IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Dialectica Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Parsgrey = Comment text
3511 5| Hypotheticorum disiunctarum sensum naturamque terminorum earum per aequipollentiam 3512 1| proprietatum dixit quam pro naturis specierum.~Sed opponitur 3513 1| capitibus essent uel multae naues quae remis non egerent, 3514 4| similitudinem habent, sicut in naui et ciuitate et rectore et 3515 1| Sic quoque et risibile et nauigabile, triangulum et quadratum 3516 4| iungatur materia, domum aut nauim efficit, nisi propria compositione 3517 4| uoluit, sicut ex regimine nauium regimen curruum uel rerum 3518 1| autem ait se non dicere pu<nc>ta lineae partes sed terminos 3519 3| praeteritorum uel futurorum necessariorum uel naturalium euentus in 3520 4| syllogismis categoricis, quos necessarios certum est, originem huiusmodi / 3521 3| itaque mihi sic exponendum 'necessariumÕ quod illud ex necessitate 3522 4| autem duae consecutionis necessitates: una quidem largior, cum 3523 3| Item Stoici, quamuis omnia necessitatibus <supponant>, liberum arbitrium 3524 5| Ea quoque scientia cuius nefarium est exercitium, quae mathematica 3525 6| hocest si affirmatus fuerit, negabis, uel si negatus fuerit, 3526 4| u>pradicta consequentia neganda uidetur, quantum quidem 3527 7| specierum sententiam contineri negaret his uerbis: "negatio per 3528 4| locus a genere uel specie negari potest in simplici consequentia, 3529 4| inquiunt Aristotelem bene negasse magnum et paruum, quae contraria 3530 5| ea uidetur negatio quae negatiuo aduerbio praeposito totam 3531 3| oporteret consiliari uel negotiari ut ea quae fieri uolumus, 3532 3| proferunt, artis intentioni uel negotio non sunt ascribendae, ut 3533 3| uero quod non sit omnis, neminem. Si uero affirmatiuas easdem 3534 | Nemo 3535 4| capite. Stellio quoque uel nepa neque uisionem neque caecitatem 3536 3| tuae memoria caritatis ac nepotum disciplinae desiderium occurrit, 3537 7| micas conuertitur. Unde nequicquam conceditur ut si farina 3538 4| Aristoteles 'uirtutis' et 'nequitiae' nomine designauerat, id 3539 2| s> nominum significatio<nes> dicuntur. Caeterae uero 3540 3| numerus astrorum, etsi nos nesciamus, non minus propositio uera 3541 3| quae uera uel falsa esset, nescirent. Cum enim neutram per se 3542 3| omnis senex fuit puer Nestor autem est senex quare 3543 4| quoniam simul esse diximus neutrumque alio prius uel posterius 3544 2| simul, ut dictum est, in sig<nificati>one existentium quod etiam, 3545 4| frigidum esse neque niuem nigram." Priuationis uero et habitus 3546 7| aequaliter et albos et nigros et cuiuslibet coloris homines, 3547 1| nihil efficies, tamquam si nihilum nihilo iungas." Cuius quidem 3548 4| corruptioni pertinet, sed nil conferre in substantiam, 3549 5| studia et aetates subtilitas nimia inaniter consumit, multi, 3550 1| sicut Plato de acceptione nimiae laxitatis, culpabilis uidetur; 3551 3| propositione separandas oratio<nis> praemissio necessaria fuit.~ 3552 7| dixit intellexisse dicitur, nisiquod eas per accidens inhaerere 3553 4| has omnes determinationes nitamur reducere, superfluum totum 3554 3| contingenti futuro id falsificare nitebantur sic argumentantes: si omnium 3555 4| equi albi quam in minima niue. Amplius: si maiorem numerum 3556 4| ignem frigidum esse neque niuem nigram." Priuationis uero 3557 4| quam componere et leuius nocere quam prodesse possumus et 3558 4| saepe deprehensa est in nocte cum iuuene loquens secreto, 3559 3| spernimus, quaedam amara licet nolentes, fortiter tamen sustinemus; 3560 6| propositionibus nascuntur, interserere noluimus, quorum ad se similitudinem, 3561 2| non ideo bonus citharaedus nominabitur, quod, si pro oratione hoc 3562 3| in dicendo est, non <in> nominando, ut in expositione definitionis 3563 4| conueniret, ut scilicet hominem nominaremus. Sed dicitur uis inferentiae 3564 1| primam non genus, sed speciem nominasset, ait hos qui hoc quaerunt 3565 7| facit, sed eam quoque ut nominatam comprehendit, sicut species 3566 3| et 'mancipium' praeponi nominatiuas et 'pomum' subiungi accusatiuus, 3567 2| pluralis quoque numeri nominatiuos includamus, oportet quoque 3568 2| quales sunt genitiuus praeter nominatiuum et datiuus quos posuit; 3569 1| innascantur, quod eas naturales nominaueri<t> non ad determinationem 3570 7| ipsius differentias <non> nominauerit, sicut nec accidentia. Amplius: 3571 1| dicimus, si quod per 'diem' nominemus attendamus, duodecim scilicet 3572 3| maiorem; quod ex 'albo' et 'non-albo' et 'nigro' perpenditur. 3573 2| concedimus: 'Socrates est non-albus-asinus', ita quidem ut non solum ' 3574 2| dicit: 'non-albus-homo', 'non-animal-rationale-mortale'. Quae enim orationes impositione< 3575 4| Socrates non est asinus, est non-asinus~necessarium esset argumentum, 3576 4| Secundus uero est secundum non-conuersionem inferentiae, ut quod ab 3577 7| calore', uel omnibus quo<que> non-corporibus attribuitur definitio huiusmodi: ' 3578 7| album aliud durum, aliud non-durum'. Et fortasse plures /581/ 3579 3| cum dicitur: 'chimaera est non-ens', id est 'aliquid eorum 3580 3| non-existentis. Nullo itaque modo ex non-esse concedimus esse prouenire; 3581 3| unde et possibilitatem non-existendi habet; unde est; sic igitur 3582 3| diceretur, aequiuocatio ad non-existentem rem transferatur; iam non 3583 3| magis earum existentiam quam non-existentiam innuit, sed [non] solum 3584 3| est esse non-hominem. De non-homine autem patet, cum scilicet 3585 4| accipiunt, ut 'sedet', 'non-sedet', quidam uero intellectus 3586 2| perhibetur, licet multae sint non-significatiuae ac nec solae fortasse significatiuae. 3587 2| acceptis tamquam syllabis non-significatiuis. Cum enim 'respublica', 3588 4| deesse uidemus, ueluti, si in nono die catulus uisionem non 3589 4| contradicitur, sed quod ipsum nonpatitur. Ex eadem enim possem opponere 3590 1| eas quae permanentes sunt, nontransitorias qualitates appellat, quia 3591 4| Deus nobis ueterescentibus nostras paulatim substantias attenuat.~ 3592 | nostros 3593 3| quod in praecedenti non notabatur. De subiecto autem ad praedicatum < 3594 3| et 'falso' pauca sunt a<n>notanda. Qui quidem ad supradictos 3595 4| perfectionem inferentiae notandam 'per ea ipsa' in definitione 3596 7| Nihil enim aliud 'coloratum' notare uidetur quam illa oratio.~ 3597 7| itaque partes, /553/ ut supra notauimus, nobis appellari uidentur 3598 6| propositionum, ipse etiam Boethius notauit. Sicut enim simplices consequentias 3599 3| eiusdem nominis subiecta notitiae nostrae subiaceant eorumque 3600 2| sed causam potius esse nouae transpositionis et impositionis 3601 4| recessus substantiam ipsam nouat et perimit, ut eorum quae 3602 3| quem uocamus, nos audiri nouerimus, frustra ei loquimur. Tunc 3603 4| hanc regulam simplicem non nouerint:~ destructo consequenti 3604 7| possunt. Omnes enim suos nouerunt terminos, etsi nostra eos 3605 1| eius Platonis in hac arte nouissemus, utique et ea reciperemus 3606 7| itaque et ex argumentatione nouissima qualibet partium destructa 3607 7| conuenit.~Sunt tamen qui huic nouissimae argumentationi resistere 3608 3| dictionis compositionem secundum nouissimam sententiam oportet accipi; 3609 4| responsione duas significationes nouissimas nullo modo pertinere. Videtur 3610 4| quo quidem nulla materiae nouitas, sed solius formae uidetur 3611 4| quantum uero ad substantiae nouitatem pertinet quae adueniente 3612 5| non ex falsitate, sed ex nouo conuersionis nomine redarguunt; 3613 4| adiunctionem substantialis formae nouum facit ingredi esse, ueluti 3614 4| omne ens est paternitas nu11um ens est filiatio, et quia 3615 4| caeteris circumstantiis nuda quaerat ac disserat hoc 3616 2| solos intellectus generare nullamque rem subiectam habere, sicut 3617 4| animali et homine agit. Nulloque modo ex antecedenti compositae 3618 4| necesse sit haberi, immo nullos simul intellectus diuersos 3619 3| praeponimus, quasi cum ea ipsam numeramus, sed post ipsius responsionem 3620 1| quoque in qualitatibus posse numerari, sed rectam rationem aspicientibus 3621 4| hypotheticarum continet sententias numerata<s> solum ut ex ipsa possint 3622 1| Aristoteles in Qualitate numerauit.~DE SUPRAPOSITA DIVISIONE 3623 1| eo uidelicet quod prius numeretur unus quam duo et duo quam 3624 4| habitudines participante, sicut in numeris, binario scilicet et quaternario, < 3625 1| prolationes, quas elementa nuncupant; ex quibus, ut dictum est, 3626 1| eorum nomina denominatiue nuncupantur; quod quidem sicut nec solis 3627 2| illud esse quod a 'nuncupo, nuncupas' fit passiuum, quod tantum 3628 2| istud sumptum uidetur, a nuncupatione scilicet, ex qua etiam nuncupatum 3629 2| constructionis secundum institutionem nuncupatiui quam in constructione tenet, 3630 2| nuncupatione scilicet, ex qua etiam nuncupatum dicitur. Sed si sit nuncupatio 3631 4| aliquam esse quae animal nuncupetur", id est sit: nuncupatiuum 3632 2| nuncupatiuum non illud esse quod a 'nuncupo, nuncupas' fit passiuum, 3633 7| ab omnibus suprapositis obiectionibus liberare uiderentur. Dicatur 3634 1| nihilo iungas." Cuius quidem obiectionis, etsi multas ab arithmeticis 3635 3| infinitae significationis nec obliquae positionis: eiusdem enim 3636 3| propter aemulorum detractiones obliquasque inuidorum corrosiones nostro 3637 3| impositum sit, 'Homerus' uero oblique pro 'Homeri' utimur. Unde, 3638 3| constructionum 'est' copula obliquis poterat coniungi casibus. 3639 3| terminorum poni, quando uidelicet obliquitas casuum incumbit hoc modo:~ 3640 1| Sic quoque et hic fortasse oblita est ipsius corrosio, cum 3641 3| impossibilitatis maxima probabilitate obnixa est.~DE PERMIXTIONIBUS MODORUM~ 3642 7| albedo alia clara, alia obscura'. Non enim in nomine subiecti 3643 3| modos breuiter quidem et obscure perstrinxerit, utpote qui 3644 1| albedo enim claritate et obscuritate, quae contraria uidentur, 3645 1| modo claritatem modo etiam obscuritatem suscipit, ex natura subiectae 3646 4| etiam in nomine quotiens ab obscuro uocabulo ad notius argumentatio 3647 1| contrariae, et albedo clarum et obscurum. Ipsae quoque substantiae 3648 5| crimen est in sciendo quibus obsequiis aut quibus immolationibus 3649 1| itaque Aristoteles adeo obstinatum aduersarium haberet cuius 3650 5| conuersionis hypotheticarum obstrepant et uehementer obstupeant 3651 3| scriptis nostris doctrinae uiam obstruat studiique exercitium apud 3652 5| obstrepant et uehementer obstupeant eoquod de earum conuersionibus 3653 1| esse ut non plura puncta obtineat, quae una cum eorum fundamentis, 3654 7| tractemus, quae secundum obtinebat locum inter diuisiones secundum 3655 7| diuisiones merito priorem locum obtinebunt, definitiones uero posteriorem. 3656 4| propositionis uel assumptionis obtineret locum, ueluti cum talis 3657 1| secundum hoc /67/ scilicet quod obtusum sonum uel clarum habet rel 3658 4| argumentationis consequentiae obuiandum non censeant propter illam 3659 5| auctoritati quam rationi obuiantes nullas alias negatiuas hypotheticas 3660 1| uolutionem solis ab oriente in occidente<m> uel totius circuli sui 3661 7| cursum suum ab Oriente in Occidentem sol perficit, secundum quem 3662 3| praeceptis Legis dicitur: "Non occides, Non maechaberis" etc. Cum 3663 4| est qui consulem ignarus occidit~Minus enim illud quam istud 3664 1| cui insunt, naturam totam occupant nec ei per accidens, sed / 3665 7| modo ab irrationalitate> occupari demonstrat, quae ipsis inseparabiliter 3666 7| Ac prior generis diuisio occurrat, quam priorem inter diuisiones 3667 6| connexis illi tractandi occurrunt qui ab illis ueniunt consequentiis 3668 4| quaternario, <et quaternario> et octonario. Ut enim binarius dimidium 3669 4| sed quod qualitate quadam oculi eius informati sint, quae 3670 2| enim ipsae quae scribuntur, oculis subiectae uocalia nobis 3671 1| conspicitur quodamque modo ad oculos diuersorum uenire dicitur, 3672 1| infirmitas incumbet uel odor aliquis, quamuis ex uerbis 3673 7| oculus quo uidemus, nasus quo odoramus, et interiora oris quibus 3674 1| atque sentimus, ut gustu odores, risu colores, tactu calores, 3675 | olim 3676 3| designata sunt uel penitus omissa, labor noster in lucem proferat, 3677 4| sit propositionis ostensio omnemque sophismatis nodum effugiat, 3678 3| possibile est mortuum esse, uel 'omnen hominem possibile est mortuum 3679 7| soli ac semper conueniat.~Omnesque definitiones substantiales 3680 4| probabilitatem amplius ueritati omnio supponat? At uero quod necessarium 3681 4| prius esse contulit, soli Omnipotenti ascribi possunt earumque 3682 7| fieret autem omnis diuisio omnisque definitio duobus terminis 3683 3| determinatum euentum habeant omniumque diuidentium certum sit alteram 3684 3| labore, ac quasi iam reiectum onus in humeros rursus caritas 3685 4| materiam>, occulte Dei op<er>atio formauit in hominem.~ 3686 4| et promptiores ad malum operandum quam ad bene faciendum sumus. 3687 4| complexionem quae per eam fiat, operantur. Inductiones quae categoricae 3688 4| uniuersaliter praedicaretur operaretur, ut uidelicet inde in ea 3689 3| officio poetae composuit'. Operi itaque Homeri esse attribuitur, 3690 6| syllogismis uero disiunctarum operis nostri laborem finiemus. 3691 3| Theophrasti atque Eudemi operum moderator, qui tum de his 3692 4| eo utitur Summus quoque Opifex, qui ipso quoque defuncto 3693 3| omnes conclusit categoricas opinans, ut ostensum est, 'non omnis 3694 3| aperte diceretur aliquis opinari chimaeram. Sed profecto 3695 4| existentia, illud uero in opinione sola consistat; quae quidem 3696 2| etiam de tempore facere eum opinor in nomine, eo scilicet quod 3697 4| Et tunc quidem semper oportebat attendere quasi praecessisset 3698 1| qualitatibus haec poni non /101/ oportere manifestum est. Nam quod 3699 4| rationabiliter et secundum temporis opportunitatem sua modo distribuit, modo 3700 4| recipiantur quorum naturam oppositionemque habent. Alioquin erit imperfecta 3701 4| Sed nunc quidem in ui oppositionum quas Aristoteles ad tractandum 3702 4| sit homo, non tamen ideo oppositus sibi ipse est homo nec ista 3703 7| relatiua sunt, non ita sibi oppugnant ut non sibi quodammodo / 3704 4| quam priores consequentias oppugnare ualeat, si aequaliter eius 3705 3| saepe in consequentiis uerba optatiui modi uim enuntiatiui tenent, 3706 7| ut in responso Delphici oraculi continetur, cum Calchanti / 3707 4| ipse conficit argumentum orator, sed praeparatis praepositisque 3708 1| dum in orbem diffunditur, orbicularem formam assumit undisque 3709 6| singulos qui restant breuiter ordiamur.~Ex secunda:~ si est b est 3710 4| propositas consequentias ordinare.~Sunt tamen nonnulli qui 3711 4| propositiones Topicorum tractatum ordinari conuenit, ex quo maxime 3712 6| dispositione terminorum ita sunt ordinata. In secunda uero figura 3713 3| uidelicet et partium recta est ordinatio et perfecta sensus demonstratio, 3714 7| collectionem litteris designemus ordinemque ipsius tali figura distinguamus. 3715 4| pensatur, non iam uel a m<ai>ori uel a minori uel a simili 3716 1| principium sumit; unde ipsa origo numeri definitur. Numerum 3717 1| est errorem magistri <c>orripuisse et eius magister fieri cuius 3718 4| esset edentulus, dentes ei orti sunt." A naturalibus autem 3719 4| Hic namque argument[at]orum loci tractantur. "Repugnantia, 3720 3| uotum, ueluti cum dicimus: 'osculetur me amica'.~Addunt autem 3721 7| comprehenderemus, ut 'amplector', 'osculor', 'criminor' et caeterorum 3722 1| uidelicet septem quas supra<p>ositae diuisiones comprehendunt. 3723 4| superiori argumentationi, quae ostendebat:~ si Socrates est brunellus, 3724 3| ad naturam complexionum ostendendam illos fuisse arbitror quos 3725 4| praedicabilium inferentiam ostendent, sed quaecumque pro ueris 3726 1| non simul esse in natura ostenderat, sed ipsum scibile scientiam 3727 7| colligebant, ut eorum naturam ostenderent, ac si ex eo quod est et 3728 4| praetermittendum quod ipse ostenderit quae scientia quibus utatur 3729 6| consequentiarum ueritatem ostendet:~ posito antecedenti erunt 3730 2| rationale mortale ipsum ostendis et tantumdem 'hominis' uocabulum 3731 4| est homo~eamque etiam sic ostendo: si quia omnis asinus est 3732 3| alii qui per conuersiones ostensi sunt, per impossibile ex 3733 7| definitiones maxime propter ostensiones proprietatum inducuntur; 3734 4| potest immutari, quod nos ostensuros superius proposuimus.~Patet 3735 4| Topicorum suorum proposuerat se ostensurum qui etiam loci quibus apti 3736 1| uidelicet septem quas supra<p>ositae diuisiones comprehendunt. 3737 1| sed quod consueuerunt dici paene omnes enumerati sunt."~Sunt 3738 1| qualitatis, ut pugillatores uel palaestrici secundum quasdam potentias 3739 1| mellis dulcedinem aliam in palato gustantis. Saepe autem eaedem 3740 4| albi et nigri fuscum et pallidum et caeterae mediorum colorum 3741 1| pallor propter timorem uenit, pallidus est, sed magis aliquid passus."~ 3742 4| quasi integris uestimentis panniculi quidam assuantur. Quas quidem 3743 4| cooperit. Sed merso iterum panno aliamque superficiem albedinis 3744 4| attribuimus. Cum enim semel pannum in tincturam posueris, tenuis 3745 4| proportione<m) parti<ci>pant. Non enim proprietas ipsa 3746 1| proprietate relationis, easque se<paratim> posse esse denego, ut nulla 3747 7| sicut et aliud est homo parieti coniunctus, aliud homo ipse 3748 7| collectis, ut haec domus de his parietibus et hoc tecto et hoc /547/ 3749 4| Similitudo uero in quantitate paritas dicitur, id est aequalitas; 3750 7| quantitatibus, <loco>, tota partesque respicere." Totum autem 3751 1| ubi de adiuncto ei corpore partibuse<que> ipsius tractatum est; 3752 5| hypotheticae, ex medii termini partici<pati>one figuratos faciunt 3753 4| una rerum duas habitudines participante, sicut in numeris, binario 3754 7| significationis nomen ipsum participantis. Sed nec incommodius est 3755 3| legit', 'Plato disputat'. Participantium autem duo sunt modi. Aliae 3756 7| integritatis comprehensio, sed sola participationis diffusio per inferiora monstratur. 3757 3| modo etiam ita ab utraque participatur ut in utraque subiectus 3758 7| sunt ut eosdem terminos participent atque in eadem materia consistant; 3759 4| quae scilicet a pluribus participentur, cum uidelicet inter plura 3760 2| nominibus uel pronominibus uel participiis uel definitionibus praedicatis 3761 2| enim omnium nominum aut participiorum in positio tertiae personae 3762 3| duplex uniuersalitas aut particularitas accipi signis quantitatis 3763 3| qui tantum ab istis in particularitate posteriorum propositionum 3764 1| habet, quod solam unitatum particularitatem requirit, non aliquam continuationem, 3765 1| temporis in indiuisibilibus particulis temporis accipere uolunt, ( 3766 4| argumentatione quae per partionem incipit, modo cohaerens 3767 5| Compositarum uero talis est partitio quod aliae ex utraque hypothetica, 3768 4| Idem in Tertio, cum Tullii partitionem de eisdem locis supponeret, 3769 4| id tantum proponitur quod partus non potuisset esse, nisi 3770 4| quattuor modis magnitudo aut paruitas, sicut augmentum et detrimentum, 3771 1| dicuntur. Nam si est 'magnum' 'paruo' contrarium, ipsum autem 3772 1| ipse Socrates, dum esset paruulus, post uero pubescens a se 3773 1| speciei discretio est per pas<s>ibilem qualitatem /95/ 3774 1| ab actionibus illatae a passiuis uerbis determinantur. Sicut 3775 2| secundario a uerbo actiuo uel passiuo, <non> principaliter, significantur?; 3776 1| inquit, quoniam aliquid passum sit, idcirco dicitur dulce," 3777 1| pallidus est, sed magis aliquid passus."~Qualitates ergo absolute 3778 1| Istam enim nullo modo ualere patebat, sed illa quodammodo uidebatur 3779 3| quid per eas designetur patefacto ipsas quoque secundum diuisionem 3780 3| Introductionibus diligentius patefecimus quas ad tenerorum dialecticorum 3781 3| non existente; quod quidem patens est, cum uidelicet alterum 3782 1| designatiuum esse, a qua 'patior', 'pateris' sumptum est. Non enim, 3783 1| filiationes, tot erunt in ipso paternitates. Quod quidem ex eo rationabiliter 3784 2| modis sine casu agendi uel patiendi significatiua, a qua nullum 3785 1| uel currendi, aliae non ad patiendum facile, sed magis ad resistendum 3786 7| dicturus <est> ad agentem et patientem nec 'subiectum' ad fundamentum 3787 7| Trinitatis consistit, ut tam Patri quam Filio consubstantialis 3788 4| argumenta. A maiori:~ si is qui patriam bello persecutus est, tandem 3789 3| filiis eius superstitibus patrisque tyrannidem exercentibus 3790 4| praemissa larga dicatur, prius patuerit, quae scilicet uim inferentiae 3791 1| et hi homines multi uel pauci ad illos comparati. Non 3792 4| esse, cum uidelicet haec paucior sit, illa multiplicior. 3793 1| illum relatus multus uel paucus inuenitur, et hi homines 3794 4| contrariorum uitiorum, ut pauidi et temerarii forte, prodigi 3795 1| non. Neque enim aliquis pauper inde potens solet nominari 3796 5| cognitio, ut, cum malum sit peccare, bonum est tamen peccatum 3797 3| aeque enim, immo magis, peccat qui contrarias concedit 3798 5| peccare, bonum est tamen peccatum cognoscere, quod aliter 3799 3| assignandis negationibus peccauerunt inducti ex simplicibus propositionibus, 3800 4| pereunt, ut de anima[li]bus pecudum aut de accidentibus dicitur, 3801 4| Thebanum' dicimus; 'cuium uero pecus?', 'melibaea' respondemus; ' 3802 5| animal' tota uis inferentiae penderet. Unde si quantum ad uim 3803 3| summatim designata sunt uel penitus omissa, labor noster in 3804 4| scilicet uocum impositiones pensando quantum unaquaque proponatur 3805 4| terminorum mutationem locos pensandos esse docuimus; secundum 3806 4| opinionem, sicut probabile, pensant. Quid enim aliud in eo quod 3807 1| membrorum compositionem pensantur, ut aliquis homo pugillator 3808 4| antecedens per destructionem pensaremus. Sic autem destructiones 3809 4| contrarietas motuum secundum loca pensari, sed potius uidetur motui 3810 4| propositionis sensus recta pensauerimus et consequentiarum sensus 3811 4| uocum impositionem recte pensauerit, enuntiationum quarumlibet 3812 4| solum in determinatione hic pensent, uerum etiam inter praedicata, 3813 3| respicio et quae facienda sunt penso, poenitet, frater Dagoberte, 3814 4| modo: "cum dicimus: 'si peperit, cum uiro concubuit', ..... 3815 7| qui iam artis doctrinam perceperunt; 'philosophum' tunc 'amatorem 3816 4| gressibile' et 'bipes' seu 'perceptibile disciplinae' multaeque aliae 3817 7| bipes' et 'gressibilis' et 'perceptibilis disciplinae' ac multae quoque 3818 1| earum subiecta sensu aliquo percipiamus. De his autem duas posuit 3819 7| qualitates ipsius satis ex ipso percipiant, tantum propter qualitatum 3820 3| quam uniuersalium in ipso percipiemus, si primam ipsius inuentionem 3821 2| passione in 'est' uerbo percipient, ut uidelicet cum dicitur: ' 3822 4| Cum autem rerum natura percon<ta>ta fuerit, uocum significatio 3823 2| philosophorum auctoritates percur<r>ant, hanc significationem 3824 4| fuit; quam nos et breuiter percurramus.~ DE DIVISIONE TULLII~Cum 3825 1| longe hominem uideris malleo percutientem uel securi aliquid recidentem, 3826 1| mitissimas partes lingua nostra percutimus, quae singulae quemcumque 3827 4| quisque habeat quod non perdidit; sed et de eo quod necessarium 3828 7| sequitur interitus, cum ungue perdito aut tota etiam manu uel 3829 7| speciem perimi necesse est, perempta uero specie genus remanere 3830 1| fuit. Saepe autem causis pereuntibus effectus remanere contingit, 3831 3| primum primae figurae modum perfecisse uidetur. Tales namque etiam 3832 1| aliis operibus suis plene perfecteque tractauerat. De reliquis 3833 7| Spiritus enim Sanctus ita in perfectione Diuinae Trinitatis consistit, 3834 4| nullo eget supplemento nec perfectioni quicquam deesse potest. 3835 6| assumptionum et conclusionum perfectorum syllogismorum pertinet. 3836 4| quae in eodem sese non perferunt, quomodo ex subiectione 3837 4| rerum nihil ad augmentum perficere, cum non sint plures res 3838 4| uniuersalis assumptio syllogismum perficeret. Sed nec categoricam habent 3839 3| fiunt, propositum nostrum perficiamus. /232/~ ~ 3840 1| domus quae es ipsis est perficienda; ligna tamen et lapides 3841 3| iudicium, ut cum ad aliquam rem perficiendam uenimus, praesumpta prius 3842 7| ad intellectum orationis perficiendum; neque enim uidentur a diuersis 3843 2| exercentes'. Unde quia 'uiuere perfilios' tantum 'tyranni' nomini 3844 3| interrogationi hoc modo: 'Petre, quo pergit Socrates?' similiterque 3845 1| genere non posse contineri perhibuit, quippe albedo et a claritate 3846 2| perimant. Unde in Primo Periemenias dicitur: "hircoceruus enim 3847 4| uel postquam etiam omnino perierint, aeque in ueritate consistit 3848 3| qui numquam sine uerbo, ut Periermeniae docent, generatur. Amplius: 3849 2| tractatu nominis in Primo Periermeniarum: "Catonis uel Catoni et 3850 1| prolatae sunt, omnino iam perierunt. Sic itaque quod de oratione 3851 7| ita Aristoteles in Libro Perihermeneias 'significare' descripsit 3852 2| Boethius in Prima Editione Perihermenias "una, inquit, 'hominis' 3853 5| ad totam eius sententiam perimendam negatio praeponi poterit; 3854 2| id est rem sui finiti perimendo. Quod enim uocabulum in 3855 7| aduentus efficeret uel recessus perimeret, sicut substantiales specierum 3856 1| destructa omnino ipsa species perimeretur. Amplius: si, inquiunt, 3857 3| praestiturum eloquentiae peripateticae munimenta quam illi praestiterunt 3858 3| secundum casum fieri dicuntur. Peripatetici uero dicunt potius nobis 3859 3| autem supradictis Stoici a Peripateticis longe dissentiunt. Stoici 3860 4| quoque destructis uera semper permanebit. Dicendum est ergo hoc quod 3861 1| si permanens infirmitas permanentem colorem seruet, de quibus 3862 1| istis potius ad naturam permanentiae quam ad temporis quantitatem 3863 4| creuerunt, sed aequaliter semper permanserunt. Ac multae rerum maiores 3864 1| eo scilicet quod non sit permansura in toto corpore subiecti.~ 3865 4| aquam, sed omnia in singulis permiscuit; et singulae quidem fabricae 3866 4| generatio nostris actibus est permissa. Unde a patre filius recte 3867 5| liceat tractare quod eis permissum sit legere aut quid tractare 3868 7| natura pati ut et ea quae permittantur indiuidua nostram exspectarent 3869 4| affirmationem et negationem natura permitteret quam in eodem simul esse 3870 3| homine ergo <in> animali~ DE PERMIXTIONE TEMPORUM~Possunt quoque 3871 3| probabilitate obnixa est.~DE PERMIXTIONIBUS MODORUM~Contingit autem 3872 7| communitatis diffusione permulta de quibus singulis praedicatur. 3873 4| substantialibus locis quae saepe permutamus, ut de hac domo uel de hac 3874 3| Casus enim aliquando loca permutant secundum sensuum diuersitatem, 3875 1| secundum diuersa tempora permutantur. Quae enim prius fuit dispositio, 3876 1| n]t, non uidebitur loca permutare secundum accessum nostrum 3877 4| eorum uicissim in alterum permutatio. Nam et qui uiduus erat, 3878 7| indiuiduorum multiplicitatem ac permutationem, quorum quidem subsistentia 3879 7| circa ipsam accidentibus permutatis, quippe 'Socrates' indiuidualis 3880 7| uariatione apud diuersos permutatur. Neque enim fortasse contingit 3881 4| differentiis et communitatibus pernotatis et argumentorum copia comparetur 3882 5| sufficere posset.~At uero perpauci sunt quibus huius scientiae 3883 4| in Socrate est, conuenire perpendat? Ac si ita diceretur: <si> 3884 6| posterioribus earum hypotheticis perpendere ordinem simplicium hypotheticarum 3885 3| sibi uidetur. Cum arbitrio perpenderit et diiudicationem collegerit, 3886 3| eiusdem speciei indiuiduis perpendimus, quae proprietatem episcopi / 3887 3| uoluntatem prouocant, eas ratio perpendit, ac diiudicat quod, melius 3888 7| hominis partem, homicidium perpetrasse uidetur. Sed fortasse non 3889 4| subsistere potest, ueritatem perpetuae consecutionis tenent. Si 3890 1| aliquis illatus post ipsam in perpetuo remaneat. Cui tamen Aristoteles 3891 7| Iuuat autem nunc diligenter perquirere, <cum> dicitur diuisio generis 3892 7| differentias ab inuicem diligenter perquirit; earum quoque quas secundum 3893 4| uberius distinguendae sunt ac perrequirendae; hic autem solas earum inferentias 3894 4| si is qui patriam bello persecutus est, tandem a ciuibus ueniam 3895 4| uastare cupientem consules persequantur?~Maxima propositio:~ quod 3896 3| dicitur: 'ego sum ille quem tu persequeris' uel 'ego sum homo', quamuis ' 3897 2| oportet accipere, sed tantum personalia, aut si omnia uerba, non 3898 3| imperfecta, cum uidelicet nullam personalis uerbi resolutionem habeat. 3899 3| diuersa appareat his qui eam perspicacius inspiciunt. Multum enim 3900 3| annumerat, his qui rationem bene perspiciunt inutiliter adiuncta uidentur. 3901 2| etiam breuiter sunt nobis perstringendae.~Ac prius de significatione 3902 1| exempla tria praedicamenta perstringeret dicens: "de reliquis autem, 3903 3| breuiter quidem et obscure perstrinxerit, utpote qui prouectis scribere 3904 4| uel quodlibet ad ipsam non pertinens, quod uidelicet ipsam non 3905 4| uerbis tantum significantur, pertinentem. Inde enim aduerbia dicuntur 3906 4| consequentiam quae uera est, pertineret.~Neque enim uerum est quod, 3907 4| iusta ad remunerationem pertingitur. Ut igitur uictoria finis 3908 3| expediendo differentias pertractat, sicut in illa altercatione 3909 7| diuisionem quae in modos fit, pertractemus, cuius tale Boethius exemplum 3910 3| aduersantur. Illud quoque in perturbatione<m> duci non debet si aliis 3911 4| impositio nominis 'animalis' peruenerit, quam post creationem hominis 3912 7| ad destructionem parietis perueniatur; quo quidem interempto domum 3913 1| quod ad aures tuas citius perueniret. Hinc etiam saepe uidemus 3914 1| qui ad aures diuersorum perueniunt. Unde etiam Boethium dicunt 3915 3| possibile est Deum falli~At uero pessimum est omnium inconueniens 3916 3| poenitet, frater Dagoberte, petitionibus tuis assensum praestitisse 3917 2| saepe habemus, ut lapis petra saxum, fluuius aqua flumen. 3918 4| oportet praecedere nomen 'Petri' ad quod referantur, quod 3919 7| amator sapientiae'; nam 'philos' am<at>oris designatiuum 3920 7| aeque consistere opinio philosophica tenet.~De hac itaque Anima, 3921 7| abundamus.~Hoc autem ad eam philosophicam sententiam respicit quae 3922 4| dicuntur. In corpore quoque Phoenicis quod resuscitatum est, uidetur 3923 7| Calchanti /587/ de uictoria Phrygum et Graecorum scitanti in 3924 1| quoque attestante Boethio in Physicis, de omnibus qui<dem> altius 3925 5| recte possit attribui in<s>piciamus. Cuius tamen coniunctam 3926 4| Socrates'; quae ludit? Picias; 'quid' uero ad naturam 3927 7| quod infinitum ueri ac picti quidem, sicut suum finitum, 3928 7| definitione, ut uerus et pictus homo sub hoc nomine quod 3929 7| doctrinam ponantur, non pigeat. Hic igitur omnium diuisionum 3930 3| animatur uirtus ex amore quae pigra fuerat ex labore, ac quasi 3931 4| si quaeratur: 'cuias est Pindarus?', 'Thebanum' dicimus; ' 3932 2| ex 'in' praepositione et 'pio' nomine per se sumptis coniungitur, 3933 3| modo: 'uir bonus', 'uir pius', 'miles strenuus', 'uirgo 3934 7| diuersificat, ita eiusdem de pl<ur>ibus facta praedicatio 3935 1| quoque modo determinationis placare quam ratione inhiantem contundere. 3936 4| Facere ponit contraria. Placari scilicet et irasci, ut etiam 3937 3| quamuis Magistro nostro placeat. In his enim quae sempiterna 3938 5| destructiones, quae [in] quibusdam placebant, ut uidelicet soli consequenti 3939 5| habere, non etiam, ut Boethio placuisse uidetur, quod simul esse 3940 1| plenus plenior uel planus planior dici potest. Cum autem aequale 3941 4| ac differentias uberius planiusque assignemus.~ DE RELATIVIS~ 3942 7| non adaequatur, quae etiam plantae conuenit; ultimam igitur 3943 7| discernendi; quarum quidem in plantis unam tantum exercet, quae 3944 1| proprie uel plenus plenior uel planus planior dici potest. Cum 3945 7| exercitium.~Sed haec quidem fides Platonica ex eo erronea esse conuincitur / 3946 7| qui de Anima mundi quam Platonici fingunt, eam accipiunt, 3947 7| aliarum rerum differentiam et plenam rei demonstrationem componitur. 3948 1| Unde non proprie uel plenus plenior uel planus planior dici 3949 3| nostrae Dialecticae textus plenissime concludet et in lucem usumque 3950 1| comparari possunt, ut planum et plenum. Planum enim dicitur secundum 3951 4| sententiam. Sunt namque pleraeque consequentiae quae, si rerum 3952 5| quaedam unae, quaedam mul<ti>plices. Unae quidem sunt quae unum 3953 4| singularis numeri nominibus plurales uerborum personas apponimus, 3954 3| hypotheticae in quibus uel ex uno plure uel ex pluribus unum uel 3955 4| et consequentibus locus plurifariam spargitur: nam et definitio 3956 5| fores non audent accedere; plurimi uero eius subtilitate confusi 3957 3| cum ea falsa potest esse plusque denegat quam illa proponebat; 3958 4| his motibus contrarietas po<s>sit assignari, quae quidem 3959 3| Itaque quod de <poeta, de> poemate quoque quidem innuebat -- 3960 4| fecit,~eo uidelicet quod poenitentia nonnisi ex malefacto proueniat, 3961 3| quae facienda sunt penso, poenitet, frater Dagoberte, petitionibus 3962 2| quae ait: 'fama Homeri per poesim ipsius manet', figuratiuam 3963 3| ostendit. Non enim 'esse poetam', ut quidam putant, praemisit, 3964 3| Peripateticorum Princeps, poetis relinquendae sunt, qui in 3965 3| termino participant in Secundo poicherii nostri satis dictum esse 3966 3| cum casu non conuenienti ponas, seu quolibet alio modo 3967 7| specierum nominibus, nullum pondus littera haberet, cum ipse 3968 5| tollendo assumas, alteram ponendo concludas. Conuertitur namque 3969 4| iudicio uocauit, extrinsecus ponens.~Nunc autem de singulis 3970 1| atque aliqua interualla ponente proferuntur, una recte poterunt 3971 5| secundum ordinem fiunt ita ponentibus: illi enim quae est possibile 3972 1| est. Si enim eam tantum poneremus in ea orationis parte quae 3973 4| intelligimus, ueluti cum dicitur Ponticum Mare dulcius Afro, id est 3974 1| per> substantiuum nomen ponunt-, dicens: "uisus non est 3975 4| quarum praedicationem iuxta Porphyrium regularem appellant, quae 3976 7| ad indiuidua diuisionem porrigat, non quantum ad naturam 3977 3| syllabas uel ad litteras porrigatur, quae non ut partes propositionum 3978 4| ex ipso quaedam manauit portio, quae in filium tamquam 3979 4| remotio albi magis consentiat positioni ipsius quam positio nigri. 3980 2| lacere' autem et 'sedere' positionum significatiua esse Aristoteles 3981 7| substantiae diuersa' remotiue, non positiue, accipiendum, sicut et illud 3982 4| diuersis modis significant, positiuus quidem simpliciter nihil 3983 6| quidem geminantur ad supra positos nouissime, sicut illi prius 3984 4| definitione, cuius exemplum primum positurus erat, uellet assignare, 3985 4| nonpatitur. Ex eadem enim possem opponere aduersus quamlibet 3986 1| relatiua. Secundum autem possession, multa quoque alia habent 3987 4| gentile est, 'cuius' uero possessiuum. Unde si quaeratur: 'cuias 3988 3| res potius in sua natura possibiles sunt esse et non esse.~Est 3989 3| etiam in his quae non sunt, possibilibus tamen esse uel non esse, 3990 3| scilicet cuiusdam proprietatis possibilitatis earum ad fieri et non fieri.~ < 3991 4| eodem simul esse contraria. Possibilius enim uidetur simul esse 3992 3| Socratem esse album non possible est Socratem non esse album 3993 5| doctrinae atque regimen possideat. Quae fidei quoque catholicae 3994 4| illius significationis non possident; sic etiam in categoricis 3995 1| sed in eo quod ab ipso possidetur. Ex possessione ergo hoc 3996 4| suprapositae diuisionis seruare possis, ita accipe 'esse in genere 3997 4| contraria recipere posse," postque contrariorum exempla adicit: " 3998 6| est de extremitatibus uel postrema uel quod medium in sensu 3999 5| necesse est ut prima quoque ad postremam habeat disiunctionem. In 4000 5| categoricis, componuntur et postremo quaecumque nullam continent 4001 7| curre cito', quid tribui postulem aut quo currere iubeam determinandum 4002 4| cum quattuor eius regulas posuimus1. Nam antequam consequentiam 4003 4| Non itaque uerae simul pot[u]erint esse:~ si est homo, 4004 1| refertur, quare non etiam ad pote<n>tem scire? Sicut enim 4005 4| dispositi sunt, magis uel minus potentes dicuntur, et magis aptus 4006 4| aptitudinis, secundum quod et potentior et facilior hic homo illo 4007 1| nullam formam in nomine 'potentis' intelligamus, sed id tantum 4008 4| causis uel ab effectibus esse poterint. Si enim generatio in designatione 4009 7| interfectio autem fieri non potesi nisi expulsione animae.~ 4010 3| quorum existentiam uel actum potestas non praecessit, ut in Deo; 4011 1| existere, nisi secundum uim et potestatem ipsius, quae quidem, dum