Pars, Liber

  1 Prae       |            idem in XVIII De ciuitate dei:~ ~ Qui in aecclesia aliqua
  2  Cap       |             et sapientia et bonitate dei in quibus trinitas consistit,
  3  Cap,     I|                1.5] Illa quippe amor dei, haec amor saeculi nuncupatur,
  4  Cap,     I|             et per illum quidem quae dei sunt curamus, per istum
  5  Cap,     I|            facitis, omnia in gloriam dei facite.~ ~  QUID SIT SACRAMENTUM~ ~[
  6  Cap,     I|           signum inuisibilis gratiae dei, ueluti cum quis baptizatur,
  7  Cap,     I|         bonum nos adepturos esse per dei misericordiam confidimus.
  8  Cap,     I|        credit quod non uidet. "Filii dei sumus et nondum apparuit
  9  Cap,     I|           euangeliorum:~ ~ "Iustitia dei in eo reuelatur ex fide
 10  Cap,     I| contemplandam praebebit sanctis ipsa dei sapsentsa. De qua fide rerum
 11  Cap,     I|              dicit:~ ~ Iustitia enim dei in eo reuelatur ex fide
 12  Cap,     I|          enim reuelata facie gloriam dei spectantes, in eandem imaginem
 13  Cap,     I|              beneficia et quascumque dei rectissimas dispensationes
 14  Cap,     I|                 1.21] Proprium autem dei patris est ingenitum esse,
 15  Cap,     I|           VERBI~ ~[1.31] Sicut autem dei patris uocabulo diuinae
 16  Cap,     I|         uerbi apprllatione sapientia dei significatur, qua scilicet
 17  Cap,     I|             ut ob hoc praecipue ipsa dei sapientia incarnata in praedicatione
 18  Cap,     I|             ad timorem uel ad amorem dei hominibus incutiendum haec
 19  Cap,     I|           Platonem insecutus, mentem dei, quam graeci noy appellant,
 20  Cap,     I|           iuxta apostolum, imago est dei, non mulier; sed sicut uir
 21  Cap,     I|              sed sicut uir imago est dei, ita et mulier imago dicitur
 22  Cap,     I|              amplius de misericordia dei quam oporteret praesumens:
 23  Cap,     I|          nomine spiritus sancti ipsa dei benignitas seu caritas specialiter
 24  Cap,     I|          ingenitum esse proprium est dei patris, ita et ad proprietatem
 25  Cap,     I|             dictum est, omnipotentia dei, nomine spiritus summa eius
 26  Cap,     I|                  Absit ergo in filio dei aliquid plus minusue aut
 27  Cap,     I|           quod scilicet uerbum ipsum dei de ipsa patris substantia
 28  Cap,     I|     surrexisse a mortuis per gloriam dei patris, id est per uirtutem
 29  Cap,     I|                 1.57] Christum autem dei sapientiam et dei uirtutem
 30  Cap,     I|              autem dei sapientiam et dei uirtutem apostolus nominat:
 31  Cap,     I|              59] Logos itaque filius dei cum dicitur, id est uerbum,
 32  Cap,     I|              61] De quo quidem uerbo dei, scilicet intelligibili,
 33  Cap,     I|             similitudinem unigenitus dei uerbum dicitur et quasi
 34  Cap,     I|            Hanc autem intellectualem dei locutionem, id est aeternam
 35  Cap,     I|              Augustinus, De ciuitate dei, libro XVI, capitulo VI
 36  Cap,     I|             capitulo VI describens: "Dei", inquit, ante factum suum
 37  Cap,     I|        operantem".~ ~  QUARE BONITAS DEI DICATUR SPIRITUS SANCTUS*~ ~[
 38  Cap,     I|             conficiuntur ex bonitate dei, spiritui tribuenda sunt,
 39  Cap,     I|              commemoraretur spiritus dei in quo sancta eius beneuolentia
 40  Cap,     I|                  Denique si in nobis dei nihil maius est caritate,
 41  Cap,     I|            et nullum est maius donum dei quam spiritus sanctus, quid
 42  Cap,     I|              populum ad cultum unius dei ipsa summi boni perfectio
 43  Cap,     I|           quod esset bonum~ ~bonitas dei, quam spiritum sanctum dicimus,
 44  Cap,     I|               Trina quippe confessio dei trinitatem exprimit personarum,
 45  Cap,     I|            sancti. Bene autem filium dei designans addidit noster,
 46  Cap,     I|              1.77] Quod autem uerbum dei ipsa eius sapientia sit
 47  Cap,     I|           est ante aeuum. Sapientiam dei praecedentem omnia quis
 48  Cap,     I|               fons sapientiae uerbum dei in excelsis... etc.~ ~[1.
 49  Cap,     I|            humani ingenii sed solius dei, cuius tamen spiritus in
 50  Cap,     I|           eisdem Prouerbiis de filio dei et ineffabili nomine ipsius
 51  Cap,     I|       occurrit, ubi quidem sapientia dei et se primogenitam ante
 52  Cap,     I|            uerbum locutionem aliquam dei transitoriam appellent sicut
 53  Cap,     I|                 Cuius et filius ipse dei in euangelio aequalem sibi
 54  Cap,     I|        pronunciat cum solius templum dei esse dicatur. Scriptum quippe
 55  Cap,     I|             Nescitis quoniam templum dei estis et spiritus dei habitat
 56  Cap,     I|        templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis?~ ~Ubi
 57  Cap,     I|             est templum, et spiritum dei, quem inhabitare dicit,
 58  Cap,     I|                Et psalmista spiritum dei ubique esse tamquam incircumscriptum
 59  Cap,     I|              statim ut ipsum spiritu dei, quem ubique esse profitetur,
 60  Cap,     I|              suprapositis tam uerbum dei quam spiritum eius deum
 61  Cap,     I|         uerbum domini, id est filium dei, non transitorium uerbum,
 62  Cap,     I|              libro Sapientiae, uerus dei filius et consubstantialis
 63  Cap,     I|          dedit eis potestatem filios dei fieri~ ~sic quippe cum eius
 64  Cap,     I|            est:~ ~ Si enim est uerus dei filius suscipiet illum et
 65  Cap,     I|             supponere, quos ad unius dei intelligentiam tum ipsa
 66  Cap,     I|         apostolum inuisibilia ipsius dei a creatura mundi pe; ea
 67  Cap,     I|            dicens:~ ~ Quod notum est dei, manifestum est in illis.
 68  Cap,     I|        accusat inquiens: Inuisibilia dei a creatura mundi per ea
 69  Cap,     I|           est Augustini, De ciuitate dei, libro VIII:~ ~ Homo christianus,
 70  Cap,     I|       quibusdam: Quia quod notum est dei manifestum est in illis...
 71  Cap,     I|      derelicto. Ad quem etiam cultum dei magnificandum ipse iussu
 72  Cap,     I|             magnificandum ipse iussu dei templum aedificauit, a quo
 73  Cap,     I|        quidem libro VIII De ciuitate dei beatus Augustinus talibus
 74  Cap,     I|       nonnisi in unius ueri ac summi dei uoluntate esse credebat;
 75  Cap,     I|          quas transferebant scriptum dei filium reperientes, hoc
 76  Cap,     I|         quilibet lapis tamquam summi dei particula iure coleretur.~ ~[
 77  Cap,     I|           dicit:~ ~ Filius benedicti dei atque bonae uoluntatis,
 78  Cap,     I|             quod in VIII De ciuitate dei de platonicis dicitur:~ ~
 79  Cap,     I|             dicens: Qui cum in forma dei esset. Quod enim in forma
 80  Cap,     I|            Aecclesiastico etiam ipsa dei sapientia, quae filius eius
 81  Cap,     I|                  Sapientiam, inquit, dei praecedentem omnia quis
 82  Cap,     I|               Fons sapientiae uerbum dei in excelsis.~ ~Et iterum:~ ~
 83  Cap,     I|              filium, quem sapientiam dei dicimus, ex deo patre aeternaliter
 84  Cap,     I|         uirginis, ante incarnationem dei, ante praedictam summae
 85  Cap,     I|             sine quo uidelicet amore dei quaelibet anima mortua iacet.~ ~[
 86  Cap,     I|            et Hermes superius filium dei factum a deo dixit, secundum
 87  Cap,     I|              posuit, cum in bonitate dei omnia quodammodo uiuere
 88  Cap,     I|             ipsum, hoc est per ipsam dei bonitatem condita, in ipsa
 89  Cap,     I|           bonitatem condita, in ipsa dei bonitate quodammodo perenniter
 90  Cap,     I|              illuminatione in amorem dei maxime succensa, nuncupantur.
 91  Cap,     I|             pulchre designat gratiam dei, omnibus communiter oblatam,
 92  Cap,     I|        concordiam uniuersorum operum dei demonstrat, quasi diuersorum
 93  Cap,     I|              libro I De gubernatione dei pythagoricum testimonium
 94  Cap,     I|              de natura ac beneficiis dei disserens sic locutus est: '
 95  Cap,     I|        quoque libro IIII De ciuitate dei, capitulo XXXII de Varrone
 96  Cap,     I|             in Prouerbiis:~ ~ Gloria dei est celare uerbum et gloria
 97  Cap,     I|            est nosse mysterium regni dei; caeteris autem in parabolis,
 98  Cap,     I|             inuolucrum, quia caritas dei, quam spiritum sanctum dicimus,
 99  Cap,     I|        spiritualiter, ut simus filii dei magis quam serui. Sicut
100  Cap,     I|              copia huius fontis ipsa dei bonitas animauit prius "
101  Cap,     I|    sententiam prosequitur de spiritu dei, quod scilicet optime cuncta
102  Cap,     I|             in libro VII De ciuitate dei:~ ~ Mirantur, inquit, quidam
103  Cap,     I|              quod antea tantum unius dei cultor exstiterat, nec propter
104  Cap,     I|        uerbum uidelicet et sapientia dei patris, summus philosophus
105  Cap,     I|          dedit eis potestatem filios dei fieri credentibus in nomine
106  Cap,     I|           Ipse tuum cognosce dominum dei filium esse'. Alio loco
107  Cap,     I|              esse'. Alio loco filium dei symbolon appellat, id est
108  Cap,     I|      Augustinus in XVIII De ciuitate dei:~ ~ Eo, inquit, tempore
109  Cap,     I|        sonant: Iesus Christus filius dei saluator. Infert etiam Lactantius
110  Cap,     I|   apertissimam de incarnatione filii dei continent prophetiam ipso
111  Cap,     I|          nisi de incarnato unigenito dei typice, more prophetico
112  Cap,     I|              Nabuchodonosor de filio dei?~ ~ Ecce inquit, uideo uiros
113  Cap,     I|         species quarti similis filio dei.~ ~[1.195] Iuuat autem et
114  Cap,     I|            traditur tam uerbum ipsum dei quam spiritum ab ipso fidelibus
115  Cap,    II|           Tenebat certissime et dona dei per quemcumque malum contaminari
116  Cap,    II|            Iesum Christum seu filium dei inclamarent ac confiterentur.
117  Cap,    II|              omnes pariter ad laudes dei creaturas inuitat, quasi
118  Cap,    II|       omnibus optime conditis laudes dei a nobis exigat qui pro nobis
119  Cap,    II|              gloriam atque potentiam dei praedicat quanto maiori
120  Cap,    II|       Augustinus in VIII De ciuitate dei:~ ~ Atheniensibus loquens,
121  Cap,    II|             ait "quia quod notum est dei manifestum est in illis
122  Cap,    II|     nonnullam de fide et cultu unius dei doctrinam consideraret,
123  Cap,    II|       clanculo uendicauit, praecepto dei, ipsis egyptiis nescienter
124  Cap,    II|             exeunti de Egypto populo dei, nescientes quemadmodum
125  Cap,    II|               quae inter maxima dona dei semper in terris effloruerunt,
126  Cap,    II|             At nunc etiam sacerdotes dei, omissis euangeliis et prophetis,
127  Cap,    II|              sicut in II De ciuitate dei libro beatus Augustinus
128  Cap,    II|              saeculi messores angeli dei zizania colligant in fasciculos
129  Cap,    II|        causis, in his praecipue quae dei sunt, ratione magis stringere
130  Cap,    II|       eleuatam aduersus cogitationem dei. Fidem non nudam apostolis
131  Cap,    II|         texerint secundum praeceptum dei usquequo tempus adesset
132  Cap,    II|           apostoli mouissent, filium dei praedicantes, si in ipso
133  Cap,    II|        possumus, ipsa etiam profunda dei et trinitas mysteria.~ ~[
134  Cap,    II|                  Quia quod notum est dei, manifestum est in illis.
135  Cap,    II|            crexit blasphemiam, ut se dei filium uocitari atque decantari
136  Cap,    II|              ut uidelicet paternitas dei, uel filiatio, siue processio,
137  Cap,    II|    constituit, uerum etiam potentiam dei, iustitiam, misericordiam,
138  Cap,    II|        astruens libro XI De ciuitate dei, ait:~ ~ Non propter hoc
139  Cap,    II|                 Voluntas et potentia dei deus ipse est.~ ~[2.73]
140  Cap,    II|            quidem incommutabilitatem dei, immortalitatem ipsius appellamus.
141  Cap,    II|               Hermes quoque de filio dei:~ ~ Cuius, inquit, nomen
142  Cap,    II|          esse potest de praecessione dei et successione istorum,
143  Cap,    II|           proprium et usitatum nomen dei ad illam unicam diuinitatis
144  Cap,    II|    QUEMADMODUM DE SUPRADICTIS UNITAS DEI   DIVERSITAS PERSONARUM
145  Cap,    II|          distinxerit, cum aut filium dei aut spiritum sanctum exprimit,
146  Cap,    II|            ipsa sermonem haberi, ita dei patris, ut supra quoque
147  Cap,    II|           inuisibilia ipsius, id est dei, quia ipso etiam nomine
148  Cap,    II|              Sempiterna autem uirtus dei filius intelligitur iuxta
149  Cap,    II|          idem apostolus:~ ~ Christum dei uirtutem et dei sapientiam.~ ~
150  Cap,    II|             Christum dei uirtutem et dei sapientiam.~ ~Cum uero ait
151  Cap,    II|            ipsius uel eius, scilicet dei sicut inuisibilia ipsius
152  Cap,    II|    quodammodo generatur, ita ex ipsa dei patris substantia filius
153  Cap,    II|         quaedam ut ita dicam, ipsius dei potentia, qua uidelicet
154  Cap,    II|              2.114] Sapientia itaque dei diuina potentia est illa
155  Cap,    II|        notandum quod, cum sapientiam dei quae filius eius intelligitur
156  Cap,    II|            eius intelligitur quandam dei potentiam dicimus, hoc est
157  Cap,    II|          prorsus esse ponamus filium dei et sapientiam dei, non tamen
158  Cap,    II|             filium dei et sapientiam dei, non tamen per hoc cogimur
159  Cap,    II|           per hoc cogimur ita filium dei dicere quandam potentialr
160  Cap,    II|            dicere quandam potentialr dei sicut sapientiam dei quandam
161  Cap,    II|      potentialr dei sicut sapientiam dei quandam eius potentiam dicimus.
162  Cap,    II|              disseremus cum de amore dei, qui spiritus sanctus intelligitur,
163  Cap,    II|        uidetur pertinere. Et de ipsa dei sapientia, quae filius eius
164  Cap,    II|      Spiritus uero sanctus, qui amor dei dicitur, recte per calorem
165  Cap,    II|       beneficium.~ ~Procedere itaque dei est sese ad aliquam rem
166  Cap,    II|       dominum Iesum Christum, filium dei, natum ex patre unigenitum,
167  Cap,    II|              potest haberi nisi quod dei est.~ ~Item:~ ~ Ex patre
168  Cap,    II|         libro IV:~ ~ Dicit sapientia dei: "Ex ore altissimi prodiui",
169  Cap,    II|       spiritus sanctus dicitur, ipsa dei bonitas siue benignitas
170  Cap,    II|            spiritus habet quia bonus dei affectus siue effectus aliquid
171  Cap,    II| irrationabilem facit. Ut igitur bona dei uoluntas erga quaelibet
172  Cap,    II|              concedi quia benignitas dei deus est sicut et sapientia
173  Cap,    II|          deus est sicut et sapientia dei uel potentia dei deus est,
174  Cap,    II|           sapientia dei uel potentia dei deus est, et unamquamque
175  Cap,    II|        mirantur, cum ipsam bonitatem dei siue amorem, quem spiritum
176  Cap,    II|             nunc liceret ut Christum dei uirtutem diceremus peccatum,
177  Cap,    II|           sint. Sicut igitur caritas dei non est aeternitas eius
178  Cap,    II|    uoluntatis operatio; ita nec amor dei sapientia eius uel potentia
179  Cap,    II|              tamen quaerat, cum amor dei non sit sapientia eius uel
180  Cap,    II|            diuersitatem. Sic et amor dei, cum a sapientia uel potentia
181  Cap,    II|    significari cum dicitur Uspiritus dei" et "amor dei", non tamen
182  Cap,    II|              Uspiritus dei" et "amor dei", non tamen in constructione
183  Cap,    II|       penitus sit deus et substantia dei, non tamen idem est dicere "
184  Cap,    II|             omnia, et "ex substantia dei esse". Sic et cum omnino
185  Cap,    II|           cum omnino idem sit filius dei et sapientia dei, uel spiritus
186  Cap,    II|              filius dei et sapientia dei, uel spiritus sanctus et
187  Cap,    II|             spiritus sanctus et amor dei, non tamen quia dicimus
188  Cap,    II|              quia dicimus sapientiam dei esse quandam potentiam dei,
189  Cap,    II|           dei esse quandam potentiam dei, hoc est facultatem, ut
190  Cap,    II|            potentia. Cum enim filium dei uel spiritum sanctum sapientiam
191  Cap,    II|              tam saplentla quam amor dei omnipotens sit. Non tamen
192  Cap,    II|            aut sapientiam aut amorem dei dici conuenit omnipotentiam.
193  Cap,    II|             omnipotentia, uel filius dei et sapientia dei, uel spiritus
194  Cap,    II|              filius dei et sapientia dei, uel spiritus sanctus et
195  Cap,    II|             spiritus sanctus et amor dei idem omnino sint, nec talium
196  Cap,    II|          siue potentiam, ideo amorem dei aut sapientiam aut potentiam
197  Cap,    II|     concedamus, sicut nec sapientiam dei quae filius eius est dicimus
198  Cap,    II|       consistit, sic filius in forma dei esse dicitur, et figura
199  Cap,    II| distributione nobis infusus imaginem dei deletam in nobis reformat,
200  Cap,    II|            efficiamur imaginis filii dei, id est Christo ut uidelicet
201  Cap,    II|              est ac si dicamus ipsam dei patris sapientiam esse genitorem
202  Cap,    II|            ipsius, ut ipsa uidelicet dei sapientia ex seipsa sit
203  Cap,    II|           Non enim quemadmodum bonus dei affectus ex potentia eius
204  Cap,    II|           trinitate:~ ~ Sicut unicum dei uerbum proprie uocamus nornine
205  Cap,    II|         trinitate non dicitur uerbum dei nisi filius, nec donum dei
206  Cap,    II|           dei nisi filius, nec donum dei nisi spiritus sanctus nec
207  Cap,    II|          ratione sapientiae uniuersa dei opera ad ministrentur et
208  Cap,    II|           quia spiritus ipse bonitas dei est.~ ~[2.168] Dicamus itaque
209  Cap,    II|     disponentis, ut in ipso respectu dei diuinum intelligatur beneficium.
210  Cap,    II|          spiritus sanctus dicitur et dei qui dedit, et noster qui
211  Cap,    II|         procedere, hoc est potentiam dei, moderante eius ratione,
212  Cap,    II|              Iohannes ab aeternitate dei inchoans, cum uerbum apud
213  Cap,    II|         autem nonnulli qui caritatem dei non solum ad creaturas porrigi
214  Cap,    II|                 Denique, si in nobis dei nihil maius est caritate,
215  Cap,    II|            et nullum est maius donum dei quam spiritus sanctus quid
216  Cap,    II|          quem dicimus ipsum affectum dei esse siue amorem. At uero,
217  Cap,    II|           amorem. At uero, si amorem dei non solum erga creaturas,
218  Cap,    II|             esse possunt, amor tamen dei erga illas ita necessario
219  Cap,    II|           qui ait:~ ~ Quod notum est dei manifestum est in illis~ ~
220  Cap,    II|     platonicorum sententias de uerbo dei Augustinus praesentaret,
221  Cap,    II|       rogemus enim eos si sapientiam dei credant, de qua scriptum
222  Cap,    II|  conuenienter eos in hoc ipso filium dei sicut et nos credere, cum
223  Cap,    II|           per uerbum siue per filium dei quod illi per sapientiam
224  Cap,    II|             quod illi per sapientiam dei. Quisquis autem filium esse
225  Cap,   III|             insigne rationis imagini dei specialiter homo comparetur,
226  Cap,   III|         quippe sic:~ ~ Reuelatur ira dei de caelo super omnem impietatem
227  Cap,   III|          hominum eorum qui ueritatem dei in iniustitia detinent,
228  Cap,   III|        detinent, quia quod notum est dei manifestum est in illis.
229  Cap,   III|            sicut in VIII De ciuitate dei beat us commemorat Augustinus.
230  Cap,   III|            nobis sit de omnipotentia dei consideratio.~ ~[3.18] Quaerendum
231  Cap,   III|               Quam quidem uoluntatem dei originem rerum certissimam
232  Cap,   III|                  Absit ergo in filio dei aliquid plus minusue aut
233  Cap,   III|        locutus est ut, dum potentiam dei praedicat, iustitiam eius
234  Cap,   III|            ruinam'. Quod 'non posse' dei 'non uelle' alio omni modo
235  Cap,   III|               Ergo ubi non est uelle dei, deest posse. Deus quippe
236  Cap,   III|      reducimus, ut uidelicet naturae dei non repugnet quin eum saluet.
237  Cap,   III|            posse quod de prouidentia dei uel eius uoluntate circa
238  Cap,   III|         determinatum est, ad naturam dei, hic ad naturam creaturarum "
239  Cap,   III|             non ostenduntur diuersae dei scientiae, cum dicitur de
240  Cap,   III|          spiritualis illa substantia dei, quae hominem assumpsit,
241  Cap,   III|       diuersitatem personarum in una dei substantia demonstraret,
242  Cap,   III|              e contrario substantiam dei separaremus, si in eo diuersas
243  Cap,   III|       penitus possit latere. Unde et dei filius, dei uirtus et dei
244  Cap,   III|          latere. Unde et dei filius, dei uirtus et dei sapientia,
245  Cap,   III|            dei filius, dei uirtus et dei sapientia, hoc est ea uis
246  Cap,   III|    Augustinus libro XXII De ciuitate dei, his astruit uerbis:~ ~
247  Cap,   III|             praescientia. Ipsum enim dei prospicere prouidere est
248  Cap,   III|     dissoluere quibus de prouidentia dei adeo simplicium fidem perturbare
249  Cap,   III|    prouidentia, hoc est praescientia dei, necessitatem rebus infert
250  Cap,   III|           necesse est ut, iuxta hanc dei prouidentiam, opera quoque
251  Cap,   III|           Ecce enim, ut ad bonitatem dei a potentia eius et sapientia