10-obowi | obrad-wieks | wielk-zyweg
Rozdzial
501 Intro| nie wyznaczył soborowym obradom określonej tematyki, lecz
502 Intro| Sobór Watykański I, którego obrady przedwcześnie przerwała
503 6 | Lud Boży”, również tutaj obserwowaliśmy postępującą horyzontalizację,
504 6 | podział kompetencji między obydwoma Kościołami. Naturalnie,
505 1 | który wszystkim przynosi ocalenie i który jest dostępny dla
506 4 | więcej od 1985 roku, kiedy to odbył się synod specjalny biskupów,
507 5 | sobą. Uczta eucharystyczna odbywa się w konkretnym miejscu,
508 2 | ponieważ wszyscy wyraźnie odczuwają, że coraz bardziej ulatuje
509 9 | wszystkim zaś nie można oddać sprawiedliwości Łukaszowemu
510 9 | Kasper niezupełnie trafnie oddaje intencję tekstu Kongregacji
511 10 | restauracji, a tym samym jako odejście od nauki Soboru Watykańskiego
512 2 | można notabene sformułować w odniesieniu do recepcji pierwszego z
513 2 | Bóg. Taki właśnie początek odpowiada słowom reguły św. Benedykta: „
514 4 | Porównując przytoczony fragment z odpowiednim fragmentem Ewangelii św.
515 2 | katolickiego, które znalazło odpowiedź w formule, że jeden, święty,
516 9 | musi dla nas pozostać bez odpowiedzi — lecz o wewnętrzny początek
517 6 | właściwym porządku i o podziale odpowiedzialności. Z całą pewnością stale
518 2 | nas. Natomiast im bardziej odprawiamy ją dla nas samych, tym mniej
519 9 | communio, lecz jako jej odsunięcie i jako próbę restauracji
520 6 | rodzaju kwestie nie mogą nas odwodzić od właściwego zadania Kościoła:
521 8 | Kongregacji Nauki Wiary odwołuje się w tej kwestii do Łukaszowej
522 9 | lokalnym, i gdy wywodzi dalej: „Odzwierciedla to wszakże Łukaszowe ujęcie;
523 6 | pierwszeństwo, który, jak widać, odzywa się w każdym pokoleniu.~
524 8 | fundament stanowi Eucharystia. Ofiarowane zostaje jedno jedyne Ciało
525 1 | fragmentów: „Kryzys, który ogarnął europejskie chrześcijaństwo,
526 6 | Wiary uznała za wskazane, by ogłosić „List do biskupów Kościoła
527 2 | przeciwieństwem warstw panujących, na ogół zaś eksponowano moment „
528 6 | Eklezjologia communio zaczęła się ograniczać do tematyki stosunku między
529 1 | i Kościoła) cieszył się ogromnym autorytetem, wykraczającym
530 8 | mówił wszystkimi językami. Ojcowie Kościoła nowotestamentową
531 8 | potwierdzają dwie kolejne okoliczności. Po pierwsze, Kościół już
532 Intro| perspektywie ojców Soboru.~W okresie przygotowań do Soboru Watykańskiego
533 4 | wskazuje, iż termin ten określa strukturę trynitarną jako
534 3 | związek między Bogiem i ludźmi określanymi jako »Lud Boży«, czyli relację
535 3 | biblijnym — można jednak określić coś, co stanowi jego treść:
536 Intro| wyznaczył soborowym obradom określonej tematyki, lecz wystosował
537 8 | sprzeciwy. ~Wydają mi się one możliwe tylko wtedy, gdy
538 6 | rozmawiali w drodze. „A oni milczeli”, gdyż spierali
539 8 | niebieskim Jeruzalem”. ~Jeśli ontologicznemu pierwszeństwu jednego jedynego
540 7 | rzeczywistością, która w ontologicznym i czasowym porządku poprzedza
541 2 | słowom reguły św. Benedykta: „Operi Dei nihil praeponatur”.
542 8 | pielgrzymów z całego świata, opierając się na tablicy dwunastu
543 Intro| Kościele katolickim przeważała opinia, że głównym tematem soborowych
544 9 | który to początek chce nam opisać św. Łukasz i który, wychodząc
545 3 | niezbyt nadaje się więc do opisu hierarchicznej struktury
546 1 | Kościół. Kryzys Boga jest więc opisywany eklezjologicznym kodem”.~
547 1 | Kryzys Boga~Jak opowiadał mi arcybiskup Kolonii, głos
548 8 | Kościoła nowotestamentową opowieść o cudzie języków słusznie
549 Intro| pozostała tylko fragmentarycznym opracowaniem. ~Wydawało się zatem, że
550 6 | communio”, który został opublikowany 28 czerwca 1992 roku. Ponieważ
551 1 | Metz wygłosił w 1993 roku, opuszczając swą katedrę na uniwersytecie
552 8 | jeszcze raz podkreślić ideę orbis.~
553 8 | Kościół już tylko w ludzkich organizacjach, pozostaje w istocie tylko
554 10 | expressis verbis formułując oskarżenie, które wszędzie można usłyszeć;
555 2 | katolickiego, który jednoczy osoba papieża, po stwierdzenie,
556 4 | trynitarną jako fundament ostatecznego przeznaczenia Kościoła.
557 7 | Autorzy byli przekonani o ostatecznej tożsamości Kościoła i Izraela,
558 9 | chrześcijańskie — pytanie, które w ostatecznym rozrachunku musi dla nas
559 6 | przeglądać — słowa Jezusa, że ostatni będą pierwszymi, a pierwsi
560 1 | lecz jedynie — jak podczas ostatniego Soboru — o Bogu, którego
561 7 | co powstało przypadkiem w ostatniej chwili, lecz dostrzegli
562 6 | będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi.~Wobec redukcji sensu pojęcia
563 6 | wszyscy są równi. I tak oto powróciliśmy do sporu uczniów
564 4 | wasze (...). Proście, a otrzymacie, aby radość wasza była pełna” (
565 2 | w sferze moralności, jak otrzymywane od Boga światło jest wnoszone
566 Intro| duszach; ewangelicki biskup Otto Dibelius wystąpił z formułą „
567 2 | Kościołów lokalnych, ekumeniczne otwarcie Kościoła oraz dialog z religiami
568 1 | tak, Bóg — nie; przy czym owo »nie« nie oznacza kategorycznej
569 Intro| zadania Soboru miały stanowić owoc żywego doświadczenia całego
570 6 | zamilczeć. ~Słowa te nie mają oznaczać, że Kościół nie musi dyskutować
571 Intro| Koniec I wojny światowej oznaczał głęboki zwrot teologiczny.
572 4 | chrześcijańskiego rozumienia communio: „oznajmiamy wam, cośmy ujrzeli i usłyszeli,
573 4 | Josef Meyer zu Schlochtern z Paderborn, przedstawiciel teologii
574 2 | marksistowskim przeciwieństwem warstw panujących, na ogół zaś eksponowano
575 2 | zyskał na znaczeniu względem papieskiego prymatu, nowa ocena roli
576 2 | katolickiego, który jednoczy osoba papieża, po stwierdzenie, że formuła
577 3 | miejsca roztropnym wysiłkom parafialnych gremiów; po drugie zaś dlatego,
578 2 | pragmatycznych. Niemniej, patrząc z perspektywy lat, można
579 5 | całą jasnością mówi św. Paweł: „Kielich błogosławieństwa,
580 8 | nie musimy czekać do pism Pawłowych i do Apokalipsy, by przeczytać
581 4 | otrzymacie, aby radość wasza była pełna” (J 15, 20. 22. 24). Porównując
582 4 | chrystofanii, która zmierza ku Jego pełnemu przyjściu w nowym świecie: „
583 8 | uprzedniość”~Chrystologiczna perspektywa poszerza i pogłębia tę wizję:
584 2 | pragmatycznych. Niemniej, patrząc z perspektywy lat, można stwierdzić, że
585 Intro| Frings często powracał do pewnego epizodu, który go mocno
586 6 | odpowiedzialności. Z całą pewnością stale też będą się pojawiać
587 8 | z Ducha Świętego w dzień Pięćdziesiątnicy. Przedmiotem dyskusji nie
588 9 | przestrzeń. Dzięki przybyłym pielgrzymom, którzy pochodzą ze wszystkich
589 8 | gromadę słuchaczy opisuje jako pielgrzymów z całego świata, opierając
590 9 | stwierdza, że jerozolimska gmina pierwotna w rzeczywistości była jednocześnie
591 6 | ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi.~Wobec redukcji
592 8 | Apokalipsy, by przeczytać o pierwszeństwie Kościoła uniwersalnego przed
593 8 | Jeśli ontologicznemu pierwszeństwu jednego jedynego Kościoła
594 6 | Jezusa, że ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi.~Wobec
595 Intro| jako jedno z najbardziej pilnych zadań. Myśl taką podsuwał
596 8 | Testamencie nie musimy czekać do pism Pawłowych i do Apokalipsy,
597 9 | przybyłym pielgrzymom, którzy pochodzą ze wszystkich nacji, wspólnota
598 9 | relacji św. Łukasza absolutnym początkiem nie jest pierwsza gmina
599 10 | uniwersalnego z papieżem i kurią początkowo wprowadza jedynie jako hipotezę,
600 10 | teologicznie, ten musi się poczuć zagrożony. ~Pozorna dygresja
601 7 | Kościoły lokalne (9). Tekst podąża w tym punkcie za teologią
602 1 | Bogu, lecz jedynie — jak podczas ostatniego Soboru — o Bogu,
603 5 | Bogiem — syntezę, która podejmuje wszystkie istotne intencje
604 Intro| nadchodzący Sobór powinien podjąć wątki, którymi zajmował
605 1 | zdaje się sugerować Metz, podjął tylko część dziedzictwa
606 8 | wątpienia chciał jeszcze raz podkreślić ideę orbis.~
607 8 | że trudno mi zrozumieć podnoszone przeciw niej sprzeciwy. ~
608 2 | Prymat adoracji~Podobną konstatację można notabene
609 8 | wszystkich narodach staje się podstawą jednego jedynego Ludu Bożego.~
610 1 | Od razu sformułuję moją podstawową tezę: Sobór Watykański II
611 4 | eklezjologii zamknąć w jednym podstawowym pojęciu: communio. Z radością
612 3 | Egzegeta Werner Berg z Bochum, podsumowując rezultat wnikliwych analiz
613 Intro| pilnych zadań. Myśl taką podsuwał również klimat duchowy tamtych
614 6 | zawężała się do pytania o podział kompetencji między obydwoma
615 6 | swym właściwym porządku i o podziale odpowiedzialności. Z całą
616 6 | mają na uwadze tylko swoje poglądy, negatywna ocena dokumentów
617 8 | Chrystologiczna perspektywa poszerza i pogłębia tę wizję: dokument interpretuje
618 9 | uniwersalnego. Reakcję tę można pojąć jedynie jako następstwo
619 6 | pewnością stale też będą się pojawiać zaburzenia równowagi, które
620 6 | uprawnienia. A gdyby On pojawił się między nami i zapytał,
621 Intro| głęboki zwrot teologiczny. Pojawiła się indywidualistycznie
622 Intro| liberalna, zrodziło się nowe pojmowanie roli Kościoła. Nie tylko
623 10 | Błędnie pojmowany Kościół ~Cytowany tekst
624 6 | communio. Późniejsze lata pokazały jednak, że błędnie rozumieć
625 2 | współczesnym Gaudium et spes, pokazuje, jak sławienie Boga przedstawia
626 6 | widać, odzywa się w każdym pokoleniu.~Spór ten najdobitniej opisuje
627 8 | Pawła, podobnie jak dla pokrewnej tradycji żydowskiej, górne
628 10 | facto z papieżem i kurią”. Pokusa takiego utożsamienia może
629 2 | któremu wkrótce nadano polityczną treść: w teologii wyzwolenia
630 1 | Słowa twórcy teologii politycznej nie mogą pozostać niezauważone.
631 9 | traktować jako wypowiedzi, która pomaga wyklarować eklezjologię
632 8 | historię miłości, toczącą się pomiędzy Bogiem i człowiekiem. Bóg
633 6 | horyzontalizację, która pomija moment spotkania człowieka
634 4 | kryzys Boga” — jest wynikiem pomijania tego, co najistotniejsze.
635 4 | wielkanocnej tajemnicy i do ponownego przyjścia Pana w wielkanocnej
636 2 | jako liturgiczną recepturę. Poprawiaczom liturgii, którzy pośpiesznie
637 Intro| wątki, którymi zajmował się poprzedni, i wypracować całościową
638 1 | tylko część dziedzictwa poprzedniego soboru? Wystąpienie, które
639 2 | Kościół katolicki rezygnuje poprzez nią ze swych szczególnych
640 6 | rodzaju dyskusją o prymacie (por. Mk 9, 33—37). Czy i dzisiaj
641 6 | jak communio stawało się poręcznym hasłem, jego sens ulegał
642 4 | pełna” (J 15, 20. 22. 24). Porównując przytoczony fragment z odpowiednim
643 Intro| epizodu, który go mocno poruszył. Jak wiadomo, papież Jan
644 8 | tylko beznadzieja. Ktoś taki porzucił nie tylko eklezjologię autorów
645 5 | Eucharystia obejmuje kapłańską posługę representatio Chrystusa,
646 5 | Chrystusa, a tym samym całą sieć posługiwania, współobecność jedności
647 4 | który miał dokonać bilansu posoborowego dwudziestolecia, dominuje
648 2 | sławieniem Boga.~Interpretując w posoborowych czasach Konstytucję o liturgii
649 2 | Poprawiaczom liturgii, którzy pośpiesznie zastanawiali się, jak ją
650 1 | eklezjologii, nie może sobie nie postawić tego pytania. ~Od razu sformułuję
651 6 | również tutaj obserwowaliśmy postępującą horyzontalizację, która
652 1 | Wystąpienie, które jest poświęcone soborowej eklezjologii,
653 4 | dogmatyczna o Kościele rozdział poświęcony pojęciu „Lud Boży” zamyka
654 8 | empirycznego urzeczywistnienia w poszczególnych Kościołach lokalnych wydaje
655 8 | Chrystologiczna perspektywa poszerza i pogłębia tę wizję: dokument
656 8 | hellenistyczną tablicę narodów poszerzył o trzynastą nazwę: Rzymian,
657 10 | jako niebezpieczeństwo, potem jednak wyraźnie zdaje się
658 8 | przekreślony. Komuś, kto potrafi dostrzec Kościół już tylko
659 7 | wola Boża; wola Boża zaś potrzebuje ludu, który żyje dla woli
660 4 | dostatecznie dużo i nie potrzebujemy go także w Kościele. ~Można
661 8 | Bożego.~Stwierdzenie to potwierdzają dwie kolejne okoliczności.
662 8 | przed Kościołami lokalnymi, potwierdzonym przez Kongregację Nauki
663 4 | pojęciu: communio. Z radością powitałem te nowe wysiłki, w miarę
664 6 | centralizm?~Z wszystkich tych powodów byłem wdzięczny i uradowany,
665 7 | tym zgromadzeniu narodów powołanym z woli Boga wewnętrzną teleologię
666 Intro| kardynał Frings często powracał do pewnego epizodu, który
667 10 | Dobrze będzie pytaniem tym powrócić do samego dokumentu.~
668 4 | Kościoła. Tym sposobem debata powróciła do istotnego punktu: Kościół
669 6 | wszyscy są równi. I tak oto powróciliśmy do sporu uczniów o pierwszeństwo,
670 7 | uznać Kościoła za coś, co powstało przypadkiem w ostatniej
671 9 | dokładnie i gdzie najpierw powstały gminy chrześcijańskie —
672 9 | zanim jeszcze doszło do powstania jerozolimskiego Kościoła
673 6 | nienadaremnie w Ewangeliach powtarzają się w różnych kontekstach —
674 4 | terminem „Lud Boży” całkowicie pozbawiły go sensu, ponieważ zagubiły
675 4 | radości nawiązują do mowy pożegnalnej Jezusa, a zatem do wielkanocnej
676 6 | umieścił pojęcie communio. Późniejsze lata pokazały jednak, że
677 4 | Jana Apostoła kryje się na pozór nie wspominany tam Duch
678 10 | musi się poczuć zagrożony. ~Pozorna dygresja przywiodła nas
679 10 | katolickiego. Jedynymi konkretami pozostają papież i kuria; kto je zbyt
680 Intro| eklezjologicznej syntezy, która pozostała tylko fragmentarycznym opracowaniem. ~
681 2 | gentium, to w świadomości pozostało kilka haseł: Lud Boży, kolegialność
682 2 | catholica.~Tę słynną formułę pozostawię na razie w jej łacińskim
683 4 | soborowych tekstach centralnej pozycji. Niemniej może ono, jeśli
684 3 | zaś dlatego, że solidna praca teologów bezspornie wykazała,
685 2 | Benedykta: „Operi Dei nihil praeponatur”. Konstytucję dogmatyczną
686 2 | przede wszystkim ze względów pragmatycznych. Niemniej, patrząc z perspektywy
687 5 | imponujący rozwinęli teologowie prawosławni. Eklezjologia nabiera w
688 7 | uznaje za rzeczywistości preegzystujące: stworzenie jest przestrzenią,
689 Intro| zaproszenie, by przedstawili priorytetowe ich zdaniem problemy — zadania
690 10 | zatem musi się jawić jako próba teologicznej restauracji,
691 9 | jako jej odsunięcie i jako próbę restauracji rzymskiego centralizmu”.~
692 9 | Formuła staje się całkowicie problematyczna, gdy jeden jedyny Kościół
693 Intro| priorytetowe ich zdaniem problemy — zadania Soboru miały stanowić
694 Intro| na tradycji reformowanej, programowy tytuł „Dogmatyka kościelna”.
695 9 | Propozycja Waltera Kaspera~Walter Kasper
696 5 | Synem Bożym~Tej biblijnej prośbie słowo communio zawdzięcza
697 4 | Łk 11, 13) — wezwanie do prośby — można dostrzec, że „radość”
698 4 | rozraduje się serce wasze (...). Proście, a otrzymacie, aby radość
699 1 | by tematem obrad był po prostu Bóg, niemniej wypowiedź
700 3 | się on również na hasło protestacyjne, skierowane przeciwko hierarchom: »
701 2 | Prymat adoracji~Podobną konstatację
702 2 | znaczeniu względem papieskiego prymatu, nowa ocena roli Kościołów
703 Intro| Romano Guardini mówił o przebudzeniu się świadomości Kościoła
704 9 | świata. Być może nie należy przeceniać wagi pytania o czasowe pierwszeństwo
705 8 | mi zrozumieć podnoszone przeciw niej sprzeciwy. ~Wydają
706 2 | ludem” jako marksistowskim przeciwieństwem warstw panujących, na ogół
707 3 | traktuje »Lud Boży« jako »przeciwieństwo« hierarchii kościelnej (...)
708 3 | protestacyjne, skierowane przeciwko hierarchom: »My jesteśmy
709 8 | jedynego Kościoła nie sposób przeczyć z całą powagą, to jednak
710 8 | Pawłowych i do Apokalipsy, by przeczytać o pierwszeństwie Kościoła
711 8 | dzień Pięćdziesiątnicy. Przedmiotem dyskusji nie jest tu pytanie
712 2 | pokazuje, jak sławienie Boga przedstawia się w sferze moralności,
713 4 | Schlochtern z Paderborn, przedstawiciel teologii fundamentalnej,
714 Intro| całego świata zaproszenie, by przedstawili priorytetowe ich zdaniem
715 Intro| Watykański I, którego obrady przedwcześnie przerwała wojna niemiecko-francuska,
716 4 | fundamentalnej, kończąc swój przegląd dyskusji nad pojęciem „Lud
717 6 | którym muszą się wszyscy przeglądać — słowa Jezusa, że ostatni
718 10 | dziwić, ale niewątpliwie jest przejawem dość powszechnego podejrzenia,
719 7 | jest przestrzenią, gdzie przejawia się wola Boża; wola Boża
720 9 | sprawiedliwości Łukaszowemu przekazowi, głosząc, iż pierwsza gmina
721 7 | światłością świata. Autorzy byli przekonani o ostatecznej tożsamości
722 8 | teologiczne zostaje całkowicie przekreślony. Komuś, kto potrafi dostrzec
723 Intro| którego obrady przedwcześnie przerwała wojna niemiecko-francuska,
724 9 | obejmuje wszelki czas i wszelką przestrzeń. Dzięki przybyłym pielgrzymom,
725 7 | preegzystujące: stworzenie jest przestrzenią, gdzie przejawia się wola
726 5 | Ponieważ jeden jest chleb, przeto my, liczni, tworzymy jedno
727 4 | miarę swych sił starając się przetrzeć im drogę. Trzeba jednak
728 Intro| całym Kościele katolickim przeważała opinia, że głównym tematem
729 2 | ponieważ — jak można było przewidzieć — doczekała się ona najbardziej
730 4 | jako fundament ostatecznego przeznaczenia Kościoła. Tym sposobem debata
731 6 | zapowiedział uczniom swą mękę. Gdy przybyli do Kafarnaum, zapytał ich,
732 8 | ma sygnalizować, że grono przybyłych obejmowało wszelkie nacje;
733 9 | wszelką przestrzeń. Dzięki przybyłym pielgrzymom, którzy pochodzą
734 4 | ludzi ze względu na Boga, by przygotować chwilę, gdy Bóg będzie „
735 Intro| ojców Soboru.~W okresie przygotowań do Soboru Watykańskiego
736 8 | człowiekiem. Bóg znajduje i przygotowuje Oblubienicę dla Syna, jedną
737 4 | tajemnicy i do ponownego przyjścia Pana w wielkanocnej chrystofanii,
738 4 | zmierza ku Jego pełnemu przyjściu w nowym świecie: „Będziecie
739 3 | egzegetycznych, stwierdzał na przykład: „Mimo niewielkiej liczby
740 1 | wszystkich, który wszystkim przynosi ocalenie i który jest dostępny
741 7 | Kościoła za coś, co powstało przypadkiem w ostatniej chwili, lecz
742 6 | spłaszczeniu. Podobnie jak w przypadku pojęcia „Lud Boży”, również
743 1 | pozostać niezauważone. Słusznie przypominają nam przede wszystkim o tym,
744 1 | temu wezwaniu. ~Epizod ten przypominał mi się ponownie, gdy czytałem
745 9 | historycznego punktu widzenia, przypuszczalnie od samego początku istniało
746 4 | Chrystusem” (1 J 1, 3).~Przytoczone słowa ukazują źródło communio:
747 4 | 20. 22. 24). Porównując przytoczony fragment z odpowiednim fragmentem
748 1 | doniosłego wystąpienia chciałbym przytoczyć przynajmniej kilka znamiennych
749 10 | zagrożony. ~Pozorna dygresja przywiodła nas do konkretnej kwestii
750 7 | 9). Tekst podąża w tym punkcie za teologią rabinacką, która
751 7 | tym punkcie za teologią rabinacką, która Torę i Izrael uznaje
752 4 | podstawowym pojęciu: communio. Z radością powitałem te nowe wysiłki,
753 2 | słynną formułę pozostawię na razie w jej łacińskim brzmieniu,
754 8 | się „dwoje jednym ciałem” (Rdz 2, 24), idea Oblubienicy
755 1 | Kościół ma swą koncepcję reagowania na kryzys Boga. W dzisiejszych
756 9 | Kościoła uniwersalnego. Reakcję tę można pojąć jedynie jako
757 2 | ją wręcz jako liturgiczną recepturę. Poprawiaczom liturgii,
758 6 | pierwsi ostatnimi.~Wobec redukcji sensu pojęcia communio,
759 Intro| opierała się na tradycji reformowanej, programowy tytuł „Dogmatyka
760 1 | zabrał biskup Buchberger z Regensburga, który jako autor dziesięciotomowego „
761 2 | początek odpowiada słowom reguły św. Benedykta: „Operi Dei
762 1 | kryzysem Boga”. „Hasło brzmi: religia — tak, Bóg — nie; przy czym
763 2 | otwarcie Kościoła oraz dialog z religiami światowymi, jak również
764 5 | obejmuje kapłańską posługę representatio Chrystusa, a tym samym całą
765 4 | co najistotniejsze. Cała reszta zaś pozostaje tylko sporem
766 3 | Berg z Bochum, podsumowując rezultat wnikliwych analiz egzegetycznych,
767 2 | chrześcijańskimi i że Kościół katolicki rezygnuje poprzez nią ze swych szczególnych
768 2 | wyleciało z głowy, że liturgię „robi się” dla Boga, a nie dla
769 Intro| roli Kościoła. Nie tylko Romano Guardini mówił o przebudzeniu
770 6 | wspólnota oznacza, że wszyscy są równi. I tak oto powróciliśmy
771 6 | się pojawiać zaburzenia równowagi, które wymagają korekty.
772 4 | radość” i „Duch Święty” są równoznaczne i że za słowem „radość”
773 4 | Konstytucja dogmatyczna o Kościele rozdział poświęcony pojęciu „Lud
774 6 | Kafarnaum, zapytał ich, o czym rozmawiali w drodze. „A oni milczeli”,
775 1 | bowiem, w roztargnieniu czy z rozmysłem, mieć słowo »Bóg« na ustach,
776 6 | Ewangeliach powtarzają się w różnych kontekstach — jak zwierciadło,
777 8 | idei Kościoła, być może z rozpaczy nad jego ziemską niedoskonałością.
778 8 | przy tym uwagę, że Kościół rozpoczął swe istnienie jako wspólnota
779 6 | centralizm rzymski, który należy rozpoznać jako taki i skorygować.
780 6 | powinien w pierwszym rzędzie rozprawiać nie o sobie samym, lecz
781 6 | między nami i zapytał, o czym rozprawialiśmy, jakże musielibyśmy się
782 9 | pytanie, które w ostatecznym rozrachunku musi dla nas pozostać bez
783 4 | Znowu jednak was zobaczę, i rozraduje się serce wasze (...). Proście,
784 9 | jedna gmina lokalna powoli rozszerza się, lecz tak, że zaczyn
785 1 | ateizm może już bowiem, w roztargnieniu czy z rozmysłem, mieć słowo »
786 3 | musiały ustąpić miejsca roztropnym wysiłkom parafialnych gremiów;
787 6 | pokazały jednak, że błędnie rozumieć można każde słowo — nawet
788 4 | może ono, jeśli je trafnie rozumiemy, służyć jako synteza istotnych
789 5 | wieku w sposób imponujący rozwinęli teologowie prawosławni.
790 3 | gdyż jest on stosunkowo rzadkim pojęciem biblijnym — można
791 1 | poruszyła powaga tych słów. Rzecz jasna, Konferencja nie mogła
792 1 | Czy Sobór Watykański II rzeczywiście, jak zdaje się sugerować
793 8 | pozostaje więc czysto empiryczna rzeczywistość współobecnych Kościołów.
794 7 | swej istotnej tajemnicy rzeczywistością, która w ontologicznym i
795 8 | poszerzył o trzynastą nazwę: Rzymian, czym bez wątpienia chciał
796 9 | i jako próbę restauracji rzymskiego centralizmu”.~
797 3 | dlatego, że gry o władzę same się zdemaskowały i musiały
798 2 | sławienie Boga. Eklezjologia z samej swej istoty ma do czynienia
799 8 | naszą” (Ga 4, 26). Heinrich Schlier zauważa, że dla św. Pawła,
800 4 | communio~Josef Meyer zu Schlochtern z Paderborn, przedstawiciel
801 2 | pierwszego z tekstów Vaticanum Secundum, to znaczy Konstytucji o
802 1 | Bóg, niemniej wypowiedź sędziwego biskupa poruszyła wewnętrznie
803 4 | zobaczę, i rozraduje się serce wasze (...). Proście, a
804 8 | Kongregację Nauki Wiary. W samym sercu listów większych św. Pawła,
805 2 | sławienie Boga przedstawia się w sferze moralności, jak otrzymywane
806 2 | konstatację można notabene sformułować w odniesieniu do recepcji
807 9 | podejrzenia, które zostało sformułowane w następujący sposób: „Formuła
808 1 | postawić tego pytania. ~Od razu sformułuję moją podstawową tezę: Sobór
809 5 | Chrystusa, a tym samym całą sieć posługiwania, współobecność
810 4 | nowe wysiłki, w miarę swych sił starając się przetrzeć im
811 3 | na hasło protestacyjne, skierowane przeciwko hierarchom: »My
812 10 | II. Ten interpretacyjny skok może nieco dziwić, ale niewątpliwie
813 6 | należy rozpoznać jako taki i skorygować. Ale tego rodzaju kwestie
814 4 | narzędziem Bożym, które skupia ludzi ze względu na Boga,
815 2 | dzięki temu w pełni staje się sławieniem Boga.~Interpretując w posoborowych
816 7 | uzasadniał to stwierdzenie słowami, że według autorów dokumentu
817 4 | są równoznaczne i że za słowem „radość” w Pierwszym Liście
818 3 | polityzacja~„Fajerwerki słowne” (N. Lohfink), którym tworzywa
819 2 | właśnie początek odpowiada słowom reguły św. Benedykta: „Operi
820 8 | Stąd św. Łukasz gromadę słuchaczy opisuje jako pielgrzymów
821 6 | wyznaczać sprawa Boga i wspólnej służby. W końcu nienadaremnie w
822 2 | in Ecclesia catholica.~Tę słynną formułę pozostawię na razie
823 4 | świecie: „Będziecie się smucić, ale smutek wasz zamieni
824 4 | Będziecie się smucić, ale smutek wasz zamieni się w radość (...)
825 1 | Watykański I był nie tylko soborem eklezjologicznym, lecz w
826 4 | Boży”, zwrócił uwagę, że soborowa Konstytucja dogmatyczna
827 Intro| Jan XXIII nie wyznaczył soborowym obradom określonej tematyki,
828 1 | diecezji: „Drodzy bracia, na Soborze musimy debatować przede
829 3 | po drugie zaś dlatego, że solidna praca teologów bezspornie
830 6 | obowiązkiem, na list ten spadł deszcz krytyk, który nie
831 4 | kiedy to odbył się synod specjalny biskupów, który miał dokonać
832 2 | światowymi, jak również pytanie o specyficzny status Kościoła katolickiego,
833 2 | współczesnym Gaudium et spes, pokazuje, jak sławienie
834 6 | A oni milczeli”, gdyż spierali się między sobą, który z
835 6 | sens ulegał zafałszowaniu i spłaszczeniu. Podobnie jak w przypadku
836 6 | się w każdym pokoleniu.~Spór ten najdobitniej opisuje
837 6 | tak oto powróciliśmy do sporu uczniów o pierwszeństwo,
838 2 | Ujęcie takie dało z kolei sposobność do niekończących się debat
839 9 | zrozumieć sprzeciw, z jakim spotkała się wypowiedź o uprzedniości
840 6 | horyzontalizację, która pomija moment spotkania człowieka z Bogiem. Eklezjologia
841 6 | kierunek musi wyznaczać sprawa Boga i wspólnej służby.
842 9 | wszystkim zaś nie można oddać sprawiedliwości Łukaszowemu przekazowi,
843 9 | kurią. Jeśli tak wyglądają sprawy, to dokumentu Kongregacji
844 1 | niejednokrotnie stawiał pytanie, jak sprostać temu wezwaniu. ~Epizod ten
845 9 | gruncie trudno więc zrozumieć sprzeciw, z jakim spotkała się wypowiedź
846 8 | podnoszone przeciw niej sprzeciwy. ~Wydają mi się one możliwe
847 2 | doczekała się ona najbardziej sprzecznych interpretacji: od stwierdzenia,
848 2 | drugi z soborowych tekstów, sprzęga z pierwszym wewnętrzna więź.
849 8 | obejmującym cały świat. Stąd św. Łukasz gromadę słuchaczy
850 8 | Chrystusa; Chrystus i Kościół stają się „dwoje jednym ciałem”,
851 6 | Kongregacji Nauki Wiary stała się wręcz obowiązkiem, na
852 6 | odpowiedzialności. Z całą pewnością stale też będą się pojawiać zaburzenia
853 8 | że mężczyzna i kobieta staną się „dwoje jednym ciałem” (
854 1 | swe źródło ma nie tylko w stanie samych Kościołów: kryzys
855 4 | wysiłki, w miarę swych sił starając się przetrzeć im drogę.
856 8 | ponownie nawiązując do Starego Testamentu — jako historię
857 8 | eklezjologię Nowego Testamentu i starotestamentową ideę Izraela. Notabene,
858 9 | lecz fakt, że w Dwunastu stary Izrael, który jest jeden
859 8 | dodać, że Dwunastu jest starym i nowym Izraelem jednocześnie,
860 6 | najgłębsze. W miarę jak communio stawało się poręcznym hasłem, jego
861 1 | Fringsa, który niejednokrotnie stawiał pytanie, jak sprostać temu
862 5 | eucharystyczną. Dlatego stoi tak blisko eklezjologii
863 8 | 2, 24), idea Oblubienicy stopiła się z ideą Kościoła jako
864 3 | Lud Boży« — gdyż jest on stosunkowo rzadkim pojęciem biblijnym —
865 2 | niekończących się debat nad strukturą Kościoła, w których, zależnie
866 4 | wskazuje, iż termin ten określa strukturę trynitarną jako fundament
867 3 | do opisu hierarchicznej struktury Kościoła, zwłaszcza gdy
868 8 | zebranych wraz z Maryją stu dwudziestu uczniów, a zwłaszcza
869 3 | wnikliwych analiz egzegetycznych, stwierdzał na przykład: „Mimo niewielkiej
870 2 | sprzecznych interpretacji: od stwierdzenia, że formuła ta wyraża jedyny
871 4 | pojęciu „Lud Boży” zamyka stwierdzeniem, które wskazuje, iż termin
872 2 | z perspektywy lat, można stwierdzić, że takie umiejscowienie
873 7 | Boga wewnętrzną teleologię stworzenia. ~
874 2 | którym mówi wyznanie wiary, subsistit in Ecclesia catholica.~Tę
875 6 | który nie zostawił na nim suchej nitki.~
876 1 | rzeczywiście, jak zdaje się sugerować Metz, podjął tylko część
877 2 | zaś eksponowano moment „suwerenności” ludu, która ma mieć zastosowanie
878 5 | Kościół jako swe Ciało. Dzięki swemu zmartwychwstałemu Ciału
879 2 | jak otrzymywane od Boga światło jest wnoszone w świat i
880 7 | dla woli Bożej i staje się światłością świata. Autorzy byli przekonani
881 Intro| tamtych lat. Koniec I wojny światowej oznaczał głęboki zwrot teologiczny.
882 2 | oraz dialog z religiami światowymi, jak również pytanie o specyficzny
883 4 | wspólnotę z Ojcem w Duchu Świętym; dlatego wzajemnie jednoczy
884 6 | którzy mają na uwadze tylko swoje poglądy, negatywna ocena
885 8 | dwunastu narodów, która ma sygnalizować, że grono przybyłych obejmowało
886 5 | współobecność jedności i wielości, sygnalizowaną już przez słowo communio.
887 8 | przygotowuje Oblubienicę dla Syna, jedną jedyną Oblubienicę,
888 4 | trafnie rozumiemy, służyć jako synteza istotnych treści eklezjologii
889 Intro| końca swej eklezjologicznej syntezy, która pozostała tylko fragmentarycznym
890 2 | w których, zależnie od sytuacji, „demokratyzację” interpretowano
891 2 | rezygnuje poprzez nią ze swych szczególnych aspiracji. W pierwszej fazie
892 8 | Łukasz tę hellenistyczną tablicę narodów poszerzył o trzynastą
893 8 | świata, opierając się na tablicy dwunastu narodów, która
894 10 | papieżem i kurią”. Pokusa takiego utożsamienia może się zrodzić
895 8 | niedoskonałością. Komuś takiemu idea ta jawi się jako teologiczne
896 4 | na pozór nie wspominany tam Duch Święty.~
897 Intro| podsuwał również klimat duchowy tamtych lat. Koniec I wojny światowej
898 4 | nie zajmuje w soborowych tekstach centralnej pozycji. Niemniej
899 9 | trafnie oddaje intencję tekstu Kongregacji Nauki Wiary,
900 7 | powołanym z woli Boga wewnętrzną teleologię stworzenia. ~
901 Intro| Kościół winien stanowić temat soborowych obrad.~
902 6 | Kościołem uniwersalnym, która to tematyka z kolei coraz bardziej zawężała
903 8 | doniesień św. Łukasza, lecz teologiczna wymowa, o którą mu chodzi.
904 10 | zbyt wysoko klasyfikuje teologicznie, ten musi się poczuć zagrożony. ~
905 9 | się uniwersalnością.~Na teologicznym gruncie trudno więc zrozumieć
906 5 | sposób imponujący rozwinęli teologowie prawosławni. Eklezjologia
907 10 | dokumentów. Pytanie, które staje teraz przed nami, brzmi: jakie
908 4 | Fajerwerki” związane z terminem „Lud Boży” całkowicie pozbawiły
909 8 | Izraela. Notabene, w Nowym Testamencie nie musimy czekać do pism
910 1 | dziesięciotomowego „Lexicon für Theologie und Kirche” (Leksykonu teologii
911 1 | kryzysem Kościoła (...) Kryzys tkwi głębiej: swe źródło ma nie
912 8 | jako historię miłości, toczącą się pomiędzy Bogiem i człowiekiem.
913 7 | teologią rabinacką, która Torę i Izrael uznaje za rzeczywistości
914 7 | przekonani o ostatecznej tożsamości Kościoła i Izraela, dlatego
915 4 | można uznać za kryterium trafności chrześcijańskiego rozumienia
916 9 | Kongregacji Nauki Wiary nie można traktować jako wypowiedzi, która pomaga
917 2 | fundamentalnym prymacie adoracji i traktowano ją wręcz jako liturgiczną
918 Intro| całościową wizję Kościoła, traktując tę kwestię jako jedno z
919 3 | Kościoła, zwłaszcza gdy ktoś traktuje »Lud Boży« jako »przeciwieństwo«
920 5 | pozostaje w pełni duchowa, transcendentna i eschatologiczna. W Eucharystii
921 4 | służyć jako synteza istotnych treści eklezjologii Soboru Watykańskiego
922 10 | współczesnych, którym coraz trudniej ukonkretnić sobie pojęcie
923 8 | pierwszeństwo jest już nieco trudniejsze. List Kongregacji Nauki
924 Intro| Watykańskiego II, a także w czasie trwania jego obrad, kardynał Frings
925 4 | termin ten określa strukturę trynitarną jako fundament ostatecznego
926 4 | się przetrzeć im drogę. Trzeba jednak od razu dodać, że
927 6 | Jerozolimy Jezus po raz trzeci zapowiedział uczniom swą
928 2 | o objawieniu Dei verbum, trzecia z soborowych konstytucji,
929 8 | tablicę narodów poszerzył o trzynastą nazwę: Rzymian, czym bez
930 8 | Przedmiotem dyskusji nie jest tu pytanie o historyczność
931 6 | pojęcia „Lud Boży”, również tutaj obserwowaliśmy postępującą
932 1 | eklezjologicznym kodem”.~Słowa twórcy teologii politycznej nie
933 5 | chleb, przeto my, liczni, tworzymy jedno ciało” (1 Kor 10,
934 3 | słowne” (N. Lohfink), którym tworzywa dostarczało pojęcie Ludu
935 Intro| reformowanej, programowy tytuł „Dogmatyka kościelna”. Wyjściowym
936 6 | raz trzeci zapowiedział uczniom swą mękę. Gdy przybyli do
937 5 | Trójcy jedynym i między sobą. Uczta eucharystyczna odbywa się
938 2 | zastanawiali się, jak ją uczynić bardziej atrakcyjną, bardziej
939 4 | oznajmiamy wam, cośmy ujrzeli i usłyszeli, abyście i wy
940 4 | 1, 3).~Przytoczone słowa ukazują źródło communio: spotkanie
941 10 | współczesnych, którym coraz trudniej ukonkretnić sobie pojęcie Kościoła uniwersalnego,
942 2 | odczuwają, że coraz bardziej ulatuje jej istota. ~Jeśli chodzi
943 6 | poręcznym hasłem, jego sens ulegał zafałszowaniu i spłaszczeniu.
944 6 | my zajmujemy się naszym ulubionym tematem: pytaniem o nasze
945 2 | można stwierdzić, że takie umiejscowienie w soborowej architekturze
946 6 | 1985 roku w centrum uwagi umieścił pojęcie communio. Późniejsze
947 1 | dziesięciotomowego „Lexicon für Theologie und Kirche” (Leksykonu teologii
948 5 | jednak zarazem jest zawsze uniwersalna, ponieważ istnieje tylko
949 9 | pierwszej chwili cechuje się uniwersalnością.~Na teologicznym gruncie
950 1 | opuszczając swą katedrę na uniwersytecie w Münster. Z tego doniosłego
951 6 | tematem: pytaniem o nasze uprawnienia. A gdyby On pojawił się
952 9 | spotkała się wypowiedź o uprzedniości Kościoła uniwersalnego.
953 6 | powodów byłem wdzięczny i uradowany, gdy synod z 1985 roku w
954 2 | biskupów, dzięki której urząd biskupi zyskał na znaczeniu
955 8 | konkretnego empirycznego urzeczywistnienia w poszczególnych Kościołach
956 10 | oskarżenie, które wszędzie można usłyszeć; zapewne ukazuje również
957 4 | oznajmiamy wam, cośmy ujrzeli i usłyszeli, abyście i wy mieli współuczestnictwo
958 1 | rozmysłem, mieć słowo »Bóg« na ustach, choć w rzeczywistości nie
959 3 | się zdemaskowały i musiały ustąpić miejsca roztropnym wysiłkom
960 10 | Kongregacji Nauki Wiary nie „utożsamia po kryjomu jednego jedynego
961 2 | treść: w teologii wyzwolenia utożsamiano je z „ludem” jako marksistowskim
962 9 | uniwersalny jest po kryjomu utożsamiany z Kościołem rzymskim, a
963 10 | i kurią”. Pokusa takiego utożsamienia może się zrodzić w kimś,
964 10 | Kościół ~Cytowany tekst utożsamienie Kościoła uniwersalnego z
965 10 | się zrodzić w kimś, kto utożsamił jerozolimski Kościół lokalny
966 6 | teologów, którzy mają na uwadze tylko swoje poglądy, negatywna
967 6 | synod z 1985 roku w centrum uwagi umieścił pojęcie communio.
968 7 | Kościoły lokalne. Tekst krótko uzasadniał to stwierdzenie słowami,
969 7 | rabinacką, która Torę i Izrael uznaje za rzeczywistości preegzystujące:
970 6 | Kongregacja Nauki Wiary uznała za wskazane, by ogłosić „
971 8 | uczniów, a zwłaszcza jako uzupełniona wspólnota Dwunastu, nie
972 2 | recepcji pierwszego z tekstów Vaticanum Secundum, to znaczy Konstytucji
973 10 | powszechnego podejrzenia, expressis verbis formułując oskarżenie, które
974 2 | Konstytucja o objawieniu Dei verbum, trzecia z soborowych konstytucji,
975 9 | może nie należy przeceniać wagi pytania o czasowe pierwszeństwo
976 9 | Propozycja Waltera Kaspera~Walter Kasper niezupełnie trafnie
977 9 | Propozycja Waltera Kaspera~Walter Kasper niezupełnie
978 4 | rozumienia communio: „oznajmiamy wam, cośmy ujrzeli i usłyszeli,
979 2 | marksistowskim przeciwieństwem warstw panujących, na ogół zaś
980 4 | radość (...) Znowu jednak was zobaczę, i rozraduje się
981 4 | Będziecie się smucić, ale smutek wasz zamieni się w radość (...)
982 4 | a otrzymacie, aby radość wasza była pełna” (J 15, 20. 22.
983 4 | zobaczę, i rozraduje się serce wasze (...). Proście, a otrzymacie,
984 Intro| nadchodzący Sobór powinien podjąć wątki, którymi zajmował się poprzedni,
985 2 | dokumentów dominowało, obok wątku kolegialności, pojęcie Ludu
986 8 | powagą, to jednak nie ma wątpliwości, że pytanie o czasowe pierwszeństwo
987 2 | Bożego, które zwołuje i wciąż na nowo stwarza Kościół.
988 6 | wszystkich tych powodów byłem wdzięczny i uradowany, gdy synod z
989 7 | stwierdzenie słowami, że według autorów dokumentu jeden
990 3 | zupełnie inny sens. Egzegeta Werner Berg z Bochum, podsumowując
991 3 | czyli relację o »kierunku wertykalnym«. Zwrot ten niezbyt nadaje
992 6 | temu celowi winny służyć wewnątrzkościelne napomnienia, których kierunek
993 1 | sędziwego biskupa poruszyła wewnętrznie przynajmniej kardynała Fringsa,
994 9 | bez odpowiedzi — lecz o wewnętrzny początek Kościoła w czasie,
995 4 | św. Łukasza (Łk 11, 13) — wezwanie do prośby — można dostrzec,
996 1 | pytanie, jak sprostać temu wezwaniu. ~Epizod ten przypominał
997 Intro| który go mocno poruszył. Jak wiadomo, papież Jan XXIII nie wyznaczył
998 6 | pierwszeństwo, który, jak widać, odzywa się w każdym pokoleniu.~
999 4 | Można powiedzieć, że mniej więcej od 1985 roku, kiedy to odbył
1000 2 | jak włączyć w nią aktywnie większą liczbę ludzi, niemal całkowicie
1001 8 | Wiary. W samym sercu listów większych św. Pawła, w Liście do Galatów,
|