec particularem eam proprie
 246   3|            secundo loco praedicatur. At uero, ut supra diximus, partes
 247   3|               est ad inferiora, 'totum' uero ad partes, scilicet constituentes,
 248   3|               singularum specierum, hoc uero indiuidui compositi secundum
 249   3|            falsum est.~  DE 'QUIDAM'~Si uero et 'quidam' signum particularitatis
 250   3|            nullum excipiatur. In 'omne' uero singula possunt colligi,
 251   3|          uocabula monstraretur; 'omnis' uero, cum omnia colligat, certum
 252   3|             ipso determinantur. Quantum uero ad sententiam signi pertinet,
 253   3|      proponeretur aliquid, particularis uero uel singularis, quod de
 254   3|           inuicem dicuntur. Subalternae uero sunt hinc quidem: 'Socrates
 255   3|               est aliquis homo', illinc uero: 'Socrates non est aliquis
 256   3|            omnis homo'. Contradictoriae uero: sunt hinc quidem: 'Socrates
 257   3|                 est omnis homo', illinc uero: 'Socrates non est aliquis
 258   3|            dicendae sunt. Subcontrariae uero 'quidam homo est aliquod
 259   3|               omne animal'. Subalternae uero hinc quidem: 'omnis homo
 260   3|                 aliquod animal', illinc uero: 'nullus homo est aliquod
 261   3|                   necessario'; casuales uero ut 'possibile', 'necesse'.
 262   3|               non esse episcopum'. Modi uero ubique praedicantur, ut: '
 263   3|             accidentibus. 'Impossibile' uero 'possibile' est abnegatiuum
 264   3|                Socratem ostendimus; cum uero 'possibiliter' uel 'necessario'
 265   3|       possibiliter esse confirmabat. At uero 'possibiliter', si ueritatem
 266   3|               in constructione; quantum uero ad sensum accidentaliter
 267   3|                simplicis exponatur. Cum uero de rebus exponitur, uera
 268   3|            inhaesit' referendum est. At uero mortuum numquam homini inhaerebit:
 269   3|                non sit (im>mortalis. At uero de Socrate potest contingere
 270   3|               altera negatiua.~Ad illas uero de necessario aequipollentiam
 271   3|               eamdem quantitatem; illae uero de impossibili ad eas de
 272   3|              est'.~De his quoque modis 'uero' et 'falso' pauca sunt a<
 273   3|                ad 'possibile', sequitur uero ad 'necessarium'; 'falsum'
 274   3|                  possibile est esse; si uero impossibile est esse, falsum
 275   3|          tempore quo sedet Socrates. Si uero illud 'dum' modo praedicato
 276   3|                 autem ex possibili, hoc uero ex necessario sequitur.
 277   3|           deficit, quando non legit. Si uero ita exponamus: 'eum legere
 278   3|             significationis, 'quotiens' uero uel 'quamdiu' quasi uniuersales.
 279   3|              omnis sunt temporis. Locum uero a toto omnino calumniari
 280   3|              cognosci ualuerunt. Futura uero necessaria siue etiam naturalia
 281   3|              erit immortalis', naturale uero quod: 'homo morietur'. Poterit
 282   3|                 homo morietur'. Poterit uero fortasse utrumque naturale
 283   3|                 deesse non potest; homo uero necessario non morietur;
 284   3|       praesentialiter uerum insit, illi uero falsum. Quod autem praesens
 285   3|                cognosci possunt. Futura uero ex se cognosci non ualent,
 286   3|               aliquando casu, aliquando uero secundum naturae facilitatem.
 287   3|            fieri dicuntur. Peripatetici uero dicunt potius nobis esse
 288   3|         possumus possibile dicunt, quod uero non possumus, id impossibile
 289   3|                 diiudicationem; naturae uero facilitatem ipsam rei possibilitatem,
 290   3|               prius ea ignorantibus.~At uero si quantum etiam ad naturam
 291   3|               necessaria dicuntur. Haec uero futura ab omni necessitate
 292   3|                 futurum naturale, <non> uero ipsum esse mortuum, quod
 293   3|             semper determinatum est. At uero id quod nobis ignotum est,
 294   3|         consequen<s>, et antecedens. At uero uera est haec consequentia:~
 295   3|             possibile est Deum falli~At uero pessimum est omnium inconueniens
 296   3|           quoque ipsius uerum est, alio uero modo, falsam, cum uidelicet
 297   3|            aliter proueniendi habet. Si uero ad subiectum determinatio
 298   3|              subiectum est, 'possibile' uero simpliciter praedicatum,
 299   3|               necesse est esse, alterum uero non esse. Si quam enim necesse
 300   3|               sit eadem, modo falsa. Si uero ita sumpseris ut 'alteram'
 301   3|                hanc quidem ueram, illam uero falsam. Neque enim quemadmodum
 302   3|                hanc quidem ueram, illam uero falsam esse", ac si ita
 303   3|         superius determinatum est.~Nunc uero propositae propositionis
 304   3|               similiter et non esse. At uero non iam poterit inferri
 305   3|             consequentia proponebat. Si uero ex uer<b>is Aristotelis <
 306   3|           uniuocae et singulares, aliae uero multiplices, quae scilicet
 307   3|             habent, aliae in toto. Quae uero in toto multiplicitatem
 308   3|                 idem stertit'. Ambiguae uero sunt quae in eadem uocis
 309   3|                 uerae enuntiationes. Si uero sola praedicata coniungat
 310   3|                 utrumque.~Multiplicitas uero partis alia est in dictione,
 311   3|                substantia'; in oratione uero hic: 'Socrates est homo
 312   3|               quidem una, affirmationes uero multae, nec si de uno ista,
 313   3|               sed similiter plures. "At uero inquirendum nobis est quare
 314   3|         pensemus, cum scilicet ait: "at uero unum de pluribus uel plura
 315   3|                nomen effici possunt. Si uero plura accidentia circa fundamentum
 316   3|                  sicut 'homo albus'.~At uero quaeritur, cum 'homo albus'
 317   3|                 Primo Periermenias: "si uero unum nomen duobus impositum
 318   3|          multiplex dictio non est. Quae uero multiplex est dictio secundum
 319   3|         singulas in sententia tenet. At uero quod Aristoteles ait hoc
 320   3|              multiplices dicuntur; quae uero ita quod unus ex eis intellectus
 321   3|             substantia constituatur. At uero 'homo albus ambulans' nonnisi
 322   3|                se inest homini, bonitas uero per citharizationem, cum
 323   3|          significatis est impositum. At uero 'canis' sicut multiplicem
 324   3|             falsum esse necesse est. At uero hae tres neque tantum falsae
 325   3|                  duae autem uerae. Illa uero tantum falsa dicitur cum
 326   3|                   ut caeleste sidus. At uero si aequipollentiam secundum
 327   3|                 est et altera falsa. At uero quaecumque ueris aequipollent,
 328   3|               uera esse necesse est. Si uero aequipollentiam non tantum
 329   3|              exprimi possint. Ad sensum uero uniuscuiusque propositionis
 330   3|            ipsum non est illa tria'. At uero quando multiplex in sensu
 331   3|                partem esse ueram, illam uero falsam. Unde in Primo /230/
 332   3|       contradictionem ueram esse, illam uero falsam." Bene autem dixit: "
 333   3|       contradictionis esse ueram, illam uero falsam," innuens scilicet
 334   3|           affirmationes ponimus, illinc uero duas negationes, quarum
 335   3|                 est et altera falsa.~At uero si multis propositionibus
 336   3|        rationale et mortale~ex pluribus uero unum hoc modo:~ si est rationale
 337   3|                 tenent sententiam. Unas uero coniunctione dici uolunt
 338   3|             nequeunt; per coniunctionem uero multiplices fieri dicuntur
 339   3|        orationes unae possent fieri. At uero quae naturaliter sunt multiplices,
 340   3|                sensum dicuntur, simplex uero et compositum secundum constitutionem.
 341   3|                   canis est'. Composita uero appellatur quae orationem
 342   3|               ipsa contingere; per ipsa uero contingere nullius extrinsecus
 343   3|         institutionem conscripsimus. At uero hic quoque ubi syllogismorum
 344   3|            dictionibus ostendit. Per id uero quod plures propositiones
 345   3|                exemplo diuiditur. In eo uero quod ex concessis infert,
 346   3|            nullus homo est equus~In hoc uero quod necessario ex praemissis
 347   3|        inductione differre dicitur. Hoc uero quod ipsa conclusio diuersa
 348   3|                 dubiam concludunt. Quod uero ait ipsam conclusionem prouenire
 349   3|                  Sed de his alias. Nunc uero de solis categoricis cura
 350   3|             ipse disponit; "imperfectum uero quod indiget aut unius aut
 351   3|                ET MODO SYLLOGISMI>~Nunc uero quid formam syllogismi quidue
 352   3|     propositionem hypotheticam.~Figuram uero secundum dispositionem medii
 353   3|            omnis uirtus bona est'; modo uero ita communis est utrique
 354   3|              bonum uirtus est'.~Modorum uero diuersitates secundum qualitatem
 355   3|              solis affirmatiuis, quidam uero ex affirmatiuis simul et
 356   3|               solis uniuersalibus, alii uero ex uniuersalibus simul et
 357   3|       qualitatem enuntiandi, uniuersale uero et particulare ad quantitatem
 358   3|           negando enuntiatur. Subiectum uero modo circa omnes, modo circa
 359   3|         communem terminum habent, aliae uero non participantes, quae
 360   3|              termino participant, aliae uero altero tantum. Quae uero
 361   3|                uero altero tantum. Quae uero utroque participant, aliae
 362   3|             contradictoriae; ad ordinis uero commutationem participatio
 363   3|              dictum esse arbitror.~Nunc uero de his superest tractare
 364   3|           extremitate conuersa, tertiam uero ex eadem nasci per conuersionem
 365   3|    enuntiationibus intercedebat. Medium uero terminum illum dicimus qui
 366   3|           conclusione praedicatur; quae uero in ipsa subicitur, minorem
 367   3|             omnis uirtus iusta est'. Si uero eam propositionem conuertat
 368   3|            quoque totidem tenet; tertia uero sex comprehendit.~Sunt autem
 369   3|               iustum malum   non est~Hi uero quattuor perfecti dicuntur,
 370   3|        constructione locum teneat, quae uero extrema sunt, extremum.
 371   3|             ostendendum est.~/237/ Nunc uero propositos quattuor syllogismos
 372   3|              necesse est supponi. Omnes uero alii syllogismi, cuiuscumque
 373   3|          negatiuam continent. Quicumque uero particularem habent propositionem,
 374   3|            quoque particulariter~Quarto uero modo cuius propositionum
 375   3|                qualitate inuicem, illae uero quantitate dissident, talem
 376   3|             Aristotele inuenti, quinque uero a Theophrasto et Eudemo
 377   3|               uisus est consensisse. Hi uero quinque a primis quattuor
 378   3|                conuersam infert. Sextus uero ex secundo uenit primis
 379   3|              ipsi conuertitur. Septimus uero ex tertio manat primis enuntiationibus
 380   3|             ipsi conuertitur. Ex quarto uero per conuersionem conclusionis
 381   3|         prouenit, et ex antecedenti.~At uero primae propositiones octaui
 382   3|              quarti. In propositionibus uero aliorum trium qui per conuersionem
 383   3|            dicit 'nulli inesse'; pro eo uero quod diximus 'particulariter
 384   3|              inesse uel non inesse'. At uero haec uerba magis elegimus
 385   3|             EIUSQUE REGULIS>~In secunda uero figura quattuor tantum modos
 386   3|           negatio concluditur. Secundus uero est qui ex uniuersali affirmatione
 387   3|            negationem colligit. Tertius uero, /240/ quando ex uniuersali
 388   3|         subiecto uniuersaliter.~Secundi uero ea est:~ si aliquid praedicatur
 389   3|                 quidem a primo, quartus uero a secundo -- ab eadem incipientes
 390   3|             resoluantur, ostendamus. At uero primus et secundus et tertius
 391   3|           primae figurae modum; tertius uero secundae figurae in quartum
 392   3|                 primae figurae; quartus uero secundae figurae ex primo
 393   3|           conclusio consistit. Secundus uero secundae figurae in eumdem
 394   3|            affirmatiua praeponatur, ibi uero secunda sit; fiet conclusio
 395   3|    propositionibus non mutatis. Quartus uero modus secundae per solam
 396   3|              ipsius secum patiuntur. At uero sumit aduersarius quod diuidentem
 397   3|                 omne malum bonum est~At uero, cum iam prius concessa
 398   3|         particularem negatiuam; tertius uero ex particulari affirmatiua
 399   3|              particularem negatiuam; at uero sextus ex uniuersali negatiua
 400   3|             esse deprehendimus. Secundi uero modi talis est regula:~
 401   3|                 maior extremitas; minor uero dicitur quae in assumptione
 402   3|                 praedicatur. In secunda uero figura id quod in prima
 403   3|           dicimus extremitatem; minorem uero quae /243/ in secunda subicitur.
 404   3|             extremitas uocatur; secunda uero quae in assumptione subicitur.
 405   3|      assumptione subicitur. In caeteris uero quinque qui in eadem figura
 406   3|             RESOLUTIONE IN PRIMAE>~Nunc uero superest ut tertiae figurae
 407   3|               secundae figurae; reliqui uero omnes per conuersionem quoque
 408   3|           secunda est in isto, conuersa uero alterius secunda ponatur.
 409   3|        particulariter conuersa. Quintus uero qui restat per impossibile
 410   3|                 prius in disponendo.~At uero illud aliquos mouere poterit
 411   3|              iustum uirtus non est'. At uero etsi non necessitate huiusmodi
 412   3|        diuidentem sequentis patitur.~At uero de calumnia huius consequentiae
 413   3|         impossibile est non fieri; quod uero impossibile est non fieri
 414   3|               adiecit autem postea: "at uero quod est possibile esse
 415   3|              impossibile est esse; quod uero non impossibile est esse
 416   3|              quod est inconueniens."~At uero mihi hi non esse syllogismi
 417   3|              quare fuit puer~In secunda uero hoc modo:~  nullus lapis
 418   3|     Postpraedicamentorum ostendimus. Si uero 'fuit puer' in secunda propositione
 419   3|       praedicari a pluribus dicitur. Si uero 'fuisse iuuenem' pro uno
 420   4|           Ciceroni adscribitur, secunda uero Themistii esse creditur.
 421   4|            rerum natura uariatur; illae uero ueritatem ex complexione,
 422   4|                loci ualet habitudo, ubi uero perfecta, nequaquam. Quod
 423   4|                animata sensibilis arbor uero substantia animata sensibilis
 424   4|            ipsum 'animato' supponit. Si uero inferentiam assumptionis
 425   4|            syllogismis; in hypotheticis uero ab antecedenti tantum uel
 426   4|                 et praedicato~A remotis uero siue ab oppositis dici potest
 427   4|               assignandum dicebant. Cum uero ex eadem consequentia per
 428   4|              destruitur antecedens~Quod uero hoc quod aufertur, illius
 429   4|                  et ad antecedens. Duae uero illae simul propositiones
 430   4|              ipsius est species. Maxima uero propositio dicitur: ea propositio
 431   4|           numerus in notitiam cadet. Hi uero sunt loci illi quos proposita
 432   4|             anulus?' 'ex auro'; causale uero sic: 'iussa mea transgressus
 433   4|              quidem a definitione, illa uero a genere et aliae ab aliis
 434   4|                illud ut species, ad hoc uero ut oppositum antecedat,
 435   4|          comparantur ut genera, at illa uero antecessionem ipsorum ad
 436   4|                respicit, ostendat, illa uero ad ea quibus ut oppositum
 437   4|        uidelicet hic ad genus suum, ibi uero ad oppositum antecedit.
 438   4|              est unus a specie, quantum uero ad 'hominem' subiectum,
 439   4|                antecedenti; secundum id uero quod eiusdem praecedentis
 440   4|                 nominatus. Definitionum uero proprietates in libro /271/
 441   4|                 ipsa praedicantur, duae uero cum subiciuntur.~ si enim
 442   4|            praedicatis ponuntur; in his uero quae [con]sequuntur, in
 443   4|                 auditore conceditur. Id uero modo uerum modo falsum esse
 444   4|             ueritati omnio supponat? At uero quod necessarium est uerum
 445   4|       necessarium omnino comprehendi in uero, probabile modo cum uero
 446   4|                uero, probabile modo cum uero conuenire, cum uidelicet
 447   4|                in rei existentia, illud uero in opinione sola consistat;
 448   4|         enuntiationis: "in conditionali uero illud intelligimus quod
 449   4|              uiuit, animatus est~"omnes uero, inquit, necessariam uolunt
 450   4|              consequentiae. "Necessitas uero, inquit, hypotheticae propositionis
 451   4|        inferentia consistat, inferentia uero in consecutione maneat,
 452   4|            sequentibus disseremus.~Nunc uero in auctoritatibus inuestigandis
 453   4|               dominum, hoc maius, illud uero minus secundum uisum appellat.
 454   4|            quidem consequentias tunc ex uero antecedenti et falso consequenti
 455   4|          scilicet quod hoc magis, illud uero minus uidetur. Neque enim
 456   4|           remotione 'huius lapidis'; si uero complexio generis ad speciem
 457   4|                rerum inhaerentiae, haec uero necessitatem consecutionis
 458   4|          inhaerentiae demonstratur; cum uero per 'si' conditionem idem
 459   4|                 desinit. Hypotheticarum uero sententia nec finem nouit
 460   4|             quae homines non sunt. Quod uero homo dicitur, his quae non
 461   4|                 patitur secum aliam; at uero falsum est 'animal' negatum
 462   4|        incommutatibilis consistit. Quia uero categoricae enuntiationes
 463   4|          inhaerentiae praedicati, actus uero rerum ex ipsarum rerum praesentia
 464   4|         inferioribus disputabitur. Nunc uero ad consecutionis necessitatem
 465   4|                dicit consequens; altera uero strictior, cum scilicet /
 466   4|          enuntiationem ueram esse, hanc uero falsam esse contingit, secundum
 467   4|               id quod corporeitate, ibi uero secundum id quod colore
 468   4|              secundum substantiam, illa uero secundum accidens inest
 469   4|            accidens inest corpori. Quia uero corporeitatis forma substantialiter
 470   4|            possit consistere, corporeum uero ex substantiali, praeter
 471   4|            dictione discutiat. Physicae uero proprium est inquirere utrum
 472   4|                 ab ipsis dicuntur, modo uero in designatione simplicum
 473   4|               inferentiae tenet. Per id uero quod antecedens et consequens
 474   4|       enuntiationum, inueniemus saepe a uero falsum inferri, ueluti cum
 475   4|               omnis homo est animal)~Si uero totas enuntiationes pensemus,
 476   4|                pensemus, uerum potius a uero hic inferri uiderimus. Verum
 477   4|   hypotheticarum monstrauerimus.~Tertia uero, quae aiebat posito antecedenti
 478   4|              eas falsas iudicabimus; si uero totarum enuntiationum sensus
 479   4|              connecti. Dissimilitudinem uero medii termini accipiunt[
 480   4|              secunda antecedere; priori uero consequentiae contradicere
 481   4|            sanitas quidem erit, languor uero non erit." Est autem talis
 482   4|               impedit. Neque enim uerum uero potest esse impedimento.
 483   4|             quod id illud exigit, illud uero tertium ponit. Neque enim
 484   4|           quidam homo est asinus~illinc uero:~ si omne animal est homo,
 485   4|           consequens consequentis. Quae uero aequipollentes sunt consequentiae,
 486   4|             necessario exigat, secundum uero tertium, primum quoque tertium [
 487   4|        consequentia propositio, secunda uero assumptio, tertia autem
 488   4|               sit hypothetica, in illis uero categorica. Unde et istos
 489   4|              nullus homo est asinus; at uero si nullus homo est asinus,
 490   4|               speciei ad genus, quantum uero ad uim inferentiae totarum
 491   4|              positio utrumque ponet. Si uero utrorumque simul negatio '
 492   4|         diuisiue remoueri concedunt.~Si uero inter totas etiam propositiones
 493   4|           consequens:~ quicquid enim ex uero sequitur uerum esse non
 494   4|        demonstrantur; inde monstrabiles uero seu per se notae uocantur
 495   4|                ipsius differentia. Quod uero dictum est multarum consequentiarum
 496   4|             homo, est animal~/311/ Quod uero dictum est eas demonstrare
 497   4|           habere uidetur quam genus. Si uero uis in specie potius attendatur,
 498   4|                est animal~Ex supradicta uero regula, quam quorumlibet
 499   4|            totius hypotheticae. Si quis uero hanc antecedens illius esse
 500   4|                 aliquo, et animal~Tales uero assumptiones de assignatione