IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Dialectica Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Parsgrey = Comment text
2010 3| apparet. Nec propter aemulorum detractiones obliquasque inuidorum corrosiones 2011 4| profiteamur, dummodo morsus detrahentium uitare queamus.~Non est 2012 5| inuidiam dolor accendit, his detrahere non erubescunt quos huius 2013 4| consideratio augmenti uel detrimenti secundum comparationem, 2014 5| Regula autem huiusmodi detur:~ existente antecedente 2015 2| proprietatem; ueluti cum di<c>o: 'homo et equus currit', 2016 5| inspicit, scit utique et quae diabolus desideret et quibus factis 2017 4| quam negatiuam. Has quoque dialecticas interrogationes Aristoteles 2018 4| necessitatem in perpetuum cus<to>diant, ut istam: 'animal est genus 2019 3| illarum ueram esse uel falsam dic<er>ent, eoquod determinate 2020 1| collectionibus unitatum sumpta diceba[n]t. Sed si sumpta essent 2021 3| praedicatur. Non enim ita dicebatur: 'omnis senex est ille qui 2022 7| diuersis propositionibus dicendas ita diuiditur: haec oratio 2023 3| cohaeret. Nec 'posse cohaerere' dicendun est 'cohaerere'. Quomodo 2024 1| non minus tamen <habitus> dicendus fuerat, quod in natura immobilis 2025 4| ubique~Sed fortasse aliquid dicent aduersus illas consequentias 2026 2| mortuus' pro oratione tenet, dicentem 'homo' poni ad designandum 2027 4| rationale mortale' ac si dicerem 'ipse solus et nulla alia 2028 3| non: non tamen diuidentem dicerentum alterum necessario. Dico 2029 7| de rebus tantum. Non enim dicialr infinitum et hoc et illud 2030 2| mortalis, et quem hominem dicis, iam animal rationale mortale 2031 1| curtatum bipedem Porphyrius dicit-) contrarium habere denegauit; 2032 1| distantia-unde ipsa oratio discreta dicitur-, sed ita quidem continuam. 2033 1| habeo, similis secundum eam dicor, sed potius quia eam cum 2034 3| haec dico, cum in sensu de dictamine agatur, quod eius nomen 2035 3| istud. Potes autem has supra[dictas]positas consequentias probare 2036 2| Quoniam autem interiectio dictioni omnino supponi non poterat, 2037 4| singularum enuntiationum sensus dictionumque impositionem attendamus, 2038 7| amplector' commune aequiuocum dicturus <est> ad agentem et patientem 2039 4| quo differentia abest, et differens~'Contrariorum' nomine large 2040 1| similitudo Boethio teste eadem differentium rerum qualitas. At fortasse 2041 3| omnibus; alioquin specie differrent quae solis discrepant accidentibus. ' 2042 1| loco ipso reperiremus quae differret a corpore; sed hanc nullam 2043 1| facili scilicet motione uel difficili, ut ostensum est. Quod etiam 2044 5| difÞcilior; quanto autem difficilior, tanto rarior; quanto autem 2045 5| irrationabiliter, de ea diffidentes ad eius angustissimas fores 2046 1| uires suas per omnia membra diffundit unoque et eodem loco consistens 2047 1| statim unda dum in orbem diffunditur, orbicularem formam assumit 2048 1| attribuit, dum ipsae in orbem diffunduntur. Sic uocem non secundum 2049 7| ex his indiuiduis quibus diffusa sunt, existente. Infinitas 2050 7| sed sola participationis diffusio per inferiora monstratur. 2051 4| animalibus per loca longinqua diffusis, sed simul congregatis; 2052 7| Spiritus, cum totus ubique diffusus omnia contineat, quorumdam 2053 5| quanto subtilior est, tanto difÞcilior; quanto autem difficilior, 2054 6| propositiones prius ordine digerantur ac deinde earum naturam 2055 7| Haec namque albedo et hic digitus in uno toto conueniunt; 2056 5| quolibet modo causa est, digne prius natura dicitur;..... 2057 5| diuina reuelare gratia dignetur; quae quidem quanto subtilior 2058 3| namque maiorem, hoc est digniorem, dicimus quae in conclusione 2059 3| priuilegium habeat et subiecto dignius dicatur, ex eo manifestum 2060 4| subintelligendum et determinandum esse diiudicant: 'terminis eodem modo acceptis', 2061 1| etiam mente atque animo diiudicantibus in qualitatibus haec poni 2062 3| eas ratio perpendit, ac diiudicat quod, melius sibi uidetur. 2063 2| autem postea constructionis diiudicatio; et ad rei quoque demonstrationem < 2064 3| prius animi deliberatione et diiudicatione, utrum ea res sit facienda 2065 3| sententias euoluamus, aeque diiudicet. Neque enim minorem aut 2066 7| quoque definitionis artem diligentissima ratione comprehendere. Sit 2067 4| quidem Porphyrii auctoritas diligentissimi philosophi omnino absoluitur, 2068 1| altero recedat eademque dimensio utriusque credatur. Sic 2069 4| nostram extendit qualibet dimensione substantiam siue in altum 2070 1| quantitatum uel huiusmodi dimensionum in nomine quantitatis per 2071 2| rebus eas secundum tempora dimetiendo distribuunt, ut 'curro' 2072 7| ipsarum existentiam totorum dimetimur essentiam. Et orationem 2073 1| passiones secundum tempora dimetiuntur, quarum etiam partes non 2074 1| eius sententias inhiantem dimicasse, ut in eo quod de motu animae 2075 5| alteri ut sit, ut in duplo et dimidio; conuertuntur etenim haec: 2076 7| neque superfluae esse neque diminutae deprehendantur. Superflue 2077 7| sicut et definitionem, neque diminutam esse neque superifluam.~ 2078 4| quantitatis ipsius intensionem, diminutio uero secundum eiusdem remissionem. 2079 4| non erit numerus earum diminutus; eaedem enim extra coniunctionem 2080 4| scilicet quod prima quaestione dimissa alia ad ostensionem, cuius 2081 3| nobis ignotum est, potius dimittamus quam quicquam temere de 2082 4| uel fatigati bellum sponte dimittant neutro adhuc superato, sicut 2083 6| figuram, ut dictum est, dinoscetur.~ DE ASSUMPTIONIBUS ET CONCLUSIONIBUS 2084 6| consequentis ad inuicem maxime dinoscuntur, inferentiarum ipsarum discretionem 2085 3| potest autem et sic compen<dio>sius oratio definiri, ut 2086 4| tale protulit exemplum: Diogenem habere cornua eoquod quisque 2087 7| substantia corrumpitur, quod diphthongi natura non patitur.~Et in 2088 3| complexionis dispositio directa est, non per reflexionem 2089 2| uideretur, cum ad omnia dirigatur quae sub finito suo non 2090 1| praeteritum et ad futurum illi dirigunt qui omne uerbum temporis 2091 1| scilicet qui simul ad ipsum diriguntur. Sed sunt nonnulli qui non 2092 4| iustitia', siue a 'iusto' diriuari dicatur, casus inuicem dicuntur 2093 4| eius quod cadit ab alio per diriuationem quam illius a quo cadit. 2094 3| blandiente languor omnis mentis discedit et animatur uirtus ex amore 2095 1| tamen ab Aristotele longe discedunt, de quo alias disputabitur. 2096 7| haec domus' accipiatur, discernamus. 'Haec itaque domus' nihil 2097 3| argumentationis inquirendam illud discernendum est quod, si procedat aduersarius 2098 1| ipsas substantiarum proprie discernimus atque sentimus, ut gustu 2099 7| motum praestat; sola etiam discernit, id est boni et mali notitiam 2100 7| colliguntur, minus singula discernuntur quam ea quae singillatim 2101 1| relatiua uocauit, cum sciret disciplinam qualitatem esse, ut in praedicamento 2102 4| gradus esse a puerilibus disciplinis accepimus, hanc inter illos 2103 1| reciperemus nec forsitan calumnia discipuli de definitione magistri 2104 4| necessaria. Ut enim logicae discipulis appareat quid in singulis 2105 4| indiuiduis in essentia non discrepent, oportet indiuiduorum substantiam 2106 1| significare, id est rem suam ut discretam ab omnibus aliis demonstrare, 2107 7| tres suas impositiones tres discrete tenet significationes et 2108 1| numero conuincetur, quem discretionis distantia rem unam naturaliter 2109 7| ipsi quidem ut Socrati et discreto ab aliis. Alioquin non recte 2110 1| Sic enim et numerus, qui discretus est continuus esse posset 2111 1| inquisitionem naturae physicae discussioni relinquamus. Sicut autem 2112 3| esse falsam, ut hoc prius discusso ipsum ab inconuenienti facilius 2113 3| quam uera sint, quod etiam discussum est superius, uera etiam 2114 4| Unde et ipse in Topicis cum discuteret qua scientia, quibus utamur 2115 4| proponatur oratione siue dictione discutiat. Physicae uero proprium 2116 7| disgregata essent, et accidentia disgregari necesse esset. In partibus 2117 7| hic populus, cuius partes disgregatae sunt; horum autem totorum 2118 1| quod uidelicet partes disgregatas haberent, ut supra diximus, 2119 7| potest, in quibus partium disgregatio contingit. Neque enim res 2120 4| modis opposita Aristoteles disgregauit; alia enim relatiua, alia 2121 4| coniunctis dantur, assignari. Disiu<n>ctarum autem naturam in 2122 5| dubitatio, si uim aut positionem disiunctiuarum coniunctionum inspexerimus. 2123 5| sequenti categorica habens disiunctiuum praedicatum intelligatur, 2124 5| disiuncta nisi categorica habens disiunctum praedicatum antecedere intelligatur, 2125 3| quod 'homo' a quodam homine disiungatur. Sic quoque et in hypotheticis 2126 3| interponit ad praedicatum disiungendum a subiecto. Aliud autem 2127 3| autem est res a se inuicem disiungere, aliud ostendere non omnes 2128 3| hoc cadauer' a se ipso disiungeret. Oportet itaque 'Socratis' 2129 7| inuicem separant et omnino disiungunt.~Nota autem quod, licet 2130 2| monstrantur, Aristoteles uerbis disiunxisse uidetur; eiusdem, inquam, 2131 3| ipso cooperante scientiarum Dispensatore, non pauciora uel minora 2132 7| uel populus uel aceruus in dispersis substantiis et longe a se 2133 4| aptari, dummodo secundum eam disponantur, oportet locum a praedicato 2134 3| resolutiones eodem modo dispone quo modo in resolutione 2135 3| resoluendo modos quam prius in disponendo.~At uero illud aliquos mouere 2136 4| secundum haec consequentiam disponere, iam quidem ex discretione 2137 4| albedinis collateraliter dispositarum, non sibi superpositarum. 2138 7| autem naturam propriae Suae dispositioni reseruauit. Unde et uocem 2139 3| componantur, Aristoteles disposuisse inuenitur. Ut enim ostenderet 2140 3| non incommode quandoque a disputantibus inducuntur. Videtur autem 2141 4| habet." Sumit quidem alter disputantium quod originem habet, quod 2142 3| Socrates legit', 'Plato disputat'. Participantium autem duo 2143 1| Hactenus de quantitate disputationem habuimus. /77/~ DE RELIQUIS 2144 4| atque eorum locis satis disputatum esse arbitror superius. 2145 1| fundamentis, cum imprimitur, disrumpit atque prosternit; aut fortasse 2146 3| 146/ nostro<rum> uniat, et dissensiones modernorum, si tantum audeam 2147 4| Principe Peripateticorum dissensisse, ad cuius etiam Categorias 2148 4| tenet opinionem, modo etiam dissentire, cum tenet falsam. Dicunt 2149 3| Stoici a Peripateticis longe dissentiunt. Stoici enim omnia fato, 2150 4| circumstantiis nuda quaerat ac disserat hoc modo: 'unde affirmatio 2151 4| Boethii dicta pensemus, qui dissimilem enuntiationem medii termini 2152 6| namque consequentiae ex dissimilibus propositionibus iunguntur, 2153 4| argumentationibus nulli dissimilitudini adhaerere ualeant nec ulla 2154 7| haec aliis diuisionibus dissipantur." Cum dixerit animae partem 2155 4| quolibet alio casu bellum dissoluatur, non omnino completum. Solent 2156 4| posuit, quam et ipse postea dissoluens ipsum inter argumenta reliquit. 2157 1| continuationem partium lineae dissoluere, cum tamen et ipsa inter 2158 3| Primo Periermenias ponit ac dissoluit, Cum enim "<si> omnium affirmationum 2159 4| ut mors facit corporis dissolutionem." Sed si ipsa forma corruptio 2160 1| quantitate, maxime ab inuicem distabant maximoque spatio disiuncta 2161 1| uero pubescens a se ipso distabat, eodem quoque modo, inquit, 2162 1| quomodo ipsae spatio tanto distantes unam simul specialem seu 2163 1| ut non sit quantulacumque distantia-unde ipsa oratio discreta dicitur-, 2164 1| punctorum ad se inuicem distantium. Quodsi dicantur non cadere 2165 4| declarat: "hic, inquit, locus distat ab eo qui ex similibus ducitur; 2166 1| sint, 'rarum' uereo eoquod distent ab inuicem et 'lene' quidem 2167 4| materia. Non enim pura et distincta creauit elementa, ut quasi 2168 4| clara locorum possit esse distinctio." Rursus idem in Secundo 2169 3| esse", ac si ita singula distinguat: non necesse est hanc esse 2170 4| libro /271/ earum uberius distinguendae sunt ac perrequirendae; 2171 3| modum /234.l0/ appellemus, distinguendum censeo. Significant autem 2172 4| argumentationum species, quas superius distinximus, inter quas syllogismus 2173 7| fit ut genus in posteriora distribuatur, totum uero in priora diuidatur. 2174 7| unum est in pluralitatem distribuendo diuersificat, ita eiusdem 2175 2| personis secundum tempus distribuere dicantur. Sed cur non? Sicut 2176 2| secundum diuersa tempora distribuerent, in eo scilicet quod aliud 2177 7| diuisionem generis determinant distributionem in proximas species. Porphyrius 2178 7| Restat autem uocis et totius distributionis differentias dare. Quae 2179 3| est, nullo poterit casu disturbari uel impediri. Assumunt autem 2180 3| homo est nomen uel uox uel disyllabum'. Sed hos profecto talis 2181 4| similiter rationale ex<ce>dit hominem sicut mortale at 2182 4| coloratus'. Alioquin non essent diueri sensus propositarum consequentiarum, 2183 4| catulum contingunt temporibus diuerisis, /378/ ordinem priuationis 2184 7| pluralitatem distribuendo diuersificat, ita eiusdem de pl<ur>ibus 2185 3| duas scilicet orationes diuersim ponentes. Unde et cum dicimus: ' 2186 4| speciebus substantiae specierum diuersitatis causa sit differentia, hoc 2187 7| nuncupatur. Uniuocis autem diuersiuoca contraria uidentur. Illa 2188 4| aduersum, ut cum 'pauperi' et 'diues' et 'superabundans' opponatur, 2189 3| intentione artis interrogationem diuidant, secundo saltem loco ac 2190 7| omnia speculari quasi actu diuidantur, sed quasi animo et ratione, 2191 1| praemisit: "si quis, ait, diuidat lineam, quae est longitudo 2192 7| per diuersos intellectus diuidenda, sicut illa quae est ambiguitas, 2193 7| significantiam diuiduntur, non solum diuidendae sint significationes, sed 2194 7| DIVISIONIBUS~ ~ <INTRODUCTIO>~Diuidendi seu definiendi peritiam 2195 4| animal', sed destructoria diuidentis sequentis ad diuidentem 2196 1| substantiis in sustentatione non diuideret nisi in modo suscipiendi, 2197 1| aliquas diuidi potest seu diuiduari, ita et indiuisibili subiecto 2198 1| uidetur et ad Supremas et Diuinas Personas, quae in tempore 2199 3| certitudinem per responsum diuinum uel per signa aliqua de 2200 7| conuenire uideo, 'substantiae' diuisae copulo ad differentiam alterius 2201 7| per syllabas aut litteras diuiserit, quae primo loco partes 2202 4| ipsorum duobus uoluminibus diuiserunt, de categoricis prius ac 2203 4| constitutiua fit per opposita, 'diuisibile' et 'constitutiuum' sunt 2204 7| comparauerit, partem eius diuisibilem recte inuenerit, cum de 2205 7| sensibile et insensibile diuisiuas substantiae differentias 2206 4| quorum uidelicet remotionem diuisiue remoueri concedunt.~Si uero 2207 7| inspiciamus, quae modo secundum diuisorum, modo secundum diuidentium, 2208 1| quaelibet actio uel horaria uel diurna uel menstrua uel annua dicatur; 2209 1| poteramus comparationem diu uel diuturni uel extra ad tempus uel 2210 1| diutius' facit ac 'diuturnus' 'diuturnior', quae temporis designatiua 2211 1| quae postea in habitum per diuturnitat<em> exercitii transeunt. 2212 7| DE AEQUIVOCIS, UNIVOCIS, DIVERSIVOCIS, MULTIVOCIS~"Aequiuoca dicuntur 2213 3| ARGUMENTATIONE ADVERSUS PROPRIETATEM DIVIDENTIUM>~Erant quoque quidam qui 2214 3| DE FATO SEU PROVIDENTIA DIVINA>~Nunc autem de fato, hoc 2215 7| disserendum est.~ QUOT MODIS 'DIVISIONIS' NOMEN SUMATUR~Est autem 2216 1| forte aliquan dimensionem dix ersam in loco ipso reperiremus 2217 4| semper uelint respicere, quid dixerint in istis consequentiis:~ 2218 4| categorica descendunt. Si enim dixero: 'utrum homo est asinus 2219 1| corporea natura simul in dixersis non possit existere, nec 2220 1| in priori editione minus dixit-sed e re fortasse reseruauit-quam 2221 1| qua tamen annumeratione mo<do>rum, utrum Aristoteli sit 2222 3| sine uerbo, ut Periermeniae docent, generatur. Amplius: si 2223 7| singularem, ut si dicam 'docti rustici' pluraliter et apponam ' 2224 1| Ipse etiam in eodem supra docuerat lineam ex lineis coniungi, 2225 2| significationem in eo esse docuerit , quod accidentia significant, 2226 1| uidelicet ipse Aristoteles docuisset in eodem Praedicamentorum 2227 4| nostrum /272/ deprehensum doleo. Sed hi nimirum probabilitatis 2228 5| ipsos /471/ in inuidiam dolor accendit, his detrahere 2229 7| premere populum uiolenta dominatione, cum tamen nec 'rex' nec ' 2230 1| et filiatio, seruitium et dominium atque alia multa. Quae quidem 2231 4| uideatur quam militem uel dominum, hoc maius, illud uero minus 2232 1| secundum id scilicet quod domos fabricamus uel ciuitates 2233 7| discretione, quatenus [in] donatione<m> non posse fieri sine 2234 7| sensus, sed tantum fieri mihi donationem quaerit nec de quo fiat 2235 7| posse fieri sine aliquo quod donetur, ea quae prolata non sunt 2236 7| illud apponam de quo fieri donum uolebam dicens 'librum', 2237 4| uidelicet dicamus ipsum dormientem uidentem esse, non quidem 2238 3| non, uelut ista: 'Socrates dormit et idem stertit'. Ambiguae 2239 5| earum diuisione quod alia ex duabis affirmatiuis etc., "si igitur, 2240 4| ueritate unius certi uel dubii sumus, et de falsitate alterius. 2241 4| concessionem alterius ipsum cogit dubitantem. Unde et bene 'rationis' 2242 4| tale protulit exemplum: 'an dubitas amasse qui rapuit?~Maxima 2243 1| fortasse exemplum aliquid dubitationis habet, cum uidelicet 'heri' 2244 5| consequi. Veluti si de ista dubitaueris disiuncta:~ aut non est 2245 4| propositionum, aut ab his ducantur necesse est terminis qui 2246 1| Unde etsi ex loco utrumque ducat exordium, magna tamen eorum 2247 1| primum totius philosophiae ducem, ex fomite fortassis inuidiae 2248 1| quodammodo ex eis originem ducere ac nasci. Haec autem 'quando' 2249 1| quas magis in consuetudinem ducimus, duae sunt, cum uidelicet 2250 7| quam aurum in rotunditatem ductum, /561/ aut haec domus quam 2251 4| a coniugatis <argumenta> ducuntur neque ab ipsa proprie atque 2252 4| est uiuum, ut ille qui iam dudum mori coepit ac nondum mortuus 2253 1| dulcedo gustantis quae ex dulcedine mellis infertur et per applicationem 2254 3| facit, atque ideo quaedam dulcia et specie utilitatis auferentia 2255 4| cum dicitur Ponticum Mare dulcius Afro, id est minus amarum. 2256 1| essentialiter uenire quidam conte<n>dunt. Alii uero eamdem essentialiter, 2257 6| est <homo> est animal~Ex duodecima:~ si cum non est homo est 2258 7| constructionis, in illis uero duplicitas expositionis dubietatem 2259 5| alterum alteri ut sit, ut in duplo et dimidio; conuertuntur 2260 7| credatur, in illo tamen prae duriti<a> corporis suas exercere 2261 4| hic homo illo dicitur et durius hoc corpus illo, quod scilicet 2262 4| membrorum aptitudinem, uel magis durus secundum partium densitatem. 2263 5| illud aut> alterum horum duum~ac si dicatur:~ si non est 2264 4| dialectici in usum maxime duxerunt eoquod maxime earum proprietas 2265 4| sententiam> confitentur duxisse ad uersarium ad inconueniens 2266 6| Boethius eos ponere superuacuum duxit quod satis manifesti essent, 2267 | eademque 2268 4| sensus quibus inducuntur eae, acceperimus.~Ac prius de 2269 1| manifestum est quod circa unam eamdemque qualitatem secundum diuersa 2270 1| ueniendum est.~ DE SECUNDA~Quae earumdem quantitatum alias constare 2271 4| propositio:~ ubi effectus est, eausam non deesse licet~Saepe transacta 2272 7| exclusus fuerat, nec 'album' ab ebeno, quod iam 'homo' exceperat, 2273 3| et equo." Sed ibi quidem ebisse uidetur de significatione 2274 7| genera uel substantia sp<ecific>antur, non quidem separata 2275 7| esse. In hoc autem toto econtra dicitur esse quantum ad 2276 4| habent, sed non uidentur edentatae neque caecae," ut sunt ostrea 2277 4| susceptibilis habitus. "Edentulum enim, inquit, non omnem 2278 4| factus est, nec cum esset edentulus, dentes ei orti sunt." A 2279 1| Boethius in Commentario Primae Editionis differentiam habitus et 2280 5| caelestis gratiae munus effecerit. caeteras uero scientias 2281 4| quoque uel a causis uel ab effectibus esse poterint. Si enim generatio 2282 4| maxima propositio:~ cuius effector bonus est, bonus est etiam 2283 3| Aristoteles ea non denegat, sed efficaces causas esse futurorum. Unde 2284 7| componerent quae orationem efficerent. Oportet itaque orationem 2285 7| substantiae eorum aduentus efficeret uel recessus perimeret, 2286 3| necessaria sit, non tamen ad eam efficiendam sufficit. Unde Aristoteles: " 2287 1| puncto superponas, nihil efficies, tamquam si nihilum nihilo 2288 3| syllogismi, secundam figuram efficiet hoc modo: 'omne bonum iustum 2289 4| bellum uictores uel uicti efficimur, ita ex uita iusta ad remunerationem 2290 4| non secundum creationem efficimus, dum ea quae secundum suam 2291 3| tertium primae figurae modum efficis eadem conclusione retenta; 2292 4| omnemque sophismatis nodum effugiat, non alia ille cui propositio 2293 1| multae naues quae remis non egerent, sed solo conto regerentur), 2294 4| quod circumscribit accidit, egerimus, ab alteratione ipsum diuidere 2295 4| contrarium est, aliquando malum; egestati enim, cum sit malum, superabundantia[ 2296 4| enim perfectum est, nullo eget supplemento nec perfectioni 2297 1| alter a memoria iam est elapsus. Nec si adhuc utrique maneant 2298 4| comparatiue, est accipiendum. Electio autem uni tantum formam 2299 4| magis esse album Aethiope, electiue, non comparatiue, est accipiendum. 2300 6| quae consequuntur, tales elegi quae <con>uersae in naturalem 2301 3| At uero haec uerba magis elegimus quae contemporaneorum nostrorum 2302 1| nominantur ad similitudinem elementorum mundi, eo uidelicet quod, 2303 1| indiuisibile temporis momentum, elementum quod est uox indiuidua, 2304 3| Aristotelem in Sophisticis Elenchis suis posuisse Boethius in 2305 4| moderandi rectores sunt eligendi, ita et rebus publicis secundum 2306 4| princeps in ciuitate sit eligendus sorte, negamus, quia nec 2307 1| sicut spectaculum aliquod eminus oppositum, quod simul a 2308 2| ut ea quam latrando canis emittit, ex qua ipsius iram concipimus. 2309 1| quidem aer cum ab ore nostro emittitur exterioresque inuenit aeres 2310 3| constitutos adiecimus, quia tam<en> maximam probabilitatem 2311 3| inhaerentiam determinat, sed enecat.~'Necessario' autem proprie 2312 3| homo albus' homini. Non enimaliter per 'est' uerbum aliquid 2313 1| Ex his itaque quae in enspositione Situs Boethius ponit, manifestum 2314 4| huiusmodi consequentiarum s ensus continet et loquitur et 2315 4| autem quaedam inductiones enthymemata esse. Si enim ex isto syllogismo:~ 2316 4| illam dicitur. Cum enim tali enthymemati:~ homo es, igitur animal 2317 4| Socrates est filius cuiusdam entis, et ita ipse est~Erunt autem 2318 7| differentiae in speciem transfer<r>entur cum genere, ut uidelicet, 2319 5| cuius quidem partes licet enu<n>tiatiua non sint, in simplices 2320 7| potentias eiusdem totius enumeramus nec specierum substantias 2321 1| potius inter qualitates enumerant, ut Magistro nostro V. placuit, 2322 1| consueuerunt dici paene omnes enumerati sunt."~Sunt autem plerique 2323 6| contrario modo quam fuit, enuntiabis, alterum sicut fuit concludens. 2324 4| propter dissimilitudinem enuntiactionis medii termini. Cumque talis 2325 3| ipsum affirmando uel negando enuntiantes affirmatiuae dicuntur uel 2326 5| plurale de eisdem insimul enuntiaretur. Quae quidem in his nominibus 2327 7| idem tamen de singulis enuntiata notant et secundum eamdem 2328 4| non scilicet dissimiliter enuntiatis. Sed si haec suppleatur 2329 3| uerba optatiui modi uim enuntiatiui tenent, ueluti cum ita propono:~ 2330 3| scilicet enuntiatiua a uerbo enuntiatiuo, propter quod scilicet enuntiat, 2331 3| demonstratione inhaerentiae modus enuntiatiuus indicatiuus est nominatus, 2332 3| uniuersali diuersis modis enuntiato multae fiant affirmationes 2333 3| de rebus quod in re est enuntient, ut 'homo est animal', ' 2334 5| positionem terminorum non fit eonsecutio nec ulla alia cuius antecedens 2335 6| modo negatum ad b et ad c eonsequitur. Cum autem idem ad duo antecedere 2336 3| uerum est, cum natura ipsius episcopo non repugnet; quod ex aliis 2337 1| secundum id quod amorem erga aliquem habent. Omnes autem 2338 4| animus ut modo se ad pugnam erigat modo extrahat secundum temporum 2339 | erint 2340 4| bos et coruus, est homo~Errant itaque quicumque his <com> 2341 7| quidem fides Platonica ex eo erronea esse conuincitur /559/ quod 2342 4| nem] comitatur, quorumdam error suspicatus est omnem motum 2343 1| aliquan dimensionem dix ersam in loco ipso reperiremus 2344 5| accendit, his detrahere non erubescunt quos huius artis peritiam 2345 4| quae a quibusdam minus eruditi<s> maximis propositionibus 2346 3| tenerorum dialecticorum eruditionem conscripsimus.~Nec in his 2347 1| passiones uocamus, sicut erusbescentia<m> aut ex ipsa illatum ruborem. 2348 3| existentis; alioquin non ess<et> oppositio contradictionis, 2349 4| competenter intelligantur, et in essentiarum demonstratione antecedens 2350 3| quemdam hominem necesse esst esse album~Omnium autem 2351 4| si non uideatur his qui Ethicam uerius insistunt. Si quis 2352 4| ab 'homine' praedicato [Ethiops] remouetur, oportet et ab ' 2353 3| calumniari hic oportet, etiamsi tempus in quo legit sit 2354 3| quidam uolunt, praedic[ar]etur, persequamur. Aiunt enim 2355 7| quod cum interpretatio siue etymologia maxime nomen aperiant, rei 2356 7| interpretationes appellari, sed forte etymologiae uocis ipsius sonum maxime 2357 4| demonstrat. Si uero interpretatio etymologiam fecerit, ut uidelicet magis 2358 2| quales quidem causae saepe in etymologiis redduntur, ut 'Brito' dictus 2359 3| quidem Theophrasti atque Eudemi operum moderator, qui tum 2360 3| necessitate continget, non eueniet per consilium uel negotium, 2361 3| habuisset, immo aliam quae alii euentui congrueret, sicut ista isti.~ 2362 3| decipi. Si enim res aliter euenturae essent, alia fuisset Dei 2363 5| poteris, si formae minus euidentis disiuncta fuerit quam tu 2364 4| hypotheticarum inquireret eumque numero earum quae ex tribus 2365 3| eorum implicitas sententias euoluamus, aeque diiudicet. Neque 2366 2| PRIMUS~DE SIGNIFICATIONE~Euolutus superius textus ad discretionem 2367 5| gustu incogniti saporis euomunt et, dum gustando non possunt 2368 7| ponit: 'hominum alii in Europa, alii in Asia, alii in Africa'. 2369 3| loquimur. Tunc autem nos exaudiri cognoscimus, cum ipse 'audio' 2370 4| excedat et ab ipsa partim excedatur. Nam in hoc quod differentias 2371 7| Creatori suo terminos omnes excedendo creatura comparetur nec 2372 3| moderatae doctrinae terminos excedens ita ut hic lectorem breuitate, 2373 7| quam totius quantitas non excederet; sed si una tantum esset, 2374 4| non continet, a qualitate exceditur; in eo uero quod caeterorum 2375 7| ab ebeno, quod iam 'homo' exceperat, sed ab his tantum oppositis 2376 1| diuturnitatem temporis et excercitium uersa est in habitum ac 2377 1| uidetur; uterque enim modum excesserit atque hic quasi prodigus, 2378 3| etiam innuitur quod nullum excipiatur. In 'omne' uero singula 2379 4| animalis rationalis mortalis' excludam. Ac tunc quidem falsa est 2380 1| bipunctalem a diuisione superiori excludemus. Quae enim duo tantum puncta 2381 5| ipsa eius determinatione excludendum negatiuum aduerbium est 2382 3| patris' nomine continetur, excludere. Nec qui dicit ipsum esse 2383 1| relatiuis per positionem excluderentur quae tam bene relatiuis 2384 2| coniunctiones uel praepositiones excludi nequeunt, si eas quoque 2385 2| nullum grammatici uerbum excludunt. Ipsi enim 'iacere' quoque 2386 1| et idem numero' iam est exclusa; neque ea quae profertur 2387 4| categoricas enuntiationes exclusimus. Sunt enim quidam qui inter 2388 3| remoueri. Aequiuocationis exclusio, quae ad uoces pertinet, 2389 7| facit, qui iam per 'animal' exclusus fuerat, nec 'album' ab ebeno, 2390 4| communem inferentiae modum excogitamus; quem maxima propositione 2391 5| scriptitantem aemuli mei nouissime excogitauerunt, affirmantes quidem de his 2392 4| rerum publicarum. Unde ad exempli constitutionem illa ualet 2393 4| remouentur omnes, et genus~ut exemplorum appositio continet:~ si 2394 7| contineat, etsi non ubique exerceat. Qui uero de generali anima, 2395 7| sensum maxime per ipsam exercemus, aut linguam hominis, cuius 2396 2| adhuc uiuunt tyrannidem eius exercentes'. Unde quia 'uiuere perfilios' 2397 7| habeat scientias, sed de exercitatione ipsius scientiae quae per 2398 7| dicamus iam aptum natum exerxitio potentiarum animae secundum 2399 4| consistit. Nulla itaque exhibet<ur> ratio ut prioris enuntiatio 2400 7| per praesentiam corporis exhibetur, accipiendum est, quam perimi 2401 3| Iusta et debita serie textus exigente post tractatum singularum 2402 1| et paruum, et multum et exiguum quantitati contrarietas 2403 7| sed non haec quae scilicet exillo lapillo et caeteris partibus 2404 3| inuicem agit, eas tamquam existen<te>s accipit; qui autem 2405 3| unde et possibilitatem existendi habet, unde et est; quare 2406 3| falsum' nomina sunt earum existentiarum rerum quas ipsae propositiones 2407 7| generare potest, aut per existentias rerum a diuersis propositionibus 2408 4| ipsa sunt genera aliquorum existentiat. Ex quo quidem quidam talem 2409 1| exspectes. Si uero praesens existeres, uel in ipso ictu uel statim 2410 2| haberi, quomodo intellectus existet, ubi nulla erit rerum demonstratio, 2411 5| semper per se uera forsitan existimabitur, eo scilicet quod in naturalem < 2412 4| sunt maximae propositiones existimandae, quippe locum differentiam 2413 4| his qui eas res aliquas existimant aut proprietates quasdam 2414 4| uerum modo falsum esse pro existimatione audientis contingit; multa 2415 4| non quantum ad audientium existimationem, qui sophismatum laqueos < 2416 4| opposita ac secundum id sese expe11ere. Alioquin nec probabilitatem 2417 3| commemorat ac diligenter singulas expediendo differentias pertractat, 2418 5| sensum disiunctae uoluerit expedire, non aliter quam per sensum 2419 1| quoque Boethius confirmat in expeditione suprapositae proprietatis, 2420 4| quo eorum definitionem expediuimus, ad reliquas species transeamus.~ 2421 4| Aut se fortasse facilius expediunt qui non omnem comparationem 2422 4| remouetur, tamen liberius expediuntur et assignantur secundum 2423 4| opposita, in essentia sese expella<n>t hoc modo:~ si est albedo, 2424 7| nisi quae sese circa idem expellant, sicut et de diuisione generis 2425 1| est nec nisi grandi causa expellendus, dispositio uero, quod facile 2426 1| sunt, facile eas medicina expellere posset; ubi autem diuturnitas 2427 4| etiam inartificialis et expers artis uocatur, quoniam hinc 2428 4| praepositisque utitur testimoniis." Expertem autem artis hunc locum non 2429 3| in quam resoluitur sensum explanat, oportet idem cum eis praedicatum 2430 7| nominum significationem explet. Unde recte de huiusmodi 2431 2| quae tota ad alium sensum explicandum composita est quam uerba 2432 7| enim inuolute, haec autem explicite ipsam designat, cum ipsius 2433 4| accipiuntur, ut uidelicet ita exponantur: posito antecedenti, id 2434 3| etiam alias modales de rebus exponas, ut eas quae de necessario 2435 1| necesse fuit qui Aristotelem exponebat, sed tantum communitatem 2436 4| sequentibus definitionem ipsam exponemus per singula argumentationis 2437 3| ueram. Sed non sic uidetur exponenda mihi, sed in sensu uniuersalis 2438 3| Videtur itaque mihi sic exponendum 'necessariumÕ quod illud 2439 7| demonstratio, ut uidelicet exponens nec plus nec minus quam 2440 3| intellectibus ipsis hoc modo exponimus: significans uerum uel falsum, 2441 7| quod sequitur, 'hominem' exponit, sed restringit. Est enim 2442 7| latrabile animal' ipsum expono, idem definitio dicit quod 2443 3| autem negatiua iam superius exposita est.~Sic etiam alias modales 2444 3| mortuum esse', sic scilicet expositam: 'possibile est quod haec 2445 3| uerborum sententiam <ex> expositionibus /214/ de contingenti futuro 2446 5| nulla quidem superiorum expositionum idonea uidetur. Si enim 2447 3| possibile, dum sedet'. Sic enim expositis uera est prima et falsa 2448 3| Socrate', quando negationis expositoria est, quam 'Socratem non 2449 3| quando superiorum sunt expositoriae, ut uidelicet aliud in ipsis 2450 7| uictoria Graecomm habet, ita exposuerit: 'audio Troianos ui<n>ci, 2451 1| praue definitionis sensum exposuit prauaque exempla ex se adiecit, 2452 4| mortale', quia quaestiones expraedicatis suis nomina sumunt. Per ' 2453 4| sicut definitio definiti, expressa est in re ipsa substantia. 2454 7| necessaria, definitiones uero ad expressiorem determinationem quandoque 2455 7| proprietates distinguit, ipsam expressius atque explicatius ostendit; 2456 4| totam hominis substantiam exprimat, non uidetur superfluum 2457 4| quod aliquid priuauerit et expulerit a subiecto, id est habitum. 2458 7| autem fieri non potesi nisi expulsione animae.~Nunc autem utraque 2459 4| regressionis expellat nec expulsum amplius reuerti permittat, 2460 1| consistere. Quod quidem ipse exquisite de corporibus dixisse uidetur, 2461 7| omnium diuisionum doctrinam exsequeretur quam Plato relinquendam 2462 4| seditionem motam actus est in exsilium?~A maiori uero hoc modo:~ 2463 4| determinationem, sicut illa exspectant. Sicut cnim uisio circa 2464 7| permittantur indiuidua nostram exspectarent diuisionem et nostram haberent 2465 3| ergo quae natura rei non exspectat, non possumus confiteri 2466 1| 70.l0/ aliquamdiu sonum exspectes. Si uero praesens existeres, 2467 2| animum auditoris, ut aliud exspectet cui illa coniungantur; quae 2468 3| scilicet totam earum sententiam exstinguant ac falsificent. Veluti cum 2469 4| immo omnino eam expellat et exstinguat.~Sic autem monstrantur ex 2470 3| uel signum uniuersalitatis exstinguatur. Non enim sicut has simplices: ' 2471 3| totum propositionis sensum exstinguimus, id est ipsum praedicatum 2472 1| partium> dubium uidetur exstitisse propter transitionem atque 2473 4| cohaerentiam multo amplius extendens omnem locum cohaerentem 2474 4| uerbi quoque significationem extendimus, non sufficit tantum assignatio 2475 4| extensionem propositionem maximam extendunt, hoc modo:~ si aliquid praedicatur 2476 4| dimensionem, quia scilicet extensa est magis longitudo huius 2477 4| etiam uerbi determinationis extensionem propositionem maximam extendunt, 2478 1| ab ore nostro emittitur exterioresque inuenit aeres quos percutit 2479 1| corporis uel loci secundum exterioris ambitus circuitum quam secundum 2480 5| qui docet aerem uerberat exterius. Quanto autem huius artis 2481 4| se ad pugnam erigat modo extrahat secundum temporum discretionem. 2482 4| brunellus', 'Socrates est homo' extrahebatur, non ex /297/ primis quidem 2483 4| quorumlibet inferentiam terminorum extrahere uolumus, prius ipsius differentiae 2484 4| consimili argumentatione extrahitur:~ si omne ens est domus, 2485 3| Categoricorum ostendit maiore extremitate conuersa, tertiam uero ex 2486 3| per conuersionem minoris extremitatis. Extremitates autem uocamus 2487 4| coepit ac nondum mortuus in extremo uitae positus anhelat. Ipse 2488 1| fiunt domus, sunt domus~Nam 'fa<c>tum', quod praeteriti 2489 4| permiscuit; et singulae quidem fabricae ex elementis quae in eis 2490 4| nostra operatione in unam fabricam componimus. Haec itaque 2491 1| secundum id scilicet quod domos fabricamus uel ciuitates componimus, 2492 4| possit in omnibus, bonum in fabricando cultellum fabrum intelligi 2493 7| existentia; iam enim ante /551/ fabricationem ipsam domus possent uocari 2494 4| in fabricando cultellum fabrum intelligi uolunt. At uero 2495 3| relinquendae sunt, qui in fabulis suis siue historiis modo 2496 5| de subiecta praedicatum faciebamus secundum contrapositionem, 2497 3| addentes unum, quem secundum faciebant transpositis tantum praecedentibus 2498 4| consequi> iuxta has regulas faciemus:~ quicquid praedicatur de 2499 4| antecedentis simpliciter faciendae sunt, sicut in regula proponuntur 2500 4| rationem rei dubiae fidem facientem definiuit. Neque enim aliter 2501 4| conuersionem, uim quidem facientes in eo quod propositio illud 2502 6| secunda, secundam figuram facies sic:~ si non est animal 2503 1| quibusdam proprietatibus, a facili scilicet motione uel difficili, 2504 3| dicerentur habere. Rursus: facilitas consideratur naturae in 2505 3| casu fiunt, sed ita quod ex facilitate naturae et fieri et non 2506 4| amorem praecedit et atrox facinus trepidatio mentis sequitur, 2507 4| qualitate quoque uel quantitate facti uel de causa uel loco uel 2508 1| necessitatis, sed magis sati<s> factionis. Adeo enim importunus erat 2509 4| domus uel nauis fiunt', quae factitia sunt tota.~Haec quidem de 2510 7| forte aerea uirga, quia factitium est totum, inter uniuersales