Pars

  1  Inc|          eorum exponimus. A Porphyrio genus sumamus. Quinque igitur
  2  Inc|        logicae diligenter aperiuntur, genus scilicet eius ac proprietatem
  3  Inc|               scientia quae utriusque genus est diuisio perutilis facienda
  4  Inc|            facit tractando quinque -- genus scilicet, species et differentias,
  5  Inc|              quinque' ad haec nomina (genus scilicet, species, differentia,
  6  Inc|             iudicandi. Nam enim dicit genus sine specie uel speciem
  7  Inc|            argumenta quae fiunt inter genus et speciem et differentiam
  8    1| PRAEDICAMENTORUM DOCTRINAM NOSSE QUID GENUS SIT ET QUID DIFFERENTIA
  9    1|           appellauit quia ad hoc quod genus uel species oportet quod
 10    1|       subsistant de nominibus, quarum genus uel species ueraciter praedicari
 11    1|               UTILE ET NOSSE QUID SIT GENUS etc., id est cuius proprietatis
 12    1|            est cuius proprietatis sit genus, quia per 'quid' aliquando
 13    1|       Aristotelis.] Quippe hoc nomen 'genus' non substantiae, sed accidentis
 14    1|             dicutur:~ ~ Causa speciei genus est.~ ~Et sic ipsam rem
 15    1|               ait in Diuisionibus:~ ~ Genus in quasdam procreationes /
 16    1|    impositionem.~ ~Et rursus:~ ~ Omne genus est aliquid eorum quae sunt
 17    1|           speciem esse suum proprium; genus et species idem esse quod
 18    1|             et species idem esse quod genus.~ ~Sed:~ ~ Non idem esse
 19    1|              ait ipsam excogitationem genus esse siue speciem. Et haec
 20    1|            Hinc illud Aristotelis:~ ~ Genus et species qualitatem circa
 21    1|               proferendo speciem quam genus.~ ~Sed et cum dicimus definitionem
 22    1|          Boethius animal esse ultimum genus. Et rursus cum ait in Diuisionibus:~ ~
 23    1|               ait in Diuisionibus:~ ~ Genus quodammodo multarum specierum
 24    1|             cum dicit in Diuisionibus genus in diuisione totum esse
 25    1|     Aristotelem ostendit ens non esse genus omnium eo quod de omnibus
 26    1|            esset. Qui etiam <cum> ait genus et speciem praedicari in
 27    1|          dicunt mihi quod cum dicitur genus de pluribus praedicari,
 28    1|               tale est ac si dicatur: Genus in quantum est genus praedicatur
 29    1|         dicatur: Genus in quantum est genus praedicatur de pluribus --
 30    1|     indiuiduum ex statu indiuidui sit genus, quia ex illo quod praedicatur
 31    1|                 quod generi conuenit) genus ab indiuiduo remouere, cum
 32    1|         possit esse differentia inter genus et indiuidua hoc modo: conuenit
 33    1|       differentiam assignantes dicunt genus ex statu generis praedicari
 34    1|                Quippe cum dicitur:~ ~ Genus praedicatur de pluribus
 35    1|             generi conuenit, cum omne genus non habeat praedicari in
 36    1|        induxit argumentum cum ait:~ ~ Genus est, ut animal~ ~cum animal
 37    1|            specie etc. Vox igitur est genus.~ ~Quod sic soluitur. Huic
 38    1|           pluribus etc., ergo uox est genus~ ~non congruit /523/ haec
 39    1|      praedicationem illius nullo modo genus sequatur. Aliter enim definitio
 40    1|            describentes assignauerunt genus esse dicentes, quod praedicatur
 41    1|     praedicatur de pluribus... etc.~ ~genus ex parte praedicati, non
 42    1|             subiecti posuit. Non enim genus est, quod praedicatur de
 43    1|          praedicatur de pluribus, est genus, ac si diceretur aperte:
 44    1|        pluribus praedicabile etc. est genus.~ ~Cum haec uox sit hic
 45    1|            hic sermo et hic sermo sit genus, quomodo rationabiliter
 46    1|            poterit, quin haec uox sit genus?~ ~Quod sic soluitur. Cum
 47    1|             dicimus:~ ~ Hic sermo est genus~ ~tale est ac si dicamus:
 48    1|               huius institutionis est genus. Sed cum dicimus:~ ~ Haec
 49    1|              dicimus:~ ~ Haec uox est genus~ ~tale est ac si dicamus:
 50    1|               ueras:~ ~ Hoc nomen est genus~ ~ Hoc nomen est uniuersale~ ~
 51    1|                Hic sermo 'animal' est genus~ ~ Hoc uocabulum 'animal'
 52    1|            Hoc uocabulum 'animal' est genus et uniuersale~ ~et similiter
 53    1|              communitatem, sicut est: genus, uniuersale, sermo, uocabulum,
 54    1|               propositio uera est:~ ~ Genus est uox~ ~et:~ ~ Species
 55    1|           harum, scilicet:~ ~ Vox est genus~ ~uel:~ ~ Vox est species~ ~
 56    1|               esse. Cum enim dico:~ ~ Genus uel species est~ ~ipsis
 57    1|      huiusmodi fuerunt:~ ~ Animal est genus~ ~ Animal est in pluribus~ ~
 58    1|              hoc sensu:~ ~ Animal est genus~ ~id est hic sermo 'animal'
 59    1|            uel hoc nomen 'animal' est genus.~ ~Qui uero ad doctrinam
 60    1|        quaerens ita intelligit "utrum genus et species subsistant",
 61    1|           adiunctionem horum nominum: genus et species, quae sermonibus
 62    1|             quia unum numero est; sed genus non est unum numero; non
 63    1|               certum est, cum constet genus esse commune. Probandum
 64    1|               commune, ut theatrum.~ ~Genus uero secundum nullum illorum
 65    1|           significet, et rursus illud genus erit similiter multitudo
 66    1|              conuenientium et habebit genus supra se, et illud aliud,
 67    1|         scilicet omnium substantiarum genus esse.~ ~Ostenso priori inconuenienti,
 68    1|                 Concedimus tamen quod genus est existentia, quia est
 69    1|            quod aliqua existentia sit genus, penitus denegamus, cum
 70    2|              scilicet ut respondeatur genus uel species uel ipsorum
 71    2|             dicat animal esse ultimum genus, cum animal rationale, quod
 72    2|      rationale, quod post animal est, genus esset, nisi per quod excluderetur,
 73    2|              sit sensus definitionis: genus est illud quod unum in significatione
 74    2|           secundum quam hic accipitur genus praedicari in quid, id est
 75    2|              ut cum dicitur: quid est genus, quid species, id est quid
 76    2|                id est quid significat genus, hoc nomen, uel species,
 77    2|              generis, ut ita dicatur: genus est quod praedicatur de
 78    2|            quid sit, id est illud est genus, quod est coniungibile pluribus
 79    2|     significatione.~ ~Quare cum dico: genus est quod praedicatur de
 80    2|            hoc scilicet, quod uox est genus, hoc modo: Nam possum dicere:
 81    2|           praedicatur, quia hoc nomen genus est genus. Quare dicendum
 82    2|              quia hoc nomen genus est genus. Quare dicendum est, quia
 83    2|             quod praedicatur sic' est genus. /540/~ ~Sic exponitur tota
 84    2|              dicatur: uniuersale siue genus est illud quod praedicatur
 85    2|             nomen est uniuersale siue genus, quod est coniungibile pluribus
 86    3|             Porphyrius de specie post genus <tractet> et non de differentia,
 87    3|               sit species, ubi dicit: genus est quod praedicatur de
 88    3|               tractatu eodem generis: genus quidem est ut animal, species
 89    3|             Porphyrius de specie post genus, quia sunt quasi relatiua
 90    3|       sufficienter assignet 'per quam genus cognoscitur'. Similiter
 91    3|             ostendendam, cum quid sit genus, non assignet 'per quod
 92    3|        ostendit, quid sit subalternum genus et generalissimum.~ ~Et
 93    3|               Item sciendum est, quod genus uel species non sunt relatiua,
 94    3|     habitudinibus, sicut haec nomina 'genus' et 'species', et quorum
 95    3|               specie non est ita. Nam genus prius est specie eo quod
 96    3|            aliud.~ ~Sed tamen quamuis genus et species non sunt relatiua,
 97    3|         praedicabilis, et cum non sit genus, praedicatur de differentibus
 98    3|            hoc est de qua praedicatur genus ut de suo contento. Genere
 99    3|              est: 'Species est de qua genus praedicatur in eo quod quid
100    3|         indiuidua. Sed quia hoc habet genus, addendum est: 'solo numero',
101    3|            per praedicari de pluribus genus differre ab indiuiduis.
102    3|        nequaquam hoc dixisset. Nam si genus praedicatur de pluribus
103    3|             tantum'. Nam cum dicitur: Genus est quod /544/ praedicatur
104    3|        contentam, cum postmodum dicat genus non esse contentum una specie.~ ~
105    3|            dicit in Diuisionibus omne genus sufficienter diuidi in duas
106    3|              species. Auis igitur cum genus <est>, per duas sibi proximas
107    3|             species specialissima uel genus. Sed species specialissima
108    3|             habet speciem sub se, nec genus est, cum non habeat duas
109    3|              sequentibus dicat semper genus in plures species diuidi.~ ~
110    3|             secunda substantia et sic genus uel species.~ ~Solutio primi
111    3|            contentam uno indiuiduo et genus non, alterum per opinionem
112    3|            ueritatem est dictum, quod genus non est contentum una specie;
113    3|             Nam similiter posset esse genus contentum una specie in
114    3|       opinionem eorum qui dicunt omne genus per duas species sibi proximas
115    3|               cum Boethius dicat omne genus posse diuidi per proximas
116    3|              species dicerentur, homo genus dici posset, cum in natura
117    3|         SPECIES ERIT SOLUM, NON ETIAM GENUS.~ ~Istud capitulum sic intellige:
118    3|           SUNT HABET HABITUDINEM, CUM GENUS SIT OMNIUM ID QUOD EST SUPREMUM,
119    3|            non diuersa genera ad unum genus, quia neque <ad> ens, de
120    3|             plura.~ ~Quod ens non sit genus, ostendit, quia aequiuoce
121    3|              maxime apparet, quod non genus, quia non praedicatur in
122    3|         SPECIES EST, ET MAGIS ID QUOD GENUS EST.~ ~COLLECTIVUM ENIM.
123    3|              EST UTRUMQUE, CUMQUE SIT GENUS UNUM, SPECIES VERO PLURIMAE (
124    3|         SPECIES DIVISIO GENERIS EST), GENUS QUIDEM SEMPER DE SPECIE
125    3|          definitionibus eorum dixerat genus et speciem de pluribus praedicari.~ ~
126    3|                TOTUM ENIM QUIDDAM EST GENUS, INDIVIDUUM AUTEM PARS,
127    3|              INDIVIDUA, ET QUOT MODIS GENUS ET SPECIES DICATUR, SUFFICIENTER
128    4|       sententia sua species, ita quod genus non continet eam in sua.
129    4|            constitutiua sui ita, quod genus non abundet constitutiua
130    4|               constitutiuas sui, quae genus non habet, quia homo animali,
131    4|        differentiis a genere, oportet genus differentias non habere.
132    4|           differentiis, oportet ipsum genus differentias habere, sicuti
133    4|             abundare, per haec nomina genus et species possumus a genere
134    4|         sententia sua differentias et genus non, tunc differentiae non
135    4|                  NAM UNDE. Dixi, quod genus non ex natura generis exigit
136    4|              scilicet eas habet, quod genus causa est earum et uere
137    4|              non possunt habere, quia genus non habet illas.~ ~ SED
138    4|               per hoc quod concedimus genus continere differentias potestate,
139    4|              per hoc quod concedimus: genus non habet differentias actu,
140    4|           probationem subiungit, quia genus bene praedicatur in quid
141    4|               autem ostendat, quomodo genus quasi materia significet
142    4|       scilicet definitio totum est ad genus et ad differentias, ex quibus
143    4|        differentiali ut ex forma, cum genus in definitione naturaliter
144    4|            proprie praeiaceat et post genus differentia ut proprie forma
145    4|          quaedam intelligibiles, quas genus et differentiae significant,
146    4|            intelligibile concepta per genus genus et differentiam.~ ~
147    4|      intelligibile concepta per genus genus et differentiam.~ ~TOTUM
148    4|              SE SINGULA. NAM SECUNDUM GENUS NON DIFFERUNT; SUMUS ENIM
149    4|          necesse ut sicut per speciem genus esse in substantia conuincitur,
150    5|        nominum de rebus. Continuatio. Genus dicitur duobus modis secundum
151    6|             NON ESSE; VEL: QUOD NEQUE GENUS NEQUE DIFFERENTIA NEQUE
152    6|             uocabulum, EST QUOD NEQUE GENUS NEQUE SPECIES NEQUE DIFFERENTIA
153    7|          assignat conuenientiam inter genus et differentiam in hoc quod
154    7|             praedicantur de genere ut genus et de sibi oppositis ut
155    7|               et de sibi oppositis ut genus, sic et quaecumque praedicantur
156    7|            filii sunt diuersi.~ ~Item genus unum est secundum unumquamque
157    7|        uniuscuiusque speciei sic unum genus preadicatur, quod numquam