- 271 -
CAPUT II. DE PRAECEPTO CONFESSIONIS ET
COMMUNIONIS ANNUAR.
35. De praecepto annuae confessionis;
an obliget qui tantum habet venialia; et an debeat praevenire qui praevidet,
etc.
36. An qui anno praeterito neglexit
confessionem, teneatur confiteri quamprimum; et quot peccata committit qui
negligit illam.
37. An qui confitetur anno sequenti, satisfaciat
praeteritae obligationi.
38. Poenae in transgressores.
39. De praecepto Communionis paschalis.
40. An qui eam negligit teneatur ad
quamprimum, etc. Et an teneatur praevenire, etc.
41. An excommunicati, etc.; carcere detenti,
etc. Debet in parochia fieri.
42. A
tali obligatione eximuntur sacerdotes, peregrnii, et servi monasteriorum.
43. Qua
aetate, et quando pueri communicare debent.
44. Quando
amentes.
35.
Et I. quoad confessionem sciendum est,
quod in Conc. Lateran. sub Innoc. III. statutum fuit, ut quisque
fidelis, cum ad rationis usum pervenerit, omnia peccata sua debeat saltem semel
in anno confiteri; ita in cap. Omnis utriusque sexus de poenit. et rem ubi
haec habentur: Omnis utriusque sexus fidelis, postquam ad annos discretionis
pervenerit, omnia sua peccata, saltem semel in anno, fideliter confiteatur
proprio sacerdoti. Dicitur 1. Omnis fidelis: intelligitur omnis
baptizatus, etsi haereticus. Dicitur 2. Postquam ad annos, etc. intelligitur
qui ad Dei cognitionem pervenit, saltem crasso modo, et si peccavit, et
poenam meritus est. Quare (ut diximus Tract. 2. n. 37.) teneantur
ad hoc praeceptum, qui ante septennium peccaverunt, si iam usum rationis adepti
sunt; nam Concilium obligat universe quemlibet qui iam ad annos discretionis
pervenit. Dicitur 3. Omnia sua peccata. Hic quaestio fit, an teneantur
confiteri in anno qui eo anno non peccarunt mortaliter? Affirmant Silvester, et alii cum Bonac. Sed
communis sententia et verior negat cum s. Antonin. Cano Suarez Caiet. Lugo,
etc. quia Ecclesia, praecipiendo confessionem, praecipit eam quae facienda est
iuxta Iesu Christi institutionem: Dominus autem non praecipit nisi confessionem
mortalium dumtaxat, ut declaravit Trident. Sess. 14. c. 5.
de Poenit. Et hoc deducitur ex eodem textu allato, ubi dicitur: Omnia
sua peccata fideliter confiteatur. Dicendo omnia certe intelliguntur
sola mortalia; cum certum - 272 -
sit apud omnes non esse obligationem
confitendi venialia omnia volenti ea confiteri. Dicitur 4. Saltem semel in
anno. Hic annus proprie deberet incipere a Ianuario, et terminare in
Decembri; sed iuxta communem consuetudinem accipitur a Paschate ad Pascha, ut
dicunt Suar. Lugo Concina Holzm. etc.1. Hic fit aliud dubium: cum quis
praevidet sibi inposterum non fore commoditatem confitendi toto anno, an debeat
praevenire, et confiteri antequam finiat annus? Negat Holzman; sed nos
affirmamus cum Busemb. et Lugo2, quia cum iste iam peccaverit
mortaliter, iam contraxit obligationem confitendi in illo anno, quare si
praevidet quod postea non possit adimplere illud, tenetur praevenire. Dicitur
5. Fideliter confiteatur, ideoque non satisfit per confessionem
invalidam, et tanto minus per sacrilegam; propterea merito damnata est propositio
14. ab Alexand. VII. quae dicebat: Qui facit confessionem voluntarie nullam,
satisfacit praecepto Ecclesiae. Ratio, quia confessio nulla non est vera
confessio. Dicitur 6. Proprio sacerdoti, intelligitur non tantum
parochus, sed quilibet sacerdos ad confessiones approbatus, ut explicat Glossa,
et intelligunt Fagnamus, Cabass. et alii communiter. Et hoc hodie non revocatur
in dubium ex universali consuetudine, quae adest: ideoque S. C. anno 1584.
declaravit, si Episcopus iuberet ne quis confessarius in Paschate audiret
confessiones poenitentium sine licentia curati, talis Decreti nullam habendam
fore rationem3.
36.
Quaeritur 1. an qui, cum teneretur confiteri, elabi annum effecit, teneatur
confiteri quamprimum? Negant s. Antonin. Sot. Silvest. Tol. etc. dicendo quod,
licet adsit praeceptum divinum confitendi pluries in vita, nihilominus respectu
confessionis annualis praeceptum est ecclesiasticum, et hoc est addictum anno;
quare eo transacto cessat praeceptum. Sed affirmat sententia communior, quam
nos sequimur cum Gonet Suar. Navarr. Lug. Tourn. et cum Lambertini4,
tum ob praeceptum divinum Ecclesiae determinationi relictum; et Ecclesia
determinavit obligare saltem semel in anno, ut tenet sententia probabilior, et
communior5; tum ob praeceptum ecclesiasticum, quod impositum est, ut
quisque confiteatur saltem semel in anno non ad finiendam, sed ad sollicitandam
obligationem6. Quot autem peccata, committat, qui elapso anno non
confessus est, dicunt Silv. Laym. Valent, etc. unum peccatum committi
continuatum; sed probabiliter dicunt Bonac. Suar. Lugo Vasq. etc., toties
peccari, quoties occasiones opportunae offeruntur, et negliguntur: cum illud
peccatum non perseverat in aliquo effectu, sed tantum in malo proposito,
propter quod iam multiplicantur peccata, cum per longum tempus perdurat, ut
diximus Tract. 3. n. 60.
37.
Quaeritur 2. an, qui anno sequenti confitetur peccata praeteriti anni,
satisfaciat praecepto utriusque anni? Alii affirmant, alii vero negant. Sed
verior sententia Castrop. Viva
Hurtad. Salm. etc. sic distinguit. Si ipse confitetur peccata mortalia,
tam prateriti, quam praesentis anni, tum recte satisfacit utrique praecepto,
quia iam praecepti finem adimplet, qui est reconciliato cum Deo a peccatis
illius anni: non ita vero si confitetur peccata gravia tantum praeteriti anni
in posteriore anno; si post peractam confessionem labitur in alia peccata
mortalia, tenetur iterum confiteri, ut satisfaciat praecepto posterioris anni:
dum communiter dicunt Suar. Laym. Castropal. Salmant. Lugo etc. quod si quis in
principio anni confitetur sola venialia, tenetur denuo confiteri. Itaque - 273 -
illa
confessio mortalium prioris anni non habet vim satisfaciendi praecepto anni
posterioris1.
38.
Ex lege communi ob relatum cap. Omnis utriusque etc., confessionis et
communionis violantibus praeceptum duae poenae impositae sunt, interdicti
nimirum, et privationis sepulturae ecclesiasticae. Sed hae poenae non
incurruntur nisi post iudicis sententiam. Impuberes sunt universaliter
excusati, ut dicunt communiter dd.2. In qua occasione, et tempore
praeter hoc urgeat praeceptum confessionis, sermonem faciemus, cum de hoc
Sacramento Poenitentiae agetur.
39.
Quoad praeceptum Communionis paschalis, advertendum illud esse tam divinum,
quam ecclesiasticum. Divinum, propter id quod dixit Dominus apud Ioan.
6. 54.: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis eius
sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Est etiam ecclesiasticum, propter
id quod in cit. cap. Omnis praecipitur: Suscipiens reverenter ad
minus in Pascha Eucharistiae Sacramentum. Et in Trident. sess. 13, can. 9.:
Si quis negaverit omnes fideles teneri singulis annis, saltem in Paschate,
ad communicandum iuxta praeceptum s. Matris Ecclesiae, anathema sit. Annus huius obligationis computandus est a
Paschate ad Pascha, iuxta communem consuetudinem hodie receptam. Tempus
paschale incipit a dominica Palmarum, et terminat dominica in Albis, ex
declaratione Eugenii IV. in Bulla Fide digna, an. 1440. Episcopi tamen
ex privilegio, vel consuetudine possunt hoc tempus prorogare, prout
solent3.
40.
Sicut diximus de confessione, ita dicimus de Communione, quod si quis tempore
paschali non potuit communicare, tenetur ad quamprimum communicandum; quia
urget praeceptum tam divinum (ab Ecclesia determinatum ut observetur quodlibet
Pascha), quam ecclesiasticum, quod assignat tempus paschale non ad finiendam,
sed ad sollicitandam satisfactionem4. Fit dubium, utrum si quis praevidens
non posse communicare in Pascha, teneatur anticipare Communionrem: de
confessione affirmavimus, quia cum quis peccaverit mortaliter, iam obligationem
contraxit confitendi intra annum; quare praevidendo auferendam sibi fore in
posterum facultatem confitendi antequam annus finiatur, tenetur praevenire. Sed
hoc non procedit pro Communione, ut recte ait Suar Axor. Holzm., etc. (contra
Laym. et Habert; quia debitum communicandi iuxta sententiam communem non
incipit, nisi incepto tempore paschali, qua de re ante illud tempus non adhuc
contracta est obligatio; et si quis praevenit, non satisfacit
praecepto5, et hoc ita est, ut si quis ob impedimentum praevisum
anticiparet, et postea cessaret impedimentum, etiam teneretur communicare in
Paschate, ut recte dicunt Lugo, Salm., etc. contra Tamb.6. Dubium
minime est quin, incepto tempore paschali, si quis praevidet se impeditum iri
communicare postea, teneatur ilico communicare7.
41.
Notandum 1. quod excommunicati et carceribus detenti, cum possiut, tenentur
procurare absolutionem, aut libertatem, quo possint praecepto paschali
satisfacere, cum illud sit praeceptum divinum, ut dictum est8. Notandum
2. neminem posse extra parochiam praecepto Communionis satisfacere; aut saltem
extra cathedralem (ut probabiliter admittunt Bonac. et Busemb. contra Lugo; et
ipse ignoro an hoc sit satis probabile, si deest usus communis, qui praesumere
faciat consensum Episcopi) sine licentia parochi, aut Episcopi, vel eius
vicarii; sufficit tamen in hoc licentia praesumpta, seu interpretativa,
- 274 -
ut
dicunt Suar. Lugo, Salm. Busemb., dummodo adsit moralis certitudo consensus
illius1. Nonnulli
affirmarunt licere Communionem paschalem fieri in ecclesiis Regularium, ratione
eorum privilegiorum; sed communiter id reprobatur a Suar. Lugo, Salmant.
Tambur., etc. cum Decr. S. C. Nec privilegia suffragantur, dum saepe Pontifices
declararunt quoad Communionem paschalem illaesum servandum ius parochorm. Et praecipue Clem. VIII. anno 1592.
postquam declaravit Regulares quovis tempore etiam paschali licite posse audire
confessiones saecularium, subiunxit: Dummodo tamen iidem saeculares Christi
fideles Sacramentum Eucharistiae die festo paschalis Resurrectionis in propria
parochia ab eorum parocho sumant2. Idemque statuit Clem. X. Imo apud Benedictum
XIV.3 adest Decretum sacr. Congregat. 9. iulii 1644. et confirmatum die
11. iunii 1650, quo sancitum est posse Episcopos prohibere Regularibus, ne die
Paschatis ministrent Eucharistiam saecularibus, etiamsi ipsi satisfecissent
praecepto Ecclesiae. Et quamvis die 31. ianuarii 1682. ab eadem S. C. ad
instantiam parochorum Lovaniensium, qui contendebant pp. Societatis Iesu
non posse ministrare Eucharistiam tot otempore paschali, responsum fuit, posse
ministrare, excepto die Paschatis, tamen intelligendume st,
praesupposita Episcopi prohibitione.
42.
Notandum 3. a tali obligatione eximi 1. Sacerdotes, qui ubicumque celebrant,
satisfaciunt praecepto, iuxta communem sententiam: si vero non celebrarent,
tenerentur communicare in parochia. 2. Peregrini, qui longe absunt a propria
parochia, possunt communicare in quacumque ecclesia; nec tenentur communicare
in loci parochia, ubi reperiuntur; ita communissime Caiet. Sot. Azor. Suar.
Lugo, Sanch. Bonac. Castrop. Salmant.,
etc. (contra Barb. Tourn. et Ronc.). Ratio est quia tunc illi non habent
proprium pastorem, qui eos recognoscere debet, quare penitus cessat finis
communicandi in parochia4. 3. Famuli monasteriorum, qui in eadem
clausura degunt, et sub obedientia suorum Praelatorum, ut iuremerito sustinet
Lambertini5 cum Wigandt, et pluribus Decretis S. C. contra Castrop. Bonac. Salmant. Ronc. etc. qui eximunt
omnes qui incolunt monasteria. Et licet Societas Iesu habeat privilegium pro
omnibus domesticis, qui in suis domibus morantur, tamen p. Zacharia6
refert S. C. multoties declarasse hoc privilegium ad alias religiones minime
extendi7.
43. Notandum 4. pueris
ante usum rationis, et perpetuo amentibus prohiberi Communionem ex Concilio
Lateranensi. Sed quaeritur an pueri statim ac usum rationis adepti sunt, et
confessionis sunt capaces, possint et debeant communicare? Affirmant Palud. s.
Anton., etc.; sed communiter et probabiliter negant alii; nam cum maiorem
reverentiam exposcat Communio, et propterea maiorem quoque expostulat
cognitionem: saltem quia haec obligatio sic a communi Ecclesiae usu intellecta
est Caeterum valde proabiliter dicunt Suar. Sot. Laym. Castrop., etc. cum s.
Thoma8 quod licet huiusmodi parvuli non teneantur, semper ac tamen
discernere valeant hunc coelestem panem a terreno, possunt admitti ad
Communionem: Quia (ait s. Doctor) tales possunt aliquam devotionem
huius Sacramenti concipere. Et id confirmatur ex can. penult. 26.
qu. 6. ubi dicitur: Cui Poenitentiae Sacramentum conceditur, neque
Eucharistiae Sacramentum denegari debet, si desiderat. Et illis pueris, qui
in extrema vitae sunt constituti, non solum potest, sed etiam - 275 -
debet
dari Communio, ut communiter praefati dd. cum Bened. XIV.1; quia in
tali articulo, cum usu rationis polleant, ex praecepto divino tenentur
communicare. Extra tamen periculum mortis, dicunt communiter dd. (regulariter
loquendo) obligationem communicandi incipere ab anno nono, et non posse
differri ultra 12. aut ad plus 14. ita Suar. Laym. Antoine, Croix, etc. S. Carolus praecepit parochis ut instraerent pro
Communione pueros, qui ad 10. annum pervenissent2.
44. Quaeritur hic
denique an possit ministrari Eucharistia amentibus? Iam dictum est quod
perpetuo amentibus omnino neganda est Communio, etiam in mortis articulo, ut
habetur ex Rituali romano (de Euch.). Aliis vero qui sunt amentes, sed
non semper fuerunt rationis expertes, potest dari (ut dicit ipsummet Rituale),
cum habent aliquod lucis intervallum aut ut dicit s. Thomas3: Si
prius quando erant compotes mentis, apparuit in eis devotio huius Sacramenti,
nisi timeatur periculum expuitionis; et idem dicit Catechismus rom.4.
Ex quo bene inferunt multi dd. sufficere ad dandam Eucharistiam fatuo in
mortis articulo, ut ipse dudum pie vixerit5. Semifatuis vero dicunt
Castr. Wigandt, Laym. Holzm. Salm.,
etc. quod tantum in vitae extremo, et praecepto paschali possit ministrari
Communio, semper ac discernere valent a cibo terreno. Idem asserunt Laym.
Castrop. et Salm. de mutis, et surdis a nativitate, modo constet ex signis
ipsos intelligere in Sacramento contineri divinam personam6.
|