IntraText Table of Contents | Words: Alphabetical - Frequency - Inverse - Length - Statistics | Help | IntraText Library |
Petrus Abaelardus Logica nostrorum petitioni sociorum Concordances (Hapax - words occurring once) |
bold = Main text Pars grey = Comment text
1003 1| utilitas. Si quis tantum seriem literae diligenter attendat, necessarium 1004 Inc| His itaque praelibatis litterae insistamus.~ ~ ~ ~ 1005 1| Solutis quaestionibus ad litteram redeamus.~ ~Haec supra < 1006 1| nos Deum inter substantias locare, cum omnis spiritus substantia 1007 1| etiam in illis reperiatur loci circumscriptio. 'Incorporalia' 1008 1| est, ubi saepe nonnullos locos sophisticos gratia exercendi 1009 3| sciendum est, quod istae locutiones sunt figuratiuae: anima 1010 1| fieri, in qua dubitatione ex locutionibus philosophorum inciderunt, 1011 Inc| duas habet partes, quas logice appellamus scientiam inueniendi 1012 4| Socrates modo taceat, modo loquatur.~ ~Illud etiam secundum 1013 1| genera et species nullo loquente non minus esse. Cum enim 1014 4| aliquis putaret quod de re loqueretur, addit: COMMUNIS ET SPECIALIS. 1015 1| Qui uero ad doctrinam loquitur et ad translationem quibus 1016 Inc| ueluti Caesar est materia Lucani quia in ipsum agit.~ ~[17] 1017 1| se facilis esse nec tamen lucide tractari.~ ~ MOX DE GENERIBUS 1018 5| conuenire uidetur. Nam et lupi canescere dicuntur. Sed 1019 3| sicut si ignoretur quid sit lux, ignorabitur, quid sint 1020 1| naturam -- de qua teste Macrobio Plato non est ausus dicere 1021 Inc| rerum naturis. Ethicam uero magistram honestatis uocamus. Logicam 1022 Inc| 00 ]~INCIPIUNT GLOSSULAE MAGISTRI~PETRI ABAELARDI SUPER PORPHYRIUM~ ~[ 1023 3| continere habeat, tum ex magna eorum inconstantia, cum 1024 Inc| Super Topica Ciceronis in magnis et maximis rebus operam 1025 3| HINNIBILE DE EQUUO, AUT MAIORA DE MINORIBUS UT ANIMAL DE 1026 3| DE HOMINE; MINORA VERO DE MAIORIBUS MINIME (NEQUE ENIM ANIMAL 1027 1| EST HUIUSMODI NEGOTIUM ET MAIORIS EGENS INQUISITIONIS. ILLUD 1028 2| rationale mortale. Et ideo male respondetur, quia idem poscitur 1029 4| differentia', quia de omni maneria tam subalternarum quam specialissimarum 1030 3| uocabulum significat /542/ maneriam, significat compositionem, 1031 2| est: an sit homo, quae cum manifesta sit, manifestum est certe, 1032 2| quae cum manifesta sit, manifestum est certe, quid sit homo, 1033 1| praedicetur, utpote de cygno et de margarita, et rationalitas de deo 1034 2| dicitur: 'quis natat in mari', quis ponitur pro quid.~ ~ 1035 7| nulla species diuersas habet materias, secundum quas diuersorum 1036 4| Proprie materia est quae materiatum tempore praecedit, sicut 1037 2| qualitate extrinseca et matura cognita, ut: quis pater 1038 Inc| Topica Ciceronis in magnis et maximis rebus operam suam consummare 1039 Inc| medicaminum experti solo usu bene mederi sciunt, nec tamen physicam 1040 Inc| bendo uulneribus optime medetur. Apes quoque mira subtilitate 1041 4| simpliciter immediata, cum semper mediatum et immediatum, ut Aristoteles 1042 Inc| discernendo, quia multi uim medicaminum experti solo usu bene mederi 1043 5| GEOMETREM, id est haec nomina medicus et geometer de sola specie 1044 Inc| mira subtilitate operibus mella componere natura instruxit, / 1045 1| intendit discutere, uerum et membra diuisionis quam quaerens 1046 7| composita ex pedibus et caeteris membris, quod falsum uidetur esse, 1047 3| id est formam ex naturali membrorum compositione procedentem, 1048 1| differentia?~ ~Sunt quidam, memini, qui differentiam assignantes 1049 4| Infinitum aliud secundum mensuram, aliud secundum tempus, 1050 1| Nous*, id est diuinae menti, attribuit, ideo fortasse, 1051 3| assignato, id est de qua mentio fit siue assignatio /543/ 1052 3| humo.~ ~Sed quia de anima mentionem fecimus, de ipsa aliquid 1053 4| genere, id est in re generis, mentitur, quia uerum est antecedens 1054 | meo 1055 3| quod non esset nisi una merula et unus coruus, an illud 1056 1| possit accipi. Nam et non minima necessitas haec praenosse 1057 Inc| ingenium quam exercitium ministrat.~ ~[9] Huius autem sunt 1058 3| MINORIBUS UT ANIMAL DE HOMINE; MINORA VERO DE MAIORIBUS MINIME ( 1059 3| DE EQUUO, AUT MAIORA DE MINORIBUS UT ANIMAL DE HOMINE; MINORA 1060 Inc| optime medetur. Apes quoque mira subtilitate operibus mella 1061 1| praedicabilitate plurium.~ ~Sed miror de tanto numerosae multitudinis 1062 3| diuersum numero ab illis. Mixtam substantiam uocamus compositum 1063 7| contrariis accidentibus est mixtum, ut medius color ex albo 1064 3| altius, tanto magis est mobile, instabile. Quanto uero 1065 4| aduerbiorum, quae proprie modi sunt. /561/~ ~ < ... >~ ~ 1066 4| secundum aliquem praedictorum modorum, sed magis secundum rerum 1067 4| praedicta diuisio uocis in modos. Tale est enim, ac si dicat: 1068 Inc| quia in ipsum agit.~ ~[17] Modus tractandi est talis: Horum 1069 1| substantialem conuenientiam monstrat.~ ~Qui etiam ubi dicit super 1070 3| est ad opus Aristotelis, more Aristotelico ponit aequiuoce, 1071 3| dicitur anima, non quod ipsa moriatur, sed ab effectu, quia mortem 1072 6| suo destruere. Aliquando mors et corruptio, ex qua corrumpi 1073 4| NON DIFFERUNT; SUMUS ENIM MORTALIA ANIMALIA ET NOS ET IRRATIONABILIA 1074 4| susceptione rationalitatis et mortalitatis et caeterarum differentiarum 1075 3| moriatur, sed ab effectu, quia mortem confert suo recessu. Unde 1076 4| Hae uero propositiones mouent quaestionem. Si enim dicamus 1077 1| tamen lucide tractari.~ ~ MOX DE GENERIBUS ET SPECIEBUS 1078 7| CUIDAM ASINO PERMISCETUR AD MULI GENERATIONEM, EQUUS AUTEM 1079 7| esse mulum et utrumque de mulo posse praedicari, quod est 1080 1| Diuisionibus:~ ~ Genus quodammodo multarum specierum similitudo est, 1081 1| miror de tanto numerosae multitudinis errore, quomodo per hoc 1082 1| praedicetur de pluribus et multos quorum unumquodque de pluribus 1083 7| diuersi. Talis enim similitudo multotiens assignatur, ueluti dicamus: 1084 1| primum quid deus esset mundo innotuit cum ad Samaritanam 1085 3| cras sit Socrates, saepe mutaret significationem, quod est 1086 3| quod 'semper' ex adiunctis mutat significationem. Cum dico: ' 1087 4| Et econtrario diuersum mutatione dicimus, quod in aliquo 1088 5| aliud assignare uoluit nisi mutuam conuersionem, et tale est 1089 3| uidet per oculum, odorat per narem.~ ~Item sciendum quod anima 1090 3| sed dicimus: oculus uidet, naris odorat, et est sensus: anima 1091 3| teste Boethio est similitudo nascentium.~ ~ PARTICULARIA VERO ET 1092 4| scilicet oculis, ex curuo naso et ex aliis quae pertinent 1093 4| ANIMALIUM HAEC QUIDEM APTA NATA SUNT AD NAVIGANDUM, ILLA 1094 2| etc. Et cum dicitur: 'quis natat in mari', quis ponitur pro 1095 1| uocamus, id est originem et natiuitatem omnium.~ ~Isti confirmant 1096 1| naturae consistat?~ ~Itaque natiuitatis uocis et sermonis diuersitas, 1097 5| HOC AUTEM EI SEMPER EST NATURALE; ET EQUO HINNIBILE). HAEC 1098 Inc| nigredine.~ ~[14] Hunc igitur naturalem tractandi modum logicae 1099 2| celeriter. Et harum aliae sunt naturales, id est per quas natura 1100 3| compositionem, id est formam ex naturali membrorum compositione procedentem, 1101 Inc| ethicam, logicam. Physicam naturarum dicimus scientiam, id est 1102 Inc| speculandis causis in rerum naturis. Ethicam uero magistram 1103 5| IAM RIDEAT SED QUOD APTUS NATUS SIT; HOC AUTEM EI SEMPER 1104 4| ENIM QUOD APTUM NATUM EST NAVIGARE ERIT HOMINIS DIFFERENTIA, 1105 Inc| itaque logica hic ordo est necessarius: Cum logica sit discretio 1106 1| accipi. Nam et non minima necessitas haec praenosse ut ad alia 1107 1| sessione occupatam uiderit, negabit substantiam albam esse sedentem?~ ~ 1108 1| conuersas uero istarum negamus omnino, scilicet:~ ~ Homo 1109 1| quia aliquis adsumptionem negare posset, ideo illam probat 1110 4| aliquid horum est~ ~nec ista negatiua: ANIMAL IPSUM NIHIL HORUM 1111 1| ALTISSIMUM ENIM EST HUIUSMODI NEGOTIUM ET MAIORIS EGENS INQUISITIONIS. 1112 1| quod sine illis existere nequit, ut albedo; aliud nunquam 1113 3| significatione alterius, et si nescitur significatio unius, ignoratur 1114 Inc| ui proprie intelligentiae nigredinem in substantia denotat, cum 1115 7| medius color ex albo et nigro, scilicet ex impermixtis 1116 1| dicens: breuiter, scilicet nimia breuitas maximam obscuritatem 1117 1| minus a genere et specie nominari possent. Sunt igitur genera 1118 3| uocabulum res subiectas nominat secundum hoc quod conueniunt 1119 4| illorum singulorum quantum ad nominationem, totum uero quantum ad intellectum.~ ~ 1120 4| rationale mortale 'homo' nominatur, quemadmodum aes formatum 1121 1| concedere oportet, quod non-uniuersale sit uniuersale et res quae 1122 1| referendum est, ubi saepe nonnullos locos sophisticos gratia 1123 | noster 1124 7| uniuersalia ex discretione nostra, quia cum audio 'Socrates' 1125 Inc| SUPER PORPHYRIUM~ ~[1] /505/ Nostrorum petitioni sociorum satisfacientes 1126 3| differentes, quas sua superiora notant ut conuenientes.~ ~ PARTICIPATIONE 1127 4| ex propositionibus per se notis, quarum una est, quod contraria 1128 1| utilia sunt. Qualiter autem notitia illorum quinque ad illa 1129 1| huiusmodi conceptiones, *Nous*, id est diuinae menti, 1130 1| non de quaerentibus, cum nullae quaerentes in hoc opere 1131 | nulli 1132 1| traditionem diuinam naturam nullis accidentibus subiectam esse, 1133 1| illam significant. Quare nullomodo sanum intellectum facere 1134 3| numerus cognitus nobis, numerabiles tamen sunt. Indiuidua uero 1135 4| substantiales inter accidentia numeramus eo, quod sint aduentitiae 1136 4| rationalitas uel haec potentia numerandi siue discendi geometriam 1137 4| dicimus, quorum diuersitas numerando ualet assignari. Quod nullo 1138 1| plurium.~ ~Sed miror de tanto numerosae multitudinis errore, quomodo 1139 1| conueniat.~ ~Quibus hoc obicimus: quod si hanc sententiam 1140 3| differentia quam de specie.~ ~Alia obiectio est, quod superfluus uidetur 1141 3| in tractatu speciei duae obiectiones fiunt. Quarum una haec est, 1142 1| substantia irrationalis? Quibus obiectis nullatenus refragari queunt 1143 1| arduis quaestionibus, et obscuritate implicatis abstinens, simpliciore 1144 1| scilicet nimia breuitas maximam obscuritatem inferre posset, iuxta illud 1145 1| Cum breuis esse laboro obscurus fio.~ ~Unde ne lector deficeret 1146 2| quandoque fit de proprietate occulta et ficta, id est quae sensu 1147 Inc| suam consummare dicit, in occultis causis ratione comprehendendis, 1148 1| et nigredine et sessione occupatam uiderit, negabit substantiam 1149 1| ut accidentalibus formis occupatas.~ ~Si quis opponat, quod 1150 1| etiam plura alia testimonia occurrere uidentur, quae res uniuersales 1151 4| EST, grauissima quaestio occurrit, quomodo scilicet uerum 1152 1| tria inuestiganda hoc loco occurrunt, de significatione scilicet 1153 4| consideratur, ex prauis scilicet oculis, ex curuo naso et ex aliis 1154 3| uel odorat; sed dicimus: oculus uidet, naris odorat, et 1155 3| id est aliquando exercens officium presbyteri, aliquando diaconi.~ ~ 1156 Inc| magnis et maximis rebus operam suam consummare dicit, in 1157 Inc| econuerso discreti sunt qui operandi gratiam non habent, et qui 1158 1| similitudinem dictus est. Postea operari res ipsas, quae a generalibus 1159 1| materiam assignat et utilitatem operis et modum scribendi introductorium 1160 3| contenta uno indiuiduo, quia opinabantur quidam, quod posset esse 1161 1| id est tantum sint in opinione ut chimaera; soluens uero 1162 1| De qua etiam sunt plures opiniones, cum alii aliter res uniuersales 1163 1| Spiritus est Deus.~ ~Oportebat nos Deum inter substantias 1164 1| Huic autem sententiae opponamus et sensum illorum diligenter 1165 3| presbyteri, aliquando diaconi.~ ~Opponit Boethius de sole et phoenice, 1166 2| dicentes, quod nihil ualet haec oppositio eo quod praecessiuam quaestionem 1167 4| supradictis et similibus eorum oppositiones friuolas esse apparet.~ ~ 1168 3| homo', sed determinans hanc orationem <non> esse accipiendam circa 1169 6| postmodum absit. Nisi enim hunc ordinem seruemus, ut scilicet prius 1170 Inc| sui, partes ipsius necnon ortum et originem eius.~ ~[2] 1171 1| quam doctrinam faciant ostendamus.~ ~Dicendum est igitur, 1172 1| quae res uniuersales esse ostendant.~ ~[10] Sunt alii qui intellectus 1173 3| definitionem pertractandam, ostendendum est, quid sit speciei definitio. 1174 4| generi in definitione speciei ostendentia differentiam unitorum in 1175 Inc| uel infirmitatum naturas <p>ractica quidem exercitati 1176 4| haec substantialis qualitas paria sunt; sed haec rationalitas 1177 4| assignari. Quod nullo modo parti et toti conuenit, cum nullo 1178 4| substantialibus differentiis participarent.~ ~Notandum aliud esse uegetationem, 1179 1| quarum sunt nomina sicut et participia. Eadem namque res ab uniuersali 1180 3| quosdam, quod Porphyrius hoc participium 'ens' pro uerbo suo posuit, 1181 1| particularia accidentia sed particulares substantias, plano conuincatur 1182 3| NUMQUAM IN ALIO QUOLIBET ERUNT PARTICULARIUM.~ ~INDIVIDUA QUOQUE. Superius < 1183 1| impositio uideamus.~ ~Non parum commodi uniuersalium impositio 1184 6| eorum recessum corruptionem patiatur, id est nullum generalem 1185 3| definitio.~ ~Sed prius de specie pauca dicamus. Ait enim Boethius 1186 7| prius erat composita ex pedibus et caeteris membris, quod 1187 3| tamen significatio unius pendet ex significatione alterius, 1188 1| cum exterioribus formis percipiunt, ita intellectus, aemulatores 1189 3| cum indiuidua frequentius pereant, quam indiuidua species, 1190 Inc| ex dictionibus, eum qui perfecte logicam scribit primum naturas 1191 2| definitione, sed appositum est ad perfectionem constructionis faciendam, 1192 2| utraque constructionis est perfectiuum. Vel aliter bene potest < 1193 7| numquam simpliciter conueniens perficeret mulum, quasi dicat: isti 1194 7| ASINO NUMQUAM CONVENIENS PERFICIET MULUM).~ ~DIFFERENTIA COMPONITUR 1195 5| HAEC AUTEM PROPRIE PROPRIA PERHIBENT, QUONIAM ETIAM CONVERTUNTUR; 1196 7| EST BIPES, NON SUBSTANTIAM PERIMIT SED AD QUOD NATUM EST SEMPER 1197 1| TRACTAUERINT, ET HORUM MAXIME PERIPATETICI, TIBI NUNC TEMPTABO MONSTRARE.~ ~[ 1198 1| etiam Aristoteles, princeps peripateticorum, per definitionem uniuersalis 1199 1| quod nullo aureo castro permanente uere respondeo:~ ~ Aureum 1200 5| non minus humana natura permaneret, si uultus hominis ad risum 1201 7| ENIM EQUUS CUIDAM ASINO PERMISCETUR AD MULI GENERATIONEM, EQUUS 1202 3| tertium membrum, scilicet permixta substantia, sicut homo compositus. 1203 1| quod est in rerum natura permutari debet, quod non minus consisteret 1204 3| inferos, id est: patitur perpetuam poenam.~ ~ < ... >~ ~ 1205 2| uniuersale. Sic nec causa nec perpetuum et similia. Unde cum dicitur ' 1206 Inc| continentiam Praedicamenta perscripsit. In prima uero parte Perihermeneias 1207 4| intelligenda est.~ ~ INTERIUS AUTEM PERSCRUTANTES ET SPECULANTES DIFFERENTIAM, 1208 4| conuenit. Et hoc est: sed qui perscrutantur inferius uel interius, id 1209 2| ut: quid est homo, aliae personales, ut illae, per quas quaeritur 1210 Inc| sunt docti in agendo non perspicaces in discernendo, quia multi 1211 4| differentiarum in rebus breuiter perstrinximus.~ ~Nunc de uocabulis dicendum 1212 1| logicam quam ad physicam pertin<er>et.~ ~Nunc autem tribus 1213 4| curuo naso et ex aliis quae pertinent ad compositionem. Corpus 1214 3| pertractata generis definitione pertractanda est speciei definitio.~ ~ 1215 3| ad speciei definitionem pertractandam, ostendendum est, quid sit 1216 3| Nunc autem pertractata generis definitione pertractanda 1217 7| Quinque propositis singillatim pertractatis tandem ad communitates et 1218 1| haec praenosse ut ad alia perueniatur, cum sine illis sciri non 1219 5| aliquo euentu, ad senectutem perueniens et actum illum habebit. 1220 5| etiam, qui ad senectutem perueniunt, actum illum habent, quod 1221 1| efficerentur. Ex quo scilicet pessimam haeresim incurrunt si hoc 1222 Inc| PORPHYRIUM~ ~[1] /505/ Nostrorum petitioni sociorum satisfacientes 1223 2| id est per quas natura petitur demonstrari, ut: quid est 1224 2| exponenda: quid est homo, id est peto, /539/ ut respondeatur tale 1225 Inc| INCIPIUNT GLOSSULAE MAGISTRI~PETRI ABAELARDI SUPER PORPHYRIUM~ ~[ 1226 Inc| et generis eius, scilicet philosophiae, declarationem de scientia 1227 3| substantiae, est homo. Quod a philosophis dicitur: suppositum animali 1228 3| quippe phoenix praeest huic phoenici, quod est indiuiduum, et 1229 3| statum, quod differentiae phoenicis conuenit, cum phoenix specialem 1230 3| speciei definitiones esse, ut placet Porphyrio. Quarum una haec 1231 5| homini non conueniat, quia et planetis. Sunt etiam fortassis plures 1232 1| particulares substantias, plano conuincatur errore ex eo 1233 1| Boethius Aristotelem et Platonem diuersos esse in uerbis 1234 5| proprium proprie, cum secundum Platonicos soli homini non conueniat, 1235 1| praedicati nominis esse Platonis declaro et aperio. Unde 1236 1| tamen ex socratitate uel platonitate neque ex aliqua re qua inter 1237 Inc| Necesse est autem eum qui plenarie doctrinam argumentationis 1238 3| praedicati praedicatur de plurali subiecti. Unde si omne indiuiduum 1239 3| GENUS UNUM, SPECIES VERO PLURIMAE (SEMPER ENIM IN PLURES SPECIES 1240 Inc| contingit. Sicut enim quam plurimos uideri pulchros contingit 1241 4| GENERE". HOMO ENIM AB ANIMALI PLUS HABET RATIONALE ET MORTALE.~ ~ 1242 3| id est: patitur perpetuam poenam.~ ~ < ... >~ ~ OMNE QUOD 1243 Inc| falsarum complexionum fallacias polientes sophisticis argumentationibus 1244 3| quia nominibus caremus, ponamus illa nomina b c etc. Phoenix 1245 3| in eadem significatione poneretur 'homo' et 'hominis'.~ ~Et 1246 3| diuisione uel sub aliquo illorum ponetur. Sed si cum eis ponatur, 1247 2| male respondetur, quia idem poscitur in responsione quod in inquisitione. 1248 1| res est hoc animal.~ ~Nunc positam sententiam breuiter exponamus. 1249 6| accipitur, nullam scilicet positionem subiecti faciens, ut unitas 1250 1| sententiis de uniuersalibus positis cum testimoniis ipsarum, 1251 3| subdit: MAGIS, id est melius possem dicere IN OMNIBUS.~ ~ CONTINETUR 1252 6| ut unitas est forma quae possibilis est adesse subiecto et abesse, 1253 2| est genus, hoc modo: Nam possum dicere: uox est quod praedicatur 1254 2| dici aliud crastina, aliud postcrastinum, sicut color praedicatur 1255 5| geometriam, cum homo sit posterior naturaliter et illa prior.~ ~ 1256 7| DE INDIVIDUIS, SECUNDUM POSTERIOREM VERO RATIONEM DE HIS QUAE 1257 1| et specierum omnino sit postponenda, quia genera et species 1258 2| quas in constitutione eius posuimus, reuoluendum est a capite, 1259 Inc| deliberant, sed <h>erbarum potentias uel infirmitatum naturas < 1260 1| quod singula facere non poterant.~ ~Quod uero de superfluitate 1261 3| compleant, quorum neutrum per se poterat. Hinc per has orationes: ' 1262 Inc| existimat:~ ~ Felix qui potuit rerum cognoscere causas.~ ~[ 1263 4| conficere hominem, naturaliter praecedendo ipsum.~ ~Tria autem dixi 1264 4| transit in hominem naturaliter praecedens hominem. Rationale enim 1265 2| ualet haec oppositio eo quod praecessiuam quaestionem potest dinosci: 1266 3| secundo dicens phoenicem esse praedicabilem de pluribus in natura, < 1267 3| indiuidua eo quod non sunt praedicabilia de pluribus, id est non 1268 1| definitio est copulata, scilicet praedicabilitas talis, cum ipsum adiectiuum 1269 1| ex statu indiuidui carere praedicabilitate plurium.~ ~Sed miror de 1270 1| definitionem copulatur, scilicet praedicabilitatem de pluribus, sed est illud 1271 4| namque formas, cuiuscumque praedicamenti sint, praeter substantiales 1272 2| diligentius Aristoteles in Praedicamentis, cum ait: quod aptum natum 1273 3| extremum et huic nomini 'praedicamentum', quod a praedicando dicitur, 1274 3| praedicamentum', quod a praedicando dicitur, cum a prima substantia 1275 1| sed significationem et praedicans communitatem, sicut est: 1276 1| et aperio. Unde illa uox praedicata a Boethio dignior pars propositionis 1277 4| speciem tractaret, nisi essent praedictae causae. Ante proprium et 1278 4| dicere non secundum aliquem praedictorum modorum, sed magis secundum 1279 4| Vel ut relatio fiat ad praedictum nomen secundum identitatem 1280 Inc| subtilitate intelligentiae praeeminentes in his quae sciunt, diligentem 1281 3| speciem esse; quippe phoenix praeest huic phoenici, quod est 1282 4| naturaliter ut materia proprie praeiaceat et post genus differentia 1283 1| homine tamquam materiam praeiacentem appellare uidetur. Cui et 1284 4| quae in genere denotatur, praeiacere oportet.~ ~Aliter de uocibus. 1285 2| praedicato positum ex singulis praemissis uariat suam significationem, 1286 4| intellectum habeat cum nomine praemisso, ut dicatur: sine ea, <scilicet> 1287 4| nomen in definitione uoluit praemittere et differentialia ei addere. 1288 1| non minima necessitas haec praenosse ut ad alia perueniatur, 1289 5| naturae est, quod, nisi praepediatur aliquo euentu, ad senectutem 1290 1| ambulatio adiaceant. Quod si praeponitur, intelligitur hoc modo: 1291 1| non' interpositum siue praepositum. Interpositum sic: in eo 1292 3| enumeratione differentiam praeposuerit speciei, cum etiam in communitatibus 1293 2| possibile et impossibile et praeteritum et futurum, quibus contingit, 1294 2| GENERE~ ~ < ... >~ ~Littera praetermissa quae satis in Glossulis 1295 1| uero de rebus insolutam praetermittat. Quam etiam dubitationem 1296 4| statua consideratur, ex prauis scilicet oculis, ex curuo 1297 7| uniuscuiusque speciei sic unum genus preadicatur, quod numquam plura, sed 1298 3| aliquando exercens officium presbyteri, aliquando diaconi.~ ~Opponit 1299 4| secundum effectum uel secundum pretium dicimus, quod idem ualet 1300 3| genus uel species.~ ~Solutio primi argumenti: Quod Porphyrius 1301 1| Quod etiam Aristoteles, princeps peripateticorum, per definitionem 1302 4| de uocabulis intendat in principio, tamen gratia uocabulorum 1303 Inc| Topica, Categorica, Analytica Priora -- gratia Secundorum Analyticorum 1304 1| substantiarum genus esse.~ ~Ostenso priori inconuenienti, scilicet 1305 Inc| conuenienter eliciuntur. In Prioribus uero Analyticis tractat 1306 1| astruere uidentur. Quibus illud Prisciani concordat, quod ait in Constructionibus:~ ~ 1307 3| est intelligenda, sicut in Prisciano frequenter inuenitur.~ ~ 1308 3| congruit illud, quod ait Priscianus:~ ~ Cursum lyncis quidam 1309 1| DE HIS AC DE PROPOSITIS PROBABILITER ANTIQUI TRACTAUERINT, ET 1310 1| constet genus esse commune. Probandum est ergo, quod non sit unum 1311 4| illas.~ ~ SED QUEMADMODUM PROBANT, POTESTATE QUIDEM OMNES 1312 4| dixit: 'duo', illis duobus probationem subiungit, quia genus bene 1313 1| attendit. Inde si postmodum procedat ita:~ ~ ...sed omnis homo 1314 3| naturali membrorum compositione procedentem, significat iterum physicam 1315 4| praedicetur. Sic et de corpore procedunt. Si enim corpus est subiectum 1316 1| Diuisionibus:~ ~ Genus in quasdam procreationes /513/ diuidi et multis speciebus 1317 1| constiterunt, antequam in corpora prodirent... etc.~ ~Et illud Boethii 1318 1| Familiarius assignabis proferendo speciem quam genus.~ ~Sed 1319 1| dici /515/ conuenit, id est proferri et praedicari proprie sermonum 1320 1| Scripturus de materia sua prohemium praemittit in quo et materiam 1321 1| simpliciter essentiam uel prolationem, sed significationem et 1322 1| breuitate siue confunderetur prolixitate, introductorium modum se 1323 3| quinque agit, sicut ipse in prologo insinuat dicens: Quemadmodum 1324 5| habitudine quam habet iam res promota in hominem, quod generi 1325 1| insistit, de quibus tale proponit inconueniens, quod disputatio 1326 4| ut formam. Similiter et proportionaliter dicit, quia 'homo' hoc nomen 1327 6| tractatibus aliorum diuisiones proposuerit, in hoc tractatu definitionem 1328 1| singulas substantias ita in propriae suae essentiae discretione 1329 1| fiebant iuxta usitatam et propriam nominum significationem. 1330 4| diuersitatem definitionum siue proprietatum, cum nulla possit reperiri 1331 1| exclusionem specialissimorum et propriorum <ualeat>, cum albedo uno 1332 2| Cuius quaestionis est proprius sensus, si de rebus accipiatur 1333 | Propterea 1334 4| inuestigatis caeteras diligenter prosequamur, ut omnium tam substantialium 1335 3| genere, ideo est addendum: proxime, id est affine. Nam species 1336 3| est affine. Nam species proximiores sunt generi quam indiuidua 1337 3| SPECIES AUTEM NEQUE DE PROXIMO SIBI GENERE NEQUE DE SUPERIORIBUS ( 1338 3| ac si dicatur: in duos proximos status speciales, quod bene 1339 3| utrumque. Nam coruus est proximus ad hunc coruum. Quod sit 1340 Inc| tantum consistit, quam quiuis puer facile sibi per exercitium 1341 Inc| enim quam plurimos uideri pulchros contingit cum tamen faciat 1342 1| illa? Aut cum haec anima punitur uel tristatur, et illa?~ ~ 1343 1| SUBSISTUNT SIVE IN SOLIS NUDIS PURISQUE INTELLECTIBUS POSITA SUNT 1344 Inc| Praedicamenta dirigatur. Quadrifaria tamen spargitur, quod satis 1345 5| philosophos, sed proprium quadrifarie.~ ~MEDICUM ESSE <VEL> GEOMETREM, 1346 1| intellectum recordamur. Quippe quaemadmodum sensus, qui duces sunt intellectus, 1347 3| homo compositus. Si autem quaeratur, an sit rationale animal, 1348 1| quaerentibus, cum nullae quaerentes in hoc opere tractentur 1349 1| est de quaesitis et non de quaerentibus, cum nullae quaerentes in 1350 4| differentia, superfluum est quaerere, cum de differentia ante 1351 4| constitutionem alia esset, quaereret, praemittit quaedam constare 1352 1| impositio eorum.~ ~Solet enim quaeri de significatione et intellectu 1353 1| coniectans, uidelicet quaestiones quaesitas tractans, id est dubitabiles 1354 1| merito sic expositum est de quaesitis et non de quaerentibus, 1355 1| quam uoluntatem haberem quaesiuit, et quaerenti eam determinaui. 1356 2| communia accidentia.~ ~Cuius quaestionis est proprius sensus, si 1357 2| est in responsione harum quaestionum, quia quaeuis significat 1358 2| harum quaestionum, quia quaeuis significat idem: quid uidet 1359 4| IDCIRCO QUONIAM NON EST TALIS QUALES SUNT QUAE SPECIFICAE DICUNTUR 1360 1| substantiam diuinam idem esse cum qualibet substantia, quam constat 1361 3| quia non habet aliquas qualitates. Corpus autem et loco et 1362 1| illae, cum eadem essentia qualitatis sit penitus nec in adiacentia, 1363 | quamdiu 1364 1| quam doctrinam faciant quamque commoda sit impositio eorum.~ ~ 1365 4| differentiae significant, rem quandam intelligibilem ab hoc nomine ' 1366 3| tantam uarietatem habeant quantam indiuidua. Tale est enim, 1367 1| substantiam aut qualitatem aut quantitatem... etc.~ ~Aperte ostendit 1368 1| inter substantias nec inter quantitates nec inter res aliorum praedicamentorum 1369 | QUAPROPTER 1370 1| defensiones, <uel aliter> ita ut quartam adnectamus quaestionem hoc 1371 3| secundo modo et tertio et quarto modo.~ ~PARTICULARIBUS etc. 1372 5| IN SENECTUTE CANESCERE), QUARTUM UERO IN QUO CONCURRIT ET 1373 1| sed indifferenter, ab<s>que ulla scilicet certitudine 1374 Inc| non diligenter tractantur queat intelligere. Quod facit 1375 1| obiectis nullatenus refragari queunt cum eadem substantia penitus 1376 | Quicumque 1377 1| SIT ET QUID DIFFERENTIA QUIDQVE SPECIES ET QUID PROPRIUM 1378 3| DESCENDENTEM IUBET PLATO QUIESCERE, DESCENDERE AUTEM PER MEDIA 1379 | quisque 1380 Inc| argumentorum tantum consistit, quam quiuis puer facile sibi per exercitium 1381 1| quocumque... etc.~ ~id est quodcumque habet illud in se in quo 1382 4| DIFFERENTIAM, DICUNT NON QUODLIBET EORUM QUAE SUB EODEM SUNT 1383 | QUOLIBET 1384 2| dicitur, scilicet pro coniungi quoquo modo et secundum hoc omnis 1385 | quos 1386 Inc| quamlibet scientiam dicimus nec quoslibet philosophos scientes uocamus 1387 Inc| infirmitatum naturas <p>ractica quidem exercitati non theorica 1388 1| ad similitudinem sensus ratiocinantur, <ut uidelicet si homo intelligatur 1389 1| respondendum arbitror quod si recte ratiocinari uolumus, <oportet> et singularum 1390 Inc| componendi quam dicimus ratiocinatiuam, alia discernendi composita 1391 4| IRRATIONABILIA SED ADDITUM RATIONABILE SEPARAVIT NOS AB ILLIS; 1392 4| SEPARAVIT NOS AB ILLIS; RATIONABILES SUMUS ET NOS ET DII SED 1393 3| Secundum autem alios rationabilius dici potest, quod haec diuisio: 1394 3| rationalis, id est habens animam rationalem, homo est mortalis, id est 1395 4| sic animal susceptione rationalitatis et mortalitatis et caeterarum 1396 1| uniuersalibus sententia rationi uicinior quae nec rebus 1397 5| namque proprium quod ad uim rationis non attinet, sine homine 1398 2| generis. Sed ut breuiter recapitulentur omnes differentiae huius 1399 6| ex qua corrumpi dicitur recedens, corrumperet, quam tamen 1400 4| speciei, quod ab ea non potest recedere, quin ipsa species corrumpatur. 1401 Inc| argumentationibus falsas pro ueris recipiat. Sicut enim ex similitudine 1402 4| albus'.~ ~Cum igitur non recipiatur haec affirmatiua:~ ~ Animal 1403 Inc| ut per id conclusio sit recipienda, illud uero minime. Hanc 1404 1| aliorum praedicamentorum recipiunt; sed cum audiunt 'diuinam 1405 3| supradictis egimus, breuiter recolligamus. A causa dicit hoc loco 1406 1| capimus, per intellectum recordamur. Quippe quaemadmodum sensus, 1407 1| considerauerit, uidebit nihil rectius posse dici substantiam quam 1408 3| opponitur: Si ad hoc esset redactum, quod non esset nisi una 1409 1| praedicari in quid et ea reddi per interrogationem facta< 1410 1| quaestionibus ad litteram redeamus.~ ~Haec supra <posita> de 1411 Inc| regulas argumentationes reducere ne quis indiscretus in argumentationibus 1412 3| quia ex isto /557/ adiuncto reduceretur ad priorem significationem, 1413 1| habentium et post in commune reducitur, aut in eodem tempore totum 1414 1| opinionem potius quam sententiam referendum est, ubi saepe nonnullos 1415 1| Quibus obiectis nullatenus refragari queunt cum eadem substantia 1416 4| scilicet> rationalitate. Vel ut relatio fiat ad praedictum nomen 1417 3| nomen 'filius' data sunt ex relatione, id est semper debent referri 1418 1| necessarium, quasi ad aliud relationem attendens utilitatem significat; ' 1419 3| nomina relatiua, quae ex relationibus conueniunt, non tantum ex 1420 4| possumus dicere, si uim relatiui pronominis ad identitatem 1421 4| diximus.~ ~Duobus itaque modis relatiuum pronomen accipi potest, 1422 3| ab incorporea et corporea relinquatur, quomodo ista: domus aliud 1423 3| DIFFERENTIIS; INFINITA, INQUIT, RELINQUENDA SUNT, NEQUE ENIM HORUM POSSE 1424 1| in hoc opere quae dubiae remanent nisi Porphyrius eas a dubitatione 1425 7| totum, sed eundem hominem remanere, si per idem fiat animae 1426 4| huiusmodi. Et definitiones etiam remouentur, quia nulla definitio est 1427 1| conuenit) genus ab indiuiduo remouere, cum idem prorsus indiuiduo 1428 3| dicendum est quod ideo non remouet, quod phoenix non sit prima 1429 7| pluribus animabus uegetata non reperiantur. Nec Socrates de pluribus 1430 1| auctoritatibus, scilicet plura loca reperimus, in quibus sermones uniuersales 1431 1| utique eadem in pluribus reperiretur.~ ~Cui sententiae opponitur. 1432 4| proprietatum, cum nulla possit reperiri quae sit substantialis. 1433 3| differentibus specie, quia non reperiuntur differentia specie, sed 1434 Inc| ita inualida et sophistica reprehendimus. Ita tamen scientia discernendi 1435 Inc| confirmationem argumentorum et reprehensionem. Nam sicut ualida confirmamus, 1436 6| quod eam ad esse suum non requirit. Omne namque subiectum formae 1437 4| potest, ut scilicet fiat resolutio pronominis simpliciter ad 1438 3| propositiones, quae sic resoluuntur: homo est rationalis, id 1439 1| concedunt, diuersis tamen respectibus; uniuersalem quidem in eo 1440 3| quia ad naturam rei non respexit, sed ad continentiam unius 1441 1| quaero. Quodsi sicut oportet, respondebit, quod homo ipso intelligatur, 1442 1| Quid uis?~ ~optime respondebo:~ ~ Aureum castrum~ ~quia 1443 1| quid est', plane ipsa quae respondentur sermones insinuat.~ ~Sed 1444 3| De ultima quaestione restat, scilicet: Substantia alia 1445 3| album praedicatur aequiuoce retentum in eadem significationeEns 1446 2| si eandem significationem retineat et <in> diuisione et in 1447 2| constitutione eius posuimus, reuoluendum est a capite, ut ita dicatur: 1448 5| RISIBILE; NAM, ETSI NON RIDET, TAMEN RISIBILE DICITUR, 1449 1| animal homo, uox, sonus a‘ris etc.~ ~Nota tamen quod haec 1450 5| innascitur. Homo uero sine risibilitate esse potest, cum non minus 1451 5| permaneret, si uultus hominis ad risum flexibilis non esset. Sed 1452 3| ergo species pereunt ut rosae, non ideo sunt infinitae, 1453 1| natura, sed indifferenter, ab<s>que ulla scilicet certitudine 1454 1| esset mundo innotuit cum ad Samaritanam loquens dicit:~ ~ Spiritus 1455 1| simpliciter. Qui tamen sani sunt, quia <secundum> eorum 1456 Inc| Nostrorum petitioni sociorum satisfacientes scribendae logicae laborem 1457 3| praedicationem terminorum sciamus disnoscere. Quod ideo determinat, 1458 1| dicere quid sit, hoc solum sciens quod qualis sit ab omnibus 1459 Inc| nec quoslibet philosophos scientes uocamus sed eos tantum qui 1460 3| quid. Primum enim <oportet> scire rem esse, antequam de ea 1461 Inc| Socrates est albus~ ~[12] In scribenda itaque logica hic ordo est 1462 Inc| sociorum satisfacientes scribendae logicae laborem suscepimus 1463 1| utilitatem operis et modum scribendi introductorium promittit.~ ~[ 1464 1| se seruare promittit in scribendo.~ ~[4] CUM SIT TAMEN ET 1465 Inc| eum qui perfecte logicam scribit primum naturas simplicium 1466 Inc| diligenter inuestigauit scripta sunt.~ ~[15] Intentio autem 1467 1| CONIECTANS.~ ~[1] /510/ Scripturus de materia sua prohemium 1468 4| est consequens.~ ~Solutio secundae argumentationis: Haec propositio: 1469 7| praedicari, de speciebus secundario. Maiorem namque notitiam 1470 4| namque nominum rerum naturas secutus est. Sicut enim generalem 1471 5| habitus cordis et potentia non sedendi etc. huiusmodi, cum substantiale 1472 1| negabit substantiam albam esse sedentem?~ ~Si quis uero dicat insistens 1473 1| eam penitus a substantiis seiungi.~ ~Sed si magis diuino iudicio 1474 3| qui sit caluus, simus, senex, Sophronici filius etc. 1475 1| intellectus eorum absque omni sensibilitate /528/ habentur, quia non 1476 1| Isti confirmant suas sententias huiusmodi auctoritatibus, 1477 1| et.~ ~Nunc autem tribus sententiis de uniuersalibus positis 1478 1| quid eaedem quaestiones sentiant, et de ordine quem Boethius 1479 1| Praeterea cum sola substantia sentiat, cum eadem sit penitus substantia < 1480 1| necesse est hunc uel illum sentiri eo quod omnis sit hic uel 1481 1| numquid cum haec anima sentit et illa? Aut cum haec anima 1482 1| enim inquiunt: Cum homo sentitur, necesse est hunc uel illum 1483 1| AN INCORPORALIA, ET UTRUM SEPARATA AN IN SENSIBILIBUS ET CIRCA 1484 4| SED ADDITUM RATIONABILE SEPARAVIT NOS AB ILLIS; RATIONABILES 1485 1| illius nullo modo genus sequatur. Aliter enim definitio illius 1486 1| utilitas. Si quis tantum seriem literae diligenter attendat, 1487 1| subsistit' de rebus ad sermonem transfertur per adiunctionem 1488 2| Et attende, quia ordo seruandus est in responsione harum 1489 1| introductorium modum se seruare promittit in scribendo.~ ~[ 1490 1| recte> medius terminus seruaretur et coniunctio terminorum 1491 6| Nisi enim hunc ordinem seruemus, ut scilicet prius adsit 1492 1| Quomodo introductorium modum seruet ostendit: ab arduis quaestionibus, 1493 1| albedine et nigredine et sessione occupatam uiderit, negabit 1494 2| alterius aliquid. Quod huic sessioni conuenit, quia haec sessio 1495 5| uidetur esse, cum iam Boethius sibimet, uidetur contrarius et, 1496 1| philosophos haec nomina ad se ipsa significanda transtulisse in hoc sensu:~ ~ 1497 1| intellectus solos a sensu, id est significantes rem non cum aliqua forma, 1498 2| uocabulis res diuersas numero significantibus, per quod excluditur hic 1499 3| influxum et effluxum, quia si significaret hanc substantiam, quae modo 1500 4| intelligibilem ab hoc nomine 'homo' significatam constituunt ut materia et 1501 3| aequiuoce retentum in eadem significationeEns autem non praedicatur uniuoce, 1502 3| aequiuoce, id est in diuersis significationibus. /552/~ ~Vel melius, quia 1503 2| conceditur esse eiusdem significationis cum hoc nomine corpus, fallitur. 1504 1| quandoque. Duae quoque istarum significationum coartare uidentur quae harum 1505 Inc| illis siue de rebus ab ipsis significatis.~ ~[16] Materia sunt illa 1506 2| quaeritur demonstrari, quid significetur a subiecto, ut: quid est