10-odlac | odnie-uniwe | uobec-zywot
Paragraf
501 2 | quaestiones disputatae. Punktem odniesienia takiego ekumenicznego dialogu
502 1 | która ma się w Chrystusie odnowić i przemienić w rodzinę Bożą" (
503 Intro| ponownego przypomnienia i odnowienia (renovatio). ~W takiej sytuacji
504 1 | dotyczy to [wewnętrzne odnowienie i zmartwychwstanie w Chrystusie -
505 4 | zniechęcenie u entuzjastów "odnowy"? Czy potrafimy wspólnie
506 3 | na czujnej, wrażliwej i odpowiedzialnej obecności i świadectwie
507 4 | Pytanie o granice parafii i odpowiedzialność także za ludzi niewierzących
508 Intro| tym samym kładąc nacisk na odrębność hierarchicznej kościelnej
509 1 | opcji fundamentalnej") odrzucenie możliwości zbawienia wyklucza
510 Intro| tytułowe pytanie wymaga odwagi. Tożsamość Kościoła to temat-rzeka,
511 Intro| racjonalizacji, należałoby odwołać się do różnych wypowiedzi
512 Intro| analogiczny i obrazowy, odwoływały się do metafor: budowli (
513 Intro| zdolność recepcji (i na odwrót). Jednakże to osłabienie
514 2 | i środków ponownego jej odzyskania w "kształcie widzialnym". ~
515 1 | kulturze tajemnicę zbawienia i oferuje mu środki do zbawienia prowadzące,
516 4 | Kościoła "pracy organicznej" i ofiarnej służby wszystkim ludziom,
517 1 | że Duch Święty wszystkim ofiarowuje możliwość dojścia w sposób
518 Intro| czym jest Kościół. W swoich oficjalnych dokumentach (na przykład
519 1 | żyjącego Chrystusa, Kościół ogłasza człowiekowi w każdej epoce
520 1 | Kościół nie jest wyłącznie ogniskiem ezoterycznej "rodziny duchowej"
521 4 | uszczegółowieniem i konkretyzacją ogólniejszych kwestii, o których była
522 4 | zaś, stylu uczestnictwa ogółu wiernych w życiu kościelnych
523 1 | właśnie: mnożąc formuły i "okólniki", przepisy i sankcje, próbują
524 1 | Duch Pański napełniający okrąg ziemi, stara się w wydarzeniach,
525 3 | składają się razem na to, co określa się mianem "misji Kościoła".
526 2 | i ci, którzy sami się określają jako pozostający "na zewnątrz"
527 Intro| Kościoła wypada zacząć od próby określenia, czym jest Kościół. W swoich
528 1 | statycznym i raz na zawsze określonym. Paradoksalność żywego Kościoła
529 1 | jego rzeczywistości. Nosi on wszak miano "Kościoła pielgrzymującego". "
530 1 | Jan Andrzej Kłoczowski OP) uderza przede wszystkim
531 Intro| tę tożsamość opisywać w oparciu o kryteria zewnętrzne, podobnie
532 Intro| socjologicznym) oraz apostolski (oparty na autorytecie a nie na "
533 3 | pod szczególnym obstrzałem opinii publicznej. Zapomina się
534 Intro| pytanie następne: czy taki opis nie gubi lub nawet nie świadczy
535 Intro| pojednania? Czy nie jest opisem redukującym, ba, nawet deformującym
536 Intro| jednak można tę tożsamość opisywać w oparciu o kryteria zewnętrzne,
537 1 | zredukuje się do porządku organizacyjnego i do "deklaracji lojalności",
538 2 | dopiero taki czy inny porządek organizacyjny i administracyjno-prawny,
539 1 | pełnym wcieleniu w widzialny organizm Kościoła" na mocy więzi "
540 1 | zewnętrznej z "widzialnym organizmem" tych wszystkich, którzy
541 1 | historyczną rzeczywistością jego "organów": urzędów i funkcji, nauczania
542 Intro| Kościoła. Warto pamiętać, że "oryginalne" - źródłowe - sposoby samookreślenia
543 Intro| stanowi niezbywalne znamię "oryginalności" Kościoła, sięgające samych
544 1 | wszelkich deprawacji. Jednakże osąd w sprawie każdego konkretnego
545 2 | zbiorowego", którego sprawiedliwe osądzenie przekracza nasze kompetencje.
546 Intro| kościelnej wspólnoty została osadzona i ukazana w szerszym kontekście "
547 3 | staje się również podmiotem oskarżenia (lepiej: samooskarżenia),
548 Intro| Tę drugą tendencję łatwo oskarżyć o ciasny, konfesyjny partykularyzm
549 Intro| na odwrót). Jednakże to osłabienie zdolności recepcji wynika
550 1 | tożsamości tych Bożych i ludzkich osób, które teraz oto razem stają
551 Intro| zdawałoby się najbardziej osobistym i intymnym: jego stosunku
552 1 | istnieje i nie może istnieć osobno uchwytna "obiektywna" tożsamość
553 3 | możliwościami bycia - aż ku ostatecznemu spełnieniu. Chrystus i Jego
554 Intro| sięgając tak zwanych spraw ostatecznych. ~Zauważmy na wstępie: istnienie
555 2 | dialogu jest dla Kościoła w ostatecznym rozrachunku (zgodnie z uznaną
556 2 | zgodnie z uznaną przez ostatni Sobór "hierarchią prawd")
557 Intro| się do różnych wypowiedzi ostatniego Soboru. Pierwsza - pochodząca
558 1 | kryje się źródło napięć i ostrej nieraz polaryzacji postaw
559 Intro| historyczną, zarysowując ostro jej granice i tym samym
560 1 | obowiązek przypominać i ostrzegać, że taka możliwość jest
561 1 | ludzkich osób, które teraz oto razem stają się Kościołem,
562 3 | całą dojrzałą świadomością otrzymanego depozytu nowiny o zbawieniu,
563 Intro| dotąd na tak szeroką skalę otwarcie się na dialog z tym, co
564 1 | kręgach przynależności" i o otwarciu się na dialog z inaczej
565 3 | różnych ludów" (tamże), i otwartość na dialog oraz doświadczenia
566 1 | Kościół zamknięty - Kościół otwarty, "Znak" nr 459 - podkr.
567 3 | w stanie "gotowym", lecz otwartym ku przyszłości wraz z zawartymi
568 Intro| dogmatycznej Lumen gentium - otwiera niniejszy numer; proponuję
569 Intro| jest - jako że przyjmować i otwierać się na to, co "inne" można
570 3 | w Kościele i w "świecie" otwierają wciąż "nowe drogi do prawdy" (
571 3 | miejscem pojednania. Jednakże ów sprzeciw nie może oznaczać
572 1 | potwierdza żałosny fakt owocowania wszelkich deprawacji. Jednakże
573 4 | się żywotność Kościoła i owocowanie jego apostolstwa - lub przeciwnie:
574 1 | się, że musimy pozostać w owym "niezdefiniowanym" obszarze "
575 4 | rewizji stylu administrowania owymi wspólnotami, z jednej strony,
576 3 | Jednakże ów sprzeciw nie może oznaczać ani samozachowawczego separowania
577 1 | mówiąc, misję poświadczania i oznajmiania tej kluczowej prawdy, że "
578 1 | duszy" - czyli pierwiastka ożywiającego, powodującego wzrost, doprowadzającego
579 Intro| 18; 1 Tm 3,15; Hbr 3,6; 1 P 4,17), świątyni (Ef 2,21),
580 3 | szeregów, ani wskazywania palcem "odłączonych" czy potępionych.
581 Intro| definicji" Kościoła. Warto pamiętać, że "oryginalne" - źródłowe -
582 1 | to, że prowadzi go Duch Pański napełniający okrąg ziemi,
583 1 | raz na zawsze określonym. Paradoksalność żywego Kościoła powszechnego
584 1 | zawiera napięcia, jeśli nie paradoksy, które stają się tym bardziej
585 4 | Kościele "widzialnym" (w tym: parafialnym) znajduje wyłącznie "charyzmat
586 4 | instytucjom? ~Jakie są nasze parafie - każdy widzi. A to, co
587 4 | 4. Pytanie o granice parafii i odpowiedzialność także
588 2 | zbawienia? Czy można mówić o ich paralelizmie i równoważności? Czy tak
589 2 | zdaniem jednych - czy "paralelnych" - zdaniem drugich - sposobów
590 2 | i jedynej prawdy, którą partner musi po prostu zaakceptować.
591 Intro| oskarżyć o ciasny, konfesyjny partykularyzm i "integryzm", jednakże
592 4 | na czasie wydaje się to Pawłowe ostrzeżenie: "rozumiejcie
593 1 | na pierwszym miejscu o "pełnym wcieleniu w widzialny organizm
594 1 | filozofów, że nihilizm i permisywizm moralny są zawsze aktualnym
595 1 | człowieka nie jest wymysłem pesymistycznie nastrojonych pisarzy czy
596 2 | rewizji dotychczasowych pewników i przyzwyczajeń, a nawet
597 3 | wszystko, co prawdziwe, dobre i piękne w społeczności ludzkiej,
598 4 | życie, mimo spektakularnych pielgrzymek, pompatycznie celebrowanych
599 1 | on wszak miano "Kościoła pielgrzymującego". "Kościół pielgrzymujący,
600 1 | pielgrzymującego". "Kościół pielgrzymujący, w swoich sakramentach i
601 1 | podobieństwo "duszy" - czyli pierwiastka ożywiającego, powodującego
602 Intro| wypowiedzi ostatniego Soboru. Pierwsza - pochodząca z konstytucji
603 4 | Paweł w dwunastym rozdziale Pierwszego Listu do Koryntian. Sądzę,
604 Intro| grupowej wysuwają się na pierwszy plan z chwilą, kiedy pluralistycznie
605 1 | czele. Lumen gentium mówi na pierwszym miejscu o "pełnym wcieleniu
606 3 | kondycję doczesną, naznaczoną piętnem skażenia. I dlatego Ecclesia
607 1 | Chrystusowego Kościoła z następcą Piotra na czele. Lumen gentium
608 1 | pesymistycznie nastrojonych pisarzy czy filozofów, że nihilizm
609 Intro| wysuwają się na pierwszy plan z chwilą, kiedy pluralistycznie
610 Intro| wspólnotowy - i to nie tylko w płaszczyźnie socjologicznej, politycznej,
611 Intro| pierwszy plan z chwilą, kiedy pluralistycznie i uniwersalistycznie zorientowana
612 4 | biernego wykonawstwa poleceń płynących "z góry". Jeżeli więc dialog
613 1 | Gaudium et spes 11). Jaki stąd płynie wniosek? Wyjątkowo dobitnie
614 3 | zawłaszczania". Ale też nie oznacza pobłażliwości i przyzwalającej "tolerancji"
615 4 | Bożego pozostaje nadal "pobożnym życzeniem" i pustą etykietką.
616 1 | ludzkiej historii: "Lud Boży pobudzany wiarą w to, że prowadzi
617 4 | triumfalistycznego" wyobrażenia pochodu Kościoła poprzez ludzkie
618 Intro| ostatniego Soboru. Pierwsza - pochodząca z konstytucji dogmatycznej
619 Intro| uzupełnić ją o fragmenty pochodzące z konstytucji duszpasterskiej
620 Intro| sięgające samych jego "początków": źródła i zasady jego receptywnej - "
621 Intro| Kościół usiłuje się uporać od początku swego istnienia aż do dziś!
622 4 | dobra, gdziekolwiek się one poczynają; Kościoła "pracy organicznej"
623 3 | znaków czasu i zadań do podjęcia - tutaj i teraz. "Lud Boży
624 2 | po prostu zaakceptować. Podjęcie uczciwego dialogu zakłada
625 1 | duszpasterska Gaudium et spes podkreśla nie tyle to, co trzeba mieć - "
626 2 | równoważności? Czy tak silnie podkreślany przez dokumenty soborowe
627 3 | świat", staje się również podmiotem oskarżenia (lepiej: samooskarżenia),
628 3 | zadaniem jest popierać i podnosić wszystko, co prawdziwe,
629 3 | spes IV,78). "Popieranie i podnoszenie" czegokolwiek, co "znajduje
630 1 | świata" i człowieka na podobieństwo "duszy" - czyli pierwiastka
631 1 | zapytania. Organizacyjne podporządkowanie i zewnętrzną lojalność można
632 1 | do wspólnoty Ludu Bożego. Podstawą jej jedności jest depozyt
633 1 | przyporządkowania do Ludu Bożego" na podstawie bardziej lub mniej ścisłej
634 4 | kościelnych społeczności. Pytanie podstawowe: czy kwestia współodpowiedzialności
635 Intro| zagubieniu czegoś bardziej podstawowego niż wszystkie wyróżniki
636 Intro| wcielenia" tej realnej i podstawowej "opcji wspólnotowej" człowieka
637 4 | spełniać w "świecie". W tych podstawowych wspólnotach objawia się
638 2 | każdy poszczególny człowiek podtrzymują podziały i konflikty na
639 4 | powyższe pytania zostały podyktowane wizją "przeciętnej" życia
640 2 | widzialnego organizmu" Kościoła (podział chrześcijaństwa oraz wszelkie
641 Intro| przekraczania barier i znoszenia podziałów, szukania i wskazywania
642 2 | poszczególny człowiek podtrzymują podziały i konflikty na większą czy
643 2 | Równie kontrowersyjna wśród podzielonych chrześcijan kwestia apostolskości
644 2 | do rachunku sumienia, do pogłębionej refleksji nad dziejami Kościoła
645 Intro| tożsamości Kościoła i jego pograniczy", konstatujemy po prostu
646 3 | nieprawdy, gdziekolwiek się one pojawiają. Bycie "znakiem sprzeciwu"
647 3 | przepowiadanie Ewangelii "przy pomocy pojęć i języka różnych ludów" (
648 2 | jedności w różnorodności", ku pojednaniu w sobie i między sobą, tego,
649 1 | 26). A tylko owa wina, pojęta jako świadome, dobrowolne
650 Intro| Tożsamość własna" zaczyna tu być pojmowana przede wszystkim jako "odróżnianie
651 4 | soborowy powrót do źródłowego pojmowania Kościoła jako Ludu Bożego
652 3 | ludzkiej, umacnia między ludźmi pokój na Chwałę Bożą" (Gaudium
653 2 | rzeczywistym i szczerym (pokornym) wyrazem rozpoznania i uznania
654 1 | źródło napięć i ostrej nieraz polaryzacji postaw w Kościele współczesnym?
655 4 | i biernego wykonawstwa poleceń płynących "z góry". Jeżeli
656 Intro| płaszczyźnie socjologicznej, politycznej, czy kulturalnej, lecz na
657 Intro| tożsamości Kościoła zamierzam położyć szczególny nacisk. ~
658 4 | przeciętnej" życia Kościoła w Polsce. Jednakże sądzę, że właśnie
659 1 | niezdefiniowanym" obszarze "pomiędzy" obydwoma ekstremami i że
660 3 | ludzi, by "wsłuchiwać się z pomocą Ducha Świętego w różne głosy
661 3 | przepowiadanie Ewangelii "przy pomocy pojęć i języka różnych ludów" (
662 4 | spektakularnych pielgrzymek, pompatycznie celebrowanych uroczystości
663 3 | Gaudium et spes 11), ponieważ i Kościół, i ludzkość, i "
664 Intro| zawłaszczenia". Będzie o tym mowa poniżej. ~Pytanie o tożsamość Kościoła
665 3 | Kościół, którego zadaniem jest popierać i podnosić wszystko, co
666 3 | Gaudium et spes IV,78). "Popieranie i podnoszenie" czegokolwiek,
667 2 | wtórnie dopiero taki czy inny porządek organizacyjny i administracyjno-prawny,
668 1 | Kościoła zredukuje się do porządku organizacyjnego i do "deklaracji
669 Intro| lecz jego bycie-w-świecie posiada niezbywalny wymiar wspólnotowy -
670 2 | być prowadzony z pozycji "posiadacza" całej i jedynej prawdy,
671 1 | Rzeczywistego stanu oraz stopnia "posiadania" wymienionych "znamion szczególnych":
672 4 | kształtem wcielenia" tego posłannictwa, które Chrystus zlecił Ludowi
673 3 | Zgodnie ze zleconą mu "posługą jednania" (2 Kor 5,18), "
674 1 | nauczania i sakramentalnej posługi. I zdaje się, że musimy
675 Intro| znaleźliśmy się dzisiaj, w epoce "posoborowej", kiedy wyraźnie rysują
676 4 | szczególnego wzmocnienia w postaci głęboko zakorzenionych,
677 3 | zadań i powinności, nowe postacie (samo)zrozumienia i wcielenia
678 1 | ostrej nieraz polaryzacji postaw w Kościele współczesnym?
679 1 | wprzęgniętą w służbę dziejowego "postępu". ~W tym duchu "otwartych
680 3 | ludźmi "inaczej myślącymi i postępującymi" (por. Gaudium et spes,
681 1 | niego w sposób historycznie postrzegalny nie należą. ~Ta pozornie
682 Intro| tożsamości własnej" lub wręcz postrzegana jest jako jej zagrożenie. "
683 2 | przez dokumenty soborowe postulat dialogu między wyznaniami
684 4 | do rachunku sumienia i do postulowania rewizji stylu administrowania
685 1 | inaczej mówiąc, misję poświadczania i oznajmiania tej kluczowej
686 3 | współpraca w duchu wzajemnego poszanowania i elementarnej solidarności
687 Intro| międzyludzkiej wspólnoty, z poszanowaniem wielości i różnorodności
688 2 | ludzkość, a także każdy poszczególny człowiek podtrzymują podziały
689 Intro| wielości i różnorodności poszczególnych tradycji. Z drugiej zaś
690 4 | widzialnej" wspólnoty Kościoła i poszukiwania "azylu" w sektach i różnych
691 Intro| tożsamości, której ugruntowania poszukuje się w dążeniu do ścisłej
692 3 | palcem "odłączonych" czy potępionych. Oznacza po prostu nazywanie
693 1 | chwilą, kiedy chcielibyśmy ją potraktować jako swego rodzaju "legitymację"
694 1 | ludzkiej wolności, a historia potwierdza żałosny fakt owocowania
695 4 | co miał na ten temat do powiedzenia św. Paweł w dwunastym rozdziale
696 4 | takie trudności, to cóż powiedzieć o dialogu z inaczej wierzącymi
697 4 | wciąż w znacznej mierze powiela schemat infantylnej deklaratywności
698 1 | depozyt ewangelicznej wiary powierzony sukcesorom Apostołów: zwierzchnikom
699 3 | nieodłącznie związany z powinnością prowadzenia dialogu zmierzającego
700 1 | pierwiastka ożywiającego, powodującego wzrost, doprowadzającego
701 3 | sprzeciwu" należy tak samo do powołania Kościoła, jak bycie "znakiem
702 1 | 8,32) i skoro ostateczne powołanie człowieka jest rzeczywiście
703 Intro| bez wyjątku) ludzi?" - powraca ze szczególną uporczywością
704 4 | kryzysie. Dlatego soborowy powrót do źródłowego pojmowania
705 2 | dziejami Kościoła i do "powrotu do źródeł", aby tam szukać
706 Intro| Oczywiście można, lecz powstaje pytanie następne: czy taki
707 4 | nadeszła dla was godzina powstania ze snu" (Rz 13,11). ~
708 3 | działalności Kościoła w świetle powyższych uwag okazuje się więc nieodłącznie
709 2 | i konflikty religijne i pozareligijne ludzkości) jest świadectwem
710 Intro| czy kulturalnej, lecz na poziomie zdawałoby się najbardziej
711 Intro| wzajemnego, coraz głębszego poznania, zrozumienia i pojednania
712 1 | się Kościołem, a dopiero później, dopiero na mocy dokonującego
713 1 | sposób rzeczywistej - nie pozornej - komunijnej więzi. Z drugiej
714 1 | postrzegalny nie należą. ~Ta pozornie jasna i prosta, "istotowa"
715 1 | I zdaje się, że musimy pozostać w owym "niezdefiniowanym"
716 3 | ludzkość, i "świat" wciąż pozostają do odkrycia. Tożsamość Kościoła,
717 2 | sami się określają jako pozostający "na zewnątrz" Kościoła,
718 4 | one poczynają; Kościoła "pracy organicznej" i ofiarnej
719 2 | sposobów rozumienia i praktykowania różnych dróg prowadzących
720 2 | ostatni Sobór "hierarchią prawd") ewangeliczne dziedzictwo
721 1 | się w nich i między nimi prawdziwego pojednania objawia się także
722 Intro| doktrynalnej (lub ideologicznej), prawnej, etyczno-obyczajowej czy
723 1 | a nie "ekskluzywnym" i prawno-administracyjnym, da się zinterpretować słynne
724 1 | Kościoła, zwłaszcza nie precyzuje się tego, co miałoby się
725 Intro| soborowych) Kościół dokonuje prób autoprezentacji; nie sposób
726 Intro| Próba odpowiedzi na tytułowe pytanie
727 1 | obediencji - okazuje się jednak problematyczna z chwilą, kiedy chcielibyśmy
728 1 | okólniki", przepisy i sankcje, próbują się ubezpieczyć we "własnej
729 Intro| Kościoła wypada zacząć od próby określenia, czym jest Kościół.
730 Intro| otwiera niniejszy numer; proponuję uzupełnić ją o fragmenty
731 1 | należą. ~Ta pozornie jasna i prosta, "istotowa" synteza tego,
732 2 | pytania dało się udzielić prostej odpowiedzi. Właśnie dlatego,
733 Intro| samoobronnymi, czy wręcz lękowymi, z prowadzącą aż do agresji i przemocy
734 1 | oferuje mu środki do zbawienia prowadzące, ale nie rozstrzyga z góry,
735 3 | nieodłącznie związany z powinnością prowadzenia dialogu zmierzającego do
736 2 | Rzeczywisty dialog nie może być prowadzony z pozycji "posiadacza" całej
737 3 | nawracaniu niewiernych" lub prozelickim wymuszaniu "lojalności". ~
738 4 | zostały podyktowane wizją "przeciętnej" życia Kościoła w Polsce.
739 Intro| grupowym. Recepcja oznacza przecież "przyswajanie", różni się
740 Intro| rysują się w Kościele dwie przeciwstawne tendencje i dążenia. Z jednej
741 2 | 2. Jak się wobec tego przedstawia kwestia jedyności Kościoła
742 Intro| czyli zdolności i powinności przekraczania barier i znoszenia podziałów,
743 1 | się w Chrystusie odnowić i przemienić w rodzinę Bożą" (Gaudium
744 Intro| prowadzącą aż do agresji i przemocy obawą przed "rozmyciem"
745 1 | aktualnym i historycznym przenikaniu Kościoła w rzeczywistość "
746 1 | mnożąc formuły i "okólniki", przepisy i sankcje, próbują się ubezpieczyć
747 3 | góry wyłączony. Dlatego i przepowiadanie Ewangelii "przy pomocy pojęć
748 1 | mają Ducha Chrystusowego" i przestrzegają kościelnej obediencji -
749 1 | w nim czcigodny zabytek przeszłości, albo przeciwnie: instytucję
750 Intro| samookreślenia się Kościoła przybierały zawsze charakter analogiczny
751 Intro| rozliczenia z roli, jaką przyjął (a raczej jaką mu zlecono)
752 Intro| naprawdę jest - jako że przyjmować i otwierać się na to, co "
753 Intro| zasady jego receptywnej - "przyjmującej" - tożsamości? ~Dyskusję
754 Intro| oficjalnych dokumentach (na przykład w konstytucjach soborowych)
755 2 | jest to "szczęśliwa wina" - przynajmniej w tym sensie, że skłania -
756 1 | społeczności. Jeśli jednak przynależność do Kościoła zredukuje się
757 3 | stan doskonałości" - te mu przyobiecano w eschatologicznym spełnieniu -
758 1 | zmartwychwstanie w Chrystusie - przyp. EW] nie tylko wiernych
759 1 | sprawie każdego konkretnego przypadku takiego samowykluczenia
760 1 | Kościół ma jednak obowiązek przypominać i ostrzegać, że taka możliwość
761 Intro| owa rola wymaga ponownego przypomnienia i odnowienia (renovatio). ~
762 1 | o "rozmaitych sposobach przyporządkowania do Ludu Bożego" na podstawie
763 1 | duchowej" ludzi, których łączy przyrodzony zmysł transcendencji czy
764 Intro| Recepcja oznacza przecież "przyswajanie", różni się jednak od "zawłaszczenia".
765 4 | ludzkie dzieje. Ale czy przyswoiliśmy sobie obraz Kościoła - ziarna
766 3 | gotowym", lecz otwartym ku przyszłości wraz z zawartymi w niej,
767 3 | oznacza pobłażliwości i przyzwalającej "tolerancji" wobec zła i
768 2 | dotychczasowych pewników i przyzwyczajeń, a nawet wycofania się z
769 3 | szczególnym obstrzałem opinii publicznej. Zapomina się przy tym,
770 2 | quaestiones disputatae. Punktem odniesienia takiego ekumenicznego
771 4 | nadal "pobożnym życzeniem" i pustą etykietką. Wygląda bowiem
772 Intro| tożsamości? ~Dyskusję nad pytaniami o tożsamość Kościoła wypada
773 2 | słowem, zakłada istnienie quaestiones disputatae. Punktem odniesienia
774 Intro| uniknąć błędu nadmiernej racjonalizacji, należałoby odwołać się
775 Intro| z roli, jaką przyjął (a raczej jaką mu zlecono) w ludzkich
776 1 | lekceważyć tendencji do radykalnego kwestionowania instytucji
777 1 | i nieodwołalne (w sensie Rahnerowskiej "opcji fundamentalnej")
778 3 | zmierzającego do pojednania w ramach powszechnej wspólnoty, która
779 1 | zaś w sensie statycznym i raz na zawsze określonym. Paradoksalność
780 Intro| do czynienia z wyraźnymi reakcjami samoobronnymi, czy wręcz
781 1 | lecz miejscem rozpoznania i realizowania Bożych zamysłów w ludzkiej
782 1 | że taka możliwość jest realna, że zła wola człowieka nie
783 Intro| kształtem wcielenia" tej realnej i podstawowej "opcji wspólnotowej"
784 Intro| jednostkowym, jak grupowym. Recepcja oznacza przecież "przyswajanie",
785 1 | instytucjonalno-historyczny redukcjonizm, mijają się z tym, co nazywa
786 Intro| pojednania? Czy nie jest opisem redukującym, ba, nawet deformującym
787 2 | sumienia, do pogłębionej refleksji nad dziejami Kościoła i
788 3 | dlatego Ecclesia semper est reformanda. Miarą świętości Kościoła
789 1 | bardziej lub mniej ścisłej relacji wewnętrznej oraz łączności
790 Intro| dopatrywać niebezpieczeństwa relatywizmu i rozpłynięcia się w bliżej
791 2 | dialogu między wyznaniami i religiami, a nawet z agnostycyzmem
792 1 | transcendencji czy też wrażliwość religijna lub nawet sympatie dla "
793 2 | wszelkie rozłamy i konflikty religijne i pozareligijne ludzkości)
794 Intro| się w bliżej nieokreślonej religijności czy "duchowości powszechnej". ~
795 4 | sposób korzystania z "usług religijnych" nie znajduje po obydwu
796 1 | w których uczestniczy z resztą ludzi naszej doby, rozpoznać,
797 1 | Chrystusie odnowić i przemienić w rodzinę Bożą" (Gaudium et spes IV,
798 4 | środowiskowe, zawodowe i rodzinne są "kształtem wcielenia"
799 1 | ogniskiem ezoterycznej "rodziny duchowej" ludzi, których
800 Intro| od wewnątrz, ilekroć owa rola wymaga ponownego przypomnienia
801 Intro| światopoglądowo, wraz z rosnącą świadomością solidarności
802 Intro| po prostu zasadność jego roszczenia do bycia wyrazem i "kształtem
803 2 | kształcie widzialnym". ~Równie kontrowersyjna wśród podzielonych
804 2 | mówić o ich paralelizmie i równoważności? Czy tak silnie podkreślany
805 3 | Gaudium et spes, cz. I, rozdz. II) - składają się razem
806 4 | powiedzenia św. Paweł w dwunastym rozdziale Pierwszego Listu do Koryntian.
807 1 | że "tajemnica człowieka rozjaśnia się naprawdę dopiero w tajemónicy
808 2 | chrześcijaństwa oraz wszelkie rozłamy i konflikty religijne i
809 Intro| agresywnie domaga się od Kościoła rozliczenia z roli, jaką przyjął (a
810 4 | instytucjonalnoô-obyczajowych? Czy rozmaite ruchy i stowarzyszenia działające
811 1 | communio)", a następnie o "rozmaitych sposobach przyporządkowania
812 4 | Kościele troska o zdolność do rozmowy? ~Zdaję sobie sprawę, że
813 2 | współczesnym, nie prowadzi do "rozmycia" kościelnej tożsamości? ~
814 Intro| i przemocy obawą przed "rozmyciem" własnej tożsamości, której
815 3 | pomocą Ducha Świętego w różne głosy współczesności" (tamże),
816 Intro| przecież "przyswajanie", różni się jednak od "zawłaszczenia".
817 Intro| niebezpieczeństwa relatywizmu i rozpłynięcia się w bliżej nieokreślonej
818 1 | resztą ludzi naszej doby, rozpoznać, jakie w nich mieszczą się
819 2 | dla Kościoła w ostatecznym rozrachunku (zgodnie z uznaną przez
820 1 | zbawienia prowadzące, ale nie rozstrzyga z góry, kto go dostępuje,
821 Intro| Boga. Co stwierdziwszy, nie rozstrzygamy jeszcze kwestii "tożsamości
822 Intro| swojskości", a obszar "obcości" rozszerza się i nabiera cech wrogich.
823 Intro| człowieka, który w skrajnie rozumianym uniwersalizmie może się
824 4 | to Pawłowe ostrzeżenie: "rozumiejcie chwilę obecną, teraz nadeszła
825 2 | zdaniem drugich - sposobów rozumienia i praktykowania różnych
826 4 | serio stawiana i wspólnie rozważana? Czy "konsumpcyjny" sposób
827 4 | współodpowiedzialności za ich kształt i rozwój jest na serio stawiana i
828 1 | granicach" otwartych i "ruchomych", nie zaś w sensie statycznym
829 4 | instytucjonalnoô-obyczajowych? Czy rozmaite ruchy i stowarzyszenia działające
830 4 | głęboko zakorzenionych, rutynowych nawyków instytucjonalnoô-obyczajowych?
831 Intro| posoborowej", kiedy wyraźnie rysują się w Kościele dwie przeciwstawne
832 1 | zabezpieczających przed ryzykiem życia" (Jan Andrzej Kłoczowski
833 4 | się nawet mówi (niezwykle rzadko!) o różnorodności i o "dopełnianiu
834 3 | i prawdy", nie oznacza, rzecz jasna, "zawłaszczania".
835 1 | powołanie człowieka jest rzeczywiście jedno, mianowicie Boskie,
836 1 | czyli zeń wykluczające. Rzeczywistego stanu oraz stopnia "posiadania"
837 1 | się jednak w ten sposób rzeczywistej - nie pozornej - komunijnej
838 1 | się dynamiczny aspekt jego rzeczywistości. Nosi on wszak miano "Kościoła
839 1 | konkretną i historyczną rzeczywistością jego "organów": urzędów
840 2 | większą czy mniejszą skalę. Rzeczywisty dialog nie może być prowadzony
841 2 | ustępstw i kompromisów, ale rzeczywistym i szczerym (pokornym) wyrazem
842 1 | pielgrzymujący, w swoich sakramentach i instytucjach, które należą
843 1 | podkr. EW). Ten znakowy (sakramentalny), a więc dynamiczny właśnie
844 1 | jest "w Chrystusie niejako sakramentem, czyli znakiem i narzędziem
845 1 | mocy więzi "wyznania wiary, sakramentów i zwierzchnictwa kościelnego
846 1 | eklezjalnych dylematów. ~W rzeczy samej, obraz "przestrzenny" Kościoła
847 2 | wewnątrz", i ci, którzy sami się określają jako pozostający "
848 Intro| czynienia z wyraźnymi reakcjami samoobronnymi, czy wręcz lękowymi, z prowadzącą
849 3 | podmiotem oskarżenia (lepiej: samooskarżenia), ilekroć oddala się od
850 Intro| żaden człowiek nie jest samotną wyspą", lecz jego bycie-w-świecie
851 1 | konkretnego przypadku takiego samowykluczenia zastrzeżony jest tajemnicy
852 3 | sprzeciw nie może oznaczać ani samozachowawczego separowania się od "świata"
853 Intro| ostro jej granice i tym samym kładąc nacisk na odrębność
854 1 | i "okólniki", przepisy i sankcje, próbują się ubezpieczyć
855 4 | znacznej mierze powiela schemat infantylnej deklaratywności
856 4 | gorczycznego; Kościoła - schronienia dla życia i dobra, gdziekolwiek
857 1 | a kto nie. "Sam Bóg jest Sędzią i badającym serca, dlatego
858 1 | tajemnicy samego Boga - sędziego ludzkich sumień. ~Człowiek,
859 4 | i poszukiwania "azylu" w sektach i różnych ugrupowaniach
860 3 | skażenia. I dlatego Ecclesia semper est reformanda. Miarą świętości
861 3 | 3. Sens misyjnej działalności Kościoła
862 Intro| obiektywne, a mianowicie sensu owej powszechności, jedności
863 3 | oznaczać ani samozachowawczego separowania się od "świata" i zwierania
864 1 | jest Sędzią i badającym serca, dlatego zabrania nam wyrokować
865 1 | ludzi dobrej woli, w których sercu działa w sposób niewidzialny
866 4 | kształt i rozwój jest na serio stawiana i wspólnie rozważana?
867 Intro| także o to, co je przekracza sięgając tak zwanych spraw ostatecznych. ~
868 Intro| oryginalności" Kościoła, sięgające samych jego "początków":
869 2 | i równoważności? Czy tak silnie podkreślany przez dokumenty
870 3 | doczesną, naznaczoną piętnem skażenia. I dlatego Ecclesia semper
871 3 | spes, cz. I, rozdz. II) - składają się razem na to, co określa
872 Intro| zadomowienia człowieka, który w skrajnie rozumianym uniwersalizmie
873 Intro| się" wzrasta w miarę, jak słabnie zdolność recepcji (i na
874 1 | instytucję wprzęgniętą w służbę dziejowego "postępu". ~W
875 4 | organicznej" i ofiarnej służby wszystkim ludziom, nawet
876 1 | lecz tylko o jego roli służebnej, dano mu bowiem "klucz do
877 1 | prawno-administracyjnym, da się zinterpretować słynne zdanie św. Cypriana: "poza
878 4 | was godzina powstania ze snu" (Rz 13,11). ~
879 2 | pojednaniu w sobie i między sobą, tego, co "własne", i tego,
880 2 | zgodnie z uznaną przez ostatni Sobór "hierarchią prawd") ewangeliczne
881 2 | podkreślany przez dokumenty soborowe postulat dialogu między
882 4 | dzisiaj w kryzysie. Dlatego soborowy powrót do źródłowego pojmowania
883 Intro| przykład w konstytucjach soborowych) Kościół dokonuje prób autoprezentacji;
884 Intro| różnych wypowiedzi ostatniego Soboru. Pierwsza - pochodząca z
885 Intro| którym debatowały synody i sobory, nie wyłączając Watykańskiego
886 Intro| nie tylko w płaszczyźnie socjologicznej, politycznej, czy kulturalnej,
887 Intro| instytucji o charakterze czysto socjologicznym) oraz apostolski (oparty
888 4 | duszy", jaką Kościół ma spełniać w "świecie". W tych podstawowych
889 1 | następnie o "rozmaitych sposobach przyporządkowania do Ludu
890 2 | paralelnych" - zdaniem drugich - sposobów rozumienia i praktykowania
891 Intro| oryginalne" - źródłowe - sposoby samookreślenia się Kościoła
892 Intro| przekracza sięgając tak zwanych spraw ostatecznych. ~Zauważmy
893 2 | bezapelacyjnie bronionych pozycji w sprawach drugorzędnych, słowem, zakłada
894 4 | Ludowi Bożemu. Na tym terenie sprawdza się funkcja "zaczynu" czy
895 4 | do rozmowy? ~Zdaję sobie sprawę, że powyższe pytania zostały
896 1 | deprawacji. Jednakże osąd w sprawie każdego konkretnego przypadku
897 2 | grzechu zbiorowego", którego sprawiedliwe osądzenie przekracza nasze
898 2 | kwestii wziąć pod uwagę dwie sprawy. Po pierwsze fakt, że brak
899 3 | pojednania. Jednakże ów sprzeciw nie może oznaczać ani samozachowawczego
900 3 | pojawiają. Bycie "znakiem sprzeciwu" należy tak samo do powołania
901 2 | zagubionej jedności oraz dróg i środków ponownego jej odzyskania
902 3 | pragnieniach ludzi swego środowiska, nie zaś tylko "ścisłej"
903 4 | Kościoły lokalne: parafialne, środowiskowe, zawodowe i rodzinne są "
904 4 | apostolstwa - lub przeciwnie: stagnacja i martwota. Odeszliśmy już
905 2 | Pełni Chrystusa" (Ef 4,13) stale jeszcze musimy dorastać. ~
906 3 | jego nieskazitelność czy "stan doskonałości" - te mu przyobiecano
907 1 | być Kościołem: "Kościół, stanowiąc zarazem zrzeszenie dostrzegalne
908 1 | wykluczające. Rzeczywistego stanu oraz stopnia "posiadania"
909 1 | napełniający okrąg ziemi, stara się w wydarzeniach, potrzebach
910 1 | ruchomych", nie zaś w sensie statycznym i raz na zawsze określonym.
911 4 | celebrowanych uroczystości i statystycznej liczebności "zarejestrowanych",
912 4 | kształt i rozwój jest na serio stawiana i wspólnie rozważana? Czy "
913 Intro| między nim a tzw. "światem". Stawiane bywa zarówno od zewnątrz,
914 1 | Rzeczywistego stanu oraz stopnia "posiadania" wymienionych "
915 4 | Czy w ogóle w dostatecznym stopniu dochodzi do głosu w Kościele
916 3 | do Kościoła "widzialnego" stosują się te słowa Ewangelii: "
917 4 | instytucjonalnoô-obyczajowych? Czy rozmaite ruchy i stowarzyszenia działające w Kościele są
918 4 | nie znajduje po obydwu stronach: szafarzy i "konsumentów"
919 2 | wszystkim zainteresowanym "stronom" nie dostaje owej jedności,
920 4 | inercji? Czy w samych tych strukturach nie kryją się mechanizmy "
921 Intro| Transcendencji, do Boga. Co stwierdziwszy, nie rozstrzygamy jeszcze
922 3 | głoszenie Ewangelii "wszelkiemu stworzeniu" z całą dojrzałą świadomością
923 1 | ewangelicznej wiary powierzony sukcesorom Apostołów: zwierzchnikom
924 4 | zapewniają spektakularnych sukcesów jego instytucjom? ~Jakie
925 1 | Boga - sędziego ludzkich sumień. ~Człowiek, kultura, "świat" -
926 1 | Kościoła sprowadza się w swej "istocie" do widzialnego
927 3 | w którą jest włączony, świadczą sobie nawzajem usługi..." (
928 Intro| opis nie gubi lub nawet nie świadczy już o zagubieniu czegoś
929 3 | odpowiedzialnej obecności i świadectwie żywej wiary, nie zaś na
930 1 | tylko owa wina, pojęta jako świadome, dobrowolne i nieodwołalne (
931 4 | Koryntian. Sądzę, że właśnie świadomość owego charyzmatycznego wymiaru
932 Intro| kulturowo, instytucjonalnie i światopoglądowo, wraz z rosnącą świadomością
933 Intro| 15; Hbr 3,6; 1 P 4,17), świątyni (Ef 2,21), Miasta Bożego (
934 3 | działalności Kościoła w świetle powyższych uwag okazuje
935 Intro| identyfikacji z tym, co "swoje", zarówno w sensie jednostkowym,
936 Intro| do wymiarów konfesyjnej "swojskości", a obszar "obcości" rozszerza
937 1 | wrażliwość religijna lub nawet sympatie dla "wartości chrześcijańskich" (
938 Intro| temat-rzeka, nad którym debatowały synody i sobory, nie wyłączając
939 1 | jasna i prosta, "istotowa" synteza tego, co "widzialne" - instytucji
940 Intro| odnowienia (renovatio). ~W takiej sytuacji znaleźliśmy się dzisiaj,
941 4 | znajduje po obydwu stronach: szafarzy i "konsumentów" szczególnego
942 Intro| wyjątku) ludzi?" - powraca ze szczególną uporczywością zwłaszcza
943 4 | szafarzy i "konsumentów" szczególnego wzmocnienia w postaci głęboko
944 Intro| Kościoła zamierzam położyć szczególny nacisk. ~
945 1 | posiadania" wymienionych "znamion szczególnych": Ducha Chrystusowego oraz
946 3 | znajduje się dzisiaj pod szczególnym obstrzałem opinii publicznej.
947 2 | kompromisów, ale rzeczywistym i szczerym (pokornym) wyrazem rozpoznania
948 2 | też wykluczyć, iż jest to "szczęśliwa wina" - przynajmniej w tym
949 3 | świata" i zwierania własnych szeregów, ani wskazywania palcem "
950 Intro| niespotykane dotąd na tak szeroką skalę otwarcie się na dialog
951 Intro| została osadzona i ukazana w szerszym kontekście "dialogu ze światem
952 1 | tym bardziej widoczne, im szerzej uwzględni się dynamiczny
953 2 | powrotu do źródeł", aby tam szukać i odkrywać podstawy zagubionej
954 Intro| barier i znoszenia podziałów, szukania i wskazywania dróg pojednania?
955 1 | tej kluczowej prawdy, że "tajemnica człowieka rozjaśnia się
956 1 | rozjaśnia się naprawdę dopiero w tajemónicy Słowa Wcielonego" (tamże). "
957 1 | przypominać i ostrzegać, że taka możliwość jest realna, że
958 4 | wewnątrz Kościoła napotyka na takie trudności, to cóż powiedzieć
959 Intro| deformującym to, co się takim kryteriom i wyróżnikom obiektywnym
960 2 | powrotu do źródeł", aby tam szukać i odkrywać podstawy
961 Intro| odwagi. Tożsamość Kościoła to temat-rzeka, nad którym debatowały synody
962 1 | nie można też lekceważyć tendencji do radykalnego kwestionowania
963 1 | świat" - nie są zatem terenem ekspansji kościelnych instytucji,
964 4 | zlecił Ludowi Bożemu. Na tym terenie sprawdza się funkcja "zaczynu"
965 Intro| metafor: budowli (Mt 16,18; 1 Tm 3,15; Hbr 3,6; 1 P 4,17),
966 3 | pobłażliwości i przyzwalającej "tolerancji" wobec zła i nieprawdy,
967 1 | wyraził go, jak sądzę, ks. Tomasz Węcławski: ~nie istnieje
968 2 | zbawienia. Nie jest tworzeniem "towarzyskiego", by się tak wyrazić, klimatu
969 1 | się z tym, co nazywa się "tożsamością Kościoła". ~Czy nie tutaj
970 Intro| różnorodności poszczególnych tradycji. Z drugiej zaś strony, mamy
971 Intro| autoprezentacji; nie sposób ich jednak traktować jako "definicji" Kościoła.
972 4 | martwota. Odeszliśmy już od "triumfalistycznego" wyobrażenia pochodu Kościoła
973 4 | dochodzi do głosu w Kościele troska o zdolność do rozmowy? ~
974 3 | się te słowa Ewangelii: "troszczysz się i niepokoisz o wiele,
975 4 | Kościoła napotyka na takie trudności, to cóż powiedzieć o dialogu
976 Intro| Tożsamość własna" zaczyna tu być pojmowana przede wszystkim
977 1 | że rzeczywistość Kościoła tworzą najpierw własne, jednostkowe
978 2 | prowadzących do zbawienia. Nie jest tworzeniem "towarzyskiego", by się
979 Intro| Próba odpowiedzi na tytułowe pytanie wymaga odwagi. Tożsamość
980 4 | wywołujące zniechęcenie u entuzjastów "odnowy"? Czy
981 1 | przepisy i sankcje, próbują się ubezpieczyć we "własnej tożsamości".
982 1 | nie może istnieć osobno uchwytna "obiektywna" tożsamość Kościoła
983 2 | prostu zaakceptować. Podjęcie uczciwego dialogu zakłada zdolność
984 1 | pragnieniach, w których uczestniczy z resztą ludzi naszej doby,
985 1 | Kościoła, zwłaszcza zaś uczynić z niej kryterium negatywne,
986 1 | da się ani jednoznacznie udokumentować, ani zweryfikować nawet
987 3 | wcielenia Bożych zamysłów. Z udziału w tej renovatio continua
988 2 | powyższe pytania dało się udzielić prostej odpowiedzi. Właśnie
989 2 | dlatego, że i ci, którzy ufają, iż znajdują się "wewnątrz",
990 Intro| własnej tożsamości, której ugruntowania poszukuje się w dążeniu
991 4 | azylu" w sektach i różnych ugrupowaniach tzw. kontrkultury? Czy potrafimy
992 Intro| wspólnoty została osadzona i ukazana w szerszym kontekście "dialogu
993 Intro| egzystencjalnym i historycznym ukierunkowaniu na to, co go przekracza. ~
994 3 | w społeczności ludzkiej, umacnia między ludźmi pokój na Chwałę
995 1 | Skoro bowiem za wszystkich umarł Chrystus (por. Rz 8,32)
996 1 | ewangelicznych). Nadmierne "umistycznianie", tak samo jak instytucjonalno-historyczny
997 Intro| na autorytecie a nie na "umowie zbiorowej"), jest zatem
998 Intro| 13,31 n; J 15,1-8). Aby uniknąć błędu nadmiernej racjonalizacji,
999 Intro| kiedy pluralistycznie i uniwersalistycznie zorientowana solidarność
1000 Intro| który w skrajnie rozumianym uniwersalizmie może się dopatrywać niebezpieczeństwa
|