bold = Main text
Rozdzial grey = Comment text
1 1 | Kościół a społeczeństwo~W roku 1977 Adam Michnik w
2 1 | W roku 1977 Adam Michnik w książce Kościół, lewica,
3 1 | dialog1 zaklinał Kościół w swoim kraju, by wyszedł
4 1 | cesarza Juliana Apostaty w IV wieku). Postawa "juliańska"
5 1 | wieku). Postawa "juliańska" w Kościele polega na tym,
6 1 | on jako jedyna ucieczka w obliczu władzy politycznej,
7 1 | że ta ostatnia jest zła w porządku naturalnym, ile
8 1 | nadprzyrodzoną. Michnik, w przededniu komunistycznego
9 1 | zamachu, ustanawiającego w roku 1981 stan wojenny,
10 1 | sowiecką niż zaangażowania się w bytowanie w wolnym społeczeństwie,
11 1 | zaangażowania się w bytowanie w wolnym społeczeństwie, pod
12 1 | państwa demokratycznego, w którym nie znajdowałaby
13 1 | konstantyńska". Dwuznaczna w latach stanu wojennego postawa
14 1 | klerykalnej, co przyczyniło się w fatalny sposób do powrotu
15 1 | obawy Michnika.~Kościół w Polsce powtórzył w skrócie
16 1 | Kościół w Polsce powtórzył w skrócie drogę, jaką przebył
17 1 | gry wpływów politycznych i w życiu społecznym poczuł
18 1 | społecznym poczuł się zepchnięty w sferę prywatności. Wszystko
19 1 | pozwalając się jej zamknąć w domenie opinii indywidualnych.~
20 1 | umiejscowienia Kościoła w społeczeństwie obywatelskim
21 1 | stary jak on sam, gdyż tkwi w samej istocie jego bytu.
22 1 | jest "tajemniczo obecne w Kościele" (Lumen gentium,
23 1 | Niemniej Chrystus uprzedził w swojej przypowieści o kąkolu
24 1 | nie ma próbować wyrywać go w całości pod groźbą, "byście
25 1 | na podobieństwo zaczynu w cieście, "aż się wszystko
26 1 | warunkiem wzrostu pszenicy. W wierności temu nauczaniu
27 1 | Chrystusa papież Jan Paweł II w przeddzień wielkiego jubileuszu
28 1 | wielkiego jubileuszu Wcielenia w roku 2000 domaga się od
29 1 | przyzwolenie - okazywane zwłaszcza w niektórych stuleciach -
30 1 | stuleciach - na stosowanie w obronie prawdy metod nacechowanych
31 2 | eschatologicznego zwieńczenia, wpisany w byt Kościoła, został przysłonięty
32 2 | konstantyńską", jaką Kościół przyjął w świecie chrześcijańskim.
33 2 | świecie chrześcijańskim. Już w V wieku święty Augustyn
34 2 | przeciwko dysydentom-donatystom, w imię owego compelle intrare ("
35 2 | ten sam święty Augustyn w Państwie Bożym (rozdział
36 2 | władzę, przypisując sobie w porządku politycznym rolę
37 2 | od Boga" (por. Rz 13, 1). W zamian władza ta przyznaje
38 2 | królewskiego panowania Chrystusa" w społeczeństwie. Nieustanne
39 2 | nadmierne wymagania klerykalne w obrębie politycznego porządku
40 2 | obrębie politycznego porządku w świecie chrześcijańskim
41 2 | doprowadziły do jego kryzysu w początku XIV wieku. Kryzys
42 2 | Kryzys ten wyrażał się w rzeczywistej sekularyzacji
43 2 | sekularyzacji władzy politycznej w monarchiach absolutnych,
44 3 | Wpływ pośredni~W obliczu tej "pokonstantyńskiej"
45 3 | nie obyczaje społeczne, i w konsekwencji wywiera pośredni
46 3 | mają prawo obywatelstwa w demokracji. Alain Besançon
47 3 | przedstawicielską zasadę demokracji w instytucjach państwa liberalnego,
48 3 | społecznego i osobistego w postaci jakiegoś totalitaryzmu,
49 3 | prawdy i dobra, tkwiących w naturze bytów, a zwłaszcza
50 3 | odsłania poprzez objawienie. W mierze, w jakiej w systemie
51 3 | poprzez objawienie. W mierze, w jakiej w systemie demokratycznym
52 3 | objawienie. W mierze, w jakiej w systemie demokratycznym
53 3 | najbardziej oświecone, zarówno w wierze, jak i rozumie, by
54 3 | by móc podejmować decyzje w swoim sumieniu, a nie zależnie
55 3 | społeczeństwo obywatelskie. W ten sposób przypomina on
56 3 | że lud jest "suwerenem" w wyborach politycznych jedynie
57 3 | nigdy nie daje się osiągnąć w stopniu doskonałym w porządku
58 3 | osiągnąć w stopniu doskonałym w porządku politycznym; dobra,
59 3 | politycznym; dobra, które w ostatecznej instancji oddziela
60 3 | przypomnienie tych prawd, pełni w społeczeństwie władzę adekwatną
61 3 | swojej misji. Jest to władza w zupełnie innym porządku
62 3 | uznajemy za swoją, znajduje się w stanie duchowej i intelektualnej
63 3 | walki, analogicznej do tej, w jakiej trwał za cesarstwa
64 3 | rzymskiego. Jak przypomina w encyklice Evangelium vitae
65 3 | powinien on a priori wątpić w zasadę demokratyczną, lecz
66 3 | zbiorowej subiektywności, w sposób niezależny i nieodpowiedzialny.
67 3 | elektorat, pierwszego prawodawcę w demokracji.~ ~
68 4 | przyjętą miarą, wobec obecnej w społeczeństwie cząstki zła,
69 4 | zdobyczy". Jan Paweł II pisze w Evangelium vitae: "Nie ulega
70 4 | świadomość większości została w danej epoce zaciemniona
71 4 | danej epoce zaciemniona w sposób głęboki, czasem niewątpliwie
72 4 | jak dziś aborcja, były w chrześcijańskim świecie
73 4 | dyskretny i wyrozumiały w stosunku do władzy politycznej
74 4 | wobec zamachów na życie i w ogóle działań przeciwnych
75 4 | działań przeciwnych moralności w sferze seksu. Jeśli stęsknionym
76 4 | się one jako przewrotne w inny sposób niż te dawniejsze,
77 5 | postawie innej niż ta, jaką w zasadzie przyjęło - po raz
78 5 | ze wzlotami i upadkami, w wyniku ewolucji, zapoczątkowanej
79 5 | stanowiskiem "juliańskim" w Kościele. Ten ostatni określa
80 5 | ostateczną społeczną ucieczkę w obliczu władzy politycznej,
81 5 | Godne uwagi jest to, że w historii Kościoła Rzym tylko
82 5 | takie skrajne stanowisko w zetknięciu z władzą komunistyczną
83 5 | sowieckim, a mianowicie w encyklice Piusa XI z roku
84 5 | sollicitudo z roku 1796. Uznał w nim republikę, która za
85 5 | przez III republikę świecką w roku 1905. W istocie Kościół,
86 5 | republikę świecką w roku 1905. W istocie Kościół, posłany
87 5 | narody" (por. Mt 28,19), musi w każdym momencie historii
88 5 | groziłoby mu przekształcenie się w sektę, która nie mając na
89 5 | według sposobu opisanego w przypowieści o kąkolu i
90 5 | mroczną pokusę sekciarską. 4 W II wieku charyzmatyczny
91 5 | ołtarzy oficjalnych bóstw w poszukiwaniu męczeństwa
92 5 | zapewniała wspólne dobro w życiu społecznym, oraz aby
93 5 | symbolom, gwarantującym w społeczeństwie polityczną
94 5 | świętej Perpetuy z Kartaginy. W III wieku nieprzejednany
95 5 | Tertuliana znajdował schronienie w sekcie montanistów, przeciwstawiając
96 5 | gnostycka sekta Maniego, który w ślad za Marcjonem (II wiek)
97 5 | społeczeństwo za pochodzące w całości z zasady zła. Młody
98 5 | się chrześcijaństwa, które w ciągu długich okresów było
99 5 | ciągu długich okresów było w pełni tolerowane, biskupi
100 5 | cesarstwem. Tak było zwłaszcza w przypadku papieża św. Kaliksta (
101 5 | wykorzystywania okoliczności, w połączeniu z niewątpliwym
102 5 | tradycyjnej - już wtedy! - w języku greckim na rzecz
103 5 | na rzecz nowej liturgii w języku narodowym, czyli
104 5 | został biskupem swojej sekty w Rzymie. Później, w czasie
105 5 | sekty w Rzymie. Później, w czasie prześladowań za cesarza
106 5 | został skazany na pobyt w kopalniach na Sardynii wraz
107 5(4)| chrétiens et le monde (I i II w.), 1973.
108 6 | sekciarstwa~Podobnie było w III stuleciu, gdy papieże
109 6 | męczeństwem, a byli oni liczni w wyniku prześladowań za Decjusza (
110 6 | potępiony przez synod zwołany w Rzymie przez papieża świętego
111 6 | Kartaginy świętego Cypriana, w związku z chrztem udzielanym
112 6 | chwilą, gdy był udzielany w imię Trójcy Świętej; święty
113 6 | Niewątpliwie tylko jego męczeństwo w roku 258 zapobiegło schizmie
114 6 | świętego Augustyna (biskupa w latach 396-430), pomimo
115 6 | pomimo uznania przez synod w Arles (314), a następnie
116 6 | następnie sobór ekumeniczny w Konstantynopolu (381) chrztu
117 6 | udzielanego przez heretyków w imię Trójcy Świętej.~Afrykański
118 6 | potępił donatystów na synodzie w Rzymie (313), a potem w
119 6 | w Rzymie (313), a potem w Arles (314), wreszcie przed
120 6 | afrykański Kościół schizmatycki w imię swojej godności "synów
121 6 | juliański", przeciwstawne sobie w obrębie tego samego problemu,
122 6 | teokratyczne, będą stawać w opozycji do siebie w innych
123 6 | stawać w opozycji do siebie w innych momentach historii
124 6 | historii chrześcijaństwa. W wiekach XI-XIII kataryzm,
125 6 | że na południu Francji i w północnych Włoszech staje
126 6 | się prawdziwym Kościołem w Kościele. Mniej wyraźnie
127 6 | wyraźnie gnostycki joachimizm w XII wieku głosi antyinstytucjonalną
128 6 | antyinstytucjonalną apokaliptykę, która w XIV wieku zradykalizuje
129 6 | się na modłę sekciarską w ruchu franciszkańskich spirytuałów,
130 6 | Grupy anabaptystów będą, w kontekście reformy XVI wieku,
131 6 | kościelną a polityczną.~W Holandii i Francji XVII
132 6 | światu: władzy politycznej w stanie zaawansowanej sekularyzacji
133 6 | zaawansowanej sekularyzacji w monarchiach absolutnych
134 6 | uważanemu za zbyt światowy. W konsekwencji janseniści
135 6 | barokowej, tryumfującej wszędzie w Europie kontrreformacyjnej.
136 6 | niegodną chrześcijaństwa. W ich oczach łaska w istocie
137 6 | chrześcijaństwa. W ich oczach łaska w istocie stanowiła "drugą
138 6 | Pascala, niefortunnie oddany w służbę tej złej sprawie,
139 6 | służbę tej złej sprawie, w sposób trwały wsączył do
140 6 | na prawicy i na lewicy, w przeciwstawnych, ale symetrycznych
141 6 | Podobną sekciarską postawę w myśl "juliańskiego" stanowiska,
142 6 | jansenizmie, odnajdujemy w schizmie małych Kościołów
143 6 | Kościołów Wandei i Lyonu, które w imię "Kościoła męczenników"
144 6 | niezłomnego katolicyzmu w XIX wieku, uchroni go przed
145 6 | podskórnym jansenizmem, w katolickich środowiskach,
146 6 | które odrzucą potępienie w roku 1926 Action Française
147 6 | arcybiskupa Lefebvre’a stanowi w istocie radykalne przejście
148 6 | na pozycje "juliańskie" w reakcji na położenie kresu
149 6 | Watykański II, zwłaszcza w jego Deklaracji o wolności
150 7 | zadania wywierania przymusu w sprawach religijnych (por.
151 7 | kierowania lub przeszkadzania w wykonywaniu aktów religijnych").
152 7 | to znaczy podporządkowana w społeczeństwie rzeczywistemu
153 7 | Kościół do zamknięcia się w sobie, sekciarskiego i pełnego
154 7 | jak chcieliby lefebvryści. W rzeczywistości, w ślad za
155 7 | lefebvryści. W rzeczywistości, w ślad za swoim Mistrzem,
156 7 | która na dobre i złe żyje w systemie liberalnym i demokratycznym.~
157 7 | najbardziej konsekwentnych w swej wierze katolików francuskich.
158 7 | na pozycje zamknięcia się w sobie, by móc ich potem
159 7 | nich zależy, czy wpadną w tę pułapkę, zastawioną i
160 7 | prawicy, mogącą ich zamknąć w fałszywym dylemacie, tak
161 7 | ekstremistycznych propozycji w sytuacji, gdy polityczny
|