Pars, Liber

  1  Cap,     I|           melius ei contingere nihil potest. Nec id tamen eius amore
  2  Cap,     I|           sperari uel speratum amari potest, nisi prius credatur? Credi
  3  Cap,     I|          prius credatur? Credi autem potest, si non speretur uel ametur.
  4  Cap,     I|            uideri. Nam credi iam non potest quod uideri potest.~ ~Augustinus,
  5  Cap,     I|           iam non potest quod uideri potest.~ ~Augustinus, super Iohannem:~ ~  "
  6  Cap,     I|           nec argumentum quidem esse potest.~ ~[1.14] His itaque testimoniis
  7  Cap,     I|            docere uolumus exponi non potest, ut intelligatur? Quod diligenter
  8  Cap,     I|              quicquid uelit efficere potest. Unde Augustinus in Enchiridion:~ ~
  9  Cap,     I|           nisi quoniam quicquid uult potest, nec uoluntate cuiuspiam
 10  Cap,     I|           spiritu et littera:~ ~ Non potest facere iniusta, quia ipse
 11  Cap,     I|        possit omnia facere, sed quia potest efficere quicquid uult.~ ~
 12  Cap,     I|             est qui in aliquo decipi potest, nec penitus benignus qui
 13  Cap,     I|       uocatur; similitudo autem dici potest, etsi non multum id cuius
 14  Cap,     I|              nisi quia quicquid uult potest efficere, ut non scilicet
 15  Cap,     I|             id facere sicut uoluerit potest et benignissimus esse cognoscitur.
 16  Cap,     I|             sint. Solus quippe pater potest esse pater siue ingenitus,
 17  Cap,     I|            itaque una persona facere potest, et alia potest, et ideo
 18  Cap,     I|       persona facere potest, et alia potest, et ideo unaquaeque omnipotens
 19  Cap,     I|            sed non quicquid una esse potest uel cuiusmodi esse potest,
 20  Cap,     I|            potest uel cuiusmodi esse potest, necesse est alteram esse.~ ~[
 21  Cap,     I|        personis aeque omnia efficere potest, uerum etiam ipse solus
 22  Cap,     I|            in hoc diligentius accipi potest "per omnipotentiam pater",
 23  Cap,     I|              quia deus spiritus est, potest quidem uniuersaliter dici,
 24  Cap,     I|       appellatur quia patri et filio potest eadem appellatio conuenire.
 25  Cap,     I|               Multis exemplis doceri potest multarum rerum uocabula
 26  Cap,     I|           deus pater et deus filius, potest caritas nuncupari.~ ~[1.
 27  Cap,     I|       corporali locutione hoc accipi potest.~ ~[1.72] In eo quoque quod
 28  Cap,     I|           documentum trinitatis esse potest quam illud quod postea in
 29  Cap,     I|          uoluntatis, cuius nomen non potest humano ore narrari.~ ~Augustinus:~ ~
 30  Cap,     I|            quorsum isthaec? Quia non potest dubitari quin nostrae animae
 31  Cap,     I|            non inconuenienter accipi potest. Bene et beati spiritus
 32  Cap,     I|           nobis, alio molo intelligi potest quam mens soluta quaedam
 33  Cap,     I|               Animal quippe esse non potest nisi sensibile sit, cum
 34  Cap,     I|       praesentibus humanis animabus? Potest ex uno corpore innumeros
 35  Cap,     I|    quantumcumque sit obscurum latere potest. De copia huius fontis ipsa
 36  Cap,     I|              subsequeutibus conuinci potest hanc Eclogam de nullo ueraciter
 37  Cap,    II|      quorumlibet malicia contaminari potest.~ ~[2.6] Unde nec prophetiam
 38  Cap,    II|             Nam infirma ratio uideri potest quae, cum reddita fuerit,
 39  Cap,    II|            non solum uult, sed etiam potest.~ ~Idem, in II De doctrina
 40  Cap,    II|               Grammaticorum doctrina potest etiam proficere ad uitam,
 41  Cap,    II|              diuina intelligi pagina potest nec scriptura aliqua! Slc
 42  Cap,    II|              iusto homini deesse non potest, non ut malum agat, sed
 43  Cap,    II|             aperire quod uolumus non potest? Aut quid obest lignea,
 44  Cap,    II|            quid obest lignea, si hoc potest, quando nihil querimus nisi
 45  Cap,    II|               aut omnino aperiri non potest, illud uidelicet ineffabile
 46  Cap,    II|         aperiri omnino ab homine non potest, quid egerunt sancti patres
 47  Cap,    II|               perseuerare in eis non potest, exemplo, ut ait quidam,
 48  Cap,    II|         indicata non hceat. Ita ergo potest et hoc loco dictum uideri
 49  Cap,    II|           posterior aliquo modo dici potest? Amplius:~ ~ Omne, inquit
 50  Cap,    II|           est. Neque subiectum fieri potest. Forma enim est, formae
 51  Cap,    II|          habet qui mutari omnino non potest.~ ~Idem, supra:~ ~ Naturae
 52  Cap,    II|             Cuius, inquit, nomen non potest humano ore narrari.~ ~Ecce
 53  Cap,    II|            albedo nulla ratione esse potest nisi in subiecto corpore,
 54  Cap,    II|             ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo inuenire quid sit,
 55  Cap,    II|             pie tamen cauet, quantum potest, aliquid de illo sentire
 56  Cap,    II|            dicendus, facile conuinci potest ex ipsis scriptis omnium
 57  Cap,    II|              omnino formis subiacere potest, liquet nec inter substantias
 58  Cap,    II|          solus est et nemo aduertere potest cogitationes eius~ ~[2.82]
 59  Cap,    II|           Cunctae res difficiles non potest eas homo explicare sermone,
 60  Cap,    II|             in his uerbis uerus esse potest de praecessione dei et successione
 61  Cap,    II|          quod prima institutio rerum potest? Numquid enim illuminatione
 62  Cap,    II|               Tamen in quantum fieri potest, etiam in hac parte non
 63  Cap,    II|             Topicorum ait:~ ~ Rursum potest de eo quod est 'idem' fieri
 64  Cap,    II|               Quod tunc quidem fieri potest cum non solum hoc non est
 65  Cap,    II|             singulis rebus assignari potest, et unam numero atque essentialiter
 66  Cap,    II|               inquit maxime dubitari potest quaenam ei definitio possit
 67  Cap,    II|         uniuersali<bus> persona dici potest, sed in singularibus tantum
 68  Cap,    II|             ita hic definiri persona potest ut dicamus in deo personam
 69  Cap,    II|              materia sui ipsius esse potest, quamuis sit materia sigilli
 70  Cap,    II|        fallacia uel errore prouidere potest, et ita ueraciter cuncta
 71  Cap,    II|      unusquisque, hoc est omnis esse potest. Denique cum idem prorsus
 72  Cap,    II|           quam inter duos haberi non potest. Nemo enim, inquit, ad semetipsum
 73  Cap,    II|         sensum exprimere uel aperire potest, ut si dicam de filio "natus
 74  Cap,    II|              deo exiuit, nihil aliud potest haberi nisi quod dei est.~ ~
 75  Cap,    II|           aliquid et faciat, quia et potest illud adimplere et sollerter
 76  Cap,    II|          etlam caritatem habere dici potest. Sicut tamen in nobis cum
 77  Cap,    II|              enim ipsum "amare" dici potest potentem in aliquo uel sapientem
 78  Cap,    II|              relationem recte facere potest, nisi ubi res eadem, non
 79  Cap,    II|          spiritusque sapientiae, non potest audire, filio loquente,
 80  Cap,    II|           aut filium spiritu sancto, potest ex multorum similitudine
 81  Cap,    II|         esset cui daretur. Nam donum potest esse et antequam detur,
 82  Cap,    II|         datum fuerit nullo modo dici potest.~ ~[2.178] Quid itaque mirum,
 83  Cap,    II|               quia nequaquam dari ei potest uidetur qui semper eum habet
 84  Cap,    II|              habet et cui abesse non potest, hoc est cui necessario
 85  Cap,   III|             secum idem esse uel unum potest, nec ita alii concordare
 86  Cap,   III|             aliquod bonum habere non potest. Neque enim bonum esse poterit
 87  Cap,   III|            quod ille superari facile potest, immo impotentiae et debilitati
 88  Cap,   III|            quod minime suo resistere potest incommodo, et quicquid ad
 89  Cap,   III|          dicamus qui facile egrotare potest, hoc est non ualet facile
 90  Cap,   III|           sanatiuum dicatur quod non potest facile infirmari et durum
 91  Cap,   III|          infirmari et durum quod non potest leuiter secari. Sicut ergo
 92  Cap,   III|          uult operatur. Nam etsi non potest ambulare, tamen potest facere
 93  Cap,   III|           non potest ambulare, tamen potest facere ut ambuletur, hoc
 94  Cap,   III|           nisi quoniam quicquid uult potest, nec uoluntate cuiuspiam
 95  Cap,   III|           spiritu et littera:~ ~ Non potest facere iniusta, quia ipse
 96  Cap,   III|        possit omnia facere, sed quia potest efficere quicquid uult,
 97  Cap,   III|       dicitur quia posse  illius non potest inuenire non posse, dicente
 98  Cap,   III|               dimitti bonum esse non potest, quia bono nonnisi malum
 99  Cap,   III|           rationabilis causa subesse potest qua idem fieri et dimitti
100  Cap,   III|            deus facere uel dimittere potest nisi quod bonum est eum
101  Cap,   III|            hoc nec ipse illud facere potest.~ ~[3.29] Aut si quod bonum
102  Cap,   III|          quantum ipse ea bona facere potest.~ ~[3.31] Quam etiam rationem
103  Cap,   III|            omnia quae facit, quantum potest, egregia facere, nec ullum
104  Cap,   III|            debet. Quod si debet, non potest profecto iuste dimittere
105  Cap,   III|              solum quod facit facere potest, qui nihil facere potest
106  Cap,   III|             potest, qui nihil facere potest nisi quod ab eo fieri bonum
107  Cap,   III|             uel agere rationabiliter potest.~ ~[3.38] Quod diligenter
108  Cap,   III|            post ruinam suscitare non potest.~ ~Quae quidem uerba Ieronimi
109  Cap,   III|               uirginem suscitare non potest post ruinam'. Quod 'non
110  Cap,   III|           deum saluare eum?~ ~[3.40] Potest itaque deus facere quod
111  Cap,   III|            cum ea quae dimittere non potest, necessitate magis quadam
112  Cap,   III|            qui nihil contra rationem potest, profecto nullatenus consentire
113  Cap,   III|              modo pluuiam facere non potest quando eam facere non uult;
114  Cap,   III|             utique tempore id facere potest aut etiam uult, in quo id
115  Cap,   III|        possumus quae ille facere non potest, ut comedere uel ambulare
116  Cap,   III|               qui omnino peccare non potest, et cum a peccato cessamus,
117  Cap,   III|    Omnipotens dicitur non quia omnia potest, sed quia quicquid uult
118  Cap,   III|               sed quia quicquid uult potest, nec ullatenus uoluntatis
119  Cap,   III|           uoluntatis eius praepediri potest effectus.~ ~Ideoque quicquid
120  Cap,   III|              dici quia quicquid uult potest, manifeste ita eius potestatem
121  Cap,   III|          ipsum esse, id est quod non potest non esse. Si autem ita aliquid
122  Cap,   III|          tempore posse quod alio non potest, nec semper eum omnia aequaliter
123  Cap,   III|         incarnari olim quod modo non potest, cum nullatenus modo id
124  Cap,   III|       respondeo quod cum dicimus:~ ~ Potest facere aliquo tempore quod
125  Cap,   III|         tempore quod alio facere non potest~ ~duobus modis intelligi
126  Cap,   III|              habuit ita omnia semper potest quae aliquando potest, nec
127  Cap,   III|         semper potest quae aliquando potest, nec umquam aliqua sua potentia
128  Cap,   III|             diuersis, sensum uariat. Potest quippe quod dicitur~ ~ Deus
129  Cap,   III|             uerba faciunt "uult" et "potest", similiter cum eis sensum
130  Cap,   III|          uariantia. Si enim dicatur "potest deus id modo facere quod
131  Cap,   III|              id modo facere quod non potest postea facere" et ad uerbum "
132  Cap,   III|         postea facere" et ad uerbum "potest" aduerbia referantur, falsissimum
133  Cap,   III|           potuit incarnari" et "modo potest incarnatus esse", eiusdem
134  Cap,   III|         locale est, localiter moueri potest uel localiter alicubi teneri,
135  Cap,   III|              uel localiter contineri potest, nisi quod sui interpositione
136  Cap,   III|          rerum distantiam interualli potest facere, ueluti si alicui
137  Cap,   III|         incorporeum localiter moueri potest quia nec localiter alicubi
138  Cap,   III|           nec localiter alicubi esse potest; maxime uero deus qui ubique
139  Cap,   III|          loco ad locum transire, non potest, nisi unum deserendo locum
140  Cap,   III|      spirituale est, corporeum fieri potest. Sed in illa unione personae
141  Cap,   III|          caro sicut nec anima umquam potest fieri caro, quamuis in singulis
142  Cap,   III|             nequaquam haec illa esse potest quae nullas omnino partes
143  Cap,   III|              quantitate sui recipere potest. Quod et ipse dominus patenter
144  Cap,   III|             autem in aliud fieri non potest, nisi esse desinat quod
145  Cap,   III|              nihil conferre creatura potest. Unde ab omni mutabilitate
146  Cap,   III| dispositionis ordinatione contingere potest.~ ~[3.85] Sicut ergo deus
147  Cap,   III|             praeordinat ignorare non potest, ita nec eorum euentum potest
148  Cap,   III|        potest, ita nec eorum euentum potest non praescire. Quae igitur
149  Cap,   III|          numquid quoniam peccare non potest ideo liberum arbitrium habere
150  Cap,   III|          obici solet, facile refelli potest. Constat, inquiunt, diuinam
151  Cap,   III|          necesse sit. Non enim fieri potest ut ipse aliqua prouideat,
152  Cap,   III|      rationale et mortale est homo~ ~potest coniunctio, illis propositionibus
153  Cap,   III|           deus neque falli ullo modo potest, euenire necesse est quod
154  Cap,   III|       peccatum nullatenus esse bonum potest.~