IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Introductiones Parvulorum Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Pars grey = Comment text
1 3| uicisse Troianos.~ ~ [IP 3.07]~ ~QUONIAM AUTEM SUNT HAEC 2 3| singularibus.~ ~ [IP 3.08]~ ~UNA AUTEM EST AFFIRMATIO 3 3| maiori. /99/~ ~ [IP 3.09]~ ~IN HIS ERGO QUAE SUNT 4 3| accipitur. Dicitur et futurum /100/ duobus modis, id est contingens 5 3| falsa est determinate. /101/~ ~UTRAQUE ENIM NON ERUNT 6 3| essent causae rerum et /102/ quod ueritas uel falsitas 7 3| necessitate; aut enim qui /103/ dicit, id est affirmat, 8 3| quae futura sunt necesse /104/ est fieri, igitur nihil 9 3| esse in eodem. Et quia /105/ ibi ponitur esse, falsum 10 3| ideo sunt quia habent se /106/ ad non esse tantum; sed 11 3| qua ostendit res mutari /107/ secundum propositiones 12 3| diceretur, necesse esset /108/ hoc fieri. Quando enim 13 3| quae praesentialiter est /109/ dicitur futura quia se 14 3| quibusdam quae sunt utrumlibet /110/ habere se magis ad alterum 15 3| ex necessitate quaedam /111/ sunt casu, quaedam utrumlibet, 16 3| omnes res de praesenti /112/ habent esse uel non esse 17 3| determinatam ueritatem /113/ uel falsitatem et etiam 18 3| praedicatum in affirmatione /114/ esse unum ex istis, id 19 3| apponit hanc sententiam /115/ ut ostendat quae ualeant 20 3| tantum copulat; in illa uero /116/ affirmatione in qua est 21 3| consequentiam inter se, duae /117/ uero minime, et quod est 22 3| in illis in quibus est /118/ tertium adiacet. Sed magis 23 3| uel ambulat praedicatur. /119/~ ~NON ENIM DICENDUM EST ' 24 3| est adiectio sententiae. /120/ Et cum deberet concludere 25 3| aliquis homo est iustus, /121/ quia necesse est aliquem 26 3| est Socrates est sapiens. /122/~ ~IN UNIVERSALIBUS VERO 27 3| dico quid est lapis? non /123/ homo,ibi uidetur negare 28 3| aduersarius, nam idem non /124/ significant; a causa. Modo 29 3| hoc modo dico unum. Sed /125/ non dico unum sicuti quidam 30 3| quod dialecticae responsio /126/ interrogationis non est 31 3| coniunctim quae non reddant /127/ unum: quae ita praedicantur 32 3| quaecumque praedicantur /128/ extra, possunt praedicari 33 3| ponat simpliciter, id est /129/ uniuersaliter fieri complexiones, 34 3| nisi addatur quod non est /130/ ibi aequiuocatio uel superfluitas. 35 3| uerum est dicere quemdam /131/ hominem hominem, id est 36 3| poetam inest; ab oppositis. /132/~ ~QUONIAM ENIM POETA EST 37 3| definitio contrariorum /133/ erunt contraria; similiter 38 3| philosophi dederant hanc regulam /134/ quod quaecumque disponuntur 39 3| lignum esse album hominem, /135/ erit uerum de eo dicere 40 3| eidem rei possibile esse /136/ et possibile non esse circa 41 3| est oppositas dictiones /137/ esse ueras quod ista negatio 42 3| debeat esse; ab immediatis. /138/~ ~ET ENIM EIUS NEGATIO ' 43 3| esse; sed non negatio ad /139/ possibile esse, ergo est 44 3| esse quemadmodum subiecta, /140/ quemadmodum dictum est 45 3| secundum esse et non esse. /141/ Illatio sic: ostendi in 46 3| secundum esse et non esse. /142/~ ~ ~ ~CAUSA AUTEM. Ostendi 47 3| ratio non sufficit, certe /143/ dabo aliam rationem quod 48 3| necesse non esse quae est in /144/ secundo ordine, sequitur 49 3| est contradictio ad non /145/ necesse non est et quia 50 3| materia in qua inuenitur /146/ uera necesse esse, utraque 51 3| tantum, ualet ad oppositum, /147/ ergo rationales potestates, 52 3| actum ualet ad oppositum. /148/~ ~ ~ ~QUAEDAM VERO. Dictum 53 3| possibili et de forsitaneo, sed /149/ non impossibile, suum par, 54 6| quando est totum acceptum |149r| pro uirgula aeris significat 55 3| possibile, id est actuale, /150/ esse dignius forsitaneo 56 3| conuersionem et ad figuram /151/ conuersandum; ad fauendam 57 6| praeponenda in diuisione |151r| generis. Propositio et 58 3| in opinationibus, quia /152/ necesse est similiter se 59 3| et diuersum praedicatum. /153/~ ~ ~ ~SUNT AUTEM. Istae 60 6| PARVULORUM 6]~ ~ DE DIVISIONE~ ~/155/ Intentio Boethii est in 61 6| aliud subiectum. Si unum /156/ erit significatio et aliud 62 6| irregularis quae constat /157/ ex nominibus terminorum 63 6| propter utilitatem partiendi. /158/~ ~QUARE, QUONIAM MAXIMUS 64 6| uituperat bonas artes. /159/~ ~QUIS ENIM NON VIDEAT 65 1| habitudinem? Et specialissimum /16/ et generalissimum sunt 66 6| modos diuisionum, qui non /160/ tantum sunt ostendendi 67 1| praedicationem superiorem /17/ de uno ad aliud, sicut 68 1| sed loco istius ponit /18/ suum oppositum, scilicet 69 1| fit aliud homo, aliud non /19/ homo. Ideo dicitur pars 70 1| quantitas, nec aliquid aliorum. /20/ Et magis id quod genus 71 1| per plures species, est /21/ effectus istius causae 72 1| non determinauit an de /22/ omnibus, an de quibusdam. 73 1| totum, aliud uniuersale /23/ totum, aliud integrum, 74 1| differentia definitur: /24/ communis differentia est 75 1| communis et propria et /25/ magis propria differentia 76 1| aliquo modo se habendi, id /26/ est descriptiones, dico, 77 1| non suscipiunt magis et /27/ minus. Si sunt substantiales, 78 1| sensibile et insensibile, /28/ et caeterae differentiae; 79 1| Et ideo dicit: Maxime /29/ his opus est propter propria, 80 1| animal. Maxima propositio: /30/ Quotienscumque aliquod 81 1| aliquid, id est aliqua /31/ descriptio ex his quae 82 1| figura; et e conuerso sic /32/ legatur: Vere homo constituitur 83 1| differentia est quod est /33/ aptum etc.; et haec descriptio 84 1| quia quod est completiuum, /34/ aliud genus aliud differentia, 85 1| canescens in omni tempore, tunc /35/ uerum est dicere simpliciter 86 1| uult agere de accidenti. /36/ Ideo autem segregauit proprium, 87 1| PRAEDICARI. Ubi superius /37/ ostendit definitiones et 88 1| est diuisiua differentia /38/ mortalis, ut si dicam: 89 1| hoc est: Animalis enim. /39/~ ~AMPLIUS GENERA QUIDEM 90 1| praeiacet ut genus; aliud, /40/ aliud quod dicit non omnino, 91 1| id est substantialiter. /41/~ ~"QUALIS EST" ENIM "AETHIOPS?" 92 1| est enumeratum est etc. /42/~ ~RELIQUUM EST IGITUR UT 93 1| IP 2.05]~ ~... /43/ Propterea ita determinandum 94 1| manifestum est sub regula quod /44/ omnia alia aut praedicantur 95 1| sint primae, quae sint /45/ secundae substantiae, et 96 1| SUBIACET ENIM SPECIES GENERI. /46/ Et uere species subiacet 97 1| dicitur magis substantia /47/ respectu alterius, intelligendum 98 1| quia genera et species /48/ ordinata post principales 99 1| pari comitanti. Maxima /49/ propositio: si aliquid 100 1| substantia est in subiecto. /50/ Omnis substantia aut est 101 1| erit horum, id est ex his /51/ quae sunt in subiecto. 102 1| hoc est: Non enim, etc. /52/~ ~INEST AUTEM SUBSTANTIIS 103 1| de indiuiduis ut animal. /53/~ ~A PRINCIPALI NAMQUE SUBSTANTIA 104 1| de secunda substantia /54/ ideo uidebatur quod esset 105 1| qualitatiua uoce a qua /55/ informatur ipsa materia 106 1| determinatio significatorum in /56/ genere quam in specie, 107 1| determinatorum, id est illarum uocum /57/ quae determinatae dicuntur 108 1| proprietatem ipsi substantiae /58/ quae est illi proprie propria, 109 1| mutationem sed secundum /59/ mutationem aeris; sed non 110 1| in diuersis temporibus, /60/ licet in eodem tempore 111 1| permanet eadem. A pari. /61/~ ~CUM VERO RES MOTA SIT, 112 1| recipiens fuscum et pallidum. /62/~ ~LANGUOREM ENIM ET SANITATEM 113 1| ipsae substantiae dicuntur /63/ continuae succedenter aut 114 1| ultra duas partes. Notandum /64/ dum quod unitas non ideo 115 1| argumentationis quae est Aristotelis /65/ uolebant probare quod locus 116 1| est: ETENIM MANIFESTUM /66/ EST, quia ORATIO EST QUANTITAS. 117 1| exemplis. Continuatio: /67/ non tantum istae sunt communes 118 1| 69/~ ~ 119 1| quia habet se ad unum; /7/ quod dixit in regula, hoc 120 3| alterius; tamen utraque /70/ non sunt accidentia, quia 121 3| canis potentialiter sit /71/ aequiuocum, siue praedicetur 122 3| categorico syllogismo regulari /72/ quia non ualent ad resolutionem 123 3| intentione, oportet restringere /73/ ipsum titulum hoc modo: 124 3| notificant intellectus /74/ animae et ea quae scribuntur, 125 3| inter uocem et intellectum, /75/ nunc facit quamdam diuisionem 126 3| nondum uerum uel falsum /76/ est, si non addatur uel 127 3| non est pars nominis. /77/~ ~IN 'EQUIFERUS' ENIM ' 128 3| est significant et illa /78/ quae significant per impositionem 129 1| genus ut pater sed haec /8/ significatio, quod pater 130 3| quod currit et currens /80/ non differunt in significatione 131 3| siue extra propositionem; /81/ in propositione actualiter, 132 3| quae dicuntur de aliquo. /82/~ ~DIFFERENTIAE AUTEM HUIC 133 3| remotionem ut innuat aliquid /83/ esse nobis addendum in 134 3| partium; sed respectu totius /85/ coniunctionis nunquam sicuti 135 3| ostendit ad cuius differentiam /86/ apposuit ut dictio, id 136 3| coniunctione multiplex; /87/ una uel multiplex tam in 137 3| uerbi non est enuntiatiua /88/ oratio; et si quia aliqua 138 3| uerbi; sed uidetur esse /89/ falsum quia frequenter 139 1| continens et contentum, /9/ quemadmodum <in> principali 140 3| istis ut perueniat ad illud /90/ de quo intendit. Continuatio: 141 3| sciendum de affirmatione /91/ et negatione, sed etiam 142 3| orationem enuntiatiuam /92/ constare ex uerbo uel ex 143 3| eadem uersari materia. /93/~ ~DICO AUTEM NON UNIVERSALITER 144 3| propositio: Omnis homo est /94/ omne animal non dicitur 145 3| uniuersalibus contradictorio modo. /95/~ ~QUAECUMQUE IGITUR CONTRADICTIONES 146 3| quidam homo est albus, /96/ habemus duas contradictorias 147 3| effectu pari cum causa. /97/~ ~DICO AUTEM UT 'EST SOCRATES 148 3| dicantur accidentia illius, /98/ uel subiecta illius, uel 149 3| esse; ex hoc consequenti abduxit quamdam sententiam, scilicet 150 1| substantia, et ipsa differentia ablata facit suum definitum conuenire 151 1| suo opposito, ut sensibile ablatum ab animali facit conuenire 152 3| praesentes, per litteras ad absentes. Illatio sic: Quandoquidem 153 1| minus habentis, sed ita absolute dicitur abundare sicut dicimus: 154 6| SI DE INTEGRA DOMO QUIS ABSTULERIT TECTUM, TOTUM QUOD ANTE 155 Litt| COMPENDIOSAM, id est <non> abundantem, UTILEM IN SPECULATIONE 156 6| QUIS DEFINITIONIBUS NON ABUNDET SATIS EST EXEMPLA SUBICERE, 157 6| ad hoc aes quod est totum acceptull pro uirgula aeris. Unde 158 1| accidit homini, sed mors in accessu destruit hominem et uita 159 6| DIFFERENTIAE, PROPRII, ACCIDENTISQUE PERITIAM, CUM PROPTER ALIA 160 3| nisi circa eumdem actum accip<i>etur, quia non incidi 161 1| species; et ne per genera acciperes generalissimum, determinat 162 3| habent se haec fieri; et ne acciperetur necesse pro consequenti 163 6| ostendatur in cuius designatione accipiantur illa nomina et cuius diuisionis 164 3| neque enim est signum rei accipientis aliquod esse; a pari. /84/~ ~ 165 1| oratio est quantitas et non accipio orationem quolibet modo, 166 6| DIVIDUNTUR VEL SECUNDUM ACTIONEM ET PASSIONEM, QUOD "QUAEROR" 167 3| Illa uero, id est potestas actualis, et in mobilibus et <in> 168 3| ipsae eaedem sunt plurimorum actuum affirmatorum et etiam contrariorum, 169 6| ALIA SUNT RECTIANGULA, ALIA ACUTOS HABENTIA TRES ANGULOS, ALIA 170 6| SUNT NAMQUE. Vere non adaequantur ad nomen. Sunt namque etc.; 171 6| est per aliquid artificium adaptati, et oculi dicuntur glauci, 172 1| etc.; tot accidentia sunt addenda quod soli indiuiduo conueniat 173 1| sufficiens. Sufficiens ideo addimus quia mors et uita accidit 174 6| DEFINITIONEM SUMAMUS DIFFERENTIAS ADDISCERE, SED IPSIUS QUOQUE DEFINITIONIS 175 3| propter notam uniuersalitatis additam ipsi praedicato et ad hoc 176 3| HOMO' UT SUBIECTUM ALIQUOD ADDITO, UT: EST IUSTUS NON HOMO -- 177 1| enim. Vere genus est prius, addo materialiter, quia proprium 178 1| differentiae; et bonum de istis adduxi exemplum quia omnes differentiae 179 6| sententias, et subtili quia non adeo posui uiles sententias quin 180 6| romanis auribus. Et hoc feci adhibito modo introductionis et habita 181 6| determinationem quae fit per adi<e>ctionem aliarum uocum < 182 3| qualiter est et non est adiaceat iusto et iniusto in eisdem; 183 1| de oratione quantitatis adiacente uocali orationi, id est 184 1| constituta ex aliis mensuris adiacentibus uocibus per se significantibus. 185 3| temporali aduerbio sibi adiect<iu>o in constructione; sed 186 3| praedicato, quae uoces dicuntur adiectae quia sunt coniunctae. Oppositorum 187 3| posset esse oppositio in adiectis per priuationem et habitum 188 Litt| intellectibus puris sed cum aliqa adiunctione falsitatis. Illa dicimus 189 6| illam adiectionem uocis quae adiungitur ad hoc ut certus intellectus 190 6| DIFFFERENTIAS DIVIDO; ET ADIUNGO DIFFERENTIAM GENERI, ET 191 1| omnes partes differentiarum adueniens subiecto facit alteratum, 192 1| SECUNDUM ID QUOD GENERI ADUENIENTES DIFFERENTIAE EAM CONSTITVERUNT.~ ~ 193 1| accidens, quae neque in aduentu neque in recessu destruit 194 3| coniunctum et hoc habemus quod aduerbia aliquando transeunt in uim 195 3| nunc; a parte temporalis aduerbii.~ ~ET SEMPER EORUM QUAE 196 3| remotionem obliquorum casuum et aduerbiorum appositorum nominibus, sicuti 197 1| COLLECTIVUM AUTEM ET ADUNATIUUM QUOD COMMUNE EST.~ ~COLLECTIVUM 198 6| DESIGNAT UT EST: "AIO TE, AEACIDA, ROMANOS VINCERE POSSE".~ ~ 199 1| QUIESCERE ET SANUM ESSE ET AEGRUM ET QUAECUMQUE HIS PROXIMA 200 1| tria. Non tantum est hoc in aequalibus partibus decem, quod non 201 6| DIFFERENTIA IUNCTA CUM GENERE AEQUALIS POSSIT ESSE CUM EA SPECIE 202 6| PLACITUM". SED RURSUS MIHI NON AEQUATUR AD NOMEN.~ ~QUOCIRCA. Item 203 6| GENERI CONIUNGIMUS, ET, SI AEQUAVIT SPECIEM, DEFINITIO SPECIEI 204 6| TRIANGULORUM ALIA SUNT AEQUILATERA, ALIA DUO SOLA LATERA AEQUA 205 6| SUNT TRILATERAE ALIAE SUNT AEQUILATERAE, ALIAE DUO LATERA HABENTES 206 3| affirmatio de infinito praedicato aequipolle<n>s negationi responsae 207 3| postea ostendit quomodo aequipolleant inter se. Dixit quod illa 208 3| non ostendit quaecumque aequipolleat. Modo ostendit.~ ~Continuatio: 209 1| est definitionem uel sibi aequipollentem uel compositam ex ipsa, 210 3| possunt approbari per suas aequipollentes. Et prius quam ostendat 211 3| sed consequentiae id est aequipollentiae fiunt ab illis ita ponentibus 212 3| conuertitur ad illum. Modo ponit aequipollentias ipsarum propositionum et 213 1| OPORTET AUTEM AEQUA DE AEQUIS PRAEDICARI UT HINNIBILE 214 1| ut dictum est, aequiuoca, aequiuocandum est in specie, ubi liber 215 6| uniuoce, ad remotionem aequiuocarum.~ ~SPECIES VERO EST QUAM 216 1| philosophicum genus. Sed, aliis aequiuocationibus praetermissis, ideo de collectione 217 1| incipit de specie exequendo aequiuocatonem speciei, sicut superius 218 1| addit propter exclusionem aequiuoci et indiuiduorum, quae neque 219 1| descriptio conuenit adhuc aequiuocis, supplendum est praedicari 220 6| DIVIDITUR AUTEM SIGNIFICATIONES AEQUIVOCARUM SECUNDUM AEQUIVOCATIONEM 221 6| UNIVERSALIUS IN NATURA, AEQUIVOCATIO VERO UNIVERSALIOR QUIDEM 222 6| SIGNIFICATIONES PROPRIAS DIVISIO AEQUIVOCATIONIS PARTITIO NUNCUPATUR, ORATIONIS 223 6| uirgula aeris significat plura aera simul continua. Sed hoc 224 1| INSEPARABILITER CORVO ET AETHIOPI ACCIDIT (POTEST AUTEM SUBINTELLEGI 225 1| DE CORVIS ET HOMINIBUS ET AETHIOPIBUS ET ALIQUIBUS INANIMATIS.~ ~ 226 3| similiter se habere in <af>firmationibus et negationibus 227 1| sunt specificantur, id est afficiuntur specie; scilicet cohaerentes 228 Litt| DARE, scilicet quaestiones affines istis in difficultate. Aliter: 229 6| causam, quia priuatio habet affinitate<m> cum substantiali differentia, 230 3| est homo ambulans est, ad affirmandum affirmationem.~ ~QUARE SI 231 3| eaedem sunt plurimorum actuum affirmatorum et etiam contrariorum, id 232 3| ad alterum tantum. Actus affirmatos uocat sicut ambulare, album 233 3| finitum reddit aequipollentiam affirmatum et negatum, eodem modo infinitum; 234 3| hoc idem in materia quod affirmauit affirmatio et de eodem subiecto 235 3| NEGATIONEM QUOD AFFIRMATIO AFFIRMAVIT, ET DE EODEM, VEL DE ALIQUO 236 6| oppositionem quae fit secundum afiirmationem et negationem, habitum et 237 6| EUROPA, ALII IN ASIA, ALII IN AFRICA".~ ~SIMILITER ETIAM ILLA 238 Litt| next paragraph checked against the MS 15.10.99 //~ ~MOX 239 3| contrariorum, id est quod agant de contrariis, sed magis 240 3| est in omni contradictione agente de praesenti, scilicet quod 241 3| imponitur alicui personae agenti uel patienti, sicuti currit 242 6| QUEROR" AUTEM A QUERELA AGENTIS EST.~ ~SUNT AUTEM. Ista 243 3| praesenti et de praeterito agentium, scilicet quod necesse est 244 6| terminorum, nesciretur unde ageretur ista diuisio: Generis, alia 245 1| et bouis; hic autem non agitur nisi de illo accidente quod 246 6| infinitis et per finitum accipit ailirmationem et simplex uocabulum, et 247 6| ARTEM, UT IPSE ARISTOTELES AIT, CONTRA SOPHISTICAS IMPORTUNITATES.~ ~ 248 6| uegetabilitate. Cum ipsa enumeret ali: omnia tota, praetermisit 249 6| est medium, quia est genus alimalis et est species substantiae, 250 | alios 251 Litt| intellectibus puris sed cum aliqa adiunctione falsitatis. 252 3| immediatis. Maxima propositio: si aliquae partes, remotae ab aliqua 253 | aliunde 254 6| quae habent in priuat<ori>am particulam. Et notandum 255 6| quomodo debeat accipere illam ambiguam orationem.~ ~ET NOMINIS 256 6| inter illas multiplices et ambiguas; hoc facit ut ostendat illud 257 6| dubitabilibus; a definitione ambigui et hoc est: In ambiguis 258 6| ambiguarum uero etc.~ ~HAEC ENIM AMBIGUITAS QUOLIBET EORUM MODO SOLVITUR.~ ~ 259 6| SPECIES ENUMERANTUR, IN AMBIGUITATE VERO TANTAE SUFFICIUNT QUANTAE 260 6| inter diuisionem secundum ambiguitatem et [inter] diuisionem secundum 261 6| species enumerantur. In ambiquitate uero tantae sufficiunt determinationes 262 1| tractare rogatu cuiusdam sui amici, scilicet Chrysaorii, qui 263 3| necesse pro utili et pro amico. Et cum tot modis dicatur, 264 1| rogauit Porphyrium suum amicum ut faceret sibi quoddam 265 6| UT CAPILLI CRISPI (SI NON AMISSI SINT) ET GLAUCI OCULI (SI 266 1| CORVUS ALBUS ET AETHIOPS AMITTENS COLOREM PRAETER SUBIECTI 267 1| iunctae generi in definitione amittunt modum praedicandi in quale 268 6| DISCRETIO EST, QUAM GRAECI AMPHIBOLIAM DICUNT.~ ~ET NOMINIS QUIDEM. 269 6| EA SUBTILIUS IN POSTREMIS ANALYTICIS AB ARISTOTELE TRACTATA SUNT, 270 6| ALIA ACUTOS HABENTIA TRES ANGULOS, ALIA OBTUSUM".~ ~SIC ENIM. 271 6| TETRAGONUM ALIAS DUCTO PER ANGULUM DIAMETRO IN TRIANGULA, ALIAS 272 1| secundum.~ ~SUMUS ENIM MORTALIA ANIMALIA ET NOS ET IRRATIONABILIA 273 1| qualitatiua uoce, id est animatione et sensibilitate in sui 274 3| continetur uniuersaliter sub animato. Sed non est ita in omnibus 275 6| ACTU DIVIDANTUR SED QUASI ANIMO ET RATIONE, UT VINUM AQUAE 276 6| affirmationem et negationem. Animul aliud uidens, aliud caecum; 277 6| certum generalissimum, sicuti anlmal subiectum, color uero qualitatem; 278 3| Quandoquidem et in millesimo anno et in quantolibet tempore 279 1| actio, secundum moram ut annua actio, menstrua. Unitas 280 3| uerbo, sicuti hodiernus annus menstruus et his similia, 281 3| ita ut illae de necessario antecedant, illae uero subsequantur. 282 3| conseruandam illud quod antecedit esse simpliciter illud quod 283 Litt| ipsi tractauerunt; ET HORUM antiquorum MAXIME fuerunt tractantes 284 3| non in illa constitutione apctum retinentes. Quod autem. 285 3| et ueritatem. Modo uult aperire naturam singularium et contradictoriarum 286 6| DIVISIO VERO QUAE PROPTER APERTISSIMAM GENERIS NATURAM REPERTA 287 1| dicere, in omnibus, et hoc apparet in eo, id est ex eo, quod 288 6| PROPRIIS NOMINIBUS SPECIES APPELLANTUR, NON IN DIFFERENTIAS GENERIS 289 6| OMNES SPECIES SUIS NOMINIBUS APPELLARENTUR EX DUOBUS SOLIS TERMINIS 290 1| PROXMI.~ ~ET PRIUS QUIDEM APPELLATUM EST GENUS UNIUSCUIUSQUE 291 6| multa praedicetur, id est appelletur, aequiuocum et ex hoc nuncupatur 292 6| positus et affectus, id est applicatus, ad priuationem suscipiendam 293 1| suscipit ista eadem contraria, apponenda est talis determinatio quae 294 3| hoc ut innuat nobis esse apponendam differentiam in definitione 295 3| istae remotiones superflue apponerentur.~ ~DIFFERT AUTEM A VERBO 296 3| potest fieri contingens per appositam determinationem, ut homo 297 3| remotionem, negationem, per <sui> appositionem <affirmationem>. Et has 298 3| subiecto uniuersaliter, apposito signo uniuersalitatis in 299 3| obliquorum casuum et aduerbiorum appositorum nominibus, sicuti iuste 300 3| definitione orationis cum non apposuisset in definitione uerbi. In 301 3| ipsius syllogismi, possunt approbari per suas aequipollentes. 302 6| HAEC RATIO DEFINITIONIS APTABITUR ILLUD NOMEN ESSE NON DUBITEM.~ ~ 303 1| QUOD IAM RIDEAT SED QUOD APTUS NATUS SIT; HOC AUTEM EI 304 6| DIVIDIMUS ETIAM IN VINUM ET AQUAM EX QUIBUS MIXTUM EST, HOC 305 6| sunt contrariae, sicuti aquatile, gressibile, uolatile. Aliter: 306 6| RATIONABILITER SE IPSUM INTELLEXISSE ARBITRATUR, UT CUM QUIS DICIT: "AUDIO 307 6| corpus aliud animal, aliud arbor, aliud herba; si uero ita 308 1| suo opposito, scilicet cum arbore, in hac differentia quae 309 1| ARBOREM ASSIGNAVERIS QUAM ARBUSTUM.~ ~ILLUD QUIDEM. Dico quia 310 3| Et ad hoc uerificandum argumentabantur ad modum Aristotelis; quia, 311 3| ueram omnis homo est sapiens argumentando ad modum singularium; sed 312 1| terminum. Ad modum istius argumentationis quae est Aristotelis /65/ 313 1| uidetur Porphyrius contraire Aristoteli quia Aristoteles accepit 314 6| artibus qui uituperat bonas artes. /159/~ ~QUIS ENIM NON VIDEAT 315 6| FLUVIUM, SED DIVIDIMUS SIC: ARTICULO QUIDEM, UT DICAMUS: "HIC 316 6| missi, id est per aliquid artificium adaptati, et oculi dicuntur 317 6| ENIM RUDIBUS HAEC TOTIUS ARTIS SED IMBUTIS ET ULTERIORE 318 6| VIDEAT PLURIMUM AD BONARUM ARTIUM VALERE DEFECTUM SI APUD 319 6| Canna, quando accipitur pro arundine, utrumque est et singularis 320 1| est modo collecta in unum ascendendo.~ ~COLLECTIUUM ENIM MULTORUM 321 1| indiuidua, quae sunt in ascensu ante specialissima, ipsa 322 1| quod similiter gradatim fit ascensus de uno ad aliud; sed in 323 1| fundamentum. Hanc proprietatem ascribit Aristoteles principaliter 324 6| SUNT IN EUROPA, ALII IN ASIA, ALII IN AFRICA".~ ~SIMILITER 325 1| indubitabile est Socratem esse asinum, et tale indubitabile quod 326 6| quibus differant bos et asinus et equus. Continuatio: Prima 327 1| MORTALE EST CONVENIENTER ASSIGNABIMUS.~ ~QUALE AUTEM. Hic ideo 328 Litt| id est ad definitiones assignandas, id est constituendas, intransitiue; 329 6| habet unum nomen quo possit assignari illa multitudo specierum, 330 1| ponendo equum in alicuius assignatione equi, respectu hominis. 331 1| effectus istius causae quod est assignatum genus habere plures species.~ ~ 332 1| assignare uocat, quando aliquid assignatur per quale. Quandoquidem 333 1| inferat assignata, id est ut assignauimus.~ ~AB HIS AUTEM QUAE DE 334 1| MANIFESTIUS ASSIGNABIS CUM ARBOREM ASSIGNAVERIS QUAM ARBUSTUM.~ ~ILLUD QUIDEM. 335 1| QUOD ETIAM DESCRIBENTES ASSIGNAVERUNT GENUS ESSE DICENTES QUOD 336 1| a pari quia conuertitur. Assume negando per destructionem 337 6| quia tres oppositiones sunt assumendae in diuisione[s] generis, 338 6| utrumque possibile et tunc est assumendum illud mermbrum quod uerum 339 1| et <principio> principium assumpsit, quia philosophicum genus 340 3| abesse determinate; haec pars assumptionis est ubi dicit ac uero nec 341 1| praedicandi in quale et assumunt praedicari in quid causa 342 1| ESSE GENERE, PLATONEM VERO ATHENIENSEM.~ ~ET RURSUS. Vere locus 343 1| collectionem istam Romanorum ab Atheniensi collectione.~ ~DICITUR AUTEM 344 6| CONTINGERENT INESSE SUBIECTO, SI ATTENTIUS PERSPICITUR LIQUET.~ ~QUOD 345 6| rerum, id est quae nihil atti[n]gerunt de scientia diuidendi, 346 6| diuidendi, rudes quae aliquid attigerunt sed non multum sunt promotae, 347 3| causam quare unum quibusdam attribuatur et quare a quibusdam remoueatur; 348 3| inconueniens.~ ~Solutio: duo attribuit nomini, id est non significare 349 3| praemissis differentiis quae attributae sunt nomini; /79/ sed licet 350 3| de omnibus singularibus au<t> dictio, id est affirmatio, 351 3| est constituit per aliquam auctionem istam quae est: homo est 352 6| noui, id est quae diu multa audierunt sed nihil noui perceperunt. 353 1| aequiuocationem generis, ne, ubicumque audiretur genus, intelligeretur philosophicum 354 1| ENIM DE HOMINE ET EQUO ET AUE ET SERPENTE, QUADRUPES VERO 355 6| modum introductionis non auferat. Ideo perscripsi tractatione 356 3| laborat non dico uerbum; hoc aufero quod non sit uerbum per 357 1| a pari; non conuerti et auferre et non auferri paria sunt.~ ~ 358 1| conuerti et auferre et non auferri paria sunt.~ ~SUBLATO ENIM 359 1| modo mutatum, id est per augmentum, uel corruptionem etc.; 360 6| uocabulo, tamen falsum est quia auis et piscis sunt <sub> animali 361 6| pars medicinalis, alia pars auricularis. Eodem quo<que> modo diuiditur 362 1| CAPAX CONTRARIORUM EST; UT AVIDAM HOMO, CUM UNUS ET IDEM NUMERO 363 3| enuntiabatur. A causa quae <pro>bat ad modum immediatorum.~ ~ 364 6| sicuti elemosina confert beatum. Notandum quia bonum accipitur 365 6| latrabile animal, marina belua, caeleste sidus, ista uocabula < 366 1| quantitati. Bicubito enim, id est bicurbitae lineae nihil en contrarium.~ ~ 367 1| dico uel duas sicut linea bipunctalis, plures sicuti linen tripunctalis. 368 6| QUALITALE DICUNTUR SED QUOD BONAM REM FACIUNT IDCIRCO BONA 369 6| ENIM NON VIDEAT PLURIMUM AD BONARUM ARTIUM VALERE DEFECTUM SI 370 6| bonis artibus qui uituperat bonas artes. /159/~ ~QUIS ENIM 371 6| omnium expetibilium, scilicet bonorum, alia sunt [sunt] sita in 372 1| ab indiuiduis hominis et bouis; hic autem non agitur nisi 373 1| ipso tenore producto uel breui. Et uere oratio est discreta 374 1| MENSURATUR ENIM SYLLABA BREUIS ET LONGA; DICO AUTEM CUM 375 1| singulorum: punctus est breuissima quantitas componens lineam; 376 6| OMNI QUANTUM INTRODUCTIONIS BREVITAS PATIEBATUR DILIGENTER EXPRESSIMUS.~ ~ 377 6| TRACTATIONE ET MODERATA BREVITATE PERSCRIPSI, UT NEC ANXIETAS 378 1| conuertibilia, id est cum sequenti<bu>s; naturaliter, id est substantialiter; 379 6| definitionem, cum aliqua cadant, igitur media possunt cadere 380 6| sicuti caecum esse ponit caecitatem quasi contrarium ad diuisionem 381 6| caecitas est illi, id est caeco, certa causa significandi. 382 6| latrabile animal, marina belua, caeleste sidus, ista uocabula <non> 383 6| LATRANTEMQUE DESIGNAT ET CAELESTUM QUI AD ORIONIS PEDEM MORBIDUM 384 6| CORPORIS MAGNITUDINEM CRESCENS CAERULEUS APPELLATUR.~ ~VOCIS AUTEM. 385 6| ROMANORUM SANGUINE SORDUIT" ET CALAMUM DEMONSTRAT ET FLUVIUM, SED 386 3| ignem non est possibile calefacere et non, uel quaecumque alia 387 3| dispositionem, ut ignis calefactabilis est et habet uim, id est 388 3| aliquo; in immobilibus, sicut calere in igne. Hic tales inueniuntur 389 1| ALIQUANDO AUTEM FIT ALBUS, ET CALIDUS ET FRIGIDUS, ET PRAVUS ET 390 6| HOMINUM ALII SUNT NIGRI, ALII CANDIDI, ALII MEDII COLORIS".~ ~ 391 6| ACCIDENTIA DIVISIO EST UT "OMNIUM CANDIDORUM ALIA SUNT DURA", UT MARGARITA, " 392 1| ET SANITATEM SUSCIPIT, ET CANDOREM ET NIGREDINEM; ET UNUMQUODQUE 393 1| ANIMAL DE EQUIS ET BUBUS ET CANIBUS PRAEDICATUR QUAE SUNT SPECIES, 394 3| risus hominum, latratus canum, quia per illas instruimur 395 6| NE IN ALIQUO SYLLOGISMO CAPIAMUR.~ ~DIVIDENDA IGITUR. Quandoquidem 396 6| consequentes sunt ut crispitudo in capillis et glaucitas in oculis, 397 3| Incipit, id est initium capit, liber Aristotelis Perihermenias, 398 1| sicuti manus manutum, caput capitatum. Et ad hoc remouendum quod 399 6| uocis. Potest enim dici: carnis alia pars haec caro, alia 400 3| negationem. Alia uero sunt casuales; et in pluribus quidem casualibus 401 3| Superius ostendit naturam casualium et illarum rerum quae sunt 402 3| tractare> de propositione categor<ica> una a<pta> categorico 403 1| significata.~ ~Finis ipsae Categoriae; scientiae inueniendi supponitur 404 3| orationis et caeterarum.~ ~Categoricam dicit ad remotionem hypotheticarum 405 3| est ut sciamus constituere categoricas propositiones aptas categorico 406 3| ualent ad constitutionem categorici syllogismi regularis quia 407 3| his simplicibus, id est ex categoricis, uelut oratio. Et quia hoc 408 3| Regularis syllogismus categoricus est qui constat ex tribus 409 1| EDITIO SUPER ARISTOTELIS CATERGORIAS~ ~* * * * * * [IP 2.05]~ ~... / 410 1| ET HOMO ET BOS ANIMAL, ET CATO ET CICERO RISIBILE. COMMUNE 411 6| HOMINIS DICIMUS PARTES ESSE CATONEM, VIRGILIUM, CICERONEM ET 412 3| sint in actu aut habeant cautam exspectationem ipsius actus.~ ~ ~ ~ 413 1| patres; sed Romulus et <Ce>crops sunt promptius genus 414 6| concipire rationabiliter, duos cerlos intellectus, sermonibus 415 6| certa ratio determinationis. Certam rationem determinationis 416 1| quia hic homo ponit plures certas qualitates quam hoc corpus. 417 1| quia primae substantiae certificant significationem secundarum 418 6| quae adiungitur ad hoc ut certus intellectus inde habeatur 419 Litt| RECUSABO.~ ~// next paragraph checked against the MS 15.10.99 //~ ~ 420 Litt| CUM SIT NECESSARIUM, CHRISAORIE, ET AD EAM QUAE EST APUD 421 Litt| quid differentia, etc.~ ~O CHRYSAORI, <CUM> SIT TIBI NECESSARIUM, 422 1| cuiusdam sui amici, scilicet Chrysaorii, qui legerat uel legere 423 1| CURVITAS, CAECITAS OCULORUM, CICATRIX CUM EX VULNERE OBCALLVERIT.) 424 6| ESSE CATONEM, VIRGILIUM, CICERONEM ET SINGULOS QUI, CUM PARTICULARES 425 3| actu subiungit: et non <in>ciditur etc.~ ~SIMILITER AUTEM ET 426 6| diuiduntur.~ ~SICUT ENIM CIRCULUM IN SEMICIRCULOS ET IN EOS 427 6| multis diuiduntur modis, quia circulus; a parte et est: Sic enim 428 6| ESSE CUM EA SPECIE QUAM CIRCUMSCRIBENDAM DEFINITIONE SUSCEPI. QUOD 429 1| pissitudinem tendentibus; locus est circumscriptio corporis quantitatiui; tempus 430 3| acceptum per se non per citharam, erit unum quia sunt diuersi 431 6| affirmatio in diuisionem quia dat citiorem intellectum auditori; ab 432 6| etc.~ ~HUIUS AUTEM REI CLARIOREM FACIENT EXEMPLA NOTITIAM 433 1| constantibus etc. addit clarius quoddam hoc modo: rebus, 434 6| FVERIT ILLA DEFINITIONE CLAUDATUR ET UBICUMQUE HAEC RATIO 435 6| habent hoc, quod non possunt claudi sub aliqua definitione. 436 6| proponimus. In qua definitione clausit tam accidentales quam substantiales [ 437 1| interius perscrutantes, id est cogitando perquirentes et aliorum 438 1| proximi, id est similes in cognatione; tunc Romulus et Cecrops 439 6| DEFINITIONIS ARTEM DILIGENTISSIMA COGNITIONE COMPLECTI.~ ~OPORTET ENIM. 440 6| SUMAMUS NISI ILLUD QUOQUE SIT COGNITUM, QUEMADMODUM EASDEM IPSAS 441 6| REICIENDAE SUNT RECTISSIME COGNOSCAMUS.~ ~NEQUE ENIM. Vere uidendum 442 6| quod utrumque uel alterum cognoscat, tardius utraque cognoscet; 443 3| et quae oppositio poterit cognosci si reddantur definitiones 444 6| NISI DETERMINATIONE NON COGNOSCITUR.~ ~SUNT ETIAM. Ostendit 445 3| accepta uniuoce quia ibi cohaerent plures uoces, ideo apponit 446 3| non sunt opposita, immo cohaerentia ad consignificandum cum 447 1| accidentalibus, quae insimul collectae et eodem modo acceptae, 448 1| VERO. Species et genus sunt collectiua; sed particulari<a> pro 449 3| praedicatur sed quoddam colligamentum ad faciendam orationem et 450 1| scilicet uniuocum. Talem collige regulam: quicumque terminus 451 3| inueniendi est scientia colligendi rationes sufficientes ad 452 6| QUID UNIVOCUM DEFINITIONE COLLIGIMUS.~ ~UNDE FIT. Quandoquidem 453 1| praedicatur de indiuiduis. Ex his colligitur quod genus praedicatur de 454 1| quando dico: iste est magis coloratus illo, <est> ac si dicam 455 1| subiectum corruptioni uel combustioni, sed corpus; et sic praeuidenda 456 3| tunc illud est; a pari comita<n>ti ad modum immediatorum, 457 6| differentia, tunc illud est a pari comitabili. Conuertitur enim sic: Si 458 3| aliquis rusticus se futurum comitem disponat, magis habent se 459 6| commendatur per aliud, illud est commendabile per quod commendatur illud 460 6| scientiam diuidendi esse commendabilem, quia si aliquid commendatur 461 6| DIVIDENDI. Quia ubi Porphyrius commendat suum opus per scientiam 462 6| ut ipsi dent uiam, id est commendationem, studiis, quae commendatio 463 6| quia quando aliquis dat commendatoria uerba sunt uia quare alii[ 464 6| Quandoquidem tanti a<u>ctores commendauerunt scientiam diuidendi et quoniam 465 6| SOPHISTES* INSCRIBITUR COMMENTARIIS A PORPHYRIO REPETITUS, ET 466 6| uidendum est, ne diuisiones commisceamus, ne per diuisionem uocis 467 6| liquidum sunt diuidentia, quia commixtim ostenderat in exemplis ea 468 1| nulla aliarum motionum communicante. Sed Porphyrius accipit 469 1| hic primum ingreditur dare communionem generis ad omnia.~ ~Notandum 470 6| PEROPPORTUNA UTILITAS VISA EST ET COMMUNIONES HARUM DIVISIONUM PRODERE 471 1| omnia.~ ~Notandum est, in communitatibus et proprietatibus istis 472 1| secundarum substantiarum et communium differentiarum. Propositio, 473 1| ALICUIUS EST HOMINIS, HOC AUTEM COMMUNIUS. ET CUM ALIQUAM ARBOREM 474 1| substantiam quam genus, quod ipsa comparatio ualeat ad locum, sed ideo 475 1| sed non dicitur abundare comparatiue, respectu alterius minus 476 1| addit QUODAMMODO, id est competendi modo, scilicet quod quidam 477 1| substantiae, id est non complet definitionem et uere non 478 1| eadem sunt constitutiuae et completi<uae>; haec duo uocabula 479 1| uocabula pro eodem accipe; uel completiuas uocat finales quae ponuntur 480 1| SUNT DIFFERENTIAE GENERUM, COMPLETIVAE FIUNT ET CONSTITUTIVAE SPECIERUM.~ ~ 481 1| ESSE AD NAVIGANDUM NON ERAT COMPLETIVUM SUBSTANTIAE NEC EIUS PARS 482 6| diuisiones regulariter et compollsitas discernere, regulares a 483 6| est dare praeceptiones ad componendum diuisiones et ad discernendum 484 3| primitus est tractandum de componentibus, postea de compositis; sed 485 6| ALIIS DIFFERENTIIS IUNCTUM COMPONIT, UT CUM DICO "ANIMALIUM 486 3| conuenit uerbo et orationi compositae, uerbo per se, orationi 487 6| diuisiones et ad discernendum compositas regulares ab irregularibus 488 3| resistat dicens de aliquo composito nomine, ut de republica, 489 3| consimilia intellectui sine compositone uel diuisione conuenit nominibus 490 3| intellectum. Intellectus compositus est qui potest exponi per 491 3| anima, id est in libro quem composuit Aristoteles De anima; in 492 3| tractatum nominis et uerbi, quae comprehenduntur sub titulo hoc.~ ~ [IP 493 6| PLOTINO GRAVISSIMO PHILOSOPHO COMPROBATUS ET IN LIBRI PLATONIS, QUI * 494 Litt| sensibilibus, id est an debeant computari inter sensibilia, an non. 495 6| secundum accidens, et inde dare comrnune praeceptum, hoc scilicet: 496 3| determinate. Nam si primum concedas, quod aliqua affirmatio 497 3| quid contradicat aut quid concedat; uoces sunt necessariae 498 3| inconueniens. Continuatio: tu concedis quod omne necessarium est < 499 3| transfert se ad affirmationem et concedit quod omne necessarium est 500 3| significat unum de uno, quod conceditur in singularibus tantum et < 501 3| ET MANSUETUM.~ ~NON SIT. Concedo quod unum nomen sit positum 502 3| et per speciem accepit concentum.~ ~ ~ ~POSSIBILE ENIM. Vere 503 1| ETIAM. Differentias per conceptiones etiam describentes et determinantes 504 3| secundum propositiones male concessas ab aduersario. At uero haec, 505 3| negationem sed affirmationem et concesserunt ueram uel falsam determinate.~ ~ 506 3| mutatio rerum secundum malam concessionem aduersarii, scilicet perire 507 1| et differentiis, quibus concessit praedicari nomine et definitione,