IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Logica nostrorum petitioni sociorum Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Pars grey = Comment text
1 Inc| LNPS 1.00 ]~INCIPIUNT GLOSSULAE MAGISTRI~ 2 1| LNPS 1.01 ]~ ~ CUM SIT NECESSARIUM 3 2| LNPS 1.02 ] DE GENERE~ ~ < ... >~ ~ 4 3| LNPS 1.03 ] TRACTATUS DE SPECIE~ ~ < ... >~ ~ 5 4| LNPS 1.04 ] TRACTATUS DE DIFFERENTIA~ ~ 6 5| LNPS 1.05 ] TRACTATUS DE PROPRIO~ ~ 7 6| LNPS 1.06 ] TRACTATUS DE ACCIDENTE~ ~ 8 7| LNPS 1.07 ] TRACTATUS DE COMMUNITATIBUS~ ~ 9 Inc| discretione consistunt.~ ~[11] Ad huiusmodi discretiones 10 Inc| Quare Socrates est albus~ ~[12] In scribenda itaque logica 11 Inc| proprietate sermonis.~ ~[13] Necesse est autem eum qui 12 Inc| coruus sine nigredine.~ ~[14] Hunc igitur naturalem tractandi 13 Inc| inuestigauit scripta sunt.~ ~[15] Intentio autem Porphyrii 14 Inc| ab ipsis significatis.~ ~[16] Materia sunt illa quinque 15 Inc| Lucani quia in ipsum agit.~ ~[17] Modus tractandi est talis: 16 Inc| rerum consistit doctrina.~ ~[18] Utilitas est, ut ipse docet, 17 Inc| diligenter aperitur. /510/~ ~[19] Haec autem scientia pertinet 18 Inc| conuenienter eliciuntur.~ ~[20] His itaque praelibatis 19 Inc| SUPER PORPHYRIUM~ ~[1] /505/ Nostrorum petitioni sociorum 20 Inc| componere natura instruxit, /506/ quod ingenium non potest 21 Inc| sint. Nemo enim aliter /507/ logicam habet nisi uniuscuiusque 22 Inc| contraria in conclusionibus /508/ colligi uideantur hoc modo:~ ~ 23 Inc| est necessaria, quod in /509/ Topicis exsequitur. Nam 24 1| tractatum, de speculatione /511/ istarum rerum, id est de 25 1| dubitatione absolueret. Et /512/ merito sic expositum est 26 1| in quasdam procreationes /513/ diuidi et multis speciebus 27 1| quod formas exemplares /514/ habuerit deus in mente 28 1| demonstrat, quibus dici /515/ conuenit, id est proferri 29 1| esse cum substantia.~ ~/516/ Sunt autem nonnulli qui 30 1| aliam rem non designet. /517/~ ~Quomodo uero supradictae 31 1| oppositionem trahant.~ ~/518/ Amplius. Cum eadem substantia 32 1| quomodo dicunt 'praedicari /519/ de pluribus' (quod generi 33 1| uniuersalitas et particularitas /520/ et ambulatio adiaceant. 34 1| adiacentia, utique de pluribus /521/ praedicatur, et ita aliquod 35 1| inter uniuersale et animal /522/ differentia poterit assignari, 36 1| est genus~ ~non congruit /523/ haec regula, scilicet:~ ~ 37 1| est: oportet enim prius /524/ uni copulari et postmodum 38 1| intellectus uniuersalium /525/ res ut discretas nullo 39 1| sermonibus data sunt. Veluti /526/ substantia hoc nomen quod 40 1| discretas indiscrete nominant. /527/~ ~'Corporale' enim pro 41 1| absque omni sensibilitate /528/ habentur, quia non faciunt 42 1| probat dicens, quod non /529/ est unum numero, quia neque 43 1| superius ostensum est. /530/~ ~Hanc uero partem quam 44 1| Cum enim dicimus:~ ~ Homo /531/ intelligitur~ ~talis est 45 1| ubi dixi 'Volo aliquid' /532/ aliquam uoluntatem me dixi 46 1| habes. De substantia uerbi /533/ ita:~ ~ Quem intellectum 47 2| natum praedicari, id est /535/ ueraciter coniungi, ui 48 2| tamen numero, cum alterum /536/ sit de altero. Et notandum 49 2| definitione excluduntur /537/ aequiuoca et orationes 50 2| sunt praecipue tres: Una /538/ scilicet stricta, secundum 51 2| est homo, id est peto, /539/ ut respondeatur tale uocabulum 52 2| praedicatur sic' est genus. /540/~ ~Sic exponitur tota definitio 53 2| praedicatur de indiuiduis. /541/~ ~ 54 3| hoc uocabulum significat /542/ maneriam, significat compositionem, 55 3| mentio fit siue assignatio /543/ in tractatu generis. Sed 56 3| dicitur: Genus est quod /544/ praedicatur de pluribus, 57 3| ita phoenix est species. /545/~ ~Cui sententiae etiam 58 3| posset esse in natura, /546/ quod species esset contenta 59 3| quibus tota definitio /547/ hominis conueniret et quibusdam 60 3| quidquid est substantiale /548/ uni, et alii; aliud enim 61 3| dicebatur: hoc compositum /549/ non est homo. Homo enim 62 3| apud inferos. Quod uero /550/ anima recedit a corpore, 63 3| nulla fit praedicatio. /551/~ ~Quibus cum dicitur quod 64 3| diuersis significationibus. /552/~ ~Vel melius, quia iste 65 3| diuersitatis semper in praedicatis /553/ consistere hoc modo: In 66 3| est unusquisque plurium /554/ est unus. Vel ita: PLURES 67 3| differentium numero, sed specie. /555/~ ~PARTICIPATIONE SPECIEI 68 3| non sit alicuius hominis. /556/~ ~Continuatio. Superius 69 3| est falsum, quia ex isto /557/ adiuncto reduceretur ad 70 4| multiplicari. Nemo enim /559/ de toto dicit 'unum' et 71 4| aliquo sunt dissimilia. /560/~ ~Idem etiam pro incommutabili 72 4| quae proprie modi sunt. /561/~ ~ < ... >~ ~ QUAS ETIAM 73 4| constet eas alibi non esse, /562/ nullo modo sunt. Cum igitur 74 4| natura animal aliquid horum /563/ est exigit, quod uerum 75 4| contraria esse in eodem. /564/~ ~ DEFINIUNT AUTEM EAM 76 4| modo aliae res se habent /565/ inter se. Sicut enim aes 77 4| pars ipsius uidetur esse, /566/ cum idem respectu eiusdem 78 4| quis igitur dicat non esse /567/ uerum quod Aristoteles 79 4| secundum intellectum, cum in /568/ intellectu suo eorum intellectus 80 4| sequentibus culpabitur. /569/~ ~ ASSIGNANT AUTEM ETIAM 81 4| omnes aliae aduenientes /570/ substantiae corpus faciunt 82 4| quod homo sine ea esse /571/ non potest, ut scilicet 83 4| differentia. Si enim unaquaeque /572/ species esset cum diuisibili 84 4| homine nec in aliqua specie /573/ specialissima, sicut potest 85 5| EQUUS.~ ~PROPRIUM VERO. /574/ Ante accidens tractat de 86 5| mutuo conuerti possint. /575/~ ~Quaeritur hoc loco, utrum 87 6| CORRUPTIONEM.~ ~ACCIDENS. /576/ Cum in tractatibus aliorum 88 6| aduentu suo contulisset. /577/~ ~'Abesse' autem a subiecto 89 6| subiecto subsistentes. /578/~ ~ 90 7| differentiae ponuntur. /579/~ ~ <De propriis differentiae 91 7| illius quod falsum est. /580/~ ~Ad quod dicimus quod 92 Inc| GLOSSULAE MAGISTRI~PETRI ABAELARDI SUPER PORPHYRIUM~ ~[1] / 93 6| antequam illud corrumpatur, abscedant, ut sessio et dormitio. 94 1| Porphyrius eas a dubitatione absolueret. Et /512/ merito sic expositum 95 1| insinuet nec omnes dubitationes abstraham quas habet.~ ~Quod enim 96 1| ingeri potest ab auditore non abstrahant sicut nec singularia. Cum 97 4| a genere in differentiis abundare, per haec nomina genus et 98 4| sui ita, quod genus non abundet constitutiua sui. Et hoc 99 1| de generibus et speciebus accedamus, quas nec ipse Porphyrius 100 3| Quanto uero magis ad terram accedit, tanto magis ad stabilitatem 101 1| tangendo ad earum inquisitionem accendat lectorem. Cum ista praedicta 102 2| genere, et specie etc., plura accepimus quantum ad numerum. Unde 103 3| Sed Aristoteles aliter accepit indiuiduum, scilicet secundum 104 1| adserit, uerbis tamen <aliter> acceptis in discussione quam ille 105 1| informatam unitate et ideo accidentali proprietate, dicimus, quod 106 1| omnibus rebus indiuidualibus accidentaliter inest; itaque et huic indiuidualitati 107 6| LNPS 1.06 ] TRACTATUS DE ACCIDENTE~ ~ ACCIDENS VERO EST QUOD 108 7| SPECIE, DIFFERENTIA, PROPRIO, ACCIDENTI, DICENDUM EST QUAE EIS COMMUNIA 109 1| intellectus huius speciei rem accidentiis affectione informatam non 110 3| hominem in designatione rei acciperes, addidit: DICO AUTEM EIUS 111 3| est, si per coniunctionem accipias.~ ~Item nullus homo est, 112 2| cum largius diuersa numero accipiat, quam superius acceptum 113 3| uniuersale et particulare accipiebant, scilicet quantum ad naturam 114 3| hominis. Et primitus alio modo accipiebatur, cum dicebatur: hoc compositum / 115 3| hanc orationem <non> esse accipiendam circa personam in hoc sensu: 116 1| uniuersale~ ~ Homo est species~ ~accipientes haec nomina 'animal' et ' 117 4| QUAECUMQUE IN EO QUOD QUALE EST ACCIPIUNTUR. ET DE DIFFERENTIIS QUIDEM 118 4| pronominis ad identitatem numeri accomodamus.~ ~Sunt uero nonnulli omnem 119 2| Socrates, id est in quam actionem habet, est de substantia 120 4| sicut in rebus quaedam est actualis constitutio et est uera, 121 5| homini non uidetur conuenire actus ille in senectute, cum non 122 3| pluribus per praedicationem adaptari possit, licet illam aptitudinem 123 4| de toto dicit 'unum' et addendo partem illius dicit 'duo', 124 4| praemittere et differentialia ei addere. Et exemplum simile est 125 3| in hac definitione debet addi 'solo' uel 'tantum'. Nam 126 3| designatione rei acciperes, addidit: DICO AUTEM EIUS QUI EST 127 4| definitione sunt, quaecumque adeo sunt coniuncta, ut non solum 128 5| accidentibus et familiarius adhaeret speciei, cum scilicet nullum 129 | adhuc 130 4| illa sumpta uocabula quae adiacent generi in definitione speciei 131 1| singulis essentialiter uel adiacenter conueniat.~ ~Quibus hoc 132 1| essentiam quam secundum adiacentiam accipiunt, quomodo regulas 133 2| responderi significatione adiectiui determinans, ut: qualis 134 4| figura uero superadditur, ut adiunctione ipsius ipsum aes statua 135 1| sermonem transfertur per adiunctionem horum nominum: genus et 136 3| Attende quod 'semper' ex adiunctis mutat significationem. Cum 137 3| falsum, quia ex isto /557/ adiuncto reduceretur ad priorem significationem, 138 1| res sensui non subiacet, adiunxit 'nudis' ab accidentalibus 139 1| uel aliter> ita ut quartam adnectamus quaestionem hoc modo: utrum 140 4| agatur. Si uero de rebus, sic adnihilatur: Si specialis status a generali 141 4| Ecce quomodo argumentatio adnihiletur, si de uocabulis agatur. 142 Inc| contingit cum tamen faciat adornatio, ita et uersipelles sophistae 143 1| quodammodo non esse opposita adserit, uerbis tamen <aliter> acceptis 144 Inc| conuenientia rerum et differentia adsignanda, ultima rerum consistit 145 Inc| speciei et differentiae adsignat possunt conuenienter argumenta 146 Inc| Horum quinque proprietatibus adsignatis in diuersis eorum tractatibus 147 1| ad tractandum philosophos adsumpsisse, quia hoc est quod demonstrat, 148 1| igitur unum. Sed quia aliquis adsumptionem negare posset, ideo illam 149 7| DICENDUM EST QUAE EIS COMMUNIA ADSUNT ET QUAE PROPRIA.~ ~Quinque 150 3| substantialis differentia adueniret, secundum quam a caeteris 151 4| numeramus eo, quod sint aduentitiae naturae et extra substantiam 152 6| specialem amittat, quem aduentu suo contulisset. /577/~ ~' 153 4| differentia ei aduenit, ut per aduentum eius in hominem transeat. 154 4| uidetur maxime uelle positio aduerbiorum, quae proprie modi sunt. / 155 4| Huic autem sententiae aduersarium uidetur, quod Boethius dicit 156 4| quia est rationalis~ ~et aduersum hoc quod dicimus uegetationem 157 1| illa?~ ~Cum hoc ad praesens aduersus praedictam sententiam dicta 158 1| participare possint, sed filium Aeaci concipere facit secundum 159 1| omnibus uniuersalibus, <quia Aeacides et uniuersale est et determinate> 160 2| Nota quod uoces sunt aemulae rerum. Ut enim primo loco 161 1| percipiunt, ita intellectus, aemulatores sensuum, easdem res <alio> 162 3| praedicari.~ ~ OPORTET AUTEM AEQUA DE AEQUIS PRAEDICARI UT 163 3| tantum accipitur uel de aequali, quod solummodo superioribus 164 3| solummodo superioribus et aequalibus conuenit. Quod aperte insinuat, 165 1| commune est rebus ad quas aequaliter se habet, quam rem in ipso 166 1| ad naturam et diuisionem aequi<uo>cationis ad hominum impositionem.~ ~ 167 7| rebus plurimis existentibus aequiperantia consistit.~ ~Quaeritur hoc 168 3| OPORTET AUTEM AEQUA DE AEQUIS PRAEDICARI UT HINNIBILE 169 2| definitione excluduntur /537/ aequiuoca et orationes et sic definitiones. 170 6| aequiuoce non sumit. Ut scilicet aequiuocatio <impedimento> definitioni 171 4| praecedit, sicut aes statuam aeream et in materiato ideo in 172 6| INSEPARABILITER CORVO ET AETHIOPI ACCIDIT (POTEST AUTEM SUBINTELLEGI 173 6| SUBINTELLEGI ET CORVUS ALBUS ET AETHIOPS AMITTENS COLOREM PRAETER 174 1| illa, diuersis tamen formis affecta. Verbi gratia ut animal, 175 1| speciei rem accidentiis affectione informatam non attendit, 176 1| praedicari dicitur, inualidam afferret rationem de nomine ad rem. 177 3| enuntiationem reddendam. Non affert illos qui dicunt, quod praedicari < 178 3| unam descriptionem, quae afferuntur ad significationem indiuiduorum 179 3| addendum: proxime, id est affine. Nam species proximiores 180 1| essentialiter esse inferioribus affirma<n>t. Veluti cum dicunt idem 181 1| uniuersales esse uidentur affirmare. Hi rebus communitatem assignantes 182 1| indiuiduo ueraciter possit affirmari, et quod ab indiuiduo remouetur, 183 1| praeter sensibilia existere affirmat; extra uero sic intellexisse 184 4| igitur non recipiatur haec affirmatiua:~ ~ Animal ipsum aliquid 185 1| exponendum negatiue quam affirmatiue hoc modo: unaquaeque substantia 186 4| uel diuersa agunt uel ad agenda diuersa ualent.~ ~Sic idem 187 Inc| Multi enim sunt docti in agendo non perspicaces in discernendo, 188 4| species possumus a genere agere de nominibus, ut supra dictum. 189 1| solueret, irrationabiliter ageret.~ ~Ne igitur Boethius pro 190 1| uiderit, negabit substantiam albam esse sedentem?~ ~Si quis 191 4| enim corpus est subiectum albedini, aut corpus album aut corpus 192 3| oportet enim, ut ambo sint albi. Nam inter album et non 193 3| inter duos dicimus: iste est albior illo; oportet enim, ut ambo 194 1| Boethius in commento iuxta Alexandrum generum et specierum impugnationibus 195 | aliarum 196 | alicuius 197 1| quae ab omnibus formis aliena est, idem prorsus oporteat 198 1| ueram esse hoc modo:~ ~ Aliquae subsistentiae non sunt genera 199 1| est concedendum quod si aliqualiter oppositum non conuenit illi, 200 3| uocat, quia cum aliae formae aliquantulum distinguantur per sensum, 201 | aliquem 202 3| Similiter autem uocabulum 'aliquot', quanto plura continet 203 Inc| argumentationibus nobis alludent; itaque id quod in natura 204 | altera 205 4| dicitur, id est non in aliquo alteratus.~ ~Et econtrario diuersum 206 1| ANTIQUIS DICTA SUNT AGGREDI, ALTIORIBUS QUIDEM QUAESTIONIBUS ABSTINENS, 207 1| CONSTANTIA, DICERE RECUSABO. ALTISSIMUM ENIM EST HUIUSMODI NEGOTIUM 208 3| albior illo; oportet enim, ut ambo sint albi. Nam inter album 209 1| proprietas uniuersalis ut ambulet, sicut non exigit natura 210 6| generalem statum uel specialem amittat, quem aduentu suo contulisset. / 211 6| CORVUS ALBUS ET AETHIOPS AMITTENS COLOREM PRAETER SUBIECTI 212 1| formas quae sensui subiacent, amitterent, non ideo minus a genere 213 3| quasdam partes domus non amplectatur, ut dimidiam domum, quod 214 Inc| haec -- Topica, Categorica, Analytica Priora -- gratia Secundorum 215 Inc| eliciuntur. In Prioribus uero Analyticis tractat conuersiones propositionum 216 Inc| Priora -- gratia Secundorum Analyticorum in quibus omnium argumentorum 217 3| substantialiter differt a caeteris animalibus, et differentias aliud facientes 218 4| constare non dicitur ex animalitate et rationalitate, sicut 219 4| SIT HOMINIS. DICIMUS ENIM: ANIMALIUM HAEC QUIDEM APTA NATA SUNT 220 1| natura scilicet substantia animata sensibilis, ita est in Socrate 221 4| uiuificatio uero <ad> id quod est animatio. Unde quaecumque uiuificantur, 222 3| pro parte, id est pro sola animatione et non pro corpore.~ ~Item 223 1| quas nec ipse Porphyrius animatus est soluere. De quibus tria 224 3| et hoc secundum opinionem antiquorum, qui eas dictauerunt definitiones, 225 2| rationale mortale' et etiam antropos, sicut ad hanc quaestionem: 226 1| esse Platonis declaro et aperio. Unde illa uox praedicata 227 Inc| proprietates logicae diligenter aperiuntur, genus scilicet eius ac 228 1| illis sciri non possint, et aperta utilitas. Si quis tantum 229 Inc| uulneribus optime medetur. Apes quoque mira subtilitate 230 1| et specialibus nominibus appellantur. Hae quippe res operibus 231 1| praedicatur, concedat indiuiduum appellari.~ ~Est alia de uniuersalibus 232 3| quanto plura continet in appellatione quam aliud, tanto magis 233 2| sed de rebus a nominibus appellatis. Quamuis enim per quaestionem 234 1| nomina rerum conuenienter appellauit quia ad hoc quod genus uel 235 1| id est res subsistentes appellent, uidelicet eas quarum sunt 236 Inc| uocat atque ad inuentionem applicat, cum ex diuisionibus et 237 1| definitiones ad diuersa applicent, alii uidelicet ad res, 238 3| non sit sufficiens, et est apponendum tertium membrum, scilicet 239 3| intelligatur, non superflue apponitur. Licet enim omnis presbyter 240 7| uel essentiae suae aliunde appositos. Curtato igitur aliquo, 241 4| pars esse uidetur, primam approbamus, quippe iudicantes totum 242 3| haec coniunctio ergo magis approbatiua est quam illatiua est intelligenda, 243 3| tanto magis ad stabilitatem appropinquat. Similiter autem uocabulum ' 244 3| dicentes: Cursum lyncis cursum apri.~ ~Sic igitur dicimus: scilicet 245 3| per praedicationem alii aptari possint, quia scilicet nullus 246 4| SUBSTANTIAE NEC EIUS PARS SED APTITUDO QUAEDAM EIUS EST (IDCIRCO 247 1| modum seruet ostendit: ab arduis quaestionibus, et obscuritate 248 1| aliqua praedicatione, nulla argumentatione hoc confirmari potest, nec 249 3| tamen confirmaret praedictam argumentationem, quia non dicitur aliquid 250 1| Quod sic soluitur. Huic argumentationi:~ ~ Vox est quod praedicatur 251 Inc| est logica scientia utendi argumentis siue componendi ea sed discernendi 252 1| igitur multa. Hoc ultimo argumento destruit Boethius sententiam < 253 3| ad opus Aristotelis, more Aristotelico ponit aequiuoce, id est 254 3| DIVIDENTEM PER MULTITUDINEM IRE, ASCENDENTIBUS VERO AD GENERALISSIMA NECESSE 255 3| plura distinguit, sed qui ascendit, quae distincta erant per 256 3| consistit, ut dictum est.~ ~Hic ascensus et descensus per similitudinem 257 3| quia si ad naturam rerum aspiciamus, nulla erit proprietas Socratis 258 3| Boethius quam Porphyrius asserit. Species tamen dicitur secundum 259 3| significat hanc substantiam, quae assidue uariatur per influxum et 260 4| MORTALE EST CONVENIENTER ASSIGNABIMUS.~ ~DEFINIUNT. Haec definitio 261 1| Et rursus:~ ~ Familiarius assignabis proferendo speciem quam 262 1| assignationem, id est ad assignandas definitiones et componendas. 263 1| necessaria consistit doctrina.~ ~Assignata eorum doctrina, quam sit 264 3| continetur et quod etiam post assignatas speciei multas proprietates 265 1| Quod etiam describentes assignauerunt genus esse dicentes, quod 266 1| non uoces esse uniuersales astruant, cum descriptio generis 267 3| aliorum, non secundum se astruat.~ ~Quaeritur an homo compositus 268 4| rationalitatem substantialem esse astruentes et omnem formam, quaecumque 269 1| uniuersalem et particularem esse astruunt. Hi namque eandem rem in 270 | At 271 7| sufficienter ex quinque atomis sufficienter ex quattuor 272 1| Boethio per uniuersale nomen attendatur -- quotiens enim sine determinatione 273 1| quasi ad aliud relationem attendens utilitatem significat; ' 274 1| discretione, id est non attendentes rem ut discretam -- id est 275 1| enuntiationum sensus diligenter attendere; nullum procedit inconueniens. 276 3| Ista oratio communiter attenditur, sed simpliciter, ut circa 277 1| ut discretas nullo modo attendunt, cum omnis res sit haec 278 5| quod ad uim rationis non attinet, sine homine esse minime 279 1| aliquid secundum sensum non attribuat<ur> generi quo ab indiuiduo 280 1| ex statu generis' generi attribuitur; cum dicitur indiuiduum 281 1| Quae conceptiones recte deo attribuuntur, cuius hae effectus sunt, 282 1| liber quandoque per nomen auctoris designatur, ut Vergilius. 283 3| significat. Et ita haec auctoritas non iuuat ad hoc quod phoenix 284 1| suas sententias huiusmodi auctoritatibus, scilicet plura loca reperimus, 285 1| quae animo ingeri potest ab auditore non abstrahant sicut nec 286 3| albedo per uisum, oratio per auditum, sola humanitas non uenit 287 1| praedicamentorum recipiunt; sed cum audiunt 'diuinam substantiam', tale 288 1| remouetur, a genere possit auferri.~ ~Amplius quomodo dicit 289 1| pluribus ex statu indiuidui' aufertur ab indiuiduo. Nullam ergo 290 3| non est localis et hoc ex Augustino habemus dicente: Est spiritus 291 3| diuidi in duas species. Auis igitur cum genus <est>, 292 1| apparet ex eo quod nullo aureo castro permanente uere respondeo:~ ~ 293 3| caremus, ponamus illa nomina b c etc. Phoenix itaque cum 294 Inc| ignorant. Ut canis la<m>bendo uulneribus optime medetur. 295 Inc| theorica illustrati. Sed et bestiae et caetera irrationabilia 296 Inc| discretis hominibus necnon et bestiis sunt communes. Unde Boethius 297 | bis 298 1| dico compendiosam, id est breuem et utilem, quod statim exponit 299 1| iuxta illud Horatii:~ ~ Cum breuis esse laboro obscurus fio.~ ~ 300 1| breuiter, scilicet nimia breuitas maximam obscuritatem inferre 301 1| Unde ne lector deficeret ex breuitate siue confunderetur prolixitate, 302 1| TRADITIONEM FACIENS TEMPTABO BREVITER VELUT INTRODUCTIONIS MODO 303 3| caremus, ponamus illa nomina b c etc. Phoenix itaque cum 304 Inc| illa quinque agit, ueluti Caesar est materia Lucani quia 305 2| excluditur corporeum et caeterae differentiae et communia 306 4| rationalitatis et mortalitatis et caeterarum differentiarum transit in 307 4| proprietatibus inuestigatis caeteras diligenter prosequamur, 308 1| sed eam cum substantiali calore intelligit, qui nullo modo 309 3| alius inuenitur, qui sit caluus, simus, senex, Sophronici 310 5| Vel etiam hoc nomen 'homo canescens' proprium dicimus, scilicet 311 1| oculum proprio sensu eas capiamus. Uniuersalia uero nullam 312 5| Sed nihil <obest>, quia capillorum tantum proprie dicitur canescere.~ ~ 313 1| uidetur, cum ea quae sensu capimus, per intellectum recordamur. 314 2| posuimus, reuoluendum est a capite, ut ita dicatur: uniuersale 315 3| NON ETIAM GENUS.~ ~Istud capitulum sic intellige: OMNE QUOD 316 1| desidero cappam, et omnis cappa est haec uel illa, non tamen 317 3| potest, sed quia nominibus caremus, ponamus illa nomina b c 318 1| indiuiduum ex statu indiuidui carere praedicabilitate plurium.~ ~ 319 1| substantiae materia penitus formis careret, quod tale secundum illos ' 320 1| uniuersalium intellectus cassi et uani uidentur, soluat, 321 1| apparet ex eo quod nullo aureo castro permanente uere respondeo:~ ~ 322 1| naturam et diuisionem aequi<uo>cationis ad hominum impositionem.~ ~ 323 3| IGITUR. Ecce hic Porphyrius causam impositionis uniuersalium 324 Inc| ac diuisione diiudicatur causarum per quam scilicet assignare 325 Inc| multa bene agunt sed naturas causasque ignorant. Ut canis la<m> 326 Inc| laborantes conati sunt ad certas regulas argumentationes 327 2| manifesta sit, manifestum est certe, quid sit homo, et cum scitur 328 2| responsione, quia non magis certificatur quaerens per illud, et sic 329 1| ab<s>que ulla scilicet certitudine personae, sicut haec ipsa 330 1| tamen doctrinam faciunt et certitudinem, licet omnem dubitationem 331 2| uocabulum mihi, per quod sim certus de isto uocabulo homo et 332 3| sicut spiritus creator non circumscribitur loco, ita nec spiritus creatus. 333 1| in illis reperiatur loci circumscriptio. 'Incorporalia' uero circumscriptione 334 1| circumscriptio. 'Incorporalia' uero circumscriptione carent, cum eorum terminus 335 1| quid unaquaeque res, aperte clamat sermones esse uniuersales, 336 1| multitudo talis uno genere claudatur, quod eas ut conuenientes 337 1| ideo nulla determinatione clauditur?~ ~Quod autem circa uniuersalia 338 1| istarum significationum coartare uidentur quae harum conuenientius 339 2| qualitate extrinseca et matura cognita, ut: quis pater ille uirum 340 3| quarum licet non sit numerus cognitus nobis, numerabiles tamen 341 Inc| Felix qui potuit rerum cognoscere causas.~ ~[7] Sub philosophia 342 1| quibus usi sunt auctores, cognoscit non tantum illud <quod> 343 Inc| causis naturaliter bene cognoscunt. Sciunt enim quae herbae 344 2| de rebus agatur, tamen de cohaerentia nominum manere dubitatur. 345 1| sententiam <quae dicit> collectionem scilicet omnium substantiarum 346 3| quorum inferiora iunguntur, collectiua sunt, ipsa uero inferiora < 347 Inc| scientiam diuidendi, definiendi, colligendi partes logicae uocat atque 348 3| GENERALISSIMA NECESSE EST COLLIGERE MULTITUDINEM.~ ~DESCENDENTIBUS 349 4| qualitas', omnes manerias colligit, sicut cum dicitur: 'Omnis 350 3| uel niger uel medio colore coloratus; sed homo significat hominem, 351 1| diuersos esse in uerbis commemorat hoc modo: Aristoteles omnia 352 Inc| iuxta intelligentiam ipsius commendationem et euidentiam argumentationis 353 1| impositio uideamus.~ ~Non parum commodi uniuersalium impositio contulit. 354 4| fortasse compositionem Plato communem siue specialem uocauit, 355 1| uniuersales, hoc est naturaliter communicabiles pluribus, quod eandem rem 356 Inc| maiorem eorum cognitionem ad communiones eorum simul et proprietates 357 1| concedendae, cum per illas communitas essentia<e> ostendatur quae 358 7| singillatim pertractatis tandem ad communitates et ad differentias eorum, 359 Inc| facile sibi per exercitium comparat, ista uero in discretione 360 1| scientia per conceptionem comparata. Aristotelem, id est in 361 3| de pluribus ponitur ibi comparate, ueluti <ad> faciendam comparationem 362 3| album et non album talis comparatio non potest fieri.~ ~Dicunt 363 1| statum uero imaginis hominum comparatione posse formari.~ ~Sic ergo 364 3| comparate, ueluti <ad> faciendam comparationem inter duos dicimus: iste 365 1| speciebus quaestiones enodare compellimur, quas <nec> ipse Porphyrius 366 Inc| non inuenitur concedere compellunt cum saepe contraria in conclusionibus / 367 3| status speciales, quod bene competit uniuersali, quod solummodo 368 3| tractatui generis, ut illa duo compleant, quorum neutrum per se poterat. 369 4| ESSE AD NAVIGANDUM NON ERAT COMPLETIVUM SUBSTANTIAE NEC EIUS PARS 370 Inc| quidem sunt <quae> ex ipsa complexione, id est ex ipsorum terminorum 371 1| Horum quae secundum nullam complexionem dicuntur, singulum aut significat 372 Inc| rerum decipimur, ita et in complexionibus contingit. Sicut enim quam 373 Inc| uersipelles sophistae falsarum complexionum fallacias polientes sophisticis 374 7| constituendam, cum species numquam componat aliam speciem, ut gignat 375 1| assignandas definitiones et componendas. Et ita haec quinque ad 376 Inc| ei exposuerat, quam uim componendo ipse intendit. Duae itaque 377 Inc| subtilitate operibus mella componere natura instruxit, /506/ 378 4| similitudinem uerae constitutionis componi et confingi ab animo dicitur. 379 7| cum tamen simplex sit de composito. Cur itaque non est uerum:~ ~ 380 4| proprie forma subsequi habeat. Compositor namque nominum rerum naturas 381 Inc| simplicium sermonum, deinde compositorum necesse est inuestigare, 382 Inc| occultis causis ratione comprehendendis, de quibus illud Vergilii 383 Inc| qui causas occultas rerum comprehendere ac deliberare ualet. Occultas 384 2| status est res, aliquando non comprehenditur albedo et sessio, quia non 385 4| cum in numero totius pars comprehensa sit. Sunt itaque non diuersa 386 Inc| discretiones philosophi laborantes conati sunt ad certas regulas argumentationes 387 1| de pluribus praedicatur, concedat indiuiduum appellari.~ ~ 388 1| Vox est species~ ~non sunt concedendae, cum per illas communitas 389 1| omnibus praedicari de pluribus concederet.~ ~Sunt quidam qui cum nomina 390 1| uniuersalem et particularem esse concedunt, diuersis tamen respectibus; 391 4| est ex re intelligibile concepta per genus genus et differentiam.~ ~ 392 1| Doctrina est scientia per conceptionem comparata. Aristotelem, 393 1| multi alii innumerabiles conceptus sint, in quibus humana excogitatur 394 1| generum et specierum non concipiant res aliter esse quam sunt. 395 1| proprietatibus, id est non concipientes res ut accidentalibus formis 396 4| homo', cuiusdam rei formam concipio intelligibilem quasi ex 397 1| easdem res <alio> modo concipiunt. Sed intellectus uniuersalium / 398 Inc| argumentum sit idoneum ad conclusionem inferendam, id est ita adiunctum, 399 Inc| compellunt cum saepe contraria in conclusionibus /508/ colligi uideantur 400 1| Quibus illud Prisciani concordat, quod ait in Constructionibus:~ ~ 401 5| CANESCERE), QUARTUM UERO IN QUO CONCURRIT ET SOLI ET OMNI ET SEMPER ( 402 3| spiritus uel substantia confecta ex spiritu.~ ~Secundum autem 403 4| potius animali rationale confero. Tale est ac si dicatur 404 4| partes hominis, quale est: conficere hominem, naturaliter praecedendo 405 4| ostendi ex nihilo aliquid confici uel duo contraria <esse> 406 7| speciales status. Ad mulum conficiendum enim species non conueniunt, 407 4| constitutionis componi et confingi ab animo dicitur. Et secundum 408 Inc| reprehensionem. Nam sicut ualida confirmamus, ita inualida et sophistica 409 1| natiuitatem omnium.~ ~Isti confirmant suas sententias huiusmodi 410 3| indiuiduum, plures auctoritates confirmare uidentur. Una scilicet quod 411 3| Quae si esset, non tamen confirmaret praedictam argumentationem, 412 1| regulam illam argumentatio confirmatur. Apparet itaque eorum opinionem 413 1| deficeret ex breuitate siue confunderetur prolixitate, introductorium 414 3| CONTINENT ERGO. Quia confuse de supradictis egimus, breuiter 415 1| facere uideantur, sed potius confusionem, cum nulla res teste Boethio 416 3| quam aliud, tanto minus est confusum et magis stabile, id est 417 3| plura distributa colligi et congregari, scilicet praedicatione 418 4| sunt, quaecumque adeo sunt coniuncta, ut non solum hoc sit illud 419 4| intelligibilibus quibusdam aliis coniunctam, quam fortasse compositionem 420 Inc| uero ex propositionibus coniungantur, propositiones ex dictionibus, 421 4| intellectu, cum ex illis coniungatur, id est singulorum significationem 422 2| modis fit -- aliquando enim coniungitur per aliquam coniunctionem 423 4| repugnat, id est utrique consentit, actu uero nullam, quasi 424 4| habet eas sui constitutiuas, consequenter ostendit, quia animal nihil 425 3| hos autem euenit, ut haec consequentia sit bona:~ ~ Si Socrates 426 4| est secundum conuersionem consequentiae isto nomine, quod est deus, 427 1| intelligendae sint, diligenter considerandum est.~ ~Cum Aristoteles dicit 428 1| istarum rerum, id est de consideratione istorum uniuersalium -- 429 3| differentia numero solo.~ ~Consideratis quaestionibus quae erant 430 4| sicuti forma, quae in statua consideratur, ex prauis scilicet oculis, 431 1| substantiae definitionem considerauerit, uidebit nihil rectius posse 432 1| diligenter definitionem generis consideret, profecto illud quod praedicatur 433 1| pro indifferenti, id est consimili, intelligunt. Et cum dicunt 434 1| sola operatione naturae consistat?~ ~Itaque natiuitatis uocis 435 Inc| compositarum discretione consistens.~ ~[4] Multi enim sunt docti 436 1| appellare uidetur. Cui et illud consonat quod Boethius ait in Diuisionibus:~ ~ 437 1| non eiusdem naturae. Sed constans est quod non est multa non 438 4| CONSTANTIBUS etc. Quaedam res constant ex proprie materia et forma, 439 4| differentiis substantialibus constaret, iam ultima species inueniri 440 1| rerum quae in mente diuina constiterunt, antequam in corpora prodirent... 441 4| essentiam ipsius nominis non constituant, sed definitione eius dicitur < 442 6| corrumpere: substantiam quam constituebat, recessu suo destruere. 443 4| forma, cum essentiam humanam constituere habeant. Sed hoc nomen animal 444 4| differentias, ex quibus constituta EST HOMO, QUEMADMODUM ILLIC 445 4| constitutio ad similitudinem uerae constitutionis componi et confingi ab animo 446 7| uidetur. Oporteret enim constitutum sufficienter ex quinque 447 1| Prisciani concordat, quod ait in Constructionibus:~ ~ Quamuis quantum ad generales 448 1| per se dicitur.~ ~[3] Sic construe: Tentabo breuiter aggredi 449 3| actiones, cum non possint construi cum hoc nomine 'anima', 450 1| uocabuli necessarium tres consuetae significationes: pro ineuitabili 451 3| et ens, licet in specie contineatur; non enim ex causa impositionis 452 3| illorum continetur, illud quod continebit merulam uel coruum cum phoenice, 453 3| uel sub altero diuidentium continebitur. Sed prima substantia esse 454 3| QUIDEM INDIVIDUORUM VELUT EA CONTINENS, SPECIES AUTEM SUPERIORUM 455 5| nullum proprium actu separari contingat, ut dicit Boethius in Diuisionibus, 456 1| conuenit, quippe si formas contingeret a subiecta materia discedere, 457 3| Vel secundum quosdam unus continuus generis et speciei sit tractatus, 458 Inc| propositionum contrariarum et contradictoriarum ostendit quarum notitiam 459 3| ex subiectis rebus <non> contrahat. Et similiter secundum eum 460 Inc| dispositione, firmitudinem contrahunt. Locales uero sunt quibus 461 Inc| parte naturas propositionum contrariarum et contradictoriarum ostendit 462 4| erit, sicut inter has duas contrarias falsas:~ ~ Omnis homo est 463 3| Nulla igitur inter eos contrarietas, cum illud Porphyrius secundum 464 7| VERO, hoc est aliquid ex contrariis accidentibus est mixtum, 465 3| SEMPER IN MULTITUDINEM E CONTRARIO DIVIDUNT QUOD UNUM EST.~ ~ 466 1| numero, susceptibile<m> contrariorum. Necnon Porphyrius cum ait:~ ~ 467 5| Boethius sibimet, uidetur contrarius et, cum in Communitatibus 468 6| amittat, quem aduentu suo contulisset. /577/~ ~'Abesse' autem 469 1| commodi uniuersalium impositio contulit. Si enim omnibus hominibus 470 3| proprietates indiuidui uni conueniant, proprietates uero specierum 471 7| asino, numquam simpliciter conueniens perficeret mulum, quasi 472 1| similiter multitudo rerum conuenientium et habebit genus supra se, 473 1| coartare uidentur quae harum conuenientius hic possit accipi. Nam et 474 3| definitio /547/ hominis conueniret et quibusdam de illorum 475 1| existentia, quia est sonus. Conuersa<m> eius uero, scilicet quod 476 1| uocabulum est uox uel speciale. Conuersae harum, scilicet:~ ~ Vox 477 1| Utrumque istorum est aliquid~ ~conuersas uero istarum negamus omnino, 478 3| proprietates pro eo quod conuersim praedicantur. Unde Boethius 479 Inc| uero Analyticis tractat conuersiones propositionum quae ualeant 480 5| conuenire habent, quod mutuo conuerti possint. /575/~ ~Quaeritur 481 1| particulares substantias, plano conuincatur errore ex eo quod post subditur:~ ~ < 482 4| RATIONALE ET MORTALE EST CONVENIENTER ASSIGNABIMUS.~ ~DEFINIUNT. 483 3| SUPERIORIBUS (NEQUE ENIM CONVERTITUR).~ ~ASSIGNATIO etc. Hoc 484 5| PERHIBENT, QUONIAM ETIAM CONVERTUNTUR; QUICQUID ENIM EQUUS, ET 485 Inc| potest, nulla rerum natura cooperante. Verbi gratia:~ ~ Homo est 486 1| poterit nisi idem penitus copulare habeat. Dicatur igitur definitionem 487 1| oportet enim prius /524/ uni copulari et postmodum essentialiter 488 1| illud cuius definitum est copulatum.~ ~Si quis uero insistens 489 1| et quod per definitionem copulatur, scilicet praedicabilitatem 490 3| uariet et rem substantiae copulet. Veluti cum dicitur: Socrates 491 1| est copulatiuum nullo modo copulo. Quod euenit ideo, quia 492 5| esse, ut in homine habitus cordis et potentia non sedendi 493 Inc| non est chimaera uel homo cornutus~ ~Hic enim sola sermonis 494 1| indiscrete nominant. /527/~ ~'Corporale' enim pro discreto ponitur, 495 1| utrum genera et species sint corporales res an incorporales. Soluens 496 1| concipit substantiam cum corporeitate tantum, ita scilicet, ut 497 3| substantia est corpus uel corpores ut mixta naturae, ideo est 498 1| genera -- unum existens in corporibus quod sine illis subsistere 499 6| corrumpi dicitur recedens, corrumperet, quam tamen accidentalem 500 6| mors et corruptio, ex qua corrumpi dicitur recedens, corrumperet, 501 6| quod sicut rationalitas corrumpit animal rationale, sic quaelibet 502 6| post adesse absque omni corruptione non solum accidentalium,