Pars

  1    1|            quod semper debet fieri diuisio propter intelligibiliora,
  2    1|            non ponentes partes fit diuisio generis sic: animal fit
  3    1|  Diuisionum quod non deberet fieri diuisio per differentias, nisi quando
  4    1|           fieri, quoniam naturalis diuisio, quoniam genus per species
  5    1|          haberi disciplina, id est diuisio eorum intelligibilis; a
  6    1|     pluribus speciebus, nam semper diuisio generis fit per plures species;
  7    1|          species; ab effectu, quod diuisio generis fit per plures species,
  8    1|             ALTERATIO SOLA, id est diuisio subiecti in accidentia,
  9    1|     accidentis in accidentia, quae diuisio uel alteratio consistit
 10    1|        licet sit insufficiens illa diuisio; ideo dico insufficiens
 11    1|        alia secunda. Quae <quidem> diuisio non uidetur ualere, quia
 12    1|     quantitatiui; tempus est certa diuisio rerum secundum mutabilitatem
 13    3|    multiplicium. Et talis innuitur diuisio: propositio alia una, alia
 14    3|           accepta et compositio et diuisio sunt contraria et consimilia
 15    3|             Similiter potest fieri diuisio de illis quae ita praedicantur
 16    3|     Irrationabile eodem modo. Alia diuisio de possibili: possibile
 17    3|           potestate. Et haec trina diuisio potest reduci in duo membra
 18    6|            Sic definitur regularis diuisio: regularis diuisio est illa
 19    6|       regularis diuisio: regularis diuisio est illa oratio in qua ostenditur
 20    6|            infiniti.~ ~Irregularis diuisio alia constat ex terminis
 21    6|         Est etiam alia irregularis diuisio quae dicitur mixta, ut ista:
 22    6|            aliud equus albus; haec diuisio dicitur esse mixta quia
 23    6|         esse mixta quia omnis illa diuisio dicitur mixta in qua talia
 24    6|             Sciendum est quia illa diuisio [quae illa diuisio] irregularis
 25    6|            illa diuisio [quae illa diuisio] irregularis quae constat /
 26    6|   diuisionis sit expositoria. Quae diuisio si fieret ex solis nominibus
 27    6|      nesciretur unde ageretur ista diuisio: Generis, alia species,
 28    6|        diuisionis habet, sed nulla diuisio est. Notandum quia omnis
 29    6|      Notandum quia omnis regularis diuisio tantum de terminis. Videndum
 30    6|        scilicet hoc nomen quod est diuisio et sunt tractandae proprietates,
 31    6|            nomen diuisionis namque diuisio dicitur multis modis. A
 32    6|          SPECIES.~ ~EST ENIM. Vere diuisio dicitur multis modis quia
 33    6|      PARTES.~ ~EST RURSUS. Una est diuisio generis in species. Rursus
 34    6|           species. Rursus est alia diuisio cum totum distribuitur in
 35    6|          TRES>. Non tantum dicitur diuisio his tribus modis; sed praeter
 36    6|         HOC ITA FIT. Dico quod fit diuisio accidentis in accidentia
 37    6|        accidentia et hoc, scilicet diuisio accidentis in accidentia,
 38    6|   diuisione[s] generis, quia omnis diuisio debet ducere auditorem ad
 39    6|            obscuriora. Nec generis diuisio potest fieri ad minus quam
 40    6|               VOCIS AUTEM. Ita fit diuisio generis, ita fit diuisio
 41    6|           diuisio generis, ita fit diuisio totius. Sed diuisio uocis
 42    6|            fit diuisio totius. Sed diuisio uocis fit in proprias significationes
 43    6|           inde dedi exemplum; quae diuisio non est accipienda uno modo.
 44    6|         huius diuisionis, quae est diuisio uocis est duplex modus.
 45    6|            duo alii modi, scilicet diuisio uocis secundum modum et
 46    6|            uocis secundum modum et diuisio uocis secundum determinationem.
 47    6|           uero distributio, id est diuisio, in proprias significationes
 48    6|    aequiuocum et ex hoc nuncupatur diuisio partitio aequiuocationis.
 49    6|             EORUM AUTEM. Talis est diuisio generis in species, totius
 50    6|               HAEC ENIM. Vere ista diuisio est subiecti in accidentia,
 51    6|         ACCIDENTIS VERO. Talis est diuisio subiecti in accidentia;
 52    6|  accidentis in subiecta, quia ista diuisio quam ipse apponit est accidentis
 53    6|      corpus, aliud est anima, quae diuisio est accidentis in subiecta.~ ~
 54    6|           ANIMAE NAMQUE. Vere ista diuisio est accidentis in subiecta
 55    6|        ACCIDENTIUM VERO. Talis est diuisio accidentis in subiecta;
 56    6|           LIQUOR NAMQUE. Vere ista diuisio est accidentis in accidentia
 57    6|            sese continentibus. Sed diuisio huiusmodi, id est facta
 58    6|       ipsius diuisi. Si autem fiat diuisio de accidentibus prorsus
 59    6|                POSSUMUS ENIM. Vere diuisio huiusmodi permutatur in
 60    6|         secundum omnia membra. Sed diuisio huiusmodi etc.~ ~NAM NEQUE
 61    6|       DIVIDATUR.~ ~NAM NEQUE. Vere diuisio huiusmodi differt ab omnibus
 62    6|             alius extra domum, est diuisio generis in species et ita
 63    6|      Habemus etiam quod quando fit diuisio accidentis in accidentia,
 64    6|           Dictum est superius quia diuisio accidentis in accidentia
 65    6|   differentias inter singula. Ideo diuisio generis et totius et diuisio
 66    6|       diuisio generis et totius et diuisio uocis dicuntur secundum
 67    6|      diuiso neque in diuidentibus. Diuisio uero subiecti in accidentia, <
 68    6|            GENUS. In hoc differ<t> diuisio generis a diuisione uocis
 69    6|          est eadem apud omnes, sed diuisio generis, id est ipsum genus
 70    6|            apud omnes, inde fit ut diuisio quidem uocis pertineat ad
 71    6|   consuetudinariam uoluntatem; sed diuisio generis pertinet ad naturam,
 72    6|         idem apud omnes, aliud est diuisio generis, aliud est aliud;
 73    6|          fit secundum quantitatem, diuisio uero ge neris perficitur
 74    6|        qualitate. Ideo dixit fieri diuisio integri totius secundum
 75    6|     praedicationem sui totius. Sed diuisio generis perficitur qualitate,
 76    6|           aliqua differentia, quia diuisio generis fit secundum qualitatem,
 77    6|   informatur in oratione. Solutio: diuisio generis perficitur qualitate,
 78    6|           ab ipsa domo. Item licet diuisio generis fiat <secundum quantitatem>,
 79    6|    SEPARANTUR.~ ~PARTES ENIM. Vere diuisio totius fit secundum quantitatem.
 80    6|        PERFICITUR.~ ~GENERIS VERO. Diuisio totius fit secundum quantitatem,
 81    6|          diuisione, tunc facta est diuisio qualitate, ut expositum
 82    6|            Unde hoc habes quod, si diuisio animalis perficitur homine,
 83    6|     PARTIBUS.~ ~DIFFER<UN>T AUTEM. Diuisio generis et totius differunt
 84    6|          dicta modo. Sed differunt diuisio totius et diuisio uocis
 85    6|        differunt diuisio totius et diuisio uocis in hoc, scilicet quod
 86    6|            et adhuc differunt quia diuisio totius fit in partes sed
 87    6|           totius fit in partes sed diuisio uocis non fit in partes,
 88    6|           Superius dictum est quia diuisio generis in species. Et unde
 89    6|       reddit causam. Ideo scilicet diuisio generis fit aliquando per
 90    6|           carent nominibus et quia diuisio facta per differentias ualet
 91    6|       Continuatio: dictum est quia diuisio generis uocatur diuisio
 92    6|            diuisio generis uocatur diuisio generis in species, unde
 93    6|     species non habent nomina, fit diuisio generis in differentias;
 94    6|     species non habent nomina, fit diuisio generis per differentias, <
 95    6|           QUONIAM. Ostendi<t> quia diuisio generis ualet ad definitionem.
 96    6|            Continuatio: non tantum diuisio est necessaria a<d> definitionem,
 97    6|        diuisione. Et eo ordine fit diuisio generis per affirmationem
 98    6|       temporaliter. Fit quia omnis diuisio semper debet fieri per opposita,
 99    6|      generum propter naturam, quia diuisio generis in species est naturalis,
100    6|     constituit certum esse, igitur diuisio generis in species caret
101    6|       NECESSE EST AUTEM. Dico quia diuisio generis in species caret
102    6|            si praeponatur negatio; diuisio uero etc.~ ~AMPLIUS QUOQUE
103    6|    praeponenda in diuisione, quare diuisio est facienda potius finito
104    6|            dispositionem, raro fit diuisio generis. Sed diuisio generum
105    6|           fit diuisio generis. Sed diuisio generum tit multa, id est
106    6|         NEUTRA".~ ~FERE ENIM. Vere diuisio generum fit multa in contrariis
107    6|      contraria et fere solas, quia diuisio generum in contrariis est
108    6|          mediata, ita est facienda diuisio in contrariis per negationem
109    6|           omnis definitio et omnis diuisio fieret duobus terminis,
110    6|            si nomina reperirentur; diuisio uero etc.~ ~SI QUIS GENERI
111    6|           SI QUIS. Dictum est quia diuisio fieret ex duobus terminis,
112    6|        Modo uult ostendere quomodo diuisio generis quae fit per tria
113    6|          quantum ad animal, et ita diuisio quae primitus fiebat per
114    6|            ERGO. Quandoquidem ista diuisio fit per duo membra, ideo
115    6|     possint. Ergo non est facienda diuisio generis in relatiuas partes,
116    6|         alius seruus, uidetur esse diuisio generis in species secundum
117    6|        quibus uidebatur quod omnis diuisio generis esset in species
118    6|         tres sunt sumendae, igitur diuisio relationis sola est retinenda;
119    6|         scilicet ut rec<t>ius fiat diuisio generis in species an in
120    6|         quibusdam uidebatur <quod> diuisio generis rectius fieret per
121    6|            species. Duplex ideo et diuisio generis fit in differentias;
122    6|         dictam causam, rectius fit diuisio generis in species quam
123    6|      QUOTIENS AUTEM. Ostendit quia diuisio generis aliquando fit per
124    6|           FIT AUTEM. Ostendit quia diuisio generis fit multis modis,
125    6|        diuersis generibus, sed fit diuisio eiusdem generis multis modis,
126    6|    geometricorum est multipliciter diuisio, et quaecumque corpora sunt
127    6|           SIC IGITUR. Quandoquidem diuisio istius generis, scilicet
128    6|           aliud non est homo; ecce diuisio per affirmationem et negationem.
129    6|         AUTEM. Superius dixit quia diuisio[nem] generis non potest
130    6|          sunt superiores etc. Haec diuisio est accidentis in accidentia.~ ~
131    6|            mortale uel hominem. Et diuisio generis est simili<s> diuisioni
132    6|           ostendet quot modis fiat diuisio totius et quot modis dicatur
133    6|        dicatur totum, facienda est diuisio totius. Sic definitur continuum
134    6|             dico quia facienda est diuisio totius. Primo quidem istud
135    6|     continuum. Aliter enim non fit diuisio totius continui; a causa
136    6|    compositio, multiplex est etiam diuisio; ut animal, quod separatur
137    6|          Continuatio: hoc modo fit diuisio continui totius, sed fit
138    6|           continui totius, sed fit diuisio totius definitiui et in
139    6|           formam. Supplendum: quae diuisio est diuersa a superiori.~ ~
140    6|        indiuiduis hominum. Et ista diuisio non debet uocari diuisio
141    6|           diuisio non debet uocari diuisio uniuersalis totius in partes,
142    6|       totum, hoc modo facienda est diuisio.~ ~ET RURSUS HAEC ALIIS
143    6|       GENUS.~ ~NAM QUOD QUAE. Vere diuisio huiusmodi habet similitudinem
144    6|           de diuisione uocis, quae diuisio fit tribus modis, scilicet
145    6|       Secundum significationem fit diuisio uocis quando diuiditur aequiuocum
146    6|       secundum determinationem fit diuisio uocis uel secundum quantitatem,
147    6|           de diuisione uocis, quae diuisio non fit uno modo. Sed diuisio
148    6|      diuisio non fit uno modo. Sed diuisio uocis fit tribus modis.~ ~
149    6|               DIVIDITUR ENIM. Vere diuisio uocis fit tribus modis,
150    6|         ALIO AUTEM. Non tantum fit diuisio uocis secundum significationes,
151    6| significationes, sed alio modo fit diuisio uocis secundum modum.~ ~
152    6|          POSSIT.~ ~HAEC ENIM. Vere diuisio uocis secnndum modum fit
153    6|        parte et hoc est: Haec enim diuisio non significat plura, secundum
154    6|             INFINITAM NAMQUE. Vere diuisio corporum est infinita secundum
155    6|            Quia quotienscumque fit diuisio aequiuocae uocis, non solum
156    6|          Illatio sic: quandoquidem diuisio uocis fit in istis supra
157    6|         supra dictis modis, igitur diuisio uocis fiat tot modis etc.~ ~
158    6|          Unde non ita est facienda diuisio uocum ambiguarum quemadmodum