Pars, Liber

 501  Cap,     I|            diuersa triplici colore tibi, in effigie uidelicet tua, circumdo,
 502  Cap,     I|                 circultum altaris, quasi in omnibus ternarii numeri
 503  Cap,     I|              solutos quatuor. amoulantes in medio ignis et species quarti
 504  Cap,     I|                  inferre testimonium, ut in quatuor regum auctoritate
 505  Cap,     I|                 196] Ait itaque Dindimus in I ad Alexandrum epistola,
 506  Cap,     I|        aequiparanda uidetur. Unde et hos in exemplum abstinentiae beatus
 507  Cap,     I|                  de quibus inter caetera in 11 Contra louinianum meminit
 508  Cap,     I|              Bardesenes, uir babylonius, in duo dogmata apud indos ginnosophistas
 509  Cap,     I|                 pacemque prouinciae suae in illorum praecibus arbitrari
 510  Cap,     I|                 ipso ad Paulum apostolum in IV scribens epistola:~ ~
 511  Cap,     I|           misisti. Spiritus enim sanctus in te  supra excelsos sublimior
 512  Cap,     I|               diuersitate naturarum quae in ipso sunt, diuinae scilicet
 513  Cap,     I|             fidemque nostram et suam, ne in aliquo uacillaret, tam de
 514  Cap,     I|           Siluestro papa uigesimi et eum in illa persecutione christianorum,
 515  Cap,     I|          persecutione christianorum, qua in Iohannem papam caeterosque
 516  Cap,     I|               Symacho occubuisse. De quo in Gestis pontificum necnon
 517  Cap,     I|              Gestis pontificum necnon et in Libro miraculorum beati
 518  Cap,     I|           gothorum interfecit.~ ~[1.200] In Gestis quidem ita scriptum
 519  Cap,     I|            abscondi corpora praecepit.~ ~In Libro autem miraculorum
 520  Cap,     I|                uidelicet atque Boethium, in carcere gladio transuerberauit.~ ~[
 521  Cap,     I|                  quam gentes, si cum hos in caeteris doctores habeant,
 522  Cap,     I|               caeteris doctores habeant, in salutem animae, cuius fundamentum
 523  Cap,     I|             gentibus, nonnulli ex iudeis in hoc quoque a doctoribus
 524  Cap,     I|                trinitatis recognouerunt, in uno corpore aecclesiae quasi
 525  Cap,     I|               graecos latini, qui, sicut in disciplinis saecularium
 526  Cap,     I|             imitati sunt graecos, ita et in uera fidei doctrina ab ipsis
 527  Cap,    II|                et sanctorum patrum quasi in auctoritatem induximus,
 528  Cap,    II|                  ait:~ ~ Quod queris cur in opusculis nostris saecularium
 529  Cap,    II|          euolueres. Quis enim nesciat et in Moyse ac prophetarum uoluminibus
 530  Cap,    II|                 aliqua respondisse? Unde in exordio prouerbiorum commonet
 531  Cap,    II|                 bestiae. uentres pigri". In alia quoque epistola Menandri
 532  Cap,    II|              malae". Et apud athenienses in Martis curia disputans,
 533  Cap,    II|     inscriptionem fortuitam arte torquet in argumentum fidei. Didicerat
 534  Cap,    II|                mucrone truncare. Legerat in Deuteronomio rmulieris captiuae
 535  Cap,    II|         israelitam facere cupio? Si quid in ea mortuum est idolatrie,
 536  Cap,    II|                  et caeterorum qui omnes in tantum philosophorum doctrinis
 537  Cap,    II|                  libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas,
 538  Cap,    II|              caeteros tractatores quorum in quibusdam libros aecclesia
 539  Cap,    II|                 electurus, assumo multos in manu, ut a multis multa
 540  Cap,    II|         haereticus? Quid ad me qui illum in plerisque haereticum non
 541  Cap,    II|               filium et spiritum sanctum in commentariis Isaiae seraphin
 542  Cap,    II|             interpretationem et Homelias in Iob ex libris eius transtulit,
 543  Cap,    II|              libris eius transtulit, sit in culpa  Vercellensis Eusebius
 544  Cap,    II|                 haeretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet
 545  Cap,    II|                 uir discretissimus grana in paleis et margaritam caeteris
 546  Cap,    II|                  quandoque praeciosiorem in sterquilinio deprehendere,
 547  Cap,    II|          sterquilinio deprehendere, quam in ornamento regio tamquam
 548  Cap,    II|              prauorum inquinari, cum aut in nomine trinitatis infideles
 549  Cap,    II|              dicere "dominus Iesus" nisi in spiritu sancto.~ ~Nec prophetiam
 550  Cap,    II|                  quidem et stella statim in ortu ipsius apparentibus,
 551  Cap,    II|                ortu ipsius apparentibus, in morte uero sole obscurato,
 552  Cap,    II|      resurgentium multisque apparentium, in resurrectione terrae motu
 553  Cap,    II|                cum uisione angelorum, et in ascensione nube eum suscipiente,
 554  Cap,    II|               nobis exigat qui pro nobis in mundo condidit uniuersa.
 555  Cap,    II|                   mare et omnia reptilia in eis.~ ~[2.8] Legimus etiam
 556  Cap,    II|               eis.~ ~[2.8] Legimus etiam in Vita Pauli eremitae a beato
 557  Cap,    II|            communem deum depreceris quem in salutem mundi olim uenisse
 558  Cap,    II|               olim uenisse cognouimus et in uniuersam terram exiit sonus
 559  Cap,    II|             uerba asinae Balaam et uoces in aere factae, sicut de baptizato
 560  Cap,    II|              magis essent aduersi, minus in laude eius inuenirentur
 561  Cap,    II|                 suspecti; et probabilius in laude cuiuslibet testimonium
 562  Cap,    II|              quam amici, sicut econuerso in crimine. Unde et cum Iosephi
 563  Cap,    II|               legimus, plurimum ad fidem in eo commouemur; et cum audimus
 564  Cap,    II|               non sustinuerunt, quasi et in his retractandis aliquam
 565  Cap,    II|         rationibus dissoluerent, si quis in eis illaquearetur, addiscerent.
 566  Cap,    II|                   ut haeretica illa quae in libris Periarches Origenes
 567  Cap,    II|           inductis recte arguat, nisi et in culpam mecum sanctos doctores
 568  Cap,    II|            culpam mecum sanctos doctores in hoc ipSO trahat? Quae enim
 569  Cap,    II|                 ut ait beatus Augustinus in VIII De ciuitate dei:~ ~
 570  Cap,    II|            paucis posset intelligi, quod in illo scilicet "uiuimus mouemur
 571  Cap,    II|                  inducens. De quibus, ut in eodem ipse Augustinus praemiserit,
 572  Cap,    II|             notum est dei manifestum est in illis Deus enim illis manifestauit"...
 573  Cap,    II|              quidem uerba apostoli nobis in sequentibus exponenda occurrunt.~ ~[
 574  Cap,    II|                  quippe controuersia, ut in Rhetoricis suis Tullius
 575  Cap,    II|                suis Tullius meminit, aut in scripto aut in ratione uersatur,
 576  Cap,    II|              meminit, aut in scripto aut in ratione uersatur, et beato
 577  Cap,    II|              beato attestante Augustino, in omnibus auctoritatem humanae
 578  Cap,    II|           rationi conuenit, maxime autem in his quae ad deum pertinent
 579  Cap,    II|              clipeum opponere curauimus, in eo quidem confisi qui suos
 580  Cap,    II|            loquamini: dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini.~ ~
 581  Cap,    II|                 quam haeretici impetunt, in eos conuerso robur eorum
 582  Cap,    II|             aciesque argumentorum suorum in domino dissipemus, ut iam
 583  Cap,    II|          diuersitate scilicet personarum in una et indiuidua penitus
 584  Cap,    II|              docere, haec docet discere. In hac seipsa ratio demonstrat
 585  Cap,    II|                sed etiam potest.~ ~Idem, in II De doctrina christiana,
 586  Cap,    II|              discutienda quae frequenter in naturis numerorum inuestigamus,
 587  Cap,    II|             omnia genera questionum quae in sanctis libris sunt penetranda,
 588  Cap,    II|                est".~ ~[2.20] Qui rursus in eodem, cum in ipsis philosophorum
 589  Cap,    II|                 Qui rursus in eodem, cum in ipsis philosophorum dictis
 590  Cap,    II|           tamquam iniustis possessoribus in usum nostrum uendicanda.
 591  Cap,    II|                  eos inueniuntur.~ ~Item in eodem, de philosophis:~ ~
 592  Cap,    II|             quemadmodum illa quae dabant in Christi obsequium redderentur.~ ~[
 593  Cap,    II|                  sophiam conuersus, quae in philosophicis de deo legerat
 594  Cap,    II|             inter maxima dona dei semper in terris effloruerunt, auctorem
 595  Cap,    II|                 Attendebat et illud quod in Aecclesiastico scriptum
 596  Cap,    II|           antiquorum exquiret sapiens et in prophetis uacabit. narrationem
 597  Cap,    II|               nominatorum conseruabit et in uersutias parabolarum simul
 598  Cap,    II|                 prouerbiorum exquiret et in absconditis parabolarum
 599  Cap,    II|            meminimus, testante Ieronimo, in ipso statim~ ~ Prouerbiorum
 600  Cap,    II|           abducunt. -- De utrisque autem in promptu sunt sanctorum testimonia
 601  Cap,    II|                 plebibus, et aliis locis in quibus necessitas occurrerit,
 602  Cap,    II|          habentes, dogmata doceant, quia in his maxime diuina manifestantur
 603  Cap,    II|             tenere Virgilium, et id quod in pueris necessitatis est,
 604  Cap,    II|                 necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis.~ ~
 605  Cap,    II|                   ait apostolus, "filios in disciplina et correptione
 606  Cap,    II|              sumptibus eruditos, et quod in corbonam pro peccato quilibet
 607  Cap,    II|                 effundens obtulerat, hoc in saturnalium sportulam et
 608  Cap,    II|                 sportulam et Minerue aut in sumptus domesticos aut in
 609  Cap,    II|                in sumptus domesticos aut in sordida scorta conuertit.~ ~
 610  Cap,    II|            scorta conuertit.~ ~Item idem in epistola ad Eustochium uirginem:~ ~ "
 611  Cap,    II|           proficere ad uitam, dum fuerit in meliores usus assumpta.
 612  Cap,    II|                quae prius dicta fuerant, in gemitum et tristiciam uerteremus,
 613  Cap,    II|           eiciendos esse decreuit, sicut in II De ciuitate dei libro
 614  Cap,    II|             imitanda proponentes, omnino in ciuitate bene instituta
 615  Cap,    II|                 immundicia nec nominetur in uobis, sicut decet sanctos,
 616  Cap,    II|                  illas umquam diuertere, in ipso aditu libri Boethii
 617  Cap,    II|           ferendum putarem. Nihil quippe in eo nostrae operae lederentur.
 618  Cap,    II|                  potius, o Sirene, usque in exitium dulces meisque cum
 619  Cap,    II|      interdicendas, cum beatus Ieronimus in epistola ad Eustochium se
 620  Cap,    II|              utilitas prepediatur, sicut in caeteris bonis faciendum
 621  Cap,    II|          omittamur. Quippe cum nulla sit in doctrina falsitas, nulla
 622  Cap,    II|                 doctrina falsitas, nulla in uel-bis turpitudo, nonnulla
 623  Cap,    II|                posset, quia omnia nouit. In ipso enim solo omnium plenitudo
 624  Cap,    II|               stabilita sunt bona illius in domino.~ ~[2.30] Ex his
 625  Cap,    II|          aduersus se ait:~ ~ Non haberes in me potestatem nisi datum
 626  Cap,    II|            reprehensione argumentationum in Rhetorica doceret, ait inter
 627  Cap,    II|                  ignorare arbitror, plus in sacra doctrina spiritales
 628  Cap,    II|            conuersionem suam eum amplius in sancta eruditione ualuisse.
 629  Cap,    II|             tamen uterque altero maiorem in doctrina gratiam post conuerslonem
 630  Cap,    II|               bona esse conuincitur quia in malum superbiae conscium
 631  Cap,    II|              quae se habere recognoscit, in superbiam extollitur. Unde
 632  Cap,    II|           doctores allegoriarum mysteria in ipsis animalium uel quarumlibet
 633  Cap,    II|                  scriptores tradiderunt. In tantum uero in ipsa factura
 634  Cap,    II|              tradiderunt. In tantum uero in ipsa factura sua delectatur
 635  Cap,    II|                beati Augustini consilium in IIII De doctrina christiana
 636  Cap,    II|                  elocutionis ageret esse in eo quandam diligentem negligentiam.~ ~[
 637  Cap,    II|                     Insignis est indolis in uerbis uerum amare, non
 638  Cap,    II|           prouidentia laudet, nisi forte in hoc nostrum iam penitus
 639  Cap,    II|                cessabit, donec uidelicet in fine saeculi messores angeli
 640  Cap,    II|             angeli dei zizania colligant in fasciculos et in ignem arsuros
 641  Cap,    II|               colligant in fasciculos et in ignem arsuros mittant, non
 642  Cap,    II|              fiant.~ ~[2.38] Quod maxime in nouissimis temporibus, antichristi
 643  Cap,    II|                autem, inquit, scito quod in nouissimis diebus instabunt
 644  Cap,    II|             alibi:~ ~ Nos, inquit, sumus in quos fines saeculorum deuenerunt.~ ~
 645  Cap,    II|                  deuenerunt.~ ~Et Petrus in II epistola:~ ~ Hoc primum,
 646  Cap,    II|            inquit, scientes quod uenient in nouissimis diebus in deceptione
 647  Cap,    II|             uenient in nouissimis diebus in deceptione illusores...
 648  Cap,    II|               nobis non erant.~ ~Hinc et in epistola Iudae scriptum
 649  Cap,    II|               qui dicebant uobis quoniam in nouissimis temporibus uenient
 650  Cap,    II|                  uos rationem de ea quae in uobis est spe et fide, ut
 651  Cap,    II|                uobis est spe et fide, ut in eo quod detrahunt de uobis
 652  Cap,    II|              calumptiantur uestram bonam in Christo conuersationem.~ ~
 653  Cap,    II|                    Sermo, inquit, uester in gratia conditus sit sale,
 654  Cap,    II|          Augustinus ad Valerium comitem, in libro De nuptiis et concupiscentia,
 655  Cap,    II|              Paulus: Sermo,  inquit, sit in gratia sale conditus, ut
 656  Cap,    II|            unicuique respondere.~ ~Idem, in tractatu De misericordia,
 657  Cap,    II|                 quibus omnia cooperantur in bonum, eorum disputationibus
 658  Cap,    II|              Parmeniani:~ ~ Heretici, si in aecclesia essent, nihilominus
 659  Cap,    II|                  propagati sunt doctores in fide, et per acumen heresum
 660  Cap,    II|              doceas, ut possis adhortari in doctrina sacra et contradicentes
 661  Cap,    II|             poscenti rationem de ea quae in te est spe.~ ~Gregorius
 662  Cap,    II|               gauderemus. Nam nos, licet in omnibus causis, in his praecipue
 663  Cap,    II|                 licet in omnibus causis, in his praecipue quae dei sunt,
 664  Cap,    II|              rationeque compesci.~ ~Idem in Pastorali, capltulo XXX:~ ~
 665  Cap,    II|                 Illis nimirum prodest ut in suis allegationibus uicti
 666  Cap,    II|          exlgitur uiolenter, perseuerare in eis non potest, exemplo,
 667  Cap,    II|           impresserit, denuo dum laxatur in id quod fuerat confestim
 668  Cap,    II|                   Hilarius, De trinitate in Xll:~ ~ Oportet eos qui
 669  Cap,    II|                  Sic quippe aiebat sicut in I Contra Faustum libro beatus
 670  Cap,    II|                  eneruis fidei confessio in Christo sine teste et argumento
 671  Cap,    II|              oppositionem a iudeis fieri in Vita eius legimus, cum ipse
 672  Cap,    II|          obiciunt, -- illud inquam, quod in Homelia euangeliorum XX,
 673  Cap,    II|                   ipsum quoque Gregorium in his quae antea de dictis
 674  Cap,    II|                 refelli non poterit etsi in tantam deuoluta sit cecitatem
 675  Cap,    II|                 beatum Gregorium saepius in scriptis suis eos qui de
 676  Cap,    II|                 hii quos rationibus suis in fide resurrectionis aedificare
 677  Cap,    II|                  Abrahae qui contra spem in spem credidit, nec naturae
 678  Cap,    II|              credere sunt compulsi? Quod in apostolo etiam Thoma, cum
 679  Cap,    II|                  esse cognouimus. Sic et in Pauli conuersione gestum
 680  Cap,    II|               qui leuiter credit, firmus in fide permanserit. Nec quod
 681  Cap,    II|          stabilitate firmabitur. Unde et in Aecclesiastico scriptum
 682  Cap,    II|        discretionem commendaret, libro I in epistola Pauli ad Galathas,
 683  Cap,    II|               fidem, quam flammam habeat in pectore superare sexum,
 684  Cap,    II|               discretionem, quae penitus in hac uita non posse intelligi
 685  Cap,    II|         distinguens Homelia VI, libro II in euangelia:~ ~ Liquet, inquit,
 686  Cap,    II|                     2.50] Quisquis etiam in hac uita ea quae de trinitate
 687  Cap,    II|           intelligi arbitratur, profecto in illum Montani haeretici
 688  Cap,    II|                beatus damnans Ieronimus, in prologo Commentariorum Isaiae
 689  Cap,    II|               Montanus sompniat prophets in exstasi sunt locuti, ut
 690  Cap,    II|             iuxta Solomonem qui loquitur in Prouerbiis: Sapiens intelligit
 691  Cap,    II|                loquitur de corde suo, et in labiis suis portabit scientiam,
 692  Cap,    II|       requirendum est utrum ita id dicam in silentio habitum, ut omnino
 693  Cap,    II|                 de ore eius procedunt et in labiis portat intellectum.
 694  Cap,    II|                dictum uideri sacramentum in silentio habitum, quod scirent
 695  Cap,    II|          quiescendum esse praecipiat, si in his quae praedicanda sunt
 696  Cap,    II|            donorum desiderium exhortans; in I ad Corinthios epistola
 697  Cap,    II|              lingua proferuntur, hoc est in uerbis sonant, per intelligentiam
 698  Cap,    II|                quod dicitur? Eritis enim in aere loquentes~ ~quasi inutiliter
 699  Cap,    II|             loquimur?~ ~[2.55] Qui etiam in tantum uerborum intelligentiam
 700  Cap,    II|                  uerborum intelligentiam in scclesia necessariam dicit,
 701  Cap,    II|               uestrum lingua loquor. Sed in aecclesia uolo quinque uerba
 702  Cap,    II|               quam decem uerborum millia in lingua.~ ~Et statim ad perfectionem
 703  Cap,    II|             conueniat uniuersa aecclesia in unum, omnes linguis loquantur,
 704  Cap,    II|                 fuerit interpres, taceat in aecclesia, sibi autem  loquatur
 705  Cap,    II|                  expositione non indiget in suae fidei confessione uerba
 706  Cap,    II|           proferunt, et tota eorum fides in ore potius quam in corde
 707  Cap,    II|                 fides in ore potius quam in corde consistat, cum econtrario
 708  Cap,    II|                 negligere est.~ ~Qui cum in his ceci sunt quae de deo
 709  Cap,    II|              filium dei praedicantes, si in ipso statim suae praedicationis
 710  Cap,    II|               patris uestri qui loquitur in uobis.~ ~De quo et alibi
 711  Cap,    II|             recte disserimus, hic potius in nobis quam nos ipsi hoc
 712  Cap,    II|            impossibile, ipsi est facile. In quo adeo cuncta consistunt
 713  Cap,    II|              dicere 'dominus Iesus' nisi in spiritu sancto.~ ~Hoc igitur
 714  Cap,    II|                pecoris descendat deorsum in terra~ ~sic ait:~ ~ Adiciendo
 715  Cap,    II|        demonstrare. Pronomen enim 'quis' in scripturis sanctis non pro
 716  Cap,    II|            generationis Iesu Christi:~ ~ In Isaia, inquit, legimus:
 717  Cap,    II|                Iohannis praemisisset:~ ~ In principio erat uerbum et
 718  Cap,    II|           quoniam rursus esse non dubito in numero nostro quosdam, a
 719  Cap,    II|                  est dei, manifestum est in illis. Deus enim illis reuelauit...
 720  Cap,    II|            fundamento sit opus -- nullos in tantam olim insaniam prorupisse
 721  Cap,    II|          Tanquelinus quidam laicus nuper in Flandria, Petrus praesbyter
 722  Cap,    II|              Flandria, Petrus praesbyter in Prouincia, ut ex multis
 723  Cap,    II|          Prouincia, ut ex multis aliquos in medium producamus, quorum
 724  Cap,    II|             alter, Tanquelinus scilicet, in tantam se crexit blasphemiam,
 725  Cap,    II|                  arbitramur. Quorum unus in Francia, alter in Burgundia,
 726  Cap,    II|            Quorum unus in Francia, alter in Burgundia, tertius in pago
 727  Cap,    II|              alter in Burgundia, tertius in pago Andegauensi, quartus
 728  Cap,    II|                pago Andegauensi, quartus in Bituricensi, multa catholice,
 729  Cap,    II|              uirili coitu sit conceptus. In ipsa quidem diuinitatis
 730  Cap,    II|               haeresim beatus Augustinus in I De trinitate refellit
 731  Cap,    II|                erroribus inuolutus, tres in deo proprietates secundum
 732  Cap,    II|                  Qui etiam dominum Iesum in corpore more aliorum homlnum
 733  Cap,    II|                 eius longitudinis corpus in utero matrls uel in cunis
 734  Cap,    II|               corpus in utero matrls uel in cunis exstitisse, cuius
 735  Cap,    II|         exstitisse, cuius postmodum fuit in cruce. Monachos etiam atque
 736  Cap,    II|              inite copule separatio, sed in ipso permanentes matrlmonio,
 737  Cap,    II|            humani sermonis consuetudinem in deo significantur, res quasdam
 738  Cap,    II|                ab ipso diuersas sicut et in nobis concedit, ut quot
 739  Cap,    II|               deo uocabula dicuntur, tot in deo res diuersas constituat. --
 740  Cap,    II|             constituat. -- Quartus autem in tantam prorupit insaniarm,
 741  Cap,    II|       cognouerint.~ ~  QUANTA SIT UNITAS IN DEO.   HIC SPIRITUALITER
 742  Cap,    II|             redeamus, qualiter uidelicet in tanta diuinae substantiae
 743  Cap,    II|           immunis omnino perseueret, nec in nullo penitus uariari queat,
 744  Cap,    II|               penitus uariari queat, nec in ipsa quicquam esse possit
 745  Cap,    II|                est. Alioquin minor esset in singulis quam in tribus
 746  Cap,    II|             minor esset in singulis quam in tribus pariter.~ ~Item:~ ~
 747  Cap,    II|               homines quam unus homo. At in deo non est ita. Non cmm
 748  Cap,    II|              atque substantiae non minor in singulis quam in omnibus
 749  Cap,    II|               non minor in singulis quam in omnibus nec maior in omnibus
 750  Cap,    II|                quam in omnibus nec maior in omnibus quam in singulis,
 751  Cap,    II|                nec maior in omnibus quam in singulis, sed in solo patre
 752  Cap,    II|            omnibus quam in singulis, sed in solo patre uel in solo filio
 753  Cap,    II|          singulis, sed in solo patre uel in solo filio tanta est quanta
 754  Cap,    II|              solo filio tanta est quanta in patre simul et filio, et
 755  Cap,    II|                 simul et filio, et tanta in spiritu sancto, quanta simul
 756  Cap,    II|             spiritu sancto, quanta simul in patre et filio.~ ~[2.70]
 757  Cap,    II|                   hoc est nullas penitus in quantitate suae essentiae
 758  Cap,    II|               est.~ ~Et beatus Hilarius, in psalmo CXXVIIII:~ ~ Quisquis
 759  Cap,    II|                   Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum
 760  Cap,    II|               quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeter id quod
 761  Cap,    II|         simplicem dicimus quia est pater in ea solus aut filius solus
 762  Cap,    II|             patrem, nec tamen est pater. In quo uero ad semetipsum dicitur,
 763  Cap,    II|                 aliud quod habet~ ~sicut in caeteris rebus.~ ~ Neque
 764  Cap,    II|            possunt rebus quas habent, et in alios habitus uerti atque
 765  Cap,    II|                  atque commutari.~ ~Idem in VII Confessionum ad deum
 766  Cap,    II|                  philosophorum Boethius, in libro III De consolatione
 767  Cap,    II|              puritas atque identitas, ut in ea uidelicet nulla sit partium
 768  Cap,    II|          uariatio, quomodo tres personae in ea assignari siue intelligi
 769  Cap,    II|              disserere, et vi maxime qui in omnibus quae astruit per
 770  Cap,    II|              facile sit dissimilitudinem in caeteris assignare. Quanto
 771  Cap,    II|             minus congruas similitudines in illis reperimus quibus satisfacere
 772  Cap,    II|               deum ignotum" profitentes, in tautum eius excellentiam,
 773  Cap,    II|                 ratione esse potest nisi in subiecto corpore, aut pietas
 774  Cap,    II|                 corpore, aut pietas nisi in anima, aut quaelibet res
 775  Cap,    II|                 insint. Substantiae uero in propria natura per seipsas
 776  Cap,    II|         singulare principium, nullo modo in eo rerum numero contineri
 777  Cap,    II| incommutabilitate substantiae Augustinus in libro <V> De trinitate ait:~ ~
 778  Cap,    II|           Boethii. Ait quippe Porphyrius in Isagogis quas ad Categorias
 779  Cap,    II|    inseparabilibus.~ ~Aristoteles quoque in Categoriis proprie proprium
 780  Cap,    II|            naturam et incommutabile esse in ipso attendamus. Nec rursus
 781  Cap,    II|           Themistium scilicet et Tullium in Topicis suis uestigans,
 782  Cap,    II|           Topicis suis uestigans, probat in II ipsorum Topicorum albedinem
 783  Cap,    II|            substantiae aperte profitetur in VII De trinitate libro capitulis
 784  Cap,    II|                rebus recte intelligitur, in quibus subiectis sunt ea
 785  Cap,    II|            quibus subiectis sunt ea quae in aliquo subiecto esse dicuntur,
 786  Cap,    II|               esse dicuntur, sicut color in corpore.~ ~Item:~ ~ Res
 787  Cap,    II|                deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto.
 788  Cap,    II|                  sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum
 789  Cap,    II|      philosophorum, rerum omnium naturas in decem praedicamenta distribuentium,
 790  Cap,    II|               difficile estimabimus quae in terra sunt, et quae in prospectu
 791  Cap,    II|              quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt inueniemus
 792  Cap,    II|               inueniemus cum labore Quae in caelis sunt autem quis
 793  Cap,    II|                ante tempola, quis sensus in his uerbis uerus esse potest
 794  Cap,    II|         exstitisse ante tempora, hoc est in tempore praeterito fuisse
 795  Cap,    II|                recte Gregorius attendens in prologo Moralium ait:~ ~
 796  Cap,    II|                 accommodare qui cum deum in arte nominant, quem animali
 797  Cap,    II|               ualet. Quid etiam mirum si in seipso deus philosophorum
 798  Cap,    II|                 regulas aut exempla quae in factis etiam suis frequenter
 799  Cap,    II|                 est:~ ~ Ab habitu quidem in priuationem fit mutatio,
 800  Cap,    II|               mutatio, a priuatione uero in habitum impossibile est:
 801  Cap,    II|                 frequenter a philosophis in exemplum necessariae consequentiae
 802  Cap,    II|            regulis illorum excipias, aut in his uocabula propriam significationem
 803  Cap,    II|             miracula fiunt, quanto magis in ipso auctore miraculorum
 804  Cap,    II|                   ut dictum est, naturas in decem praedicamenta distribuit.
 805  Cap,    II|           uariare delectat, quia semper "in omnibus", teste Tullio, "
 806  Cap,    II|                fastidium generans, atque in tantum etiam uariare, ut
 807  Cap,    II|               nomine non est ausus. Unde in deo nullum propriam inuentionem
 808  Cap,    II|             beatus attendens Augustinus, in libro contra Felicianum
 809  Cap,    II|             dicta dilucides. Augustinus: In rebus quidem incomprehensibilibus
 810  Cap,    II|              suppetunt disputanti. Tamen in quantum fieri potest, etiam
 811  Cap,    II|              quantum fieri potest, etiam in hac parte non deero. Ecce
 812  Cap,    II|            paululum attigimus atque adeo in studiis eorum profecimus,
 813  Cap,    II|                  domino adiuuante, ipsis in hac re per humanas rationes,
 814  Cap,    II|                 De cuius etiam saplentia in ipso Sapientis libro inter
 815  Cap,    II|                autem quomodo una penitus in deo permanente substantia
 816  Cap,    II|            asserit, et nos easdem merces in hac et in illa ciuitate
 817  Cap,    II|                  easdem merces in hac et in illa ciuitate reperiri dicimus.
 818  Cap,    II|               est quam illud, ut numerum in se rerum non habeant nec
 819  Cap,    II|            plures numero dici queant, ut in Socrate "homo" et "animal"
 820  Cap,    II|                  rei Boethius attendens, in I Topicorum ait:~ ~ Rursum
 821  Cap,    II|                 non sit aliud, et si hoc in illius essentia tamquam
 822  Cap,    II|              essentiae sunt discreta, ut in computatione sibi queant
 823  Cap,    II|               hic homo et ille, et etiam in eadem manu hic digitus et
 824  Cap,    II|               propriis definitionibus et in sensu diuersis sunt terminanda.
 825  Cap,    II|               seu definitionis, Boethius in libro Diuisionum diligenter
 826  Cap,    II|                differunt, quae contra se in diuisionibus poni non debent,
 827  Cap,    II|         diuisionibus poni non debent, ut in animali rationale et bipes --
 828  Cap,    II|            distinguuntur... etc.~ ~Idem, in I Topicorum, cum propositionem
 829  Cap,    II|                crimen.~ ~Rursus Boethius in praedicto libro Topicorum,
 830  Cap,    II|                  Quod et Porphyrius ante in Isagogis suis docuerat dicens:~ ~
 831  Cap,    II|           secundum quas diuidimus genera in species, aliae secundum
 832  Cap,    II|               101] Hoc autem modo facile in singulis rebus assignari
 833  Cap,    II|             numero, et eadem res diuersa in sensu uocabula sortiatur.
 834  Cap,    II|           subiectus quae recipit. Et cum in ipso idem sit numero uel
 835  Cap,    II|                 Ad hunc igitur modum cum in singulis rebus, una permanente
 836  Cap,    II|                essentia, diuerss quaedam in illo sunt proprietates secundum
 837  Cap,    II|              personae queant? Sicut enim in uno homine qui simul et
 838  Cap,    II|                  patris et filii, ita et in deo, licet eadem essentia
 839  Cap,    II|                 cum "personae" uocabulum in uarias significationes deducatur,
 840  Cap,    II|     distinguendae occurrunt, ut appareat in qua significatione "persona"
 841  Cap,    II|                 significatione "persona" in deo sit accipienda, uel
 842  Cap,    II|                 translatum. Multa quippe in deo uocabula posteritas
 843  Cap,    II|              distinctionem, hoc est tres in deo personae, haec quoque
 844  Cap,    II|                  trinitas" uel "persona" in deo reperitur usa fuisse,
 845  Cap,    II|       distinguunt, atque aliter personas in comediis intelligimus necnon
 846  Cap,    II|         intelligimus necnon et alio modo in rebus indiuiduis personae
 847  Cap,    II|   significationes ad distinctionem trium in uno deo personarum, hoc
 848  Cap,    II|                et ab illo. Personam uero in rhetorica Boethius describens
 849  Cap,    II|                 ait:~ ~ Persona est quae in iudicium uocatur, cuius
 850  Cap,    II|               dicimus, naturam accipimus in qua naturaliter quadam similitudine
 851  Cap,    II|        similitudine multa conueniunt, ut in homine Socrates et Plato
 852  Cap,    II|                aliae particulares.~ ~Sed in his omnibus nusquam in uniuersali<
 853  Cap,    II|               Sed in his omnibus nusquam in uniuersali<bus> persona
 854  Cap,    II|                 persona dici potest, sed in singularibus tantum atque
 855  Cap,    II|        indiuiduorum. Quocirca si persona in solis substantus est atque
 856  Cap,    II|               solis substantus est atque in rationalibus nec in uniuersalibus
 857  Cap,    II|                atque in rationalibus nec in uniuersalibus sed in <in>
 858  Cap,    II|                 nec in uniuersalibus sed in <in>diuiduis constat, reperta
 859  Cap,    II|                 in uniuersalibus sed in <in>diuiduis constat, reperta
 860  Cap,    II|           uidetur, hii qui personas tres in una diuinitatis natura distinxerunt,
 861  Cap,    II|                  quatuor haec, non illa, in una humanitatis natura conueniunt,
 862  Cap,    II|                dictum est, homo sit, ita in una diuinitatis substantia
 863  Cap,    II|        proprietate discrepant, ita etiam in diuinis reperitur personis.
 864  Cap,    II|               inuicem loquuntur. Nec est in isto ternario personarum
 865  Cap,    II|           proprietatum.~ ~[2.108] Ita et in summa illa trinitate consideratur.
 866  Cap,    II|                persona potest ut dicamus in deo personam esse ipsum
 867  Cap,    II|        conspicitur, unitatem diuinitatis in tribus illis personis assignauit.
 868  Cap,    II|                 personarum distinctionem in una diuinitatis essentia,
 869  Cap,    II|                  creaturae et eorum quae in ipsa fiunt creatura, uestigare
 870  Cap,    II|                 credo, poterit assignari in his quae ex materia et forma
 871  Cap,    II|             quoddam est inter creaturas, in quo artifex operans et imaginis
 872  Cap,    II|             cerae imprimatur. Est igitur in sigillo illo ipsum aes materia
 873  Cap,    II|             cuius est materias cum tamen in suis proprietatibus ita
 874  Cap,    II|              materiatum, nequaquam tamen in sigillo illo materiatum
 875  Cap,    II|           sigillari ceram contingit, iam in una aeris substantia tria
 876  Cap,    II|                et scrutando penetrare ut in nullo decipi uel errare
 877  Cap,    II|               ignorantiae resistitur, ne in aliquo per errorem mens
 878  Cap,    II|                  actio. Unde et Boethius in I Topicorum scientias nuncupans
 879  Cap,    II|          facultatem omnia discernendi ne in aliquo errare possit, non
 880  Cap,    II|                 est spiritus minus omnia in se continet dona, uel eorum
 881  Cap,    II|                contrahunt. Unde Boethius in libro Diuisionum, genus
 882  Cap,    II|                  libro Diuisionum, genus in species quasi in quasdam
 883  Cap,    II|                   genus in species quasi in quasdam a se quodammodo
 884  Cap,    II|                  omnem hominem uenientem in hunc mundum.~ ~Et ab ipso
 885  Cap,    II|           calorem intelligi uidetur, cum in nobis ipsis amor, quo calere
 886  Cap,    II|               ait:~ ~ Ignem ueni mittere in terram~ ~hoc est amore potius
 887  Cap,    II|                  illam esse existimo qua in diuinae trinitatis assignatione
 888  Cap,    II|                  infistula, quasi filium in carne humana ac si "riuum
 889  Cap,    II|             substantiae trium personarum in hoc minus satisfacere uidetur,
 890  Cap,    II|               spiritus sancti disserere. In quo praecipue de ipso confidentes
 891  Cap,    II|                ampliorem ab ipso gratiam in hoc speramus, quantum id
 892  Cap,    II|          uidelicet benignum esse non sit in aliquo sapientem esse uel
 893  Cap,    II|               dicitur, sed dilectione se in alterum extendit ut esse
 894  Cap,    II|            quantum tamen estimo, differt in eo generatio a processione
 895  Cap,    II|                 et Nicena synodus, sicut in Tripertita continetur historia,
 896  Cap,    II|                patre ait:~ ~ Credimus et in unum dominum Iesum Christum,
 897  Cap,    II|                 est ex substantia matris in saeculo natus.~ ~Nisi enim "
 898  Cap,    II|                de substantia patris esse in hoc accipiat quod sicut
 899  Cap,    II|                praepositiones nonnumquam in constructione uim diuersam
 900  Cap,    II|            concedendum est, si quandoque in eodem sensu "ex substantia
 901  Cap,    II|                 Saepe namque idem uerbum in diuersis locis sensum uariat.
 902  Cap,    II|                huic dicto contrarium cum in alia significatione dicimus
 903  Cap,    II|              doctores astruxerunt, sicut in sequentibus apparebit. Ipsum
 904  Cap,    II|                uidelicet diuina potentia in omnibus agendis uel disponendis
 905  Cap,    II|                 sapientia de se et patre in Prouerbiis dicens:~ ~ Cum
 906  Cap,    II|              indissolublle uinculum, quo in omnibus optime componendis
 907  Cap,    II|                 nos extendens. Tunc uero in se per benignitatem remaneret,
 908  Cap,    II|            benignus esse posset, aliquam in se beneficientiam exercendo
 909  Cap,    II|          creaturis ad creatorem uocabula in tantum a propria excidant
 910  Cap,    II|                diceremus peccatum, ipsum in quo omnes benedicuntur gentes,
 911  Cap,    II|               Nec minus haec nomina quae in nobis alicuius boni designatiua
 912  Cap,    II|                enim caritatem Augustinus in libro III De doctrina christiana
 913  Cap,    II|                 dici potest. Sicut tamen in nobis cum idem homo qui
 914  Cap,    II|              amare" dici potest potentem in aliquo uel sapientem esse,
 915  Cap,    II|                  amare non sit sapientem in aliquo uel potentem esse.~ ~[
 916  Cap,    II|                est, hoc est alia res cum in deo res numero diuersae
 917  Cap,    II|               esse, quamuis diuersae ibi in proprietatibus habeantur
 918  Cap,    II|                 aliud dici possit Nam et in ereo sigillo, cum sigillum
 919  Cap,    II|                 et "amor dei", non tamen in constructione uim eandem
 920  Cap,    II|                  deus" et "deitas", uel "in deo sapientia" et "uerbum"
 921  Cap,    II|                eandem tamen uim retinent in constructione aliis sociatae.
 922  Cap,    II|               aliis sociatae. Nam et cum in aereo sigillo idem sit prorsus
 923  Cap,    II|            exposuimus. Et sicut sigillum in forma impressae sibi imaginls
 924  Cap,    II|           imaginls consistit, sic filius in forma dei esse dicitur,
 925  Cap,    II|                  materiam uel materiatum in deo concedimus esse, sed
 926  Cap,    II|                 deo concedimus esse, sed in creaturis tantum uel mutabilibus
 927  Cap,    II|                  ipso quod sigillans est in aliud quoddam mollius cui
 928  Cap,    II|            uideiicet eius imaginis, quae in ipsa eius substantia iam
 929  Cap,    II|             infusus imaginem dei deletam in nobis reformat, ut, iuxta
 930  Cap,    II|               fecit, et de ueteri homine in nouum transeamus.~ ~[2.144]
 931  Cap,    II|                et sigillum seu sigillans in suis proprietatibus diuersa
 932  Cap,    II|                  aereum sigillum. Sic et in diuinis contingit personis.
 933  Cap,    II|                illius filius dicitur, et in deo tantumdem est dicere
 934  Cap,    II|              beatus attendens Augustinus in I De trinitate his confirmat
 935  Cap,    II|                      2.147] Sicut igitur in aere et aereo sigillo absoluta
 936  Cap,    II|           materia aerei sigilli". Sic et in diuinis contingit personis.
 937  Cap,    II|                 eo scilicet quod ueritas in euangelio, fidem integre
 938  Cap,    II|         anathematis teneri asserunt quod in principalibus conciliis
 939  Cap,    II|              quam ibi continetur liceat. In quibus quidem symbolis,
 940  Cap,    II|              quibus quidem symbolis, cum in processione spiritus de
 941  Cap,    II|               Leo III Rome, transcriptum in tabula argentea posteris
 942  Cap,    II|               cautela orthodoxae fidei". In quo quidem symbolo ipse
 943  Cap,    II|               quidem symbolo ipse quoque in processione spiritus solum
 944  Cap,    II|                 his quidem uerbis:~ ~ Et in spiritum sanctum, dominum
 945  Cap,    II|       conglorificandum... etc.~ ~[2.151] In quanta autem reuerentia
 946  Cap,    II|          praedicet catholicam fidem quam in praedictis continetur conciliis, "
 947  Cap,    II|        supplemento euangelii additi, cum in Deuteronomio Moyses dicat:~ ~
 948  Cap,    II|               patris uestri qui loquitur in uobis.~ ~Multa etiam de
 949  Cap,    II|            addendum esse praeter ea quae in uerbis continentur euangelicis,
 950  Cap,    II|                 continentur euangelicis, in se etiam ipsos sententiam
 951  Cap,    II|              nonnulla confessionis uerba in canonicis minime reperiantur
 952  Cap,    II|             trinitatem uel tres personas in ea sibi coaeternas et coaequales,
 953  Cap,    II|              quarum unaquaeque sit deus, in illis scripturis dici meminerit,
 954  Cap,    II|            Christi, et alia quaedam quae in uerbis non continentur canonicis?~ ~[
 955  Cap,    II|         procedere doceantur. Athanasius, in Simbolo fidei:~ ~ Spiritus,
 956  Cap,    II|             etiam, eorum maximus doctor, in libro De spiritu sancto,
 957  Cap,    II|         ueritatis <est>. Dicere et loqui in trinitate non secundum consuetudinem
 958  Cap,    II|                  uoluntatem suam ingerit in corda credentium.~ ~Item:~ ~
 959  Cap,    II|            uerbis determinat:~ ~ Quamuis in sua substantia sit spiritus
 960  Cap,    II|           spiritus filii et intelligatur in persona proprietas, iuxta
 961  Cap,    II|                  Alexandrinus episcopus, in epistola VIII, Nestorio
 962  Cap,    II|          aecclesia congaudet':~ ~ 'Credo in spiritum sanctum'. Iste
 963  Cap,    II|                    Idem, Homelia XXVIII, in alia expositione eiusdem
 964  Cap,    II|          sacramentum trinitatis. Ecce et in spiritum sanctum credimus,
 965  Cap,    II|                sicut a patre, insufflans in discipulos suos ait: "Accipite
 966  Cap,    II|                spiritum sanctum.~ ~Idem, in libro XV De trinitate:~ ~
 967  Cap,    II|             sanabat omnes, sicut legitur in euangelio.~ ~[2.162] Quippe
 968  Cap,    II|            exponens, ait:~ ~ Credimus et in spiritum sanctum qui de
 969  Cap,    II|             sanctum uerum deum inuenimus in scriptura et de patre proprie
 970  Cap,    II|                     Et beatus Augustinus in XV De trinitate, capitulo
 971  Cap,    II|           capitulo XVIII:~ ~ Non frustra in hac trinitate non dicitur
 972  Cap,    II|             patre natus est proprie, non in tempore sed semper, non
 973  Cap,    II|                  uero, si eodem modo tam in filio quam in spiritu accipitur "
 974  Cap,    II|             eodem modo tam in filio quam in spiritu accipitur "proprie",
 975  Cap,    II|                  statim additum sit "non in tempore sed semper", respectu
 976  Cap,    II|           dicitur? Possumus etiam dicere in eo filium ex patre proprie
 977  Cap,    II|                 riuum procedere dicitur, in quem uidelicet riuum aqua
 978  Cap,    II|                  eum transit ac peruenit in stagnum. Sic et spiritus
 979  Cap,    II|              aliunde non sit, et ab ipso in filium quasi in riuum, quia
 980  Cap,    II|                  ab ipso in filium quasi in riuum, quia et quod habet
 981  Cap,    II|               filium ad nos tandem quasi in stagnum huius saeculi. Quippe
 982  Cap,    II|                saeculi. Quippe qui omnia in sapientia facit ac disponit,
 983  Cap,    II|          sapientia facit ac disponit, et in hac ipsa sapientia sua spiritum
 984  Cap,    II|            spiritu ipso et filio loquens in XII De trinitate libro:~ ~
 985  Cap,    II|               XII De trinitate libro:~ ~ In sancto spiritu tuo, ex te
 986  Cap,    II|                  Plato formas exemplares in mente diuina considerat,
 987  Cap,    II|                 conceptus diuine, mentis in effectum per operationem
 988  Cap,    II|                scilicet conceptus mentis in effectum operando prodit,
 989  Cap,    II|              operando prodit, Priscianus in I Constructionum diligenter
 990  Cap,    II|            formas rerum intelligibiliter in mente diuina constitisse
 991  Cap,    II|              diuina constitisse antequam in corpora prodirent~ ~hoc
 992  Cap,    II|              corpora prodirent~ ~hoc est in effecta per operationem.
 993  Cap,    II|              paulatim redigente respectu in fabricam corporum incorporea
 994  Cap,    II|               abusiue protulit, sicut et in primo libro determinauimus
 995  Cap,    II|                aperte dicat filium ipsum in omni re, in qua similis
 996  Cap,    II|                 filium ipsum in omni re, in qua similis est patri, aequalem
 997  Cap,    II|             pater et aeque bonus. Sic et in caeteris in quibus habet
 998  Cap,    II|                bonus. Sic et in caeteris in quibus habet similitudinem
 999  Cap,    II|            aequalitatem habet. Non autem in omnibus similitudinem habet
1000  Cap,    II|             filium incarnatum creatimus, in hoc uno filium minorem patre,