Pars, Liber

  1  Cap,     I|    apostolus:~ ~ Fides inquit, est substantia sperandarum rerum, argumentum
  2  Cap,     I|      argumentum non apparentium.~ ~Substantia sperandarum rerum, hoc est
  3  Cap,     I|         Est enim fides sperandarum substantia rerum... etc.~ ~profecto
  4  Cap,     I|         Est enim fides sperandarum substantia rerum,  argumentum non apparentium,
  5  Cap,     I|            autem fides sperandarum substantia rerum, quae non uidentur.
  6  Cap,     I|          eadem penitus diuinitatis substantia tres personae credantur,
  7  Cap,     I|       natura, unum tam numero quam substantia sunt; sed iuxta eorum proprietates
  8  Cap,     I|           id est eadem sit penitus substantia quae et ille, non persona.
  9  Cap,     I|            sicut eadem prorsus est substantia, ita indifferens est gloria
 10  Cap,     I|            et indiuidua permanente substantia trinitas personarum queat
 11  Cap,     I|           ipsum dei de ipsa patris substantia esse dicitur; quod est filium
 12  Cap,     I|           aeternaliter ex ipsa mea substantia es; nam quia in aeternitate
 13  Cap,     I|    generatur; et sapientia in ipsa substantia siue essentia potentiae
 14  Cap,     I|          sapientiam ex ipsa patris substantia, in qua est, gigni Tale
 15  Cap,     I|          in illa spirituali diuina substantia. "Excogitare" dicitur deus,
 16  Cap,     I|         indiuidua et incommutabili substantia consistere perhibet, ac
 17  Cap,     I|           se habere ut ipsa animae substantia et indiuidua et quodammodo
 18  Cap,     I|           in seipso simplex omnino substantia est et ex natura diuinitatis
 19  Cap,     I|          in suo statu perseuerante substantia itemque alia quae inseparabilis
 20  Cap,     I|         eadem et diuersa concurrat substantia, addit, his duobus in ipsa
 21  Cap,     I|            et indiuidua sit in sua substantia et diuidua secundum effecta.
 22  Cap,     I|       spiritus ipse et idem sit in substantia cum deo et noy, id est cum
 23  Cap,     I|           est, ex diuidua constare substantia, uerum etiam ea per temporum
 24  Cap,     I|          in suo statu perseuerante substantia.~ ~Sed quod uariabilis per
 25  Cap,     I|          mixtum ex indiuidua in se substantia et diuidua per coniugationem
 26  Cap,     I|           nota definitio animalis "substantia animata sensibilis". Quis
 27  Cap,     I|            nasci" uero, hoc est de substantia ipsa patris existere, proprium
 28  Cap,    II|         penitus ac simplici diuina substantia, et de generatione uerbi
 29  Cap,    II|    personis et ab ipsa diuinitatis substantia constituit, ut uidelicet
 30  Cap,    II|         ipsa non sit. Eadem itaque substantia simplex omnino atque indiuidua
 31  Cap,    II|         ista nominis trinitas sine substantia personarum, sicut sabelliani
 32  Cap,    II|            atque indiuidua penitus substantia, nullus ibi rerum numerus
 33  Cap,    II|        possimus, sed eadem penitus substantia simplex omnino atque indiuidua
 34  Cap,    II|       dictum est, trium personarum substantia sit, nec ulla ab inuicem
 35  Cap,    II|       rebus destructis. Unde etiam substantia quasi "subsistentia" dictae
 36  Cap,    II|         Est tamen sine dubitatione substantia, uel, si melius hoc appellatur,
 37  Cap,    II|        iuxta philosophos ipse deus substantia sit dicendus, facile conuinci
 38  Cap,    II|          aptari non possint, cuius substantia nec accidentibus uariari
 39  Cap,    II|             conceperit. Neque enim substantia non est deus, si uere subsistentiae
 40  Cap,    II|        ipso attendamus. Nec rursus substantia est, si usitatam nominis
 41  Cap,    II|            argumento deus non esse substantia ostenditur aperte quo Boethius,
 42  Cap,    II|         substantiam his uerbis:~ ~ Substantia est quae omnibus accidentibus
 43  Cap,    II|        subiecta est; albedo igltur substantia non est.~ ~[2.81] Ipse quoque
 44  Cap,    II|     dicimus. Absurdum est autem ut substantia relatiue dicatur. Omnis
 45  Cap,    II|         simplices proprie dicuntur substantia.~ ~Item:~ ~ Nefas est autem
 46  Cap,    II|             atque illa bonitas non substantia sit uel potius essentia,
 47  Cap,    II|         quod proprie dicitur, siue substantia quod abusiue, utrumque ad
 48  Cap,    II|        essentia trinitas una etiam substantia.~ ~De quo etiam Iob loquitur:~ ~
 49  Cap,    II|            pacto una creditur esse substantia, cum non dicatur una esse
 50  Cap,    II|          penitus in deo permanente substantia uel essentia, aliqua ibi
 51  Cap,    II|         nec aliquid de ipso est de substantia alterius, ut hic homo et
 52  Cap,    II|         integro exprimunt esse, ut substantia corporea corporis, uel aptum
 53  Cap,    II|          Verbi gratia, hic homo et substantia est et corpus et animatum
 54  Cap,    II|           numero uel essentialiter substantia quod corpus uel animatum
 55  Cap,    II|            uno homine qui simul et substantia est et corpus, uel singula
 56  Cap,    II|     naturae rationabilis indiuidua substantia. Sed nos hac definitione
 57  Cap,    II|             ita in una diuinitatis substantia pater et filius et spiritus
 58  Cap,    II|           enim alia res numero uel substantia est pater quam filius uel
 59  Cap,    II|        contingit, iam in una aeris substantia tria sunt proprietate diuersa,
 60  Cap,    II|             ita ex ipsa dei patris substantia filius habet esse, et secundum
 61  Cap,    II|      aereum sigillum de ipsa aeris substantia uel essentia dicitur esse,
 62  Cap,    II|         ita et diuina sapientia de substantia diuinae potentiae dicitur
 63  Cap,    II|         quandam quod est filium de substantia patris esse uel ab ipso
 64  Cap,    II|    philosophos idem est ipsa solis substantia quod est eius splendor aut
 65  Cap,    II|           praecedit -- magisque de substantia solis calor esse uitletur
 66  Cap,    II|         filium qui de ipsa proprie substantia patris est quam ad spiritum
 67  Cap,    II|        eius riuum quorum est eadem substantia, ad diuinae generationis
 68  Cap,    II|            exemplum, ubi eadem est substantia generantis et geniti, inducente.
 69  Cap,    II|           arbitror, ex ipsa patris substantia uel essentia proprie esse
 70  Cap,    II|             hoc est ex ipsa patris substantia esse proprie dicitur, tamquam
 71  Cap,    II|            genitum a patre quod ex substantia patris esse.~ ~[2.125] Hinc
 72  Cap,    II|       patre unigenitum, hoc est ex substantia patris, deum ex deo, lumen
 73  Cap,    II|              supposuit "hoc est ex substantia patris", nequaquam congrue
 74  Cap,    II|          uidetur nisi hoc loco "ex substantia patris" esse sic accipiatur
 75  Cap,    II|          sensum. Unde hoc loco "ex substantia patris", ut quod praemissum
 76  Cap,    II|      tamquam idem sit hoc loco "ex substantia patris", esse quod "unigenitum
 77  Cap,    II|       tamquam exponens quid sit ex substantia patris esse, hoc est ex
 78  Cap,    II|        Christo ait:~ ~ Deus est ex substantia patris ante saecula genitus,
 79  Cap,    II|            genitus, et homo est ex substantia matris in saeculo natus.~ ~
 80  Cap,    II|     saeculo natus.~ ~Nisi enim "ex substantia matris" intelligat natum
 81  Cap,    II|    intelligat natum esse sicut "ex substantia patris" genitum esse, nequaquam
 82  Cap,    II|     possumus dominum Iesum ita "ex substantia matris" esse sicut ipse
 83  Cap,    II|            esse sicut ipse est "ex substantia patris". Quippe non ita
 84  Cap,    II|             Quippe non ita est "ex substantia matris" ut ita sit ex matre
 85  Cap,    II|          unius substantiae uel una substantia sit cum matre, immo ut caeteri
 86  Cap,    II|         Sin autem quod dicitur "ex substantia patris" uel "ex substantia
 87  Cap,    II|         substantia patris" uel "ex substantia matris" ad natiuitatem referamus,
 88  Cap,    II|          dicitur filius, ita et ex substantia utriusque dicendus est esse,
 89  Cap,    II|            et filius, non tamen ex substantia patris ita esse dicitur
 90  Cap,    II|            cum illo esse, aliud ex substantia illius esse. Quippe et pater
 91  Cap,    II|       spiritu sancto, nec tamen ex substantia filii uel spiritus sancti
 92  Cap,    II|        Quamuis etiam eadem penitus substantia sit patris quae et filii
 93  Cap,    II|             non tamen ideo, cum ex substantia patris filius esse dicatur,
 94  Cap,    II|         filius esse dicatur, et ex substantia spiritus sancti esse conceditur.
 95  Cap,    II|          aliud intelligi filium ex substantia patris esse quam ab eo genitum
 96  Cap,    II|           quam spiritum sanctum de substantia patris esse in hoc accipiat
 97  Cap,    II|            si aliud sit dicere "de substantia patris", aliud "ex substantia
 98  Cap,    II|      substantia patris", aliud "ex substantia patris". Nec etiam concedendum
 99  Cap,    II|       quandoque in eodem sensu "ex substantia patris" et "de substantia
100  Cap,    II|          substantia patris" et "de substantia patris" ita ponantur, ut
101  Cap,    II|           2.129] Proprie tamen "ex substantia patris", sicut exposuimus
102  Cap,    II|         quis uelit, intelligat "de substantia patris" uel "ex substantia
103  Cap,    II|         substantia patris" uel "ex substantia patris"; nobis tamen ad
104  Cap,    II|           idem penitus sit deus et substantia dei, non tamen idem est
105  Cap,    II|      apostoli ex quo omnia, et "ex substantia dei esse". Sic et cum omnino
106  Cap,    II|         ipsa, ut dictum est patris substantia.~ ~[2.142] Ad hanc fortasse
107  Cap,    II|      formata ex ipsa suae materiae substantia dicitur esse. Non tamen
108  Cap,    II|        imaginis, quae in ipsa eius substantia iam erat formam illi tribuat,
109  Cap,    II|      determinat:~ ~ Quamuis in sua substantia sit spiritus filii et intelligatur
110  Cap,    II|         enim flatus ille corporeus substantia spiritus sancti fuit, sed
111  Cap,    II|             non aliunde sed de sua substantia~ ~non de aliena sed de sua
112  Cap,    II|             non aliunde sed de sua substantia". Sed et secundum hoc quod
113  Cap,    II|            nascendo ex ipsa patris substantia est. Spiritus uero sanctus
114  Cap,    II|   exemplorum refelli. Solis quippe substantia et splendida est et illuminabilis,
115  Cap,   III|            ac simplici diuinitatis substantia, iuuat in huius summi boni
116  Cap,   III|            habere incorporea queat substantia. Quibus quidem obiectis,
117  Cap,   III|          eius corporea et compacta substantia.~ ~[3.21] Non absurde tamen
118  Cap,   III|         uidelicet spiritualis illa substantia dei, quae hominem assumpsit,
119  Cap,   III|            Prius autem spiritualis substantia erat quae corporeae nostrae
120  Cap,   III|          accipiendum est ut diuina substantia humanae sociari in personam
121  Cap,   III|   discretarum, ut nequaquam altera substantia in alteram conuertatur propter
122  Cap,   III|            factam. Alia quippe est substantia uel natura quae assumpta
123  Cap,   III|          tres personae sunt et una substantia, ita econtrario in Christo
124  Cap,   III| diuersitatem personarum in una dei substantia demonstraret, ait:~ ~ Fides
125  Cap,   III|          Sicut ergo in deo una est substantia sed diuerss personae ita