Tolerancja

Niemniej Kościół nie może zapominać o tolerancji, jaką władza polityczna zawsze będzie musiała okazywać, zgodnie z roztropnie przyjętą miarą, wobec obecnej w społeczeństwie cząstki zła, bo usiłowanie całkowitego wykorzenienia jej byłoby czymś jeszcze bardziej szkodliwym. To właśnie jest dobrze znana doktryna świętego Tomasza z Akwinu, podjęta przez papieży Leona XIII i Piusa XII. Nie ma ona nic wspólnego z permisywizmem, który usprawiedliwia akt wewnętrznie zły i czyni zeń "prawo do" na zasadzie "socjalnej zdobyczy". Jan Paweł II pisze w Evangelium vitae: "Nie ulega wątpliwości, że zadanie prawa cywilnego jest inne niż prawa moralnego, a zakres jego oddziaływania węższy" (71). I dalej pod tym samym numerem: "Chociaż władza państwowa może niekiedy powstrzymać się od zakazania czegoś, co - gdyby zostało zabronione - spowodowałoby jeszcze poważniejsze szkody, nigdy jednak nie może uznać, że jest prawem jednostek - nawet jeśli stanowiłyby one większość społeczeństwa - znieważanie innych osób przez łamanie ich tak podstawowego prawa, jakim jest prawo do życia."

Doktryna tolerancji stosuje się szczególnie do tych złych obyczajów społecznych, co do których moralna świadomość większości została w danej epoce zaciemniona w sposób głęboki, czasem niewątpliwie nieprzezwyciężony. Dziś jest to przypadek aborcji, niegdyś były to inne czyny wewnętrznie złe, które Kościół pozwalał państwu tolerować przez długi czas: niewolnictwo, tortury, handel niewolnikami itp. Te czyny i im podobne, równie wewnętrznie złe, jak dziś aborcja, były w chrześcijańskim świecie czymś pospolitym i napotykały wśród katolickiego duchowieństwa na sprzeciw dużo bardziej dyskretny i wyrozumiały w stosunku do władzy politycznej niż ten, jaki dziś hierarchia przejawia wobec zamachów na życie i w ogóle działań przeciwnych moralności w sferze seksu. Jeśli stęsknionym za augustynizmem politycznym jawią się one jako przewrotne w inny sposób niż te dawniejsze, to czy nie jest tak dlatego, że są one tolerowane przez władzę demokratyczną, która swojej prawomocności nie czerpie z sakralności, jakiej udzielałby jej Kościół? Nie można nie zadać sobie pytania o tę polityczną motywację, świadomie lub nieświadomie kryjącą się za najbardziej nieprzejednanymi oskarżeniami o błędy, tolerowane przez liberalne i demokratyczne państwo.