IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Dialectica Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Parsgrey = Comment text
4516 3| tamen praecipue curauit resecare quod maxime aduersum se 4517 3| Topicis nostris discutiendum reseruamus. Sicut tamen haec consequentia 4518 3| studio nostro in utrisque reseruatum non ignoro. Item quae ab 4519 7| propriae Suae dispositioni reseruauit. Unde et uocem secundum 4520 1| dixit-sed e re fortasse reseruauit-quam ad doctrinam prouectorum 4521 3| syllogismorum tractatui reseruentur. Est autem categoricarum 4522 4| primus constructionis locus reseruetur, saepe /319/ relationis 4523 4| parte minoretur, in parte residua, quae minor dicitur, augeri 4524 7| lapillus auferretur, in residuis partibus domus non remane< 4525 7| se unam partem dicamus et residuum corpus cum anima alteram 4526 4| coniunctioni extremorum resistant eamque denegent, quaerendum 4527 1| id quod facile sectioni resistat; molle uero secundum impotentiam 4528 4| dissimilitudine eis quo<que> resistatur, tale scilicet: quodsi uerae 4529 4| temerario accedit ineo quod resistit, ac pauido in eo quod desistit, 4530 4| non est homo~ex oppositis resistitur.>~Hae quoque consequentiae 4531 3| qualiter hi quoque in eos resoluantur, ostendamus. At uero primus 4532 4| per hoc quod agimus ipsam resoluat.~Hic igitur substantiae 4533 3| implere uidentur ac si ita resoluatur: 'ego pugno', 'tu pugnas'. 4534 3| primae figurae syllogismos resoluendi sunt, ut euidentiam ex ipsis 4535 3| quandoque terminis usi sumus in resoluendo modos quam prius in disponendo.~ 4536 3| figurae in quartum primae ita resoluendus est, ut prima manente propositione 4537 3| in modos primae figurae resoluntur, a quibus etiam principium 4538 6| procurare possumus natura resolutionis ipsorum liquide assignata.~ 4539 6| et conclusionum seu etiam resolutionum natura liquide assignata 4540 3| possunt, quemadmodum quintus resolutus est, sextus quidem tertiae 4541 3| partes eius in enuntiationes resoluunt, sic:~ Sed fuisti hic; quare 4542 4| fuerint opposita, secundum respectum expulsio fiat, ut in relationibus 4543 1| constructionem, ut aiunt, respexisse, quantum ad naturalem rerum 4544 4| significationem totius, non partium, respiceremus. Unde ab omni necessitate 4545 1| quod ipsa subiecta sese respiciant aut ad se inuicem secundum 4546 1| ex essentia bouis, ad me respiciat, sed ex possessione mihi 4547 1| nato ad eum solum pater respiciebat; secundo autem nato iam 4548 3| et simul quae facta sunt respicio et quae facienda sunt penso, 4549 3| quasi ille ad uocationem respondeat: 'audio', 'lege' supponitur, 4550 3| cognoscimus, cum ipse 'audio' respondens se ipsum audire nos confitetur. 4551 3| Petre' et ipso qui uocatur respondente 'audio', per se ita supponatur 4552 7| complent. Atque hae proprie respondentur, cum quaeritur quid uocabulum 4553 5| nostrorum calumniae satis est respondisse; nunc ad propositum accedamus 4554 7| Graecorum scitanti in his Apollo respondit: "ne dubites, inquit, Troianos 4555 4| Unde manifestum est ex ipsa responsione duas significationes nouissimas 4556 3| numeramus, sed post ipsius responsionem orationem per se supponamus. 4557 7| ambiguitatem remouendam, ut in responso Delphici oraculi continetur, 4558 3| aliquam certitudinem per responsum diuinum uel per signa aliqua 4559 4| constat ipsum quoque omnino respuere in eodem contraria, ut supra 4560 1| impar, /89/ quod omnino respuimus. Si enim contraria essent 4561 7| expositione, sed in quadam restrictione consistit; neque enim 'album' 4562 1| Aristoteles de imperfectione restrictionis, sicut Plato de acceptione 4563 2| quamlibet significationem restrictum uerbum non dicatur simplex, 4564 7| adiuncta significationem ipsius restringat, dum quaedam quae ab ipsa 4565 7| sequerentur --, sed quodammodo restringendo determinare dicimus. Cum 4566 4| corpore quoque Phoenicis quod resuscitatum est, uidetur posse dici 4567 3| Non est autem hoc loco reticendum quo de praedicatione disputatur, 4568 3| pater est, cum nomen eius reticetur. At licet secundum rei ueritatem 4569 7| nec eumdem quidem sensum retine<re>t, cum diuersas secundum 4570 1| Videtur quoque et illud retorquendum esse <si> continuum definiamus 4571 4| oppositam uel ad generalem rettulimus, sed ad totas enuntiationes, 4572 1| satisfacere, ut eos scilicet retunderet qui eamdem rem et generis 4573 5| sapientiae thesaurum, diuina reuelare gratia dignetur; quae quidem 4574 5| autem ad naturales connexas reuertamur; quarum quidem sensus et 4575 1| Nunc uero ad simplices reuertamus.~ DE PUNCTO ET QUAE EX 4576 4| argumentis: dialecticos quidem et rhetores maxime probabilitatem attendere, 4577 4| uocatur --, altera uero quae rhetoricis subiecta est, quae hypothesis 4578 4| dialecticos solum locos, sed rhetoricos etiam quoue hi inter se 4579 4| quaecumque causis maxime et rhetorum usui deseruiunt. Si igitur 4580 3| uel per accidens: 'quemdam ridentem non est possibile caecum 4581 1| passionibus carent, sicut ridere, ludere et quae a neutris 4582 4| prohibitio regressionis operari ridetur. Contingeret enim iam ipsam 4583 3| propositionibus esse debet, ridiculosos syllogismos excludit, ut 4584 1| inuaserimus ac studiose rimauerimus, semperque audientis animus 4585 1| assumit undisque aliis quas ad ripas impellit, consimilem formam 4586 1| sentimus, ut gustu odores, risu colores, tactu calores, 4587 3| eum legere omni tempore ritae suae, tunc cum legit et 4588 1| Sicut enim nec ex diu<tu>rnitate in habitum transit, ita 4589 3| transuersis syllabis proferam 'roceci', ita et in omnibus orationibus 4590 4| profecto de substantia rogaretur et substantiae nomen respondere 4591 4| de modo uero inhaerentiae rogatur cum iam constituta inhaerentia 4592 1| intelligere continentiam. Cum enim Roma uel quaelibet ciuitas una 4593 7| ponitur, ut si dicam: 'Canna Romanorum sanguine sorduit', de /589/ 4594 4| margarita est lapis', 'si est rosa est flos', 'si est rubor, 4595 7| memini, magistri nostri Roscellini tam insana /555/ sententia 4596 7| annulus aureus quam aurum in rotunditatem ductum, /561/ aut haec domus 4597 1| qui propter uerecundiam rubens factus est rubeus dicitur, 4598 1| uerecundiam rubens factus est rubeus dicitur, nec cui pallor 4599 1| contrarietatem habent, ita nec omnes. Rubro enim et qui sunt medii coloribus, 4600 3| nomen esse potest quae in rubus futuris circa aliquod iam 4601 4| quare si est asinus, est rudibile~Neque enim aliquam de praecedentibus 4602 3| determinatio impedit: 'homo rudibilis est animal'; quae fortasse 4603 1| sed dum imprimitur ferrum, ruptio ipsa punctorum separationem 4604 7| singularem, ut si dicam 'docti rustici' pluraliter et apponam ' 4605 4| haberet. Si quis itaque dicat Ruteneum magis esse album Aethiope, 4606 7| compositionem exponitur; ut cum 'sacerdos', quod ex 'sacro' et 'dante' 4607 7| cum 'sacerdos', quod ex 'sacro' et 'dante' compositum dicitur, ' 4608 7| dans, id est ministrans, sacrum' interpretatur. Sed has 4609 4| definitione, eo uidelicet quod saepius ad fidem definitio quam 4610 2| praedicantur, ut moueri de cursu ac saltu ac multis aliis, quod per ' 4611 7| sumus, aut, si auctoritatem saluam conseruemus, non ad omnium 4612 3| omni quidem ambage remota saluisque regulis constructionis accidentalem 4613 1| Videntur autem contraria 'sanatirum' et 'aegrotatiuum', sicut ' 4614 7| allegoriae nimis adhaerentes Sanctae Trinitatis fidem in hac 4615 7| quasi ex Filio Spiritum Sanctum procedere. Qui quidem Spiritus, 4616 | sane 4617 4| enuntiatio. Nam quod homo sanita<ti>s susceptibilis est uel 4618 7| animae alia est potentia sapiendi," (id est discernendi), " 4619 4| remoto ostenderet ipsum sapientem non esse inuidum. Ubi enim 4620 4| caelum uolubile est quod ita sapientes atque astrologi iudicauerunt, 4621 4| quia definitio 'inuidi' 'sapienti' non congruit nec 'inuidus'; 4622 7| excedit; neque enim omnes qui sapientiam amant, philosophos dicimus, 4623 4| Maxima propositio:~ quod sapientium confirmat auctoritas, esse 4624 1| necessitatis, sed magis sati<s> factionis. Adeo enim 4625 1| admitteretur, magis eum aliqua satisfac<t>ione mitigare uoluit atque 4626 5| supraposita determinatio non satisfaceret rationi, eoquod non una 4627 4| unum non adquiescebant, satisfacimus, cum etiam singulos <ostendimus> 4628 1| pro necessitate quam pro satisfactione, ut hac saltem determinatione 4629 3| fortasse Aristoteles non hic satisfecit aduersario, qui fortasse 4630 2| habemus, ut lapis petra saxum, fluuius aqua flumen. Quod 4631 3| male dicta corrigat, et schismaticas expositiones contemporaneorum / 4632 5| necessaria monstratur, ut schismaticorum sophisticis rationibus nullus 4633 3| rationibus eam disserere sciant.~ DE PRAEDICATO~Nunc autem, 4634 1| plura. Nam sicut scientia ad scibilem uel potentem sciri refertur, 4635 1| animalis fuerunt, iam quidem scibilia erant, id est potentia sciri, 4636 1| uidetur bene dici scibile scibilitate scibile ac magis etiam proprie, 4637 5| Neque enim crimen est in sciendo quibus obsequiis aut quibus 4638 3| quantum dialecticus est, scientem esse oportet et eorum quae 4639 4| requiritur, a specie respondemus scientes 'hominem' ad 'animal' secundum 4640 1| potest enim dici scientia scientis uel scibilis scientia et 4641 3| teneamus, eo scilicet quod scierimus nihil aliud quam ea quae 4642 3| ueras contingat, uniuersalem scilcet affirmatiuam et particularem 4643 4| labefactantem statum rei publicae Scipio priuatus interfecit, cur 4644 4| si est homo, est animal~scirem pertingere quam ad istam:~ 4645 5| cogitationesque uniuersas inspicit, scit utique et quae diabolus 4646 7| uictoria Phrygum et Graecorum scitanti in his Apollo respondit: " 4647 4| argumentum aeque omnes proponere sciunt. Rei autem iudicium siue 4648 4| Porphyrius Introductionem scribebat, intelligendum est eum nimis 4649 3| Sed cum lasso mihi iam et scribendo fatigato tuae memoria caritatis 4650 7| ostendere, 'ae' diphthongo scribendum est; cum autem in designatione 4651 3| perstrinxerit, utpote qui prouectis scribere consueuerat, Boethius uero 4652 4| doctrinam artis dialecticae scribimus, eos solum locos exsequi 4653 3| moderator, qui tum de his scripserant syllogismis, uterque quidem, 4654 5| his quas ad Praedicamenta scripsit Isagogis, conuersiones consequentiarum 4655 5| aduersum me de arte dialectica scriptitantem aemuli mei nouissime excogitauerunt, 4656 7| enim tanta fuit antiquorum scriptorum perfectio ut non et nostro 4657 1| ad doctrinam prouectorum scripturus fuerat.~ <DE PROPRIETATIBUS 4658 7| aequiuocum.~Sed nunc quidem scrutari libet quae definitionum 4659 4| nec a proprietate locorum secernunt. Sed etsi inter locos hos 4660 4| nocte cum iuuene loquens secreto, tamen facile per hoc colloquium 4661 5| sunt quibus huius scientiae secretum, immo sapientiae thesaurum, 4662 3| auctoritatem quam rationem sectantes. Veluti cum dicitur 'omnis 4663 3| rationem quam opinionem usumque sectantur. Unde et ipse Aristoteles: " 4664 3| Asserunt tamen per artem istam sectatores ipsius futura quoque huiusmodi 4665 7| est de forma, altera uero secundaria, quae est de formato. Sic 4666 7| interpretationem fieri puto cum secundem partes compositum nomen / 4667 1| malleo percutientem uel securi aliquid recidentem, post 4668 7| et laetus aut tristis, securus uel pauidus, iracundus uel 4669 2| significationis impositio, secuta est autem postea constructionis 4670 5| docuimus Boethium plurimum secuti, ubi in fine suorum Hypotheticorum 4671 7| illa tantum quae animam sede sua expellit; est enim homicidium 4672 2| enim omnes praesentialiter sedentes conspicias, profecto inter 4673 2| profecto inter eos qui sedentium futurus sit, inuenies aut 4674 4| coniunctionem hoc quod ego sedeo uel quodlibet ad ipsam non 4675 4| descriptus est argumenti sedes, siue a Themistio sic: unde 4676 4| is quoque mereatur qui ob seditionem motam actus est in exsilium?~ 4677 4| diuiditur per opposita segregari.~Large itaque oppositionem 4678 1| ipsum Aristotelem dicunt ea segregatim a continuis quantitatibus 4679 3| ab omni necessitate sunt seiuncta. Asserunt tamen per artem 4680 4| pariter.~Prima enim ab aliis seiungitur per hoc quod ad praedicationem 4681 7| definitur seu describitur seiungunt. Neque enim 'rationale', 4682 3| ad 'Socratem possibile selere dum sedet' et ista sic ex 4683 1| ac studiose rimauerimus, semperque audientis animus suspensus 4684 3| placeat. In his enim quae sempiterna sunt, solis necessitas ista 4685 4| accipimus, cuius quidem sempiternus est actus, siue circa esse 4686 4| adiungantur duo in constitutione senarii. Totidem etiam contingit 4687 4| et plures continet, sicut senarius omnes partes quaternarii 4688 1| scibilis scientia et sensus sensati uel sensibilis sensus; sed 4689 7| Oportet autem diuersas esse sensibilitates animae ac corporis, seu 4690 4| quae est substantia animata sensiblis, et maximam propositionem 4691 3| non quidam homo est albus' sensumque particularis affirmatiuae 4692 3| uerborum quam <in> inuentione sententiarum.~Sunt autem tres quorum 4693 1| ipsis simul discernatur et sentiatur, sicut spectaculum aliquod 4694 1| accepit, id est ea quae sentiri uel sciri possunt, quae 4695 5| quae disiunctiua ponitur, sentit simul eas esse non posse. " 4696 4| a priuatione et habitu sepa<ra>ri.~Amplius: cum inter ' 4697 4| antecedunt, si sint, inquit, <in>separabilia, ut surdum naturaliter et 4698 4| tantum, opposita genera separamus. Cum autem dicimus: alia[ 4699 4| teneamus, aeque ab argumentis separanda uidentur tam ea quae necessaria 4700 3| dictiones a propositione separandas oratio<nis> praemissio necessaria 4701 7| adhaerent atque eas ab inuicem separant et omnino disiungunt.~Nota 4702 7| a diuisione generis ideo separasse creditur quod nullae differentiae 4703 5| affirmatiua: terminorum enim est separatio, totius uero propositionis 4704 1| ubique possit incidi atque separatis partibus in capite uniuscuiusque 4705 3| propositionibus his negationibus quae separatiuae sunt, aliae quae earum destructiuae 4706 4| relinquitur de quadrangulo separato gnomone. Consistit autem 4707 3| aliquid significatiuum est separatum. Cuius quidem /147/ definitionis 4708 3| remouetur uel 'omnis', hoc est separatus ac diuersus, nihil ad expositionem 4709 2| tam obliqua quam infinita separauerit, suprapositae quidem definitioni 4710 4| differentias a qualitate separemus, cum omnem motum secundum 4711 7| ab aliis rebus 'hominem' separent. Cum autem et 'bipes' et ' 4712 1| eos per hoc a relatiuis separet, quibus ipse Aristoteles 4713 7| si nominis impositionem sequamur, quia uidelicet non fuit 4714 6| consequentiarum modos ex sequemur.~Ex prima propositione primus 4715 7| impositiones habet. Nec si uocis sequimur inuentionem, cum dicimus: ' 4716 3| partium longe recedit secundum seriem constructionis acceptarum. 4717 3| proferamus. Ac si constructionen seriemque ipsam collocutionis studiosius 4718 2| esse ac uera sententia, series tamen constructionis secundum 4719 4| eam recipiat ille cum quo sermo conseritur. Sed ubi pro 4720 2| quas dictiones appellamus, sermonem texuimus; quarum tractatum 4721 7| sed magis ex prolixitate sermonis, quando scilicet pro simplici 4722 5| sed eidem prorsus termini seruabantur, ueluti hic: 'nullas homo 4723 3| communitas figurae complexionem seruabit. Sed iam secunda propositio 4724 4| contrariorum in indiuiduis quoque seruamus, sic etiam uocabula 'priuationis' 4725 3| simplicibus dictionibus congrua seruanda est constructio. Quis igitur 4726 2| compositorum uerborum acceptione seruata in modis syllogismorum futuri 4727 4| creatae sunt, eamdem mensuram seruauerunt. Unde non omnem magnitudinem 4728 4| esse iudicant, ut simplicem seruent conuersionem, uim quidem 4729 1| paternitas et filiatio, seruitium et dominium atque alia multa. 4730 3| sunt orationes doctrinae seruiunt, eo scilicet quod ipsae 4731 4| ut pater filius, dominus seruus, duplum dimidium, magister 4732 4| in indiuiduis non possunt seuari. Si enim haec uisio mea 4733 3| amica'.~Addunt autem quidam sextam speciem, uocatiuam scilicet 4734 4| ipsis attendant secundum sexuum hominum diuersitatem atque 4735 2| quaelibet prolata est, tota eius sianificatio inclusa est. Unde illa quorumdam 4736 6| materia consistunt atque inter sibimet adhaerentia aut quae simul / 4737 4| ignis uero ex leuitate et siccitate ignei, aquae uero massa 4738 4| haec inferentia cassari, sictur nec illa quae genere ablato 4739 5| econuerso connectuntur, sicuti istae: /480/~ si omnis homo 4740 7| marinae beluae siue caelesti sideri impositum est, singulis 4741 2| simul, ut dictum est, in sig<nificati>one existentium 4742 4| caecitatem diuersis modis sigInificat, sed alterum quidem caecitatem 4743 2| quod nihil per se separata siglificat." Omnis enim huiusmodi pars 4744 2| quoque et si quis iuxta siglificationem infinitum dicere uoluerit, 4745 7| quidam uolunt, illa tria quod sign<ific>at sub disiunctione 4746 2| propriam eius definitionem signamus, non alias res significare 4747 3| accipiantur, hoc quoque signare dicitur, non per propriam 4748 2| quod per 'dici de subiecto' signauit. Sunt et alia quae species 4749 4| naturam participant, ad quam significandam 'animalis' nomen /281/ est 4750 3| consignificantibus uocibus, alias uero de significante et significato fieri dicunt, 4751 3| multiplex existeret, si inesse significantes et necessarias et contingentes 4752 7| ut in his quae secundum significantiam diuiduntur, non solum diuidendae 4753 4| magis regulae sensum ad significatam propositionem quam ad ipsas 4754 7| autem aequiuoca per res significatas hoc modo diuiditur: ''canis' 4755 2| sunt scilicet notae, id est significatica. Saepe etiam ex similitudine 4756 2| constructionum; qui etiam in eo significatiui ad placitum, sicut et uerba 4757 3| uero de significante et significato fieri dicunt, ut sunt illae 4758 7| subiectum' ad fundamentum et ad significatum, cum uidelicet eorum definitiones 4759 3| nec etiam nomina quae ipsa significent. Non enim propositiones 4760 4| essentia, non in adiacentia, signiÞcant. Substantiarum uero praedicatio 4761 7| sunt, multiplicem habeant signiÞcationem, discutiendum est. Si enim 4762 4| unde' aduerbii diuersae signiÞcationes: modo enim ponitur materiale 4763 7| inferius uel fundamentum uel signiÞcatum uel cuius praedicato in 4764 3| nascantur propositiones secundum signorum quantitatis appositionem; 4765 3| apposita est] cui apponitur, signumque uniuersalitatis secundum 4766 7| secundum genus, ut in <i>sta sigruficatione masculini generis, in illa 4767 4| autem locum ab eo qui ex simi1ibus ducitur, Themistius separauit, 4768 7| scilicet et principali ipsius simificatione, ueluti 'homo', cum et speciali 4769 1| acceptionem, qui secundum similem formam prolationis diuersas 4770 5| illa, antecedens in ista. Similesque sunt eorum ad inuicem regulae, 4771 1| quantitas ponitur quod ei similior esse conuincitur, in eo 4772 4| syllogismo:~ omnis homo est simllis brunello sed Socrates est 4773 1| Harum autem aliae sunt simp1ices, aliae compositae. Simplices 4774 3| attribuimus -- iam, ut dictum, simples est, non modalis propositio.~ 4775 1| partes eius quantitates sunt, simpliciores scilicet tenores qui singulis 4776 4| Sed nec etiam terminorum simplicitas ueram custodit consecutionem 4777 4| omnibus consistere in sua simplicitate substantiae?~Sed dicitur 4778 4| modo uero in designatione simplicum dictionum siue eorum quae 4779 7| enim fuerit substantiae simulacrum, siue scilicet aereum siue 4780 3| ipsum de quibuslibet duobus singillatum acceptis agatur. Sicut autem 4781 3| argumentationis ueniamus singulasque ipsius propositiones perquiramus. 4782 4| inferentiae modos ponamus, singulisque maximas propositiones aptemus; 4783 3| fieri orationem quorum non sinit esse unius intellectus significationem. 4784 4| fit argumentum: 'non sunt Sirenes homines, cum eis rationalitas 4785 1| sessione positionibus, id est sitibus. Quod autem opponitur quod 4786 3| secundi diuidentes cum propositionibus primi, et quarti cum tertii. 4787 3| autem et sic compen<dio>sius oratio definiri, ut uidelicet 4788 4| non possit. Quomodo enim So<cratis> substantia uel ut 4789 5| attenditur, sed sola comitationis societas, ut uidelicet simul sit 4790 7| Atque haec de diuisione socis dicta sufficiant, in cuius 4791 7| corporis eadem non remaneat, Socraticae tamen essentia substantiae 4792 3| supponatur enuntiatio: 'Socratus legit'; nisi enim ab ipso 4793 2| non teneant impositionem, solaque ea nomina dicebat quae singularis 4794 1| per substantiua illa fieri soleat assignatio quae fit per~ 4795 1| appellat cum ait: "sed et soliditatis similiter et loci." Inde 4796 4| suprapositam argumentationem soluimus, cum dicimus: ''Socrates 4797 7| species aut in differentias soluitur, non in posteriores sed 4798 1| uero ex his quae facile soluuntur et cito transeunt, fiunt, 4799 3| contingens' idem prorsus sonant. Nam 'contingens' hoc loco < 4800 2| tantumdem 'hominis' uocabulum sonat, quantum quidem praesentialiter ' 4801 1| lingua nostra aerem percutit sonique formam ipsi nostrae linguae 4802 2| differentia, cum eisdem casuum sonis utraeque connectuntur, maximam 4803 2| quae diuersarum dictionum sonos contine[n]t, nisi totius 4804 1| essentialiter uox uel quilibet sonus ad aures diuersorum ueniat 4805 7| quidem quod uocis compositio sonusque ipse innuere uidetur. Unde 4806 7| oris designatiuum dicunt, 'sophia' uero sapientiae. Et tunc 4807 3| propter importunitates tamen sophistarum fuerant tangendae, qui non 4808 4| philosophos uero necessitatem, sophistas uero neutrum, quantum ad 4809 4| unde tali argumentatione sophistica ad inconueniens ducitur: 4810 4| suprapositae argumentationis sophisticae solutionem Primus fantasiarum 4811 4| confirmationem sententiae falsum ac sophisticum inconueniens adducat? Sic 4812 4| tantum membrum excludat, quod sophistis deseruire docuit; cuius 4813 4| albus propter albedinem, Sophroniscus est albus propter eamdem~ 4814 7| compositionem ex componentibus suam sortiri significationem. Saepe etiam 4815 7| sola genera uel substantia sp<ecific>antur, non quidem 4816 4| consequentibus locus plurifariam spargitur: nam et definitio et descriptio 4817 1| Hi uero quibus uidetur in specialibus aut generalibus uocabulis 4818 7| suis Porphyrius meminit, in specialissim<a a generalissim>is descendentem 4819 4| et malitia, sed species specialissimae, nisi forte pro uirtute 4820 1| generalissima speciesque specialissimas sunt, communiter possunt 4821 1| aliquid siue subalternis siue specialissimis. Relationi quidem generalissimo 4822 3| uidelicet quod omni et soli ac specialiter homini conueniat, in dicendo 4823 1| inter genera generalissima speciesque specialissimas sunt, communiter 4824 7| aliquo autem modo diuisiuae, specificae omnes uocantur; et his maxime 4825 7| quae ab ipsis diuisa sunt, specificantur. Rationalitas enim et mortalitas 4826 7| indiuidua, cum ipsa quoque specificis differentiis in se careant; 4827 1| discernatur et sentiatur, sicut spectaculum aliquod eminus oppositum, 4828 4| cum dicimus:~ si homo est spenes animalis, tunc si est homo 4829 3| specie utilitatis auferentia spernimus, quaedam amara licet nolentes, 4830 4| ueluti in insensibilibus aut spiritibus; sed nullo modo propter 4831 1| fortasse uel lenis, rara uel spissa, et quaecumque subiecta 4832 4| eius albedo uel longior uel spissior uel plures partes albedinis 4833 4| hoc sit uel illud, quia spissiorem habet albedinem, id est 4834 1| circuitum quam secundum spissitudinis densitatem. Alioquin supraposita 4835 3| substantiam contingeret spoliari ab omnibus suis accidentibus 4836 4| id est substantiali forma spoliat ac priuat, ut mors facit 4837 7| secundum genus, ut in <i>sta sigruficatione masculini 4838 4| solae itaque illae duae stabiles sunt quae in remotione sunt 4839 1| Statio enim cuiusdam" (id est stantis) "statio est. 'Stare' uero, 4840 7| coniunctionem substantia aeris in statuam transeat, quae iam nihil 4841 4| et quae sunt sine capite. Stellio quoque uel nepa neque uisionem 4842 7| initio creatas in comparibus stellis finxit et uoluit, quae in 4843 2| non omnes uel soli sint stolidi, hic tamen qui nomen 'Britonis' 4844 4| compositione domus aut lignis stophas inserimus in constructione 4845 3| bonus', 'uir pius', 'miles strenuus', 'uirgo sapiens'. Quodsi ' 4846 1| dicunt, sed solum aerem strepentem; qui tamen ab Aristotele 4847 4| paenitet, malum fecit~ si audis strepitum pedum, tunc ambulat~Videntur 4848 4| creditur. Sed unde istae strictae dicendae sint, facilius 4849 1| ita et aristotelicam nimis strictam appellant. Dicunt enim eam 4850 3| Periermenias Aristoteles strictim designauit. Omnia autem 4851 4| consequens; altera uero strictior, cum scilicet /284/ non 4852 3| seu quolibet alio modo structura sit inordinata, multae quidem 4853 1| auctoris culpam defendere studeamus, respondendum est non multum 4854 1| eos qui logicae deseruire student, de rebus ipsis propter 4855 5| fatigat lectores et multorum studia et aetates subtilitas nimia 4856 3| doctrinae uiam obstruat studiique exercitium apud nos non 4857 3| quos latinorum celebrat studiosa doctrina; si quis nostra 4858 3| seriemque ipsam collocutionis studiosius attendamus, nec de ipsa 4859 1| nominis denominatio, sicut in 'studioso' quod a 'uirtute' sumptum 4860 7| qui corpus est, sciens et studiosus, non ab qualitate scientiae 4861 1| mirabantur. Magis enim hoc loco studuit Aristotelem defendere quam 4862 7| hoc est totius domus, non su<i> per se, et prior quidem 4863 1| substantia relationes dicuntur suamque ex se ad inuicem essentiam 4864 1| speciebus ad aliquid siue subalternis siue specialissimis. Relationi 4865 5| ut uidelicet aliud 'aut' subaudiamus --, aut est tepidum; uel 4866 5| quare dicunt 'sequitur' subaudiendum esse, ac si ita dicatur: ' 4867 2| ab 'ens' participio, quod subaudiunt, tamquam hoc modo diceretur: ' 4868 4| enuntiationis ueritas aufert, cum subcontinua<tiua> conditio apponitur, 4869 4| Unde ei soli 'ergo', quod subcontinuatiua est conditio, praeponitur, 4870 3| autem in his contrariarum, subcontrariarum, subalternarum, contradictoriarum 4871 3| inhaerentiae, superflue subderetur post uerbum nomen 'inhaerentiae'. 4872 1| ipsi tamen uniuersaliter subdi non potest, ut uidelicet 4873 2| poeta' subiunxit, exemplum subdidit quod aliquorum esset, aut 4874 7| secundum se dicuntur, hoc modo subdiuidit, alias dicens esse generis 4875 7| animatum', per inferiores subdiuido hoc modo: 'animatum aliud 4876 4| Specialissima uero sic subdiuiduntur ut eorum alia sub eodem 4877 1| alienum est.~Fiunt autem subdiuisiones multae de passibili qualitate 4878 4| negatiua, praedicatum et subectum habere dicitur, uelut etiam 4879 4| fuerint siue quo alio modo subi<ci> comparentur.~Nunc autem 4880 3| subiecta notitiae nostrae subiaceant eorumque nomina omnia proferamus, 4881 7| abundamus, satis est exempla subicere. Fiunt autem de eodem plures 4882 3| uel utraque 'non esse' subiciat, et utraque sit uniuersalis 4883 4| animal' 'animato' omnino subiciebant, tertiae quoque sensum quae 4884 3| infert. Quorum quoque exempla subiciemus:~omne bonum iustum est nullum 4885 3| particulare ad quantitatem subiciendi referuntur, in eo scilicet 4886 1| ubi et de Habere talia subiecit exempla, quae hic quoque 4887 5| proferimus, alio quidem subintellecto. Cum enim dicimus: 'nox 4888 1| et in Ad aliquid posuit, subintelligamus, iacere scilicet, stare, 4889 4| inferens inferre ultimum~id subintelligendum et determinandum esse diiudicant: ' 4890 1| Catonis', 'uxor' oportet subintelligi; cui etiam congruit quod 4891 3| nominatiuo designanda est, subintelligitur, cui 'legere' secundum imperationem 4892 7| determinant, ita tamen ut subiuncta uox uocis praecedentis significationem 4893 2| quod subditur nec ullo alio subiuncto determinatur, ad quamlibet 4894 4| non est homo~eique aliam subiungat:~ si non est homo, est animal~ 4895 3| perfecta [non] est, donec totum subiungatur quod a propositione uoluimus 4896 3| exemplum quod de opinabili subiungit, cum scilicet dixit: "opinabile 4897 2| dehinc autem Praedicamenta submisimus, denique uero Postpraedicamenta 4898 7| manifeste determinauit cum submisit: "ratio uero substantiae 4899 5| sensus alterius orationis submissionem eum repetitione /490/ sui 4900 4| uero probabilitate sola subnisae sunt:~ quicquid remouetur 4901 4| cum nulla sint necessitate subnixae. Sed nec etiam simplices, 4902 4| cum nulla sit necessitate subnixum; tertiae autem consequens 4903 1| succedat ac postea futurum subsequatur, cum uidelicet res ea quae 4904 1| quas, ut per substantias subsistant, ipsis adhaerere desiderant, 4905 3| antequam omnino Socrates subsisteret, uere praedici poterat quia 4906 5| consequeretur, si lectionis usus substraheretur; ade<m>pta namque lectione 4907 7| totum crescit, sic per eius substrationem diminuitur. Cum autem ungue 4908 7| his ultra quam oporteat subtiles sumus, aut, si auctoritatem 4909 5| dignetur; quae quidem quanto subtilior est, tanto difÞcilior; quanto 4910 1| uideatur. At fortasse ade<o> subtilis est accidentium natura ut 4911 5| multorum studia et aetates subtilitas nimia inaniter consumit, 4912 5| accedere; plurimi uero eius subtilitate confusi ab ipso aditu pedem 4913 2| reliquerunt in quibus dialecticae subtilitatem oportet laborare.~Si quis 4914 5| saporis qualitatem discernere, subtilitatis laudem in crimina uertunt 4915 1| omnibus qui<dem> altius subtiliusque in his libris quos Metaphysica 4916 3| incontinuam prolationem uel per subtractam coniunctionem efficiuntur 4917 4| autem relationis pronomina subtrahamus atque ita dicamus: 'omne 4918 3| multorum interpositio memoriam subtrahat praemissis, singula breuiter 4919 3| ad placitum'; quod <si> subtrahatur, tota orationis definitio 4920 7| sibi in eodem subiecto succedentes accipi oportet, non hanc 4921 1| more fluentis aquae sibi succedentia. Mensurantur autem res ipsae 4922 4| esse habitui, quem sibi succedere non permittit, quam habitum 4923 4| contraria uero sibi mutuo succedunt, siue mediata sint siue 4924 1| operationi[s], temporis uero successio naturae. Nostra autem operatione 4925 4| habitudinis loci assignationem sufficientem habere, semper uel ab antecedenti 4926 4| consequenti; aliter enim non erunt sufficientes assignationes. Qui enim ' 4927 3| significatiua; nec si etiam nomen sumas compositum, sicut in tractatu 4928 7| regis ac tyranni uocauit sumere imperium legibus ac premere 4929 3| scilicet 'alteram' diuidue sumeret ac (si> 'alterutram' diceret. 4930 2| nomen est. Si enim oratio sumeretur, cum de cadaueris praedicarent, 4931 3| Hypotheticis. Quorum omnium summam nostrae Dialecticae textus 4932 3| ignoro. Item quae ab eis summatim designata sunt uel penitus 4933 7| in creaturis confiteri, summum fuit apud illos quoque Gentiles 4934 7| diuisionem inuestigare. Sumo igitur eius supremum genus 4935 4| itaque consequentia ex natura sumpliciter paritatis uera potest ostendi, 4936 1| permanentibus principium sumpserint..." et permanet, quod ipse 4937 4| TRANSSUMPTIONE~In trans<sumpt>ione uero argumentatio proponitur 4938 7| 596/~ QUID IN DEFINITIONE SUMPTI DEFINIATUR~At uero in his 4939 2| nec subiectum accidentis a sumpto uocabulo, ut corpus ipsum 4940 1| relatiua omni contrarietate suntabsoluta. Idem quoque secundo ex 4941 4| pupillae eius, quae sola uidet. Suntque fortasse multa priuationum 4942 4| egestati enim, cum sit malum, superabundantia[m] contrarium est, cum sit 4943 1| augmentum uel detrimentum superabundauerit, aequalitas constare non 4944 7| quibus haec compositio est superaddita.~Non solum autem in huiusmodi 4945 3| a Theophrasto et Eudemo superadditis, quibus, ut Boethius <dicit>, 4946 4| in oppositione contraria superant. Facilius enim de eodem 4947 7| dicimus: 'uerum est Troianos superasse Graios', haec oratio per 4948 4| sponte dimittant neutro adhuc superato, sicut de Hectore et Aiace, 4949 4| probationis priuilegio principalis supereminet, de syllogismis tantum tractatus 4950 1| uero quod haec quidem pars superet, illa uero sit inferior."~ 4951 4| consequens~Quas quidem omnes superfluas uiderimus, si maximae propositionis 4952 3| submissio, ut dictum est, superfluat. Quodsi Socrates et inhaerentia 4953 7| quomodo ipsius significatio a superfluitate potest absolui, sicut et 4954 7| non ita in nominibus posse superfluitatem notari, sicut in orationibus. 4955 7| neque diminutam esse neque superifluam.~Post omnes etiam diuisiones 4956 2| sensibile', secundum post primum superiluit-, ea in dictione non componimus; 4957 4| substantiam fieri dictus est. In superiore enim motu[s] non est necesse 4958 4| tamen nomina comparatiui uel superlatiui gradus inuenta sunt in detrimento 4959 1| ait: "si punctum puncto superponas, nihil efficies, tamquam 4960 4| coloratum reddit, donec et alias superponat secundum temporum diuturnitatem. 4961 4| collateraliter dispositarum, non sibi superpositarum. Quanto enim densius sibi 4962 4| est subiectum, plures in superpositio<ne> lineas aut superficies 4963 4| coloribus ut ipsos secundum superpositionis spissitudinem comparari 4964 4| albedinis indiuiduum <alii superpositum> sunt albedo superposita 4965 6| hypotheticarum disiunctarum supersunt syllogismi, de quibus breuiter 4966 4| probabilitatem facere ideoque omnino superuacanea uidetur. Nam quicumque de 4967 7| similitudo sequitur, agere superuacaneum omnino duximus; ac de generali 4968 4| hic ab antecedenti locus superuacaneus omnino uidetur, cum nullam 4969 6| Ideoque Boethius eos ponere superuacuum duxit quod satis manifesti 4970 4| defuerit, loci assignatio suppleat, ueluti cum dicimus: 'si 4971 7| inferentiae constantia uidetur supplenda, haec scilicet: 'cum sint 4972 4| necessitatis firmitatem supplendam esse constantiam, quod scilicet 4973 7| intellectus ut nihil extrinsecus supplendum sit ad sensus perfectionem, 4974 7| eorum rationem oportet suppleri, cum uidelicet non omne 4975 4| inferentiae deest, loci supplet assignatio, cum 'hominem', 4976 3| quamuis omnia necessitatibus <supponant>, liberum arbitrium custodire 4977 4| probabilitatem amplius ueritati omnio supponat? At uero quod necessarium 4978 4| demonstratur qui 'albo' supponebatur. Sic autem indeterminate, 4979 7| cognitionem diuidentium supponenda<e> sunt. Amplius: aequiuocationis 4980 7| propositae rei cognitionem supponendae sunt diuidentium definitiones, 4981 7| homini conuenit, 'animato' suppono ita: 'substantia corporea 4982 4| 429/ partes hic sibi sunt suppositae quam ibi. Sed idem fortasse 4983 2| fortasse et propriae esse suppositarum enuntiationum de Homero 4984 3| superfluit certe ipsius suppositio; tale enim est ac si dicatur: ' 4985 4| remouetur, similiter~ut in suppositis apparet exemplis:~ si Socrates 4986 4| dixit unum de contrariis cum supposito sui contrarii, ueluti cum ' 4987 4| siue non sit. Nullum autem supradictorum uerum est uel falsum, neque 4988 4| alteram consequatur, sicut in supramissis. Sed haec tamen est differentia 4989 4| pensemus, ueluti illi qui suprapositos omnes locos recipiunt nec 4990 4| ualere.~Nequaquam ueritati supraprobatarum consequentiarum resistere 4991 1| expositio] prior uidetur et ad Supremas et Diuinas Personas, quae 4992 3| inuidiam una cum uita nostra supremus dies terminauerit, et in 4993 4| inquit, <in>separabilia, ut surdum naturaliter et mutum per 4994 4| temerarius quidem semper in surgere, pauidus uero semper in 4995 1| secundum quamdam positionem 'sursum' et 'deorsum' dici uoluit. 4996 1| si qua filiationis formam susceperit, simul et aliquam formam 4997 4| sunt et habitudines illas susceperunt, necessaria de eis potest 4998 4| et tempore suo uisionem suscepisset et eam in uita /385/ sua 4999 4| subiectam personam existere et susceptam ab ea uisionem esse et quamdam 5000 4| habitus, priuationis quoque susceptiuum est. Etenim quod uidet caecum 5001 2| aut cuius sessionem sit suscepturus, immo propriam quae nondum 5002 1| contrarietatem ac comparationem susciperent. De quibus quidem Boethio 5003 4| alterum ab aliquo subiecto suscipi, nisi alterum ab eodem suscipiatur, 5004 4| differentias uocamus, ad tractandum suscipiamus; qui quidem quia maximis 5005 4| suscipi, nisi alterum ab eodem suscipiatur, siue in eodem tempore siue 5006 1| subiecta ipsarum ad eas suscipiendas. Unde et ipse Aristoteles 5007 7| essentiam quamcumque formam ita suscipientem ut praeter eam subsistere 5008 4| nihilque aliud simul contraria suscipiet."~Sed <si> nulla in eodem 5009 1| qualitatum, quae ab istis proprie suscipiuntur, ut sunt rectitudo et curuitas, 5010 7| quae uiuificare dicitur suscitando in eas uirtutes; in quibusdam 5011 4| alius captus propter furtum suspenderetur, alius uero non. Non itaque 5012 2| imperfecta seu ambigua uel suspensiua dicitur quod eas quas significat 5013 7| ea quae prolata non sunt suspicamur et ex ipso quidem uerbo 5014 4| comitatur, quorumdam error suspicatus est omnem motum alterationem 5015 7| subiecti solam substantiam quae sust<ent>amentum est omnium accidentium,