Pars

  1    1|               SPECIE IN EO QUOD QUID SIT PRAEDICATUR, UT ANIMAL.~ ~TRIPLICITER
  2    1|                modis dicitur genus. Quod praedicatur de pluribus indiuiduis et
  3    1|                   ut hoc album, quod non praedicatur de pluribus.~ ~EST AUTEM
  4    1|            SPECIES DE SOCRATE ET PLATONE PRAEDICATUR QUI NON SPECIE DIFFERUNT
  5    1|                  HOMO ENIM. Vere species praedicatur de pluribus differentibus
  6    1|                DE HOMINE ET BOUE ET EQUO PRAEDICATUR QUI DIFFERUNT A SE INUICEM
  7    1|                SPECIE CUIUS EST PROPRIUM PRAEDICATUR ET DE HIS QUAE SUB UNA SPECIE
  8    1|                  proprium animalis, quia praedicatur de oppositis speciebus,
  9    1|              quia de oppositis speciebus praedicatur. Per praedicari in quid
 10    1|               INTERROGANTIBUS ENIM. Unde praedicatur in quale quia nos dicimus
 11    1|                sicut species, id est ita praedicatur quod sint species, etc.
 12    1|               SPECIE IN EO QUOD QUID SIT PRAEDICATUR, ET SPECIEM DICIMUS ID QUOD
 13    1|                GENUS IN EO QUOD QUID SIT PRAEDICATUR.~ ~ASSIGNANT ERGO. Quandoquidem
 14    1|               NUMERO IN EO QUOD QUID SIT PRAEDICATUR.~ ~AMPLIUS. Non solum supra
 15    1|              etiam sic: species est quod praedicatur de pluribus et differentibus
 16    1|               scilicet: species est quod praedicatur de pluribus numero differentibus
 17    1|               NUMERO IN EO QUOD QUID SIT PRAEDICATUR.~ ~DETERMINANT AUTEM. Hic
 18    1|      generalissimis; cum hac definitione praedicatur ens de substantia: substantia
 19    1|                  QUIDEM SEMPER DE SPECIE PRAEDICATUR ET OMNIA SUPERIORA DE INFERIORIBUS.~ ~
 20    1|             NEQUE ENIM. Vere species non praedicatur de suo genere, nec de superioribus,
 21    1|                  quia hoc minus homo non praedicatur de animali in simplici ueritate,
 22    1|                  DE QUIBUS AUTEM SPECIES PRAEDICATUR, DE HIS NECESSARIO ET SPECIEI
 23    1|            QUIBUS AUTEM. Dixi quod genus praedicatur de specie, et species non
 24    1|            species, quia de quibuscumque praedicatur, facit superiora praedicari
 25    1|                  SI ENIM. Vere de quibus praedicatur species, facit superiora
 26    1|                  parte illorum de quibus praedicatur et eorum quae praedicantur
 27    1|                habet ex natura sui, quod praedicatur de indiuiduis.~ ~GENUS AUTEM
 28    1|                  AUTEM. Dixit quod genus praedicatur de specie, et de quibus
 29    1|             specie, et de quibus species praedicatur facit superiora praedicari,
 30    1|         superiora praedicari, et species praedicatur de indiuiduis. Ex his colligitur
 31    1|                his colligitur quod genus praedicatur de specie et indiuiduo,
 32    1|                 dixerat. Unde indiuiduum praedicatur de uno solo, quia hoc indiuiduum
 33    1|           CONTINETUR. Dixit quod species praedicatur de indiuiduo; inde infert
 34    1|                sic: quandoquidem species praedicatur de indiuiduo, igitur indiuiduum
 35    1|               NEQUE GENUS MAGIS ET MINUS PRAEDICATUR CUIUS FVERIT GENUS, NEQUE
 36    1|               Quotienscumque aliquod par praedicatur de aliquo respectu aliquarum
 37    1|                 partium; sed plus habere praedicatur de homine respectu rationalis
 38    1|                 abundare quidem suum par praedicatur de eodem respectu earumdem
 39    1|              SPECIE IN EO QUOD QUALE SIT PRAEDICATUR.~ ~DEFINIUNT AUTEM. Non
 40    1|         RATIONALE ENIM. Vere differentia praedicatur de pluribus speciebus in
 41    1|                 quia rationale; a parte; praedicatur in quale, sed non in eo
 42    1|                QUID EST ENIM. Vere genus praedicatur in quid, quia animal; a
 43    1|                  ut probet quod in quale praedicatur.~ ~REBUS ENIM EX MATERIA
 44    1|                  REBUS ENIM. Vere animal praedicatur in quid et rationale in
 45    1|                  formaliter, tunc animal praedicatur in quid et rationale in
 46    1|                  mortale, haec definitio praedicatur de Socrate in quid, sed
 47    1|               formaliter, quod rationale praedicatur in quale de homine. Sed
 48    1|          conuertitur: quod si aliqua uox praedicatur de alia uoce in quale, non
 49    1|                EQUIS ET BUBUS ET CANIBUS PRAEDICATUR QUAE SUNT SPECIES, ET DE
 50    1|                  ET DE EQUIS ET DE BUBUS PRAEDICATUR ET DE HIS QUI SUNT PARTICULARES;
 51    1|                HIS QUI SUNT PARTICULARES PRAEDICATUR; PROPRIUM AUTEM, QUOD EST
 52    1|                NAMQUE ANIMAL. Vere genus praedicatur de pluribus, quia animal;
 53    1|         principaliter. Dixit quod nigrum praedicatur de specie quae est coruus,
 54    1|             consequentiae, de indiuiduis praedicatur, in secunda parte consequentiae,
 55    1|                 scilicet in consequenti, praedicatur de his quae continent indiuidua,
 56    1|                  DIFFERENTIA RATIONALIS, PRAEDICATUR DE EA UT DIFFERENTIA ID
 57    1|              DIFFERENTIA ut UTI RATIONE, praedicatur de omnibus suppositis rationali.
 58    1|                 falsum uidetur, quia non praedicatur de aliquo in uico, nisi
 59    1|              esse datum quod uti ratione praedicatur de omnibus suppositis differentiae
 60    1|                 hoc differunt quia genus praedicatur de pluribus quam differentia.
 61    1|                  ANIMAL ENIM. Vere genus praedicatur de pluribus quam differentia,
 62    1|                AUTEM. Dixi<t> quod genus praedicatur de pluribus quam differentia;
 63    1|                  QUEMADMODUM DICTUM EST, PRAEDICATUR.~ ~AMPLIUS. Dico quod differunt
 64    1|                  differentiae quia genus praedicatur etc.~ ~AMPLIUS GENUS QUIDEM
 65    1|                PROPRIUM QUIDEM CONVERSIM PRAEDICATUR CUIUS EST PROPRIUM, GENUS
 66    1|                  VERO DE NULLO CONVERSIM PRAEDICATUR (NAM NEQUE SI ANIMAL EST,
 67    1|                NAM NEQUE. Vere genus non praedicatur conuersim, quia hoc genus
 68    1|                 et inseparabile accidens praedicatur de pluribus, quia hoc accidens
 69    1|                NAM <ET> SI. Vere species praedicatur in quid; nam ista species
 70    1|              sicut habet ab animali quod praedicatur in quid, ita habeat a rationali
 71    1|             aequipollente, sicuti animal praedicatur de sibi suppositis cum hac
 72    1|               constituta substantialiter praedicatur substantia de corpore et
 73    1|             constituta; sicuti rationale praedicatur de hoc homine, et de hoc
 74    1|            pariter, sicuti hoc rationale praedicatur de Socrate) aut sunt in
 75    1|         PROPONENTUR; UT ANIMAL DE HOMINE PRAEDICATUR, ERGO ET DE ALIQUO HOMINE
 76    1|                  DE ALIQUO HOMINE ANIMAL PRAEDICATUR.~ ~HOC AUTEM. Non tantum
 77    1|              singula exempla, ut: animal praedicatur de aliquo homine; et uere
 78    1|            aliquo homine; et uere animal praedicatur de aliquo homine; si praedicatur
 79    1|         praedicatur de aliquo homine; si praedicatur de homine, et praedicatur
 80    1|                praedicatur de homine, et praedicatur de aliquo homine. Sed animal
 81    1|                aliquo homine. Sed animal praedicatur de homine; ergo de aliquo
 82    1|                  de aliquo homine animal praedicatur. A pari.~ ~NAM SI DE NULLO
 83    1|                Et unde hoc habes quod si praedicatur de homine, ideo praedicetur
 84    1|                  nullo aliquorum hominum praedicatur, nec omnino de homine, id
 85    1|               QUARE. Quandoquidem animal praedicatur de aliquo homine, et ita
 86    1|         propositio: si aliquid relatiuum praedicatur de se ipso cum solo, et
 87    1|                solo, et relatiuum illius praedicatur de se ipso cum solo. Sed
 88    1|               solo. Sed prima substantia praedicatur de se ipsa cum solo; ergo
 89    1|                  ergo secunda substantia praedicatur de se ipsa cum solo, et
 90    1|       praedicantur de his, quia quidquid praedicatur de primis substantiis substantialiter
 91    1|      substantialiter aut accidentaliter, praedicatur de generibus et de speciebus
 92    1|              eodem modo, et quicquid non praedicatur de speciebus et de generibus
 93    1|                  aut accidentaliter, non praedicatur de primis substantiis substantialiter
 94    1|                 de his, quia grammaticum praedicatur de quodam homine, et de
 95    1|                   A partibus. Hoc ordine praedicatur grammaticum: aliquem hominem
 96    1|              subiecto, habemus quia homo praedicatur de subiecto. Et si homo
 97    1|                  de subiecto. Et si homo praedicatur de subiecto, tunc homo inhaeret
 98    1|            SECUNDARUM VERO SUBSTANTIARUM PRAEDICATUR ET RATIO DE SUBIECTO ET
 99    1|              Nullum quod est in subiecto praedicatur nomine et definitione. Haec
100    1|                 secundarum substantiarum praedicatur de subiecto, quia ratio
101    1|                ratio hominis et animalis praedicatur de aliquo homine. A partibus
102    1|                 de nomine, quia quicquid praedicatur ratione, praedicatur nomine;
103    1|            quicquid praedicatur ratione, praedicatur nomine; sed non conuertitur.~ ~
104    1|               QUOCUMQUE IPSA DIFFERENTIA PRAEDICATUR, VELUT SI GRESSIBILE DE
105    1|              RATIO GRESSIBILIS DE HOMINE PRAEDICATUR.~ ~RATIO QUOQUE. Quamdam
106    1|                 secundarum substantiarum praedicatur de subiecto: ratio quoque
107    1|              differentiae. Nam de homine praedicatur gressibile; non tamen praedicatur
108    1|        praedicatur gressibile; non tamen praedicatur de eodem quaelibet definitio
109    1|          determinandum est: de quocumque praedicatur differentia, de eodem praedicatur
110    1|        praedicatur differentia, de eodem praedicatur ratio eius differentiae
111    1|                EST ENIM. Vere gressibile praedicatur de homine, quia ita est
112    1|             principalis nulla substantia praedicatur uniuoce; DE NULLO ENIM SUBIECTO
113    1|               DICITUR. A toto: quia quod praedicatur de subiecto, aliud uniuoce,
114    1|              SPECIES QUIDEM DE INDIVIDUO PRAEDICATUR, GENUS AUTEM ET DE SPECIE
115    1|               sua diuisibili differentia praedicatur de aliquo separatim, utrumque
116    3|                 quando simplex uocabulum praedicatur de simplici uocabulo, uel
117    3|              quod singulare de singulari praedicatur, ut Socrates est filius
118    3|                 animata; uel quando unum praedicatur de pluribus, ut animal rationale
119    3|               quando simp<lex uocab>ulum praedicatur de simplici, ita quod uel
120    3|       aequiuocationem propter aliud. Sic praedicatur aequiuocum de uniuoco, ut
121    3|                per album; uel e conuerso praedicatur uniuocum de aequiuoco hoc
122    3|               uel aliquid aliud uniuocum praedicatur de aliquo singulari, significat
123    3|            figuram, quia idem in omnibus praedicatur. Modus est uel quando omnes
124    3|         propositio talis: Si aliquod par praedicatur de aliquibus partibus, et
125    3|            partibus, et par illius paris praedicatur de toto illarum partium;
126    3|                 par ad interpretationem, praedicatur de uoce.~ ~ET EA QUAE SCRIBUNTUR
127    3|                uel non est principaliter praedicatur, ut homo est, homo non est,
128    3| impraedicabiliter in sua uoce, sed tamen praedicatur per sua formata, id est
129    3|                  uerum est quod quicquid praedicatur aequaliter de re non existente
130    3|              opposito, immediatum illius praedicatur de quolibet opposito illius;
131    3|                  uerbi; ergo sola dictio praedicatur de nomine et uerbo simpliciter
132    3|           uniuersalis.~ ~IN EO VERO QUOD PRAEDICATUR UNIVERSALITER UNIVERSALE
133    3|              quod uniuersale praedicatum praedicatur uniuersaliter, id est cum
134    3|              omne est singulare quia non praedicatur de diuersis oppositis.~ ~
135    3|               actum. Quia quotienscumque praedicatur aliquod finitum de aliquo
136    3|             AUTEM 'EST' TERTIUM ADIACENS PRAEDICATUR, DUPLICITER DICUNTUR OPPOSITIONES.~ ~
137    3|                 Quando est principaliter praedicatur duae tantum fiunt oppositiones
138    3|                 subiecti; sed quando est praedicatur tertium (et quia hoc uidetur
139    3|                 ideo apponit: ita, dico, praedicatur quod sit adiacens alicui
140    3|                 quibus est principaliter praedicatur.~ ~DICO AUTEM UT 'EST IUSTUS
141    3|                DICO AUTEM. Dixi quod est praedicatur ita quod sit tertium adiacens;
142    3|          propositione in qua tertium est praedicatur, est tantummodo uerbum quia
143    3|                 in qua est principaliter praedicatur, est nomen et uerbum; ideo
144    3|                 quibus est principaliter praedicatur, quattuor uero in illis
145    3|              esse ubi currit uel ambulat praedicatur ab illa ubi est tertium
146    3|                uel ambulat principaliter praedicatur, est uero in secundo loco
147    3|                 est uero in secundo loco praedicatur. Videtur etiam esse diuersa
148    3|                in qua currit uel ambulat praedicatur, ab illa oppositione in
149    3|                 in qua est principaliter praedicatur, in hoc scilicet quia et
150    3|                 in qua est principaliter praedicatur constituit per aliquam adiectionem
151    3|     propositiones ubi currit uel ambulat praedicatur; et ad hoc ostendendum quod
152    3|                propositionibus in quibus praedicatur currit uel ambulat, haec,
153    3|      propositiones ubi est principaliter praedicatur non ualent ad reddendam
154    3|             istae ubi currit uel ambulat praedicatur. /119/~ ~NON ENIM DICENDUM
155    3|              rationale mortale, alia ita praedicatur quod non faciant unum, ut
156    3|    subintelligitur alia duo) uel alterum praedicatur de altero, id est si accidens
157    3|                 accidens diuersi generis praedicatur de accidenti diuersi generis
158    3|                   SECUNDUM ACCIDENS ENIM PRAEDICATUR 'ESSE' DE HOMERO.~ ~ERGO.
159    3|              accidens enim. Vere est non praedicatur de Homero simpliciter quia
160    3|             Homero simpliciter quia esse praedicatur de Homero secundum accidens,
161    3|                 EST SED NON SECUNDUM SE, PRAEDICATUR DE HOMERO QUONIAM EST.~ ~
162    3|                EST.~ ~QUONIAM. Vere esse praedicatur de Homero secundum accidens
163    3|                praedicandi. Sed non. Est praedicatur de Homero per poetam sed
164    3|                Homero per poetam sed non praedicatur secundum se, id est per
165    3|              habet omne praedicatum quod praedicatur secundum se, id est secundum
166    3|                 esse, secundum quod esse praedicatur per opinabile de ipsa re.~ ~
167    3|            opinabile est esse; quod esse praedicatur, quia opinatio non est eius:
168    3|                Maxima propositio: de quo praedicatur unum par, et reliquum; sed
169    3|               esse et non possibile esse praedicatur de necessario, ergo non
170    3|             nullum forsitaneum possibile praedicatur de necessario; ab oppositis.~ ~ ~ ~
171    3|             Quandoquidem uerum possibile praedicatur de necessario, quare posse
172    3|            necessitate, id est possibile praedicatur de necessario, sed non omne,
173    3|                  quod si uerum possibile praedicatur de necessario, quod ideo
174    3|                forsitaneum possibile non praedicatur de necessario, sed etiam
175    3|             negationem modus simpliciter praedicatur et tota oratio subicitur,
176    3|          simpliciter illud quod sequitur praedicatur. Modus uero neque subicitur
177    3|               uero neque subicitur neque praedicatur sed quoddam colligamentum
178    3|            sequitur esse scilicet animal praedicatur, esse uero est copula. Et
179    3|          conseruandam figuram animal ibi praedicatur, quae figura non seruaretur
180    3|            Maxima propositio: Si aliquid praedicatur uniuersaliter de aliquo
181    3|                 oppositi. Sed contrarium praedicatur de omni opinione respectu
182    6|         oppositionis. Singillatim tantum praedicatur diuisum de suis diuidentibus
183    6|           personaliter. Collectim tantum praedicatur diuisum de suis diuidentibus
184    6|               Collectim et si<n>gillatim praedicatur diuisum de suis diuidentibus,
185    6|                   Oratio multa designans praedicatur, id est appellatur amphibola
186    6|                SINT SIMPLICITER FORTASSE PRAEDICATUR IN BARBARA, CUM EA QUAE
187    6|                  romana lingua, fortasse praedicatur in barbara lingua simpliciter,
188    6|               singulis significationibus praedicatur.~ ~ET FIT TOTIUS QUIDEM
189    6|        DIFFERENTIBUS IN EO QUOD QUID SIT PRAEDICATUR.~ ~NUNC IGITUR. Dedit differentias
190    6|                 quid etc. Genus est quod praedicatur de pluribus indiuiduis et
191    6|            NOMINIS DE PLURIBUS NOMINIBUS PRAEDICATUR ET EST QUODAMMODO SPECIES
192    6|             nominis, id est ipsum nomen, praedicatur de pluribus nominibus, aliud
193    6|                 superiorem secundum quam praedicatur de singulis partibus et
194    6|             inferiorem secundum quam non praedicatur de singulis partibus et
195    6|              secundum hanc definitionem, praedicatur anima de singulis partibus;
196    6|          secundum istam definitionem non praedicatur de singulis partibus quia
197    6|              dicitur esse superior, quia praedicatur uniuersaliter de illa definitione
198    6|                   totum enim de singulis praedicatur. Sed sunt potestate, quia
199    6|                  eam. Ac si dicat: anima praedicatur de qualibet parte sua, cuius
200    6|                SED MULTIMODE DE SINGULIS PRAEDICATUR, UNUM TAMEN IPSA SIGNIFICANS.~ ~
201    6|                est sui proprietatem, sed praedicatur de singulis multimode, hoc