IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Dialectica Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Parsgrey = Comment text
1006 7| omnino cessaret, ut si dicam 'assurge', uel 'asta mihi'. In his 1007 7| si dicam 'assurge', uel 'asta mihi'. In his igitur dubiis 1008 1| cum eadem uox a diuersis astantibus longe audiri dicatur, utrum 1009 4| quod ita sapientes atque astrologi iudicauerunt, quorum studium 1010 3| mirum est quod dicunt per astronomiam quosdam horum quoque futurorum 1011 2| dictiones remouisse dialecticos astruant. Alioquin praepositiones 1012 7| illud de omnibus communiter astruendum est quod quotiens aliquid 1013 4| contrariorum quidem cum medi[t]ata fuerint, priuationis uero 1014 2| tamquam in multiplic<it>ate aequiuocationis earum consistat 1015 1| resistere uehementer infirm<it>ati, ac uix eum contingat infirmari; 1016 4| materiam>, occulte Dei op<er>atio formauit in hominem.~Cum 1017 4| congressio amorem praecedit et atrox facinus trepidatio mentis 1018 2| positionem constructionis attendendae, quaedam etiam secundum 1019 4| partium significationem attenderem quae ad tria nos mittit, 1020 1| uel dignitate in potentia attendis, poteris econuerso potentias 1021 3| simpliciter, formas hominis non attendit; alioquin numquam unum tantum 1022 7| qualitatum proprietates attenduntur, sed sola materialium partium 1023 4| nostras paulatim substantias attenuat.~Et sunt quidem quattuor 1024 4| uidetur. Quanto enim magis attenuatur uel rarescit subiectum, 1025 7| ad significationem illius attineat, quia omnino diuersam speciem 1026 7| terminos, etsi nostra eos non attingat agnitio; et hanc quidem 1027 3| in parte tantum subiectum attingunt, ut 'rationale' 'mortale', 1028 7| uinci' et illis 'uincere' attribruimus --. Si uero ita: 'audio 1029 3| orationi siue intellectui suas attribuam formas, simplicem facio 1030 1| significationem dicimus, attribuamus; sed potius intellectum 1031 3| remouet quibus illa albedinem attribuebat, quae scilicet ait: 'nullus 1032 3| sicut et illi, 'possibile' attribuendum erat. Aliter enim regula 1033 2| non quidem uitam tyranno attribuentes, immo illis quos genuit 1034 7| secundum communem causa<m> est attributa, ut omnibus quidem corporibus 1035 2| uero quae est adiacentiae attributio, quodammodo innuitur. Sic 1036 3| sine accidentis scilicet attributione, nec aliquam amplius unam 1037 2| praeter hominem in ipso esset attributum, in /135/ eodem loeo 'hominem' 1038 4| aliquae earum proprietates, attribuuntur. Sed de his uberius in / 1039 4| temerarii forte, prodigi et auari largum, de quibus Horatium 1040 4| indiuidua sunt castitatis et auaritiae, quae inuicem species non 1041 4| hanc castitatem et hanc auaritiam recipiuntur, quae indiuidua 1042 4| disseremus.~Nunc uero in auctoritatibus inuestigandis de necessitate 1043 4| conseruat, et fortis uel audax cuius rationabiliter mouetur 1044 4| intentionem, non quantum ad audientium existimationem, qui sophismatum 1045 1| arithmeticis solutiones audierim, nullam tamen a me proferendam 1046 7| sint posita, ut auris qua audimus, oculus quo uidemus, nasus 1047 1| statim post ictum sonum audires, eo scilicet quod ad aures 1048 4| paenitet, malum fecit~ si audis strepitum pedum, tunc ambulat~ 1049 4| probabilia ea dici quae statim ut audita sunt, recipiuntur, sed quae 1050 1| aliquantulum proprietate<m> auditae constructionis mente inuaserimus 1051 1| nisi secundum hoc quod auditis uel significantibus aeribus 1052 2| suspensum tenent animum auditoris, ut aliud exspectet cui 1053 1| quoque concipere dicunt, auditum uero nonnisi praesentia; 1054 5| interposita ad solum consequens auferendum, quod quidem ex 'albo' uel ' 1055 3| dulcia et specie utilitatis auferentia spernimus, quaedam amara 1056 6| partem ipsius in assumptione auferes, alteram sicut fuit pones, 1057 7| dicimus quod si hic lapillus auferretur, in residuis partibus domus 1058 2| maiorem itaque inconuenientis augerationem de chimaera supposuit, in 1059 4| eius quod minus est album; augmentatam quidem albedinem in se ipsam 1060 4| contingit, ut nihil proprie augmentatum dicatur nisi respectu eius 1061 4| quamlibet dimensionem. Ac de augmentis quidem horum accidentium 1062 1| reperiuntur. Ipsum etiam Augustinum in Catagoriis suis asserunt 1063 5| antistitem, uirum catholicum, Augustinus, gentilis adhuc philosophus 1064 4| confiteamur. Veluti cum de auolibet dicimus:~ si est homo est 1065 1| ait uocem ipsam tangere aurem dum auditur, ac rursus ipse 1066 7| nihil aliud est hic annulus aureus quam aurum in rotunditatem 1067 7| corporibus sint posita, ut auris qua audimus, oculus quo 1068 7| hic annulus aureus quam aurum in rotunditatem ductum, / 1069 1| Plato nimis laxam dederat, ausus est errorem magistri <c> 1070 4| auctoritas uerba auctoris authentica designant per quae id confirmamus 1071 4| sanum est aut aegrum arbor autum neque sana est neque aegra 1072 4| quidam collectiua esse autumant, sed falso; haec enim quocumque 1073 4| lapidis' prius differentia m<aximae> propositionis quam subiectus 1074 4| secundum id scilicet quod 'Bar' graece 'filius' latine 1075 2| quoque genitiuo utuntur; barbari uero unius casus prolatione 1076 4| cum hoc proprium nomen 'Bartolomeus', 'filium regis' interpretamur; 1077 1| esse, aut ut in fine, ut in beatitudine iustitia. A qua quidem computatione 1078 4| uictoria finis est pugnae, ita beatitudo iustitiae. Maxima propositio:~ 1079 4| effectum suum ostendit:~ si beatum esse bonum est, et iustitia 1080 1| copulantur, ut haec duo <bi>punctalis, illa duo ad interpositum 1081 4| modo: 'quanta est uirga?', 'bicubita' uel 'tri<cu>bita'; 'quotus' 1082 1| enim est aliud alio magis bicubitum, nec in numero, ut ternarius 1083 7| appellent. Nam si 'domus' bifariam diuisionem consideremus, 1084 1| nomina sumpta sunt et in '-bile' uel in '-tiuum' terminationem 1085 7| sicut Boethio placuit, bimembris esset. Voluit enim ut unumquodque 1086 1| nomen est (-unde et curtatum bipedem Porphyrius dicit-) contrarium 1087 4| naturaliter habet aeque bipedes uel gressibiles secundum 1088 4| bicubita' uel 'tri<cu>bita'; 'quotus' uero de ordine 1089 3| statim contemplatione mihi blandiente languor omnis mentis discedit 1090 4| uirtutes uero ex eo quod eas bonas faciunt. Non ita facere 1091 4| definitione 'inuidi' alienis bonis tabescere" ac deinde totam 1092 1| denominatiue dicitur et sanitas a bonitate bona et omnia Qualitari 1093 4| Sed fortasse diuersae sunt bonitates diuersorum praedicamentorum 1094 1| ut uidelicet ex essentia bouis, ad me respiciat, sed ex 1095 4| magnum et paruum, longum aut breue, latum aut spissum siue 1096 1| obest si subiecta ipsa quae breuiloquus tacuit hoc loco et in Ad 1097 4| quislibet longior homo respectu breuioris augeri dicatur, multum improprie 1098 3| excedens ita ut hic lectorem breuitate, ille uero prolixitate confunderet, -- 1099 1| syllabae mensurantur secundum breuitatem et longitudinem accentus."~ 1100 2| etymologiis redduntur, ut 'Brito' dictus est 'quasi-brutus' . 1101 7| supraposita, siue dictiones, ut Britones quasi-brutones dicti sunt, 1102 2| stolidi, hic tamen qui nomen 'Britonis' composuit secundum affinitatem 1103 2| habuit quod maxima pars Britonum fatua esset, atque hinc 1104 4| transsumptio aeque et de inhaerenti<bu>s et de extrinsecis fiat, 1105 4| praedicamentis contraria /383/ cadant et quae sint contrarietate 1106 4| qui in subdiuisionibus non cadent. Quod itaque dictum est 1107 4| earum numerus in notitiam cadet. Hi uero sunt loci illi 1108 4| uidentur edentatae neque caecae," ut sunt ostrea et quae 1109 1| uilentis caecus', uel 'uidens caeci uidens'. Istam enim nullo 1110 4| comprehendamus, quasi hinc omnes caecitates, illinc uero omnes uisiones, 1111 4| non Catilinam orbem terrae caede atque incendio uastare cupientem 1112 7| seu marinae beluae siue caelesti sideri impositum est, singulis 1113 1| Superiorem autem locum in summo caeli fastigio accipiebant; inferiorem 1114 3| singularitatem personae oportet 'Caesarem' subici, ut scilicet ita 1115 7| alia coaequaeua ad se; <caeteraeque omnes coaequaeuae species 1116 1| illius aequalem. Albedo autem caeteraeue qualitates non proprie aequales, 1117 1| Binarius' uero uel 'ternarius' caeteraque numerorum nomina inferiora 1118 7| rationale' et 'mortale' caeterarumque differentiarum nomina nonnisi 1119 4| species differentiis confici caeterasque species per solam subsistere 1120 1| confirmabat binarium, ternarium caeterosque numeros species numeri non 1121 3| non fieri possunt, ut hic calamus frangi possibilis est, non 1122 7| oraculi continetur, cum Calchanti /587/ de uictoria Phrygum 1123 1| secundum quas arma habere uel calciamenta dicimur; qui quidem habitus 1124 1| insunt. Neque enim armis uel calciamentis induti dicimur, nisi postquam 1125 1| postquam nos armauerimus uel calciauerimus.~'Habitus' autem uocabulum 1126 1| illae a quibus 'armor' uel 'calcior' passiua sumpta dicimus, 1127 4| frigidum factum' aut 'nullum calefaciendum est frigidum faciendum', 1128 4| possumus enuntiare: 'nullum calefacturum est frigidum facturum'; 1129 4| factum. Sed numquam idem et calefit et frigidum fit, et calefaciens 1130 4| certi sumus et hunc semper calere et illam semper albere, 1131 1| potest, et qui frigidus, calescere. Ac superflue 'secundum 1132 4| species, aliquando unum, ut calidi et frigidi tepor. His uero 1133 4| siue immediata; etenim ex calido frigidum et ex frigido fit 1134 4| habet quam illius aut etiam calorem circa hunc maiorem et illum 1135 4| argumentationem superiorem calumiemur iuxta eorum opinionem ostendamus. 1136 5| Haec aemulorum nostrorum calumniae satis est respondisse; nunc 1137 4| propositioni resistere uolumus calumniantes consecutionem, adiuncta 1138 6| quas nos in Topicis nostris calumniati sumus, multi pro ueris recipiunt, 1139 4| enuntiationem medii termini calumniatur ipsamque extremorum coniunctionem 1140 5| consistet.~Primumque illam calumniemur defensionem quam praetendunt 1141 4| uiuit~Si quis autem uerba calumnietur cum dicitur 'quiddam quod 1142 7| numeri uel casus, ut si dicam can<n>a, quod arundinum commune 1143 3| uirtus bona est et sol in Cancro est <omnis> igitur uirtus 1144 3| determinatione, hoc modo: 'ego uideo canem, illa uidelicet tria'.~Cadunt 1145 7| accipitur, Sed si dicam 'Musae cantantis', per casum determinationem 1146 2| disciplinae gradum tenent, pro capacitate tenerorum multa prouectis 1147 1| nisi implentis substantia capacitati impleti adaequatur. Unde 1148 3| diximus atque fidem sui capere ex his quattuor quos in 1149 1| hoste <suo> superari uel capi, sed magis impotens, quod 1150 2| dictis intellectum aliquem capiamus nullis adhuc rebus designatis? 1151 1| intelligeret, <quam> minus certam capiebat, cum tamen nec huiusmodi 1152 3| praemisisset, quidam minus capientes uerborum sententiam <ex> 1153 4| tunc admitto, fidem saepe capio, et quod ad inferentiam 1154 7| uel conchyliae quae nec capita habent in quibus alii sensus 1155 1| Sic quoque et caput ad capitatum et ala ad alatum et remus 1156 1| quod multa animalia sine capitibus essent uel multae naues 1157 3| qui euidentes sunt, fidem capiunt, modo quidem una propositione 1158 3| quando per se singulae capiuntur. Una etiam dicitur esse 1159 4| furtum facerent et alius captus propter furtum suspenderetur, 1160 7| perimi, cum ipsa tenebroso carcere corporis absoluta ampliores 1161 4| cultellum habes, si omnino ferro careas~Maxima propositio:~ cui 1162 4| comparationis nominibus caremus et utramque aduerbiis proferre 1163 6| conclusionem atque omni carentem necessitate ex assumptionibus 1164 6| tantum fieri dixit medio carentia, cum uidelicet ait in Hypotheticis 1165 6| contrariis tantum medio carentibus proponi, hoc est in disparatis 1166 4| enim ex eo quod albedine careo tantum sum diuersus ab eo 1167 3| istam: 'comita Socratem, o carissime comes'. Sicut enim conquestiua 1168 3| reiectum onus in humeros rursus caritas tollit et corroboratur ex 1169 3| scribendo fatigato tuae memoria caritatis ac nepotum disciplinae desiderium 1170 3| eorum quae non sunt'. De carmine autem Homeri potius quam 1171 3| Homerus' ad determinationem carminis ponitur, 'poeta' uero ad 1172 3| abnegatiuum est, quartam cassat consequentiam ad modum simplicium. 1173 7| principalitate partium sententia cassata quid nostro praeluceat arbitrio 1174 4| syllogismis praedicta regula cassatur ut in hypotheticis. Cum 1175 3| comprehensionem quodammodo castigat ac restringit. Cum quidem 1176 4| reperiet; non sunt enim castitas et auaritia sibi contraria, 1177 4| quae in hoc homine per hanc castitatem et hanc auaritiam recipiuntur, 1178 4| recipiuntur, quae indiuidua sunt castitatis et auaritiae, quae inuicem 1179 4| Idem enim et auarus est et castus, et qui quiescit in loco, 1180 4| uel quandoque naturali. Casua1iter autem alterum de altero 1181 4| quidem ex omni manifestum est casuali uel accidentali praedicatione 1182 2| construitur, cum ex duabus casualibus ad eumdem casum compositio 1183 4| laborat; probabilitas autem casualis est et falsitati saepe adiuncta; 1184 1| Ipsum etiam Augustinum in Catagoriis suis asserunt dixisse nullum 1185 1| afferentes. Qui in Commentariis Categoriarum, cum de continuatione horum 1186 4| homo est animatus~et ex categorico quidem syllogismo categoricum 1187 4| contendunt. Quos quidem sicut et categoricos sub figuris collocat medii 1188 4| consequentias tractauerimus quae ex categoriea coniunguntur et hypothetica. 1189 7| cessauit.~Sunt autem nonnulli catholicorum qui allegoriae nimis adhaerentes 1190 7| inconueniens, apud autem Catholicos non /574/ solum est pro 1191 5| Mediolanensium antistitem, uirum catholicum, Augustinus, gentilis adhuc 1192 4| priuatus interfecit, cur non Catilinam orbem terrae caede atque 1193 4| designatur. Et tunc quidem praedi cationem parium in essentia possumus 1194 2| cum uidelicet dicitur: 'Cato est uel fuit uel erit'. 1195 7| cum hominis partes esse Catonem, Virgilium et alios dicimus, 1196 2| Periermeniarum: "Catonis uel Catoni et quaecumque talia sunt, 1197 4| caecitatem, quae circa eumdem catulum contingunt temporibus diuerisis, / 1198 4| ueluti, si in nono die catulus uisionem non recipiat, eum 1199 5| potest. Ut enim iustus malum caueat, eum praenosse malum necesse 1200 6| illas quoque a quibus nobis cauendum est, ut sunt aequimodae 1201 4| similiter rationale ex<ce>dit hominem sicut mortale 1202 3| nostro decreuimus proposito cedendum nec a communi doctrinae 1203 4| sed> secundum ex[ante]cedentem dimensionem, quia scilicet 1204 6| inquam, ad naturam an<te>cedentis attinet. Nam gratia terminorum 1205 4| argumentationibus nolunt <con>cedere, ne forte eas hypotheticas 1206 4| Singillatim quidem ante cedunt si unaquaeque praecedentium 1207 5| dicta quos in arte Latini celebrant, memoria confirmaueri<n> 1208 3| praestiterunt quos latinorum celebrat studiosa doctrina; si quis 1209 7| est aggregandum; si quis celerem cursum cursui comparauerit, 1210 4| consequentiae obuiandum non censeant propter illam terminorum 1211 7| chimaeram et hominem, aut esse centaurum et hircoceruum quae non 1212 2| deceptus erat ac praue id ceperat uerbum dicere rem suam inhaerere, 1213 5| materiam pariter et nomen ceperunt, sic et hypotheticorum tractatus 1214 4| requirendae sunt, cum ipsae omnino certae sint, ubi sequentium hypotheticarum 1215 7| finiti sui significationem certificari possit. Inde enim in Diuisionibus 1216 7| et ex uocibus coniuncta certioribus, aequiuocum nomen recte 1217 4| falsi consumitur, atque haec certis comprehendere regulis tota 1218 7| profecto dubietas omnino cessaret, ut si dicam 'assurge', 1219 7| omnis animae uirtus in eo cessauit.~Sunt autem nonnulli catholicorum 1220 7| inhabitantem gratiam sua largitur charismata, quae uiuificare dicitur 1221 5| gentilis adhuc philosophus et christiani nominis inimicus, ex unitate 1222 5| quae ad Fidem non attinent, christiano tractare non licere. Hanc 1223 4| quidem definitionum prima Ciceroni adscribitur, secunda uero 1224 4| in fornace posito /420/ cinere feni ut in uitrum transeat, 1225 4| uel lignum comburendo in cinerem resoluimus aut fenum in 1226 1| ipsum quod circumscribit, circuit, qui etiam sicut ipsum simplex 1227 1| secundum exterioris ambitus circuitum quam secundum spissitudinis 1228 1| occidente<m> uel totius circuli sui cursum.~Nota autem quod 1229 1| utique et locus alium locum circumscribentem se usque in infinitum haberet. 1230 1| uel quantitatiuum corpus circumscribere uel aliquam partem ipsius.]~ 1231 1| enim quaelibet res loco circumscriberetur, utique et locus alium locum 1232 1| particulas," quas quidem circumscribunt, "ad eumdem terminum copulant< 1233 1| Si itaque 'Romae esse' circumscriptionis nomen accipiatur, oportet 1234 4| monstrauit, quae de re caeteris circumstantiis nuda quaerat ac disserat 1235 1| supra superior', 'citra cit<er>ior', 'ultra ulterior'; ' 1236 2| bonus est in quocumque, esse citharaedum bonum similiter in quocumque. 1237 3| cum non bonus nisi in arte citharizandi intelligitur; ut sicut ' 1238 1| inferior', 'supra superior', 'citra cit<er>ior', 'ultra ulterior'; ' 1239 4| persecutus est, tandem a ciuibus ueniam meruit, cur non is 1240 1| quod domos fabricamus uel ciuitates componimus, atque in his 1241 4| habitudines. Cum enim nauis et ciuitatis hoc quod reguntur, eadem 1242 2| ad placitum sine tempore, cius nulla pars significatiua 1243 4| eas quas falsas auctoritas clamat falsaeque manifeste apparent, 1244 4| Ecce quod aperte auctoritas clamet sensum ac ueritatem consequentiae 1245 7| fingunt, eam accipiunt, claram habent ab omnibus aliis 1246 7| nihil est definitum nisi de claratum secundum significationem 1247 5| huius artis ministrator clarior est, tanto quae ministratur 1248 3| proprietate propositionis claudantur, cuius habere significationem 1249 4| antecedenti consequens non claudatur, necessaria non potest esse 1250 7| quod sub diuidentibus non clauderetur, ueluti si sic dicatur: ' 1251 7| definitione ipsius totam non claudi sed secundum quamdam partem 1252 1| quod sub se nullas species claudit. "At uero, inquit, quae 1253 4| sicut illa exspectant. Sicut cnim uisio circa oculum caecitatem 1254 7| eidem diuisum et diuidentia coaccidant. Omnium autem diuisionum 1255 7| subiecta, uel accidens per coaccidens distribuitur, quae per singula 1256 7| accidens cum subiecto neque cum coaccidente ponitur, ut sunt illae tres 1257 1| Cui quidem importunitati coactus satisfacere curauit, cum 1258 4| Quanto enim densius sibi coadiacent, tanto melius subiectam 1259 7| in qua differentia per coadiacentes differentias diuiditur, 1260 7| Filio consubstantialis et coaequalis et coaeternus esse a nullo 1261 7| mundi Animam uocat, non coaeternam Deo, sed a Deo more creaturarum 1262 7| consubstantialis et coaequalis et coaeternus esse a nullo fidelium dubitetur.~ 1263 4| casus uel coniugata sibi coaptantur, ipsa quoque sibi coniunguntur.~ 1264 4| diximus; sed quaedam ipsius coaptatio ad terminos sufficiat, hoc 1265 1| relationem, sed secundum coaptationem et apparatum. Sicut enim 1266 4| complexiones regulis possumus coartare, ueluti, si talis proponatur 1267 3| quam imperamus, ut 'accipe codicem'. Desideratiua, <per> quam 1268 3| autem tres quorum septem codicibus omnis in hac arte eloquentia 1269 4| est animal, non est homo~cogatur, et econuerso.~Sic autem 1270 4| conclusionis concessionem cogemur; ueluti si proponatur: ' 1271 7| ipse et paries --, profecto cogeremur fateri etiam differentias 1272 5| continet ac solus omnium uota cogitationesque uniuersas inspicit, scit 1273 7| mundi, quam singularem Plato cogitauit quamque alii speciem contentam 1274 3| his infertur, concedere cogitur, ex eo scilicet quod ex 1275 4| quod<rem> iamquodammodo cognitam alicui manifestius secundum 1276 4| qui primi sunt atque ex se cogniti; in quibus quidem, sicut 1277 4| et proprietatis naturae cognitione nos cum antecedenti de ipso 1278 3| tantum quantum ad nostrae cognitionis actionem, uerum etiam quantum 1279 3| scilicet quod nec naturae illud cognitum. Si enim secundum nostram 1280 4| non concedat. Etsi enim cognoscam non necessarium esse ad 1281 3| quae modalibus applicentur, cognoscamus. Sunt autem tres utriusque 1282 4| uocantur quod ex se ipsis cognoscantur. Quod tali potest descriptione 1283 4| hoc illius speciem esse cognoscerem, quod assumptione ostenditur? 1284 3| nisi ex proprio euentu cognoscerentur. Non ergo uerum recipimus 1285 4| utque eam in rebus ipsis cognouerimus, modum quoque inferentiae 1286 4| quae uera ac necessaria cognouerit.~Nunc autem quaestione atque 1287 1| habere dicimur; aut secundum cohabitationem, ut uxor uirum uel uir uxorem; 1288 1| intelligere uoluit quod cohabitauit; in quo quidem modo plane 1289 4| consequi dicuntur quod eos in cohaerendo comitentur. Adducuntur enim 1290 4| haec quidem notitia aeque cohaerentibus <insit>. Omne enim ex quo 1291 4| intellectae non solum rerum cohaerentium ac de se praedicabilium 1292 7| alterius quasi proprium /571/ collatum. Alioquin uniuocum esset 1293 4| gregis uel turbae, quidam collectiua esse autumant, sed falso; 1294 3| Si autem 'omnes' <magis> collectiue quam indiuidue accipiatur, 1295 3| homines' quotcumque simul collectos comprehendit. Unde quemadmodum 1296 3| omnia proferamus, quod omnia collegerimus, nullo scilicet praetermisso, 1297 7| necessaria uidimus, breuiter collegimus.~Venit autem fortasse in 1298 7| consideratione sua quasi unum colligebant, ut eorum naturam ostenderent, 1299 3| quoque singulos in remotione colligens uniuersalitatis signum dicitur, 1300 6| hypotheticam in conclusione colligentes per coniunctionem extremorum, 1301 7| distribuitur, quae per singula colligentur. Sunt itaque sex diuisiones 1302 3| sunt similiter, singula colligeremus. Quod autem plurale facit, 1303 3| uidetur, ut singula sic colligeret quasi propria ipsarum nomina. 1304 7| utraque ex dictis sententia colligitur.~Sunt autem et aliae dubiae 1305 5| mediae inter has et illas collocantur. Ex utraque uero hypothetica 1306 2| uocabulum 'Abaelardus' mihi ideo collocatum est ut per ipsum de substantia 1307 4| sub uirtute et nequitia collocauerat. Quod igitur prius Aristoteles ' 1308 4| scilicet quod huiusmodi colloquia numquam uideamus contingere 1309 4| secreto, tamen facile per hoc colloquium amorem suspicor et concedo, 1310 3| quantitatem mentis imaginatione collustro et simul quae facta sunt 1311 4| Sic quoque in floribus colorandis natura operatur. Prima enim 1312 7| sententiam tenere uidetur ea colorati definitio quam secundam 1313 4| recipit, albius dicitur et coloratius, et unum quidem albedinis 1314 4| pallidum et caeterae mediorum colorum species, aliquando unum, 1315 4| Errant itaque quicumque his <com>positis consequentiis ex 1316 4| interficimus uel lignum comburendo in cinerem resoluimus aut 1317 4| quam illi qui ciuitatem combussit, et minus est castrum quam 1318 3| comita Socratem, o carissime comes'. Sicut enim conquestiua 1319 3| componit, ueluti istam: 'comita Socratem, o carissime comes'. 1320 3| paria concedantur <et> sese comitantia rei euentus et Dei prouidentia 1321 4| dicuntur quod eos in cohaerendo comitentur. Adducuntur enim et isti 1322 5| siue negationem afÞrmatio comitetur." Patet itaque et ex sensu 1323 4| breuiter locorum mihi diuisio commemoranda est, ut nihil praeter eam 1324 1| bene Aristotelem dixisse commemorant: "mensuratur enim syllaba 1325 1| itaque sententiam magis commendamus quam nouam denominationem 1326 2| Quorum autem sententiam ipse commendare Boethius uidetur cum ait 1327 4| probabilitas non consistit, in commendatione fidei recipitur. Hanc autem 1328 4| cum super hanc diuisionem commentans iustitiam sub bono et malo 1329 1| quae habentur, quarum in commento Boethius meminit. Tribus 1330 1| insistenda esse uerba priorum commentorum, sed magis simpliciter accipienda, 1331 7| impositionem Summus Artifex nobis commisit, rerum autem naturam propriae 1332 7| definitionem speciei sunt commoda: omne enim quod ad diuisionem 1333 3| diximus, immo aduersus se commotam ipse eam proponit ut dissoluat. 1334 2| iram intelligit, quem ex commotione irae certum est procedere 1335 1| similitudinem teneret. Unde maxime communicatio qualitatis similitudinem 1336 3| propositiones medium terminum non communicent. In prima namque propositione 1337 1| potius quia eam cum aliis communico.~ DE FACERE AC PATI~'Actionis' 1338 7| adiunctione ad alios, immo ex communione uniuersalis humanitatis, 1339 4| est. Unum dico secundum communionem naturae, non secundum proprietatem 1340 7| nec uniuoca propter eamdem communionis causam; nec mirum, cum propria 1341 7| uniuersalitas non habet, sed in suae communitatis diffusione permulta de quibus 1342 7| criminor' et caeterorum communium, quae actionis et passionis 1343 7| poterit praedicari, siue communius aereae uirgae proprietas, 1344 4| omnium mutatio propositiones commuta[n]t. Siue enim subiectum 1345 6| naturalem consequentiam commutatae uerae non sunt.~Praefatam 1346 6| syllogismorum quem Boethius tenet, commutauimus. Ipse namque Boethius inter 1347 3| uniuersaliter manente prima et commutetur propositionum ordo ut hic 1348 4| tribus terminis iunguntur compar<ar>et, ut sunt illae quae 1349 4| ad ea quibus ut oppositum comparamus. Sed etsi differentiae maximarum 1350 4| secundum uim inferentiae comparandus est, cum tales proponuntur 1351 1| multi uel pauci ad illos comparati. Non est autem id magnum 1352 4| comparatiuo abundet, sicut comparatisus positiuo. Sicut enim 'albius' ' 1353 4| prolationem accipiunt quibus comparatiua aduerbia apponuntur. Aliud 1354 4| Aethiope, electiue, non comparatiue, est accipiendum. Electio 1355 5| quoque accidentibus quae comparatiuis comparari possunt, sed tantum 1356 4| tamen ut superlatiuus ita comparatiuo abundet, sicut comparatisus 1357 4| demonstrans, ut 'album'; comparatiuus uero uel superlatiuus quantitatis 1358 1| Ut cum idem mons ad alium comparatus paruus et ad alium magnus 1359 7| quis celerem cursum cursui comparauerit, partem eius diuisibilem 1360 7| animas ab initio creatas in comparibus stellis finxit et uoluit, 1361 4| contradicere non audent, eoquod compellantur confiteri falsas eas quoque 1362 6| inconuenientis ad fidem compellendus <est> hoc modo: uere posito 1363 7| penuria nominum specialium compellente, quando uidelicet ipsae 1364 4| uel de adiuuantibus uel compellentibus inquiruntur. Eius autem 1365 4| consequentias, ad inconueniens compelli, ueluti si talem concederet 1366 7| utilitatem in eisdem desudare compellimur. Non enim tanta fuit antiquorum 1367 3| syllabae; potest autem et sic compen<dio>sius oratio definiri, 1368 3| quis nostra eorum scriptis compenset, et quid ibi sit et qualiter 1369 3| in dispositione dictionum competenti imperfectum sensum demonstrat, 1370 4| econuerso iunguntur, latius et competentius in inferioribus disputabitur. 1371 4| pateretur eorumque assignationi competeret, ueritatem ullam ex ui praedicationis 1372 4| habitudinum suarum differentiarum complectantur. Illa autem tantum inferentiam 1373 3| totam subiecti substantiam complecti, quod fieri non possit nisi 1374 7| substantia differentiis completur. Diuisio uero totius, integri 1375 2| in quibus Partium textum compleuimus.~ 1376 1| Unde et ipse, postquam eam compleuit ac de quibusdam qualitatibus 1377 4| uoces oppositae, modo quidem complexae uoces, ut affirmatio et 1378 2| alias incomplexas, alias complexas, hoc est> alias dictiones, 1379 4| illi totius consequentiae complexioni, cum uidelicet aeque in 1380 4| incomplexa uocauit, nam complexum et incomplexum ipse in designatione 1381 7| diuisionis per aliud et aliud non componamus, sed ita proferamus: 'haec 1382 3| uidelicet orationes non componat; sed falso; nam etsi perfectam 1383 3| contingenti futuro argumentationem componebant, quam ipse quoque Aristoteles 1384 2| sic etiam seruatur in componenda dictione. Neque enim pro 1385 5| determinatio, quam in temporalibus componendis scilicet determinat, a destructionibus 1386 3| earum syllogismos ex ipsis componendos esse apparet. Nec propter 1387 7| competentem compositionem ex componentibus suam sortiri significationem. 1388 7| quod tantum consonantes componerent quae orationem efficerent. 1389 6| disiuncta ex duabus affirmatiuis componetur ita:~ si non est a, est 1390 1| atque indiuisibiles, alios compositos dicimus. Simplices quidem 1391 4| animal~categoricum enthymema composui[t]. Si uero consequentiam 1392 1| non uidebitur orationem composuisse, sed plures dictiones protulisse, 1393 4| primae diuisiones omnes locos comprehendant, posteriores tamen minus 1394 4| his omnes partes animalis comprehendantur, tunc omne animal est animatum~ 1395 7| aequiuocationem hic non comprehenderemus, ut 'amplector', 'osculor', ' 1396 1| pauca in nomine generis comprehenderentur, si /110.l0/ uni tantum 1397 1| qualitates esse deneget, quia non comprehenduntur in annumeratione qualitatum 1398 7| diuisionum secundum se non sint comprehensae huiusmodi diuisiones quae 1399 3| appellatiuis quotcumque rerum comprehensiuis. Sicut enim '<collectio> 1400 4| itaque dictum est omnes locos comprehensos esse, secundum priores, 1401 5| animal~sic illam facilius comprobabis: aut non est homo aut est 1402 4| consequentia, atque assumpta deinde comprobamus, ut conclusionibus quoque 1403 5| aliis quoque disiunctis comprobandis est adhibenda.~Nunc autem 1404 5| disiunctionem. In quo etiam comprobando talis est argumentatio adhibenda. 1405 4| argumentorum tractantur propter id comprobandum de quo dubia quaestio proponebatur, 1406 1| breuis et longa;" hoc quidem comprobans quod oratio quantitas esset, 1407 1| omnino contrarietate priuari comprobaret. Rursus: si ad distantiam 1408 3| bonum non est', et modo comprobata sit eius contradictoria: ' 1409 4| oppositionis in contrariis comprobatio quod saepe aduentus contrariorum 1410 1| quidem pro exemplis sed pro comprobatione recipimus. Ubi enim ipsae 1411 4| Unde potius ad ueritatis comprobationem /363/ a specie uel a genere 1412 4| fortasse ex suprapositis et comprobatis consequentiis quod uel oppositum 1413 1| facere, quae in actionibus computamus, ita etiam calefieri ac 1414 1| dissimile inter qualitates computant, monstrari potest res quaslibet 1415 1| quasi de ipsis dubitet, computare. Cum enim caeteras continuas 1416 4| qui in diuisione Tullii computari non uidentur, ad ipsam reducamus. 1417 1| beatitudine iustitia. A qua quidem computatione male uidetur reliquisse 1418 1| in numero autem secundum computationem, eo uidelicet quod prius 1419 7| inter diuisiones secundum se computauimus. Genus igitur illud esse 1420 4| cadit, similiter et generare concedamur, quia per actum nostrum 1421 4| tunc ad eam definitum sequi concedebam; et tot in definitione quot 1422 4| praedicationem <definitionis> poni concedebaml. Dicebam enim eam modo in 1423 4| est animal~ad illam quoque concedendam:~ si non est animal, non 1424 1| praesentialiter inest, idem amari concedendum est. Sicut enim idem et 1425 2| existens', chimaera esse concederetur. Poterunt fortasse et propriae 1426 4| colloquium amorem suspicor et concedo, ex eo scilicet quod huiusmodi 1427 4| consequentiae maxima propositio concenire et applicari monstretur.~ 1428 4| quibusdam placet, quorum conceptio sine etiam uocis prolatione 1429 1| intellectus ex prolatione ipsius conceptus in anima alicuius existit. 1430 3| antecedentes propositiones concessae, ueluti ista:~ si omnis 1431 4| cuiuslibet inferentis, sed concessi tantum. Unde a Tullio huiusmodi 1432 4| eorum antecedentibus facile concessioni consequentium adquiescimus; 1433 4| continuatiua est nec quicquam concessionis requiritur, sed sola conditionis 1434 5| determinatione uenerabilis episcopus concessisset: ut cuiuscumque pluralis 1435 3| etiam per se praedicari concessit, in quibus non est oppositio 1436 7| instrumentis carent, ut ostrea uel conchyliae quae nec capita habent in 1437 1| quod uisum remota quoque concipere dicunt, auditum uero nonnisi 1438 4| essentia. Si uero diuersas conciperemus in parte essentias utpote 1439 1| quantitatem quoque ipsius concipiamus, dum uel unum uel multa 1440 1| his ex quibus intellectus concipiantur <significat>. Sed non ideo 1441 5| assumas, alteram ponendo concludas. Conuertitur namque omnis 1442 4| atque ex his necessario concludat~ si non est animal, est 1443 4| tota probanda fuerat et concludenda. Unde si data maxima propositione 1444 4| consequentiae antecedens et concluderem consequens hoc modo:~ sed 1445 3| est homo'. At tunc recte concluderetur: 'quare hic lapis est homo'. 1446 3| Dialecticae textus plenissime concludet et in lucem usumque legentium 1447 4| Boethius meminit ut cum conclusa est in argumentatione, syllogismi 1448 6| c~Cum uero c assumpto b concluseris atque in primam figuram 1449 4| per ipsum non acquiescit conclusioni? Quomodo acquiescet, nisi 1450 3| syllogismo per primam figuram conclusisset. Sed iam secunda propositio 1451 4| esse, nisi cum uiro fuisset concubitus." Qui enim dicit alterum 1452 4| dicimus: 'si peperit, cum uiro concubuit', ..... id tantum proponitur 1453 3| enim imaginationes animo concurrunt et uoluntatem prouocant, 1454 3| uero adimam praepositam condi[c]tionem , duo falsa profero. 1455 4| Sed quoniam conditionis condicionem in necessitate consistere 1456 4| ulla adiunctione formae, condita sunt, sicut in Libro Partium 1457 5| est animaL~sed non ita, si condition<al>em uertimus enuntiationem; 1458 4| categoricae enuntiationis: "in conditionali uero illud intelligimus 1459 5| uocauit quae temporaliter, non conditionaliter, aliquid alicui coniungunt, 1460 5| consequentiae ponitur. Ipsae uero conditiones quae in singulis consequentiis 1461 5| illae quae negatione[m] conditioni praeposita totam destruunt 1462 4| consumpsit~Magis enim uidetur ei condonandum esse qui castrum incendit 1463 4| quantum possumus assentire conemur, ut, quae /462/ etiam in 1464 1| aliis secundum aequalitatem conferatur, quot in aliis erunt aequalitates, 1465 1| conceptum animae audientis conferimus. Ut cum dicimus: "'Socrates 1466 4| alterum subiectum alteri confertur secundum comparationem accidentis 1467 7| facerent, cuius essentiam conficerent, dum in eius comprehensione 1468 4| substantiae species differentiis confici caeterasque species per 1469 4| quoniam hinc non sibi ipse conficit argumentum orator, sed praeparatis 1470 4| habent nec formis eisdem conficiuntur, ut sunt ea quaecumque in 1471 3| profiteri negotium, dissoluat. Confido autem in ea quae mihi largius 1472 4| authentica designant per quae id confirmamus quod ostendere uolumus.~ 1473 6| uero etiam talem ad hoc confirmandum regulam inducunt:~ quicumque 1474 3| esse, et eam quidem sic confirmant a partibus, quia omnem hominem 1475 4| locis differentiis fieri confirmantur. Ait namque Boethius in 1476 4| Potest quoque et tali ratione confirmari praemissa consequentia:~ 1477 5| Introductionibus Paruulorum confirmasse memini talium consequentiarum 1478 4| quattuor a philosophis pluribus confirmati; quintus autem ab Aristotele 1479 4| quis philosophus ad uerae confirmationem sententiae falsum ac sophisticum 1480 4| ita in esse suo a natura confirmatum est ut ad non esse se habere 1481 5| Latini celebrant, memoria confirmaueri<n>t, Aristotelis uidelicet 1482 4| quidam qui eam ueram esse confirment:~ ubicumque species posita 1483 4| hominis, est animalis~tali confirmetur regula:~ quicquid est speciei, 1484 7| genera et species esse confite[n]tur; sed ad haec, memini, 1485 3| autem nomen 'omnis' esse confiteatur, utrum scilicet proprium 1486 5| religiosus ille episcopus confitebatur, angustiasset, si et ipsum 1487 5| non tamen plures Dei sunt confitendi; quippe <eiusdem> Diuinae 1488 7| mortalitatem hominem esse confiteremur, non animal tantum informatum 1489 3| respondens se ipsum audire nos confitetur. Similiter et cum dicitur: ' 1490 3| inopinatus rei euentus ex confluentibus actionibus propter aliud 1491 3| consequentiis ad ipsas propositiones confugiat ex quibus ipsae coniunguntur, 1492 3| breuitate, ille uero prolixitate confunderet, -- post omnes tamen ad 1493 3| hos profecto talis ratio confundit: cum dicitur: 'homo est 1494 2| sensu alterius enuntiationis confunduntur, non iam singularum dictionum 1495 2| sint huiusmodi dictiones, confusa per se et incerta earum 1496 2| significationem.~Sunt itaque confusae et ambiguae praepositionum 1497 5| plurimi uero eius subtilitate confusi ab ipso aditu pedem referunt 1498 7| deÞnitionem speciei rectissime congregamus." Sed hoc quidem de his 1499 4| uel gregem irrationalium congregatio. Neque enim populum aut 1500 4| in pluralitate rerum aut congregatione consistunt, sed in certa 1501 7| Sed et hic etiam quaedam congregationis proprietas necessaria uidetur. 1502 4| longinqua diffusis, sed simul congregatis; nauis autem aut domus non 1503 4| ita fit argumentum:~ si congressus est ad eam, eam amat~ si 1504 4| non esse probetur, ex eo congrue non esse magnum a toto generali 1505 7| quattuor huic diuisioni congruerent. Ac prius eam aptauit quae 1506 5| ad propositum accedamus congruoque ordine post categoricorum 1507 2| adorari', quae soli Deo congruunt.~Boethius autem in <prima>