1-zamor | zapom-zyweg
Rozdzial
1 4 | raz pierwszy uczynił to 1 września 1939 r., gdy w
2 1 | lwowskiej ponad 40, natomiast 16 lwowskich księży zaginęło
3 1 | sowieckich i niemieckich zginęło 17 kapłanów, w diecezji łuckiej
4 4 | zabijaj«”, z 21 listopada 1942 r., potępił zbrodnie i obłożył
5 4 | rzymskokatolickie wystąpienia w sierpniu 1943 r., w liście nawołującym
6 1 | kapłanów, w diecezji łuckiej 30. Trudna do ustalenia jest
7 3 | Czuba spłonął żywcem wraz z 38 parafianami, którzy schronili
8 1 | archidiecezji lwowskiej ponad 40, natomiast 16 lwowskich
9 4 | uczestników. Po raz ostatni abp Szeptycki zdecydowanie potępił
10 4 | posłuchu prowokatorom i agitatorom”. Podobny apel zawarł też
11 4 | prowokacjom i nieuciekania się do aktów terroru”. Wydaje się, że
12 2 | Podobny los spotkał ks. Józefa Aleksandrowicza z Zabłocia k. Porycka —
13 1 | braci zakonnych i jeden alumn. Najprawdopodobniej właśnie
14 4 | greckokatoliccy występowali na ambonach, podburzając przeciw Polakom” —
15 4 | ulegali szowinistycznemu amokowi. Część z nich zamiast przeciwstawić
16 4 | a zwłaszcza metropolity Andrzeja Szeptyckiego, dla którego
17 4 | prowokatorom i agitatorom”. Podobny apel zawarł też w odezwie do
18 4 | kierującego przez wiele lat archiwum archidiecezji wrocławskiej,
19 3 | Zdzierano skórę, rany zalewano atramentem i wrzącą wodą. Na końcu
20 2 | Gdy w styczniu 1945 roku banda UPA wkroczyła do wsi i „
21 2 | nie zdołali uciec przed banderowcami zgromadzonymi w kościele
22 5 | z Krasnego przed nożami banderowców uratował greckokatolicki
23 2 | duszpasterskiej choremu banderowcy wywołali go z plebanii i
24 3 | głowę kilka gwoździ. Konał bardzo długo.~
25 2 | okolicznościach oddał swe życie o. Bartłomiej Czosnek, karmelita, wikariusz
26 2 | karmelita, wikariusz parafii Bełszowce w dekanacie konkolnickim.
27 2 | wywołali go z plebanii i bestialsko zabili, wcześniej torturując. ~
28 1 | lwowskich księży zaginęło bez wieści. Podobny los spotkał
29 4 | terroru, była wobec niej bierna, a nawet do niej podżegnywała. „
30 3 | parafii Dołha k. Doliny ks. Błażej Czuba spłonął żywcem wraz
31 4 | i wiernym pokój Pański i błogosławieństwo »Nie zabijaj«”, z 21 listopada
32 4 | związku z wybuchem wojny bojówki OUN rozpoczęły antypolskie
33 2 | ołtarzu. Jednym z nich był ks. Bolesław Szawłowski z Porycka k.
34 3 | umierał również ks. Marian Bosak, proboszcz z Mariampola.
35 5 | Wielu historykom nie pasują bowiem do tezy, że Kościół greckokatolicki
36 1 | później niemieckiej — ich bronią często był donos do NKWD
37 2 | parafii Liliatyn z dekanatu Brzeżany. Pomagał w gaszeniu pożaru,
38 1 | bojówkarzy OUN w okolicy Buczacza jesienią 1939 r.~
39 2 | rzymskokatolickiego nie powinna być zapomniana. Wielu zabito
40 1 | liczba księży, którzy z całą pewnością padli ofiarą rzezi.
41 1 | Cena wierności Chrystusowi~Ukraińscy
42 1 | element” za pomocą noża, cepa czy siekiery. Wcześniej —
43 5 | Polakom został zamknięty w cerkwi w czasie nabożeństwa wieczornego
44 2 | posługi duszpasterskiej choremu banderowcy wywołali go z
45 4 | przeciwstawić się, w imię chrześcijańskiej miłości, fali terroru, była
46 4 | ruski metropolitalny tron chyba tylko po to, żeby wewnątrz
47 2 | wieś i wyjechać do Polski. Ci jednak podpalili kościół
48 3 | drutem kolczastym, a na ciele wyrysowano nożem ornat,
49 3 | przybito do ściany.~W okrutnych cierpieniach umierał również ks. Marian
50 2 | żołnierza leżącego koło cmentarza. Kapłan zabrał Najświętszy
51 4 | szowinistycznemu amokowi. Część z nich zamiast przeciwstawić
52 2 | znaleziono jego ciało. Zabili go członkowie OUN, którzy tego dnia zamordowali
53 3 | należących do dekanatu czortkowskiego. Pastwiono się nad nim przez
54 2 | swe życie o. Bartłomiej Czosnek, karmelita, wikariusz parafii
55 3 | Dołha k. Doliny ks. Błażej Czuba spłonął żywcem wraz z 38
56 4 | czasie II wojny światowej czynił to wielokrotnie. Po raz
57 4 | ukraińskich w rzeziach Polaków. Czynili to zazwyczaj wbrew zaleceniom
58 2 | nie przestraszyli się, ale dali świadectwo wierności Chrystusowi
59 Intro| II wojny światowej wielką daninę męczeńskiej krwi złożył
60 4 | przeciwko wszelkiej przemocy i dawał temu publicznie wyraz. W
61 4 | przestrzegania narodu przed dawaniem posłuchu prowokatorom i
62 4 | służyli swemu powołaniu i dbali, by ich wierni nie ulegali
63 2 | wikariusz parafii Bełszowce w dekanacie konkolnickim. Pod pozorem
64 2 | Wielu zabito nie tylko dlatego, że byli Polakami znanymi
65 3 | kilka gwoździ. Konał bardzo długo.~
66 2 | członkowie OUN, którzy tego dnia zamordowali również kilku
67 4 | wielu mordów mogłoby nie dojść, gdyby księża greckokatoliccy
68 Intro| lwowskiej i diecezji łuckiej. Dokładna ich liczba prawdopodobnie
69 4 | świadków, a także oświadczeń i dokumentów, zebranych m.in. przez bp.
70 3 | ziemi. Proboszcz parafii Dołha k. Doliny ks. Błażej Czuba
71 3 | Proboszcz parafii Dołha k. Doliny ks. Błażej Czuba spłonął
72 1 | ich bronią często był donos do NKWD czy gestapo. Z pewnością
73 4 | podżegnywała. „Z własnego doświadczenia ludność polska może powiedzieć,
74 4 | postawa była wielkim osobistym dramatem, ponieważ konsekwentnie
75 4 | zauważył bp Urban. ~W książce „Droga Krzyżowa archidiecezji lwowskiej
76 3 | wyłupano oczy, ręce związano drutem kolczastym, a na ciele wyrysowano
77 3 | jeszcze żywego przywiązano do drzewa, gdzie konając służył jako
78 2 | Ofiara życia złożona przez duchowieństwo Kościoła rzymskokatolickiego
79 4 | pasterskim, zatytułowanym „Duchowieństwu i wiernym pokój Pański i
80 1 | kleryk III roku seminarium duchownego we Lwowie, był pierwszym
81 1 | we Lwowie, był pierwszym duchownym rzymskokatolickim zamordowanym
82 2 | pozorem udzielenia posługi duszpasterskiej choremu banderowcy wywołali
83 4 | opisów można by przytaczać dużo. Z relacji wielu świadków,
84 Intro| Przyszło mu tam zderzyć się z dwoma okupantami i z ukraińskim
85 3 | służył jako tarcza młodym dziewczętom uczącym się strzelać.~Szczególnie
86 Intro| a zwłaszcza na terenach dzisiejszej zachodniej Ukrainy. Przyszło
87 1 | likwidowali niepożądany dla nich „element” za pomocą noża, cepa czy
88 2 | zastrzelony podczas sprawowania Eucharystii. Podobny los spotkał ks.
89 4 | chrześcijańskiej miłości, fali terroru, była wobec niej
90 2 | dekanatu Brzeżany. Pomagał w gaszeniu pożaru, gdy podbiegł do
91 4 | mordów mogłoby nie dojść, gdyby księża greckokatoliccy lepiej
92 3 | żywego przywiązano do drzewa, gdzie konając służył jako tarcza
93 1 | często był donos do NKWD czy gestapo. Z pewnością można więc
94 2 | Kapłani ginęli przy ołtarzu~Ofiara życia
95 3 | Skałat, oprawcy wbili w głowę kilka gwoździ. Konał bardzo
96 4 | w odezwie do młodzieży w grudniu 1939 r. W słynnym liście
97 3 | oprawcy wbili w głowę kilka gwoździ. Konał bardzo długo.~
98 4 | wbrew zaleceniom swojej hierarchii, a zwłaszcza metropolity
99 5 | się o nich często. Wielu historykom nie pasują bowiem do tezy,
100 5 | na przykład ks. Serafin Horosiewicz, proboszcz parafii Żabcze
101 1 | właśnie Józef Janas, kleryk III roku seminarium duchownego
102 4 | zamiast przeciwstawić się, w imię chrześcijańskiej miłości,
103 4 | dokumentów, zebranych m.in. przez bp. Wincentego Urbana,
104 2 | najszybciej wyjechał stamtąd, bo inaczej zginie, nie posłuchał tej „
105 2 | zamordowali również kilku innych Polaków.~W podobnych okolicznościach
106 5 | Kościół greckokatolicki był inspiratorem ukraińskiego szowinizmu.~ ~
107 3 | drzewa, gdzie konając służył jako tarcza młodym dziewczętom
108 3 | Szczególnie umęczono także ks. Jana Walniczka z Kociubińc, należących
109 1 | Najprawdopodobniej właśnie Józef Janas, kleryk III roku seminarium
110 1 | siedmiu braci zakonnych i jeden alumn. Najprawdopodobniej
111 3 | Mariampola. Złamano mu żebra, jedną nogę, wybito zęby, odcięto
112 2 | kapłanów zginęło przy ołtarzu. Jednym z nich był ks. Bolesław
113 4 | truciznę rozdarcia, osłabić jej odporną siłę wobec wrogiego
114 1 | bojówkarzy OUN w okolicy Buczacza jesienią 1939 r.~
115 1 | 30. Trudna do ustalenia jest też liczba księży, którzy
116 2 | Podobny los spotkał ks. Józefa Aleksandrowicza z Zabłocia
117 2 | oczach wiernych, skręcono mu kark, porzucając ciało na stopniach
118 2 | życie o. Bartłomiej Czosnek, karmelita, wikariusz parafii Bełszowce
119 3 | Stanisławowi Wilkońskiemu — katechecie z parafii Podwołczyska,
120 5 | duszpasterza ukrywał się ks. Kazimierz Lechman.~Takich przypadków
121 4 | przez bp. Wincentego Urbana, kierującego przez wiele lat archiwum
122 2 | dnia zamordowali również kilku innych Polaków.~W podobnych
123 4 | potępił zbrodnie i obłożył klątwą kościelną wszystkich ich
124 1 | Najprawdopodobniej właśnie Józef Janas, kleryk III roku seminarium duchownego
125 3 | także ks. Jana Walniczka z Kociubińc, należących do dekanatu
126 3 | oczy, ręce związano drutem kolczastym, a na ciele wyrysowano nożem
127 2 | rannego żołnierza leżącego koło cmentarza. Kapłan zabrał
128 3 | przywiązano do drzewa, gdzie konając służył jako tarcza młodym
129 2 | pięć godzin umierał wśród konających wiernych. ~Wielu kapłanów
130 3 | wbili w głowę kilka gwoździ. Konał bardzo długo.~
131 2 | tej „rady”. Pozostał do końca ze swoimi parafianami, którzy
132 3 | atramentem i wrzącą wodą. Na końcu nożami przybito do ściany.~
133 3 | wyrysowano nożem ornat, a na koniec wleczono po ziemi. Proboszcz
134 2 | parafii Bełszowce w dekanacie konkolnickim. Pod pozorem udzielenia
135 4 | bp Urban przytacza kilka konkretnych przykładów udziału księży
136 4 | osobistym dramatem, ponieważ konsekwentnie występował przeciwko wszelkiej
137 2 | banderowcami zgromadzonymi w kościele i na plebanii. Ksiądz Rogowski
138 4 | zbrodnie i obłożył klątwą kościelną wszystkich ich uczestników.
139 2 | złożona przez duchowieństwo Kościoła rzymskokatolickiego nie
140 5 | Księdza Łukasza Makolądrę z Krasnego przed nożami banderowców
141 Intro| rzymskokatolicki na Wschodnich Kresach Rzeczypospolitej, a zwłaszcza
142 Intro| wielką daninę męczeńskiej krwi złożył Kościół rzymskokatolicki
143 2 | przekonując napastników, by nie krzywdzili niewinnych ludzi, którzy
144 4 | Urban. ~W książce „Droga Krzyżowa archidiecezji lwowskiej
145 2 | kościele i na plebanii. Ksiądz Rogowski próbował ratować
146 4 | zauważył bp Urban. ~W książce „Droga Krzyżowa archidiecezji
147 5 | greckokatolicki kapłan, który udzielił mu schronienia
148 4 | kierującego przez wiele lat archiwum archidiecezji wrocławskiej,
149 4 | archidiecezji lwowskiej w latach II wojny światowej 1939—
150 5 | ukrywał się ks. Kazimierz Lechman.~Takich przypadków było
151 4 | gdyby księża greckokatoliccy lepiej służyli swemu powołaniu
152 2 | się do rannego żołnierza leżącego koło cmentarza. Kapłan zabrał
153 1 | nacjonaliści nie zawsze likwidowali niepożądany dla nich „element”
154 2 | Szady, proboszcz parafii Liliatyn z dekanatu Brzeżany. Pomagał
155 4 | wystąpienia. Wystosował wtedy list pasterski, zatytułowany „
156 4 | błogosławieństwo »Nie zabijaj«”, z 21 listopada 1942 r., potępił zbrodnie
157 2 | byli Polakami znanymi w lokalnych społecznościach. Często
158 2 | Szawłowski z Porycka k. Łucka, zastrzelony podczas sprawowania
159 5 | parafii Żabcze w powiecie łuckim. Za pomoc Polakom został
160 3 | swoje ofiary. Oblata o. Ludwika Włodarczyka, duszpasterza
161 2 | nie krzywdzili niewinnych ludzi, którzy zamierzali opuścić
162 5 | wieczornego i spalony. ~Księdza Łukasza Makolądrę z Krasnego przed
163 1 | seminarium duchownego we Lwowie, był pierwszym duchownym
164 1 | lwowskiej ponad 40, natomiast 16 lwowskich księży zaginęło bez wieści.
165 4 | i dokumentów, zebranych m.in. przez bp. Wincentego
166 2 | Wojciecha Rogowskiego z Majdanu szanowali nie tylko Polacy,
167 5 | spalony. ~Księdza Łukasza Makolądrę z Krasnego przed nożami
168 3 | Marian Bosak, proboszcz z Mariampola. Złamano mu żebra, jedną
169 3 | cierpieniach umierał również ks. Marian Bosak, proboszcz z Mariampola.
170 5 | z nich poniosło również męczeńską śmierć za wiarę, na przykład
171 Intro| światowej wielką daninę męczeńskiej krwi złożył Kościół rzymskokatolicki
172 4 | że „wdarł się na ruski metropolitalny tron chyba tylko po to,
173 4 | hierarchii, a zwłaszcza metropolity Andrzeja Szeptyckiego, dla
174 2 | podbiegł do niego nieznany mężczyzna z prośbą, by udał się do
175 2 | oleje i udał się na wskazane miejsce. Kilka godzin później znaleziono
176 5 | zabić mnie”. Przez kilka miesięcy w parafii Zazdrość u greckokatolickiego
177 2 | zabudowania wiejskie, a mieszkańców zastrzelili. Ranny kapłan
178 4 | w imię chrześcijańskiej miłości, fali terroru, była wobec
179 3 | konając służył jako tarcza młodym dziewczętom uczącym się
180 4 | zawarł też w odezwie do młodzieży w grudniu 1939 r. W słynnym
181 4 | wynika, że do wielu mordów mogłoby nie dojść, gdyby księża
182 4 | wrocławskiej, wynika, że do wielu mordów mogłoby nie dojść, gdyby
183 5 | było więcej, jednak nie mówi się o nich często. Wielu
184 4 | doświadczenia ludność polska może powiedzieć, że niektórzy
185 1 | okupantów kapłanów także obciąża nacjonalistów. Z archidiecezji lwowskiej
186 Intro| okupantami i z ukraińskim nacjonalizmem, którego ofiarami było prawdopodobnie
187 3 | czortkowskiego. Pastwiono się nad nim przez pięć godzin. Zdzierano
188 1 | zakonnych i jeden alumn. Najprawdopodobniej właśnie Józef Janas, kleryk
189 2 | cmentarza. Kapłan zabrał Najświętszy Sakrament oraz oleje i udał
190 2 | zasugerowała” mu, by jak najszybciej wyjechał stamtąd, bo inaczej
191 3 | z parafii Podwołczyska, należącej do dekanatu Skałat, oprawcy
192 3 | Jana Walniczka z Kociubińc, należących do dekanatu czortkowskiego.
193 2 | ratować parafian, przekonując napastników, by nie krzywdzili niewinnych
194 3 | połowy przerżnięto piłą. Następnie jeszcze żywego przywiązano
195 4 | zastanawiali się: „Czy on nasz, czy z wrogów naszych”.
196 4 | Czy on nasz, czy z wrogów naszych”. Niektórzy twierdzili,
197 1 | archidiecezji lwowskiej ponad 40, natomiast 16 lwowskich księży zaginęło
198 4 | była wobec niej bierna, a nawet do niej podżegnywała. „Z
199 4 | sierpniu 1943 r., w liście nawołującym do „nieulegania prowokacjom
200 2 | pożaru, gdy podbiegł do niego nieznany mężczyzna z prośbą,
201 1 | że śmierć przynajmniej niektórych z uwięzionych przez okupantów
202 1 | więzieniach sowieckich i niemieckich zginęło 17 kapłanów, w diecezji
203 1 | okupacji sowieckiej, a później niemieckiej — ich bronią często był
204 4 | Owoce nienawiści~Jeszcze okrutniejszych opisów
205 1 | nacjonaliści nie zawsze likwidowali niepożądany dla nich „element” za pomocą
206 4 | nieulegania prowokacjom i nieuciekania się do aktów terroru”. Wydaje
207 4 | w liście nawołującym do „nieulegania prowokacjom i nieuciekania
208 2 | napastników, by nie krzywdzili niewinnych ludzi, którzy zamierzali
209 2 | pożaru, gdy podbiegł do niego nieznany mężczyzna z prośbą, by udał
210 Intro| ich liczba prawdopodobnie nigdy nie zostanie ustalona.~
211 3 | czortkowskiego. Pastwiono się nad nim przez pięć godzin. Zdzierano
212 1 | bronią często był donos do NKWD czy gestapo. Z pewnością
213 3 | Złamano mu żebra, jedną nogę, wybito zęby, odcięto uszy,
214 3 | wybito zęby, odcięto uszy, nos, wyłupano oczy, ręce związano
215 1 | nich „element” za pomocą noża, cepa czy siekiery. Wcześniej —
216 3 | kolczastym, a na ciele wyrysowano nożem ornat, a na koniec wleczono
217 1 | okupantów kapłanów także obciąża nacjonalistów. Z archidiecezji
218 3 | torturowali swoje ofiary. Oblata o. Ludwika Włodarczyka,
219 4 | 1942 r., potępił zbrodnie i obłożył klątwą kościelną wszystkich
220 4 | pasterski, zatytułowany „O obowiązku duchowieństwa do przestrzegania
221 2 | podczas nabożeństwa, na oczach wiernych, skręcono mu kark,
222 3 | odcięto uszy, nos, wyłupano oczy, ręce związano drutem kolczastym,
223 3 | jedną nogę, wybito zęby, odcięto uszy, nos, wyłupano oczy,
224 2 | podobnych okolicznościach oddał swe życie o. Bartłomiej
225 2 | społecznościach. Często oddawali życie za wiarę. Ostrzegani
226 4 | Podobny apel zawarł też w odezwie do młodzieży w grudniu 1939
227 4 | truciznę rozdarcia, osłabić jej odporną siłę wobec wrogiego narodu”. ~
228 Intro| ukraińskim nacjonalizmem, którego ofiarami było prawdopodobnie stu
229 3 | zabiciem torturowali swoje ofiary. Oblata o. Ludwika Włodarczyka,
230 1 | zamordowanym przez bojówkarzy OUN w okolicy Buczacza jesienią 1939 r.~
231 2 | bojówkarzy, jak i przez okoliczną ludność, nie przestraszyli
232 2 | innych Polaków.~W podobnych okolicznościach oddał swe życie o. Bartłomiej
233 3 | Włodarczyka, duszpasterza w Okopach (powiat Sarny), do połowy
234 4 | Owoce nienawiści~Jeszcze okrutniejszych opisów można by przytaczać
235 3 | nożami przybito do ściany.~W okrutnych cierpieniach umierał również
236 1 | siekiery. Wcześniej — w czasie okupacji sowieckiej, a później niemieckiej —
237 Intro| tam zderzyć się z dwoma okupantami i z ukraińskim nacjonalizmem,
238 1 | niektórych z uwięzionych przez okupantów kapłanów także obciąża nacjonalistów.
239 2 | Najświętszy Sakrament oraz oleje i udał się na wskazane miejsce.
240 2 | porzucając ciało na stopniach ołtarza.~Wezwany do umierającego
241 4 | nacjonaliści zastanawiali się: „Czy on nasz, czy z wrogów naszych”.
242 4 | nienawiści~Jeszcze okrutniejszych opisów można by przytaczać dużo.
243 3 | należącej do dekanatu Skałat, oprawcy wbili w głowę kilka gwoździ.
244 2 | ludzi, którzy zamierzali opuścić wieś i wyjechać do Polski.
245 2 | zabrał Najświętszy Sakrament oraz oleje i udał się na wskazane
246 3 | na ciele wyrysowano nożem ornat, a na koniec wleczono po
247 1 | zgromadzeń. Zginęło ich osiem, a także siedmiu braci zakonnych
248 4 | zaszczepić truciznę rozdarcia, osłabić jej odporną siłę wobec wrogiego
249 4 | ich postawa była wielkim osobistym dramatem, ponieważ konsekwentnie
250 4 | ich uczestników. Po raz ostatni abp Szeptycki zdecydowanie
251 2 | oddawali życie za wiarę. Ostrzegani zarówno przez bojówkarzy,
252 4 | wielu świadków, a także oświadczeń i dokumentów, zebranych
253 5 | schronienia na swojej plebanii. Oświadczył wówczas: „Nie wiem, czy
254 2 | wierności Chrystusowi i swojej owczarni. ~Księdza Wojciecha Rogowskiego
255 4 | Owoce nienawiści~Jeszcze okrutniejszych
256 1 | którzy z całą pewnością padli ofiarą rzezi. Ponad wszelką
257 4 | Duchowieństwu i wiernym pokój Pański i błogosławieństwo »Nie
258 2 | Rogowski próbował ratować parafian, przekonując napastników,
259 4 | wystąpienia. Wystosował wtedy list pasterski, zatytułowany „O obowiązku
260 4 | 1939 r. W słynnym liście pasterskim, zatytułowanym „Duchowieństwu
261 3 | dekanatu czortkowskiego. Pastwiono się nad nim przez pięć godzin.
262 5 | często. Wielu historykom nie pasują bowiem do tezy, że Kościół
263 4 | to wielokrotnie. Po raz pierwszy uczynił to 1 września 1939
264 1 | duchownego we Lwowie, był pierwszym duchownym rzymskokatolickim
265 3 | do połowy przerżnięto piłą. Następnie jeszcze żywego
266 2 | dekanacie konkolnickim. Pod pozorem udzielenia posługi
267 2 | Pomagał w gaszeniu pożaru, gdy podbiegł do niego nieznany mężczyzna
268 4 | występowali na ambonach, podburzając przeciw Polakom” — zauważył
269 2 | kilku innych Polaków.~W podobnych okolicznościach oddał swe
270 2 | wyjechać do Polski. Ci jednak podpalili kościół i zabudowania wiejskie,
271 3 | Wilkońskiemu — katechecie z parafii Podwołczyska, należącej do dekanatu Skałat,
272 4 | bierna, a nawet do niej podżegnywała. „Z własnego doświadczenia
273 4 | Duchowieństwu i wiernym pokój Pański i błogosławieństwo »
274 2 | Majdanu szanowali nie tylko Polacy, ale również Ukraińcy. Gdy
275 2 | nie tylko dlatego, że byli Polakami znanymi w lokalnych społecznościach.
276 3 | Okopach (powiat Sarny), do połowy przerżnięto piłą. Następnie
277 4 | własnego doświadczenia ludność polska może powiedzieć, że niektórzy
278 2 | opuścić wieś i wyjechać do Polski. Ci jednak podpalili kościół
279 2 | Liliatyn z dekanatu Brzeżany. Pomagał w gaszeniu pożaru, gdy podbiegł
280 5 | Żabcze w powiecie łuckim. Za pomoc Polakom został zamknięty
281 1 | niepożądany dla nich „element” za pomocą noża, cepa czy siekiery.
282 4 | wielkim osobistym dramatem, ponieważ konsekwentnie występował
283 4 | terroru”. Wydaje się, że poniósł porażkę, bo w czasie II
284 5 | powołaniu. Wielu z nich poniosło również męczeńską śmierć
285 4 | Wydaje się, że poniósł porażkę, bo w czasie II wojny światowej
286 2 | wiernych, skręcono mu kark, porzucając ciało na stopniach ołtarza.~
287 2 | bo inaczej zginie, nie posłuchał tej „rady”. Pozostał do
288 4 | przestrzegania narodu przed dawaniem posłuchu prowokatorom i agitatorom”.
289 2 | Pod pozorem udzielenia posługi duszpasterskiej choremu
290 4 | Szeptyckiego, dla którego ich postawa była wielkim osobistym dramatem,
291 3 | duszpasterza w Okopach (powiat Sarny), do połowy przerżnięto
292 5 | proboszcz parafii Żabcze w powiecie łuckim. Za pomoc Polakom
293 4 | doświadczenia ludność polska może powiedzieć, że niektórzy księża greckokatoliccy
294 2 | rzymskokatolickiego nie powinna być zapomniana. Wielu zabito
295 2 | Brzeżany. Pomagał w gaszeniu pożaru, gdy podbiegł do niego nieznany
296 2 | dekanacie konkolnickim. Pod pozorem udzielenia posługi duszpasterskiej
297 2 | nie posłuchał tej „rady”. Pozostał do końca ze swoimi parafianami,
298 2 | plebanii. Ksiądz Rogowski próbował ratować parafian, przekonując
299 2 | niego nieznany mężczyzna z prośbą, by udał się do rannego
300 4 | nawołującym do „nieulegania prowokacjom i nieuciekania się do aktów
301 4 | przed dawaniem posłuchu prowokatorom i agitatorom”. Podobny apel
302 4 | na ambonach, podburzając przeciw Polakom” — zauważył bp Urban. ~
303 4 | konsekwentnie występował przeciwko wszelkiej przemocy i dawał
304 4 | amokowi. Część z nich zamiast przeciwstawić się, w imię chrześcijańskiej
305 2 | próbował ratować parafian, przekonując napastników, by nie krzywdzili
306 4 | występował przeciwko wszelkiej przemocy i dawał temu publicznie
307 3 | powiat Sarny), do połowy przerżnięto piłą. Następnie jeszcze
308 2 | przez okoliczną ludność, nie przestraszyli się, ale dali świadectwo
309 4 | obowiązku duchowieństwa do przestrzegania narodu przed dawaniem posłuchu
310 3 | wrzącą wodą. Na końcu nożami przybito do ściany.~W okrutnych cierpieniach
311 1 | Z pewnością można więc przyjąć, że śmierć przynajmniej
312 5 | męczeńską śmierć za wiarę, na przykład ks. Serafin Horosiewicz,
313 4 | przytacza kilka konkretnych przykładów udziału księży ukraińskich
314 1 | więc przyjąć, że śmierć przynajmniej niektórych z uwięzionych
315 Intro| dzisiejszej zachodniej Ukrainy. Przyszło mu tam zderzyć się z dwoma
316 4 | światowej 1939—1945” bp Urban przytacza kilka konkretnych przykładów
317 4 | okrutniejszych opisów można by przytaczać dużo. Z relacji wielu świadków,
318 3 | Następnie jeszcze żywego przywiązano do drzewa, gdzie konając
319 4 | wszelkiej przemocy i dawał temu publicznie wyraz. W czasie II wojny
320 2 | zginie, nie posłuchał tej „rady”. Pozostał do końca ze swoimi
321 2 | mieszkańców zastrzelili. Ranny kapłan przez pięć godzin
322 3 | godzin. Zdzierano skórę, rany zalewano atramentem i wrzącą
323 2 | Ksiądz Rogowski próbował ratować parafian, przekonując napastników,
324 3 | uszy, nos, wyłupano oczy, ręce związano drutem kolczastym,
325 4 | można by przytaczać dużo. Z relacji wielu świadków, a także
326 2 | kościele i na plebanii. Ksiądz Rogowski próbował ratować parafian,
327 2 | owczarni. ~Księdza Wojciecha Rogowskiego z Majdanu szanowali nie
328 4 | społeczności zaszczepić truciznę rozdarcia, osłabić jej odporną siłę
329 1 | spotkał siostry zakonne z różnych zgromadzeń. Zginęło ich
330 4 | wybuchem wojny bojówki OUN rozpoczęły antypolskie wystąpienia.
331 4 | twierdzili, że „wdarł się na ruski metropolitalny tron chyba
332 4 | to, żeby wewnątrz samej ruskiej społeczności zaszczepić
333 Intro| rzymskokatolicki na Wschodnich Kresach Rzeczypospolitej, a zwłaszcza na terenach
334 1 | całą pewnością padli ofiarą rzezi. Ponad wszelką wątpliwość
335 4 | udziału księży ukraińskich w rzeziach Polaków. Czynili to zazwyczaj
336 Intro| męczeńskiej krwi złożył Kościół rzymskokatolicki na Wschodnich Kresach Rzeczypospolitej,
337 4 | zdecydowanie potępił antypolskie i rzymskokatolickie wystąpienia w sierpniu 1943
338 2 | przez duchowieństwo Kościoła rzymskokatolickiego nie powinna być zapomniana.
339 1 | był pierwszym duchownym rzymskokatolickim zamordowanym przez bojówkarzy
340 2 | Kapłan zabrał Najświętszy Sakrament oraz oleje i udał się na
341 4 | tylko po to, żeby wewnątrz samej ruskiej społeczności zaszczepić
342 3 | duszpasterza w Okopach (powiat Sarny), do połowy przerżnięto
343 5 | kapłan, który udzielił mu schronienia na swojej plebanii. Oświadczył
344 3 | z 38 parafianami, którzy schronili się na strychu jego plebanii.
345 3 | końcu nożami przybito do ściany.~W okrutnych cierpieniach
346 1 | Józef Janas, kleryk III roku seminarium duchownego we Lwowie, był
347 5 | za wiarę, na przykład ks. Serafin Horosiewicz, proboszcz parafii
348 1 | Zginęło ich osiem, a także siedmiu braci zakonnych i jeden
349 1 | za pomocą noża, cepa czy siekiery. Wcześniej — w czasie okupacji
350 4 | rzymskokatolickie wystąpienia w sierpniu 1943 r., w liście nawołującym
351 4 | rozdarcia, osłabić jej odporną siłę wobec wrogiego narodu”. ~
352 Intro| prawdopodobnie stu kapłanów, braci i sióstr zakonnych z archidiecezji
353 1 | wieści. Podobny los spotkał siostry zakonne z różnych zgromadzeń.
354 3 | Podwołczyska, należącej do dekanatu Skałat, oprawcy wbili w głowę kilka
355 3 | przez pięć godzin. Zdzierano skórę, rany zalewano atramentem
356 2 | nabożeństwa, na oczach wiernych, skręcono mu kark, porzucając ciało
357 3 | do drzewa, gdzie konając służył jako tarcza młodym dziewczętom
358 4 | księża greckokatoliccy lepiej służyli swemu powołaniu i dbali,
359 4 | młodzieży w grudniu 1939 r. W słynnym liście pasterskim, zatytułowanym „
360 1 | lwowskiej w więzieniach sowieckich i niemieckich zginęło 17
361 1 | Wcześniej — w czasie okupacji sowieckiej, a później niemieckiej —
362 5 | nabożeństwa wieczornego i spalony. ~Księdza Łukasza Makolądrę
363 3 | Doliny ks. Błażej Czuba spłonął żywcem wraz z 38 parafianami,
364 4 | żeby wewnątrz samej ruskiej społeczności zaszczepić truciznę rozdarcia,
365 2 | Polakami znanymi w lokalnych społecznościach. Często oddawali życie za
366 2 | Łucka, zastrzelony podczas sprawowania Eucharystii. Podobny los
367 5 | także kapłani, którzy nie sprzeniewierzyli się swemu powołaniu. Wielu
368 2 | jak najszybciej wyjechał stamtąd, bo inaczej zginie, nie
369 3 | strychu jego plebanii. Ks. Stanisławowi Wilkońskiemu — katechecie
370 2 | kark, porzucając ciało na stopniach ołtarza.~Wezwany do umierającego
371 3 | którzy schronili się na strychu jego plebanii. Ks. Stanisławowi
372 3 | dziewczętom uczącym się strzelać.~Szczególnie umęczono także
373 Intro| ofiarami było prawdopodobnie stu kapłanów, braci i sióstr
374 1 | wątpliwość w diecezji łuckiej stwierdzono 21 takich przypadków, w
375 2 | również Ukraińcy. Gdy w styczniu 1945 roku banda UPA wkroczyła
376 2 | podobnych okolicznościach oddał swe życie o. Bartłomiej Czosnek,
377 2 | przestraszyli się, ale dali świadectwo wierności Chrystusowi i
378 4 | przytaczać dużo. Z relacji wielu świadków, a także oświadczeń i dokumentów,
379 2 | rady”. Pozostał do końca ze swoimi parafianami, którzy nie
380 3 | przed zabiciem torturowali swoje ofiary. Oblata o. Ludwika
381 2 | żołnierza zginął ks. Józef Szady, proboszcz parafii Liliatyn
382 2 | Wojciecha Rogowskiego z Majdanu szanowali nie tylko Polacy, ale również
383 2 | z nich był ks. Bolesław Szawłowski z Porycka k. Łucka, zastrzelony
384 4 | uczestników. Po raz ostatni abp Szeptycki zdecydowanie potępił antypolskie
385 4 | zwłaszcza metropolity Andrzeja Szeptyckiego, dla którego ich postawa
386 4 | by ich wierni nie ulegali szowinistycznemu amokowi. Część z nich zamiast
387 5 | inspiratorem ukraińskiego szowinizmu.~ ~
388 Intro| zachodniej Ukrainy. Przyszło mu tam zderzyć się z dwoma okupantami
389 3 | gdzie konając służył jako tarcza młodym dziewczętom uczącym
390 2 | go członkowie OUN, którzy tego dnia zamordowali również
391 2 | inaczej zginie, nie posłuchał tej „rady”. Pozostał do końca
392 4 | wszelkiej przemocy i dawał temu publicznie wyraz. W czasie
393 Intro| Rzeczypospolitej, a zwłaszcza na terenach dzisiejszej zachodniej Ukrainy.
394 5 | historykom nie pasują bowiem do tezy, że Kościół greckokatolicki
395 3 | nacjonaliści często przed zabiciem torturowali swoje ofiary. Oblata o.
396 2 | bestialsko zabili, wcześniej torturując. ~
397 4 | na ruski metropolitalny tron chyba tylko po to, żeby
398 4 | społeczności zaszczepić truciznę rozdarcia, osłabić jej odporną
399 1 | w diecezji łuckiej 30. Trudna do ustalenia jest też liczba
400 4 | wrogów naszych”. Niektórzy twierdzili, że „wdarł się na ruski
401 2 | parafianami, którzy nie zdołali uciec przed banderowcami zgromadzonymi
402 3 | tarcza młodym dziewczętom uczącym się strzelać.~Szczególnie
403 4 | kościelną wszystkich ich uczestników. Po raz ostatni abp Szeptycki
404 4 | wielokrotnie. Po raz pierwszy uczynił to 1 września 1939 r., gdy
405 4 | kilka konkretnych przykładów udziału księży ukraińskich w rzeziach
406 2 | konkolnickim. Pod pozorem udzielenia posługi duszpasterskiej
407 5 | greckokatolicki kapłan, który udzielił mu schronienia na swojej
408 2 | tylko Polacy, ale również Ukraińcy. Gdy w styczniu 1945 roku
409 4 | przykładów udziału księży ukraińskich w rzeziach Polaków. Czynili
410 5 | greckokatolicki był inspiratorem ukraińskiego szowinizmu.~ ~
411 Intro| się z dwoma okupantami i z ukraińskim nacjonalizmem, którego ofiarami
412 Intro| terenach dzisiejszej zachodniej Ukrainy. Przyszło mu tam zderzyć
413 5 | greckokatolickiego duszpasterza ukrywał się ks. Kazimierz Lechman.~
414 4 | dbali, by ich wierni nie ulegali szowinistycznemu amokowi.
415 3 | Szczególnie umęczeni~Ukraińscy nacjonaliści często
416 3 | się strzelać.~Szczególnie umęczono także ks. Jana Walniczka
417 2 | stopniach ołtarza.~Wezwany do umierającego rannego żołnierza zginął
418 2 | styczniu 1945 roku banda UPA wkroczyła do wsi i „zasugerowała”
419 5 | przed nożami banderowców uratował greckokatolicki kapłan,
420 4 | in. przez bp. Wincentego Urbana, kierującego przez wiele
421 1 | diecezji łuckiej 30. Trudna do ustalenia jest też liczba księży,
422 Intro| prawdopodobnie nigdy nie zostanie ustalona.~
423 3 | nogę, wybito zęby, odcięto uszy, nos, wyłupano oczy, ręce
424 1 | przynajmniej niektórych z uwięzionych przez okupantów kapłanów
425 3 | umęczono także ks. Jana Walniczka z Kociubińc, należących
426 1 | ofiarą rzezi. Ponad wszelką wątpliwość w diecezji łuckiej stwierdzono
427 3 | dekanatu Skałat, oprawcy wbili w głowę kilka gwoździ. Konał
428 4 | Polaków. Czynili to zazwyczaj wbrew zaleceniom swojej hierarchii,
429 4 | Niektórzy twierdzili, że „wdarł się na ruski metropolitalny
430 1 | roku seminarium duchownego we Lwowie, był pierwszym duchownym
431 4 | chyba tylko po to, żeby wewnątrz samej ruskiej społeczności
432 2 | ciało na stopniach ołtarza.~Wezwany do umierającego rannego
433 1 | gestapo. Z pewnością można więc przyjąć, że śmierć przynajmniej
434 5 | Takich przypadków było więcej, jednak nie mówi się o nich
435 5 | cerkwi w czasie nabożeństwa wieczornego i spalony. ~Księdza Łukasza
436 2 | podpalili kościół i zabudowania wiejskie, a mieszkańców zastrzelili.
437 4 | Urbana, kierującego przez wiele lat archiwum archidiecezji
438 Intro| czasie II wojny światowej wielką daninę męczeńskiej krwi
439 4 | którego ich postawa była wielkim osobistym dramatem, ponieważ
440 4 | wojny światowej czynił to wielokrotnie. Po raz pierwszy uczynił
441 5 | Oświadczył wówczas: „Nie wiem, czy księdza u mnie nie
442 4 | powołaniu i dbali, by ich wierni nie ulegali szowinistycznemu
443 4 | zatytułowanym „Duchowieństwu i wiernym pokój Pański i błogosławieństwo »
444 2 | którzy zamierzali opuścić wieś i wyjechać do Polski. Ci
445 1 | lwowskich księży zaginęło bez wieści. Podobny los spotkał siostry
446 1 | archidiecezji lwowskiej w więzieniach sowieckich i niemieckich
447 2 | Bartłomiej Czosnek, karmelita, wikariusz parafii Bełszowce w dekanacie
448 3 | plebanii. Ks. Stanisławowi Wilkońskiemu — katechecie z parafii Podwołczyska,
449 4 | zebranych m.in. przez bp. Wincentego Urbana, kierującego przez
450 2 | styczniu 1945 roku banda UPA wkroczyła do wsi i „zasugerowała”
451 4 | do niej podżegnywała. „Z własnego doświadczenia ludność polska
452 1 | alumn. Najprawdopodobniej właśnie Józef Janas, kleryk III
453 3 | nożem ornat, a na koniec wleczono po ziemi. Proboszcz parafii
454 3 | ofiary. Oblata o. Ludwika Włodarczyka, duszpasterza w Okopach (
455 3 | zalewano atramentem i wrzącą wodą. Na końcu nożami przybito
456 2 | swojej owczarni. ~Księdza Wojciecha Rogowskiego z Majdanu szanowali
457 5 | swojej plebanii. Oświadczył wówczas: „Nie wiem, czy księdza
458 3 | Błażej Czuba spłonął żywcem wraz z 38 parafianami, którzy
459 4 | lat archiwum archidiecezji wrocławskiej, wynika, że do wielu mordów
460 4 | osłabić jej odporną siłę wobec wrogiego narodu”. ~
461 4 | się: „Czy on nasz, czy z wrogów naszych”. Niektórzy twierdzili,
462 3 | rany zalewano atramentem i wrzącą wodą. Na końcu nożami przybito
463 4 | raz pierwszy uczynił to 1 września 1939 r., gdy w związku z
464 Intro| Kościół rzymskokatolicki na Wschodnich Kresach Rzeczypospolitej,
465 2 | roku banda UPA wkroczyła do wsi i „zasugerowała” mu, by
466 2 | oraz oleje i udał się na wskazane miejsce. Kilka godzin później
467 1 | padli ofiarą rzezi. Ponad wszelką wątpliwość w diecezji łuckiej
468 4 | konsekwentnie występował przeciwko wszelkiej przemocy i dawał temu publicznie
469 4 | obłożył klątwą kościelną wszystkich ich uczestników. Po raz
470 4 | wystąpienia. Wystosował wtedy list pasterski, zatytułowany „
471 3 | Złamano mu żebra, jedną nogę, wybito zęby, odcięto uszy, nos,
472 4 | 1939 r., gdy w związku z wybuchem wojny bojówki OUN rozpoczęły
473 4 | nieuciekania się do aktów terroru”. Wydaje się, że poniósł porażkę,
474 2 | zamierzali opuścić wieś i wyjechać do Polski. Ci jednak podpalili
475 2 | mu, by jak najszybciej wyjechał stamtąd, bo inaczej zginie,
476 3 | zęby, odcięto uszy, nos, wyłupano oczy, ręce związano drutem
477 4 | archidiecezji wrocławskiej, wynika, że do wielu mordów mogłoby
478 4 | i dawał temu publicznie wyraz. W czasie II wojny światowej
479 3 | drutem kolczastym, a na ciele wyrysowano nożem ornat, a na koniec
480 4 | ponieważ konsekwentnie występował przeciwko wszelkiej przemocy
481 4 | niektórzy księża greckokatoliccy występowali na ambonach, podburzając
482 4 | antypolskie wystąpienia. Wystosował wtedy list pasterski, zatytułowany „
483 2 | duszpasterskiej choremu banderowcy wywołali go z plebanii i bestialsko
484 5 | Horosiewicz, proboszcz parafii Żabcze w powiecie łuckim. Za pomoc
485 3 | nacjonaliści często przed zabiciem torturowali swoje ofiary.
486 5 | czy księdza u mnie nie zabiją, ale najpierw będą musieli
487 4 | i błogosławieństwo »Nie zabijaj«”, z 21 listopada 1942 r.,
488 2 | powinna być zapomniana. Wielu zabito nie tylko dlatego, że byli
489 2 | Józefa Aleksandrowicza z Zabłocia k. Porycka — podczas nabożeństwa,
490 2 | leżącego koło cmentarza. Kapłan zabrał Najświętszy Sakrament oraz
491 2 | jednak podpalili kościół i zabudowania wiejskie, a mieszkańców
492 Intro| na terenach dzisiejszej zachodniej Ukrainy. Przyszło mu tam
493 1 | natomiast 16 lwowskich księży zaginęło bez wieści. Podobny los
494 1 | Podobny los spotkał siostry zakonne z różnych zgromadzeń. Zginęło
495 4 | Czynili to zazwyczaj wbrew zaleceniom swojej hierarchii, a zwłaszcza
496 3 | godzin. Zdzierano skórę, rany zalewano atramentem i wrzącą wodą.
497 4 | szowinistycznemu amokowi. Część z nich zamiast przeciwstawić się, w imię
498 2 | niewinnych ludzi, którzy zamierzali opuścić wieś i wyjechać
499 5 | Za pomoc Polakom został zamknięty w cerkwi w czasie nabożeństwa
500 2 | członkowie OUN, którzy tego dnia zamordowali również kilku innych Polaków.~
501 1 | duchownym rzymskokatolickim zamordowanym przez bojówkarzy OUN w okolicy
|