10-odlac | odnie-uniwe | uobec-zywot
Paragraf
1001 1 | istocie" do widzialnego uobecniania i głoszenia tajemnicy paschalnej -
1002 Intro| którym Kościół usiłuje się uporać od początku swego istnienia
1003 Intro| powraca ze szczególną uporczywością zwłaszcza wówczas, kiedy
1004 1 | ostateczne organizacyjne uporządkowanie jego życia; jeśli o jednym
1005 2 | wycofania się z niektórych, uprzednio bezapelacyjnie bronionych
1006 4 | pompatycznie celebrowanych uroczystości i statystycznej liczebności "
1007 1 | w Kościele współczesnym? Uruchamianie "mechanizmów zabezpieczających
1008 3 | nieustannym zadaniem do urzeczywistnienia. Oznacza to zarówno głoszenie
1009 3 | zawartymi w niej, jeszcze nie urzeczywistnionymi możliwościami bycia - aż
1010 4 | to, że poza charyzmatem "urzędu" miejsce w Kościele "widzialnym" (
1011 Intro| temat, z którym Kościół usiłuje się uporać od początku swego
1012 4 | konsumpcyjny" sposób korzystania z "usług religijnych" nie znajduje
1013 3 | świadczą sobie nawzajem usługi..." (Gaudium et spes 11),
1014 2 | wyrazić, klimatu wzajemnych ustępstw i kompromisów, ale rzeczywistym
1015 2 | do odkrycia i ponownego uświadomienia. Dlatego dialog nie jest
1016 4 | niewierzących jest w gruncie rzeczy uszczegółowieniem i konkretyzacją ogólniejszych
1017 3 | Kościoła w świetle powyższych uwag okazuje się więc nieodłącznie
1018 2 | w tej kwestii wziąć pod uwagę dwie sprawy. Po pierwsze
1019 1 | Ducha Chrystusowego oraz uwewnętrznionego posłuszeństwa zwierzchności (
1020 1 | obydwoma ekstremami i że nie uwolnimy się tak łatwo od eklezjalnych
1021 1 | bardziej widoczne, im szerzej uwzględni się dynamiczny aspekt jego
1022 1 | mianowicie Boskie, to musimy uznać, że Duch Święty wszystkim
1023 2 | ostatecznym rozrachunku (zgodnie z uznaną przez ostatni Sobór "hierarchią
1024 2 | pokornym) wyrazem rozpoznania i uznania tego, że wszystkim zainteresowanym "
1025 Intro| niniejszy numer; proponuję uzupełnić ją o fragmenty pochodzące
1026 1 | przemijającego świata" (Lumen gentium VII, 48). A jednocześnie jest "
1027 Intro| jako "definicji" Kościoła. Warto pamiętać, że "oryginalne" -
1028 1 | lub nawet sympatie dla "wartości chrześcijańskich" (ewangelicznych).
1029 4 | wszystkim ludziom, nawet w warunkach, które nie zapewniają spektakularnych
1030 4 | obecną, teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu" (
1031 4 | Bożego, to bywa to jedynie wątłym echem tego, co miał na ten
1032 Intro| i sobory, nie wyłączając Watykańskiego Drugiego, temat, z którym
1033 1 | pierwszym miejscu o "pełnym wcieleniu w widzialny organizm Kościoła"
1034 1 | go, jak sądzę, ks. Tomasz Węcławski: ~nie istnieje i nie może
1035 2 | 23), do "miary wielkości według Pełni Chrystusa" (Ef 4,13)
1036 1 | otwartych granic" - "dotyczy to [wewnętrzne odnowienie i zmartwychwstanie
1037 1 | czyli znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i
1038 1 | możliwość dojścia w sposób Bogu wiadomy do uczestnictwa w tej paschalnej
1039 1 | historii: "Lud Boży pobudzany wiarą w to, że prowadzi go Duch
1040 1 | które stają się tym bardziej widoczne, im szerzej uwzględni się
1041 1 | obrazy tylko dla tych, którzy widzą w nim czcigodny zabytek
1042 1 | istotowa" synteza tego, co "widzialne" - instytucji hierarchicznej
1043 4 | zwłaszcza młodzieży - od "widzialnej" wspólnoty Kościoła i poszukiwania "
1044 1 | świata". Kościół już - widzialnie - jest, a zarazem wciąż
1045 2 | podziały i konflikty na większą czy mniejszą skalę. Rzeczywisty
1046 3 | troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba mało, albo tylko
1047 2 | sposób" (Ef 1,23), do "miary wielkości według Pełni Chrystusa" (
1048 Intro| wspólnoty, z poszanowaniem wielości i różnorodności poszczególnych
1049 1 | czyjejkolwiek wewnętrznej winie" (Gaudium et spes II, 26).
1050 2 | jest świadectwem wspólnej winy, stanowi tajemnicę "grzechu
1051 4 | pytania zostały podyktowane wizją "przeciętnej" życia Kościoła
1052 3 | i ludzkość, w którą jest włączony, świadczą sobie nawzajem
1053 1 | zatrważającą możliwością jest władny wyalienować się ze wspólnoty "
1054 Intro| jej zagrożenie. "Tożsamość własna" zaczyna tu być pojmowana
1055 3 | od "świata" i zwierania własnych szeregów, ani wskazywania
1056 1 | spes 11). Jaki stąd płynie wniosek? Wyjątkowo dobitnie i jasno
1057 4 | potrafimy wspólnie wyciągnąć wnioski z obserwowanego dziś zjawiska
1058 1 | możliwość jest realna, że zła wola człowieka nie jest wymysłem
1059 1 | zagrożeniem dla ludzkiej wolności, a historia potwierdza żałosny
1060 Intro| uporczywością zwłaszcza wówczas, kiedy nasilają się napięcia
1061 1 | albo przeciwnie: instytucję wprzęgniętą w służbę dziejowego "postępu". ~
1062 3 | przede wszystkim na czujnej, wrażliwej i odpowiedzialnej obecności
1063 1 | zmysł transcendencji czy też wrażliwość religijna lub nawet sympatie
1064 3 | współczesności" (tamże), i wreszcie współpraca w duchu wzajemnego
1065 Intro| rozszerza się i nabiera cech wrogich. Potrzeba samookreślenia
1066 3 | doświadczenia wszystkich ludzi, by "wsłuchiwać się z pomocą Ducha Świętego
1067 3 | Ducha Świętego w różne głosy współczesności" (tamże), i wreszcie współpraca
1068 1 | ich tożsamość społeczna i wspólna - czyli kościelna (Kościół
1069 2 | ludzkości) jest świadectwem wspólnej winy, stanowi tajemnicę "
1070 4 | dopełnianiu się charyzmatów" we wspólnocie Ludu Bożego, to bywa to
1071 4 | świecie". W tych podstawowych wspólnotach objawia się żywotność Kościoła
1072 4 | stylu administrowania owymi wspólnotami, z jednej strony, z drugiej
1073 1 | zrzeszenie dostrzegalne i wspólnotę duchową (por. Lumen gentium
1074 Intro| posiada niezbywalny wymiar wspólnotowy - i to nie tylko w płaszczyźnie
1075 4 | podstawowe: czy kwestia współodpowiedzialności za ich kształt i rozwój
1076 3 | współczesności" (tamże), i wreszcie współpraca w duchu wzajemnego poszanowania
1077 2 | Równie kontrowersyjna wśród podzielonych chrześcijan
1078 Intro| ostatecznych. ~Zauważmy na wstępie: istnienie Kościoła jest
1079 1 | rzeczywistości. Nosi on wszak miano "Kościoła pielgrzymującego". "
1080 2 | która "napełnia wszystko na wszelki sposób" (Ef 1,23), do "miary
1081 1 | żałosny fakt owocowania wszelkich deprawacji. Jednakże osąd
1082 2 | podział chrześcijaństwa oraz wszelkie rozłamy i konflikty religijne
1083 3 | zarówno głoszenie Ewangelii "wszelkiemu stworzeniu" z całą dojrzałą
1084 Intro| bardziej podstawowego niż wszystkie wyróżniki obiektywne, a
1085 2 | objawienia Jezusa Chrystusa, a wtórnie dopiero taki czy inny porządek
1086 1 | możliwością jest władny wyalienować się ze wspólnoty "należących
1087 3 | nie zawsze zdarza mu się wybierać tę "najlepszą cząstkę". ~
1088 4 | Czy potrafimy wspólnie wyciągnąć wnioski z obserwowanego
1089 2 | i przyzwyczajeń, a nawet wycofania się z niektórych, uprzednio
1090 4 | życzeniem" i pustą etykietką. Wygląda bowiem na to, że poza charyzmatem "
1091 Intro| Kościele grzesznych (bez wyjątku) ludzi?" - powraca ze szczególną
1092 1 | odrzucenie możliwości zbawienia wyklucza z "kręgów przynależności"
1093 1 | kryterium negatywne, czyli zeń wykluczające. Rzeczywistego stanu oraz
1094 1 | widzialny" dokonuje tego wykluczenia, ale sam człowiek dysponując
1095 2 | Po drugie, nie da się też wykluczyć, iż jest to "szczęśliwa
1096 4 | posłuszeństwa" i biernego wykonawstwa poleceń płynących "z góry".
1097 Intro| debatowały synody i sobory, nie wyłączając Watykańskiego Drugiego,
1098 3 | continua nikt nie jest z góry wyłączony. Dlatego i przepowiadanie
1099 Intro| solidarność kurczy się do wymiarów konfesyjnej "swojskości",
1100 4 | świadomość owego charyzmatycznego wymiaru kościelnej wspólnoty znalazła
1101 1 | oraz stopnia "posiadania" wymienionych "znamion szczególnych":
1102 3 | niewiernych" lub prozelickim wymuszaniu "lojalności". ~Zgodnie ze
1103 Intro| i wyróżnikom obiektywnym wymyka - co je przekracza - ale
1104 1 | wola człowieka nie jest wymysłem pesymistycznie nastrojonych
1105 Intro| osłabienie zdolności recepcji wynika z kolei z już jakoś zachwianej "
1106 4 | od "triumfalistycznego" wyobrażenia pochodu Kościoła poprzez
1107 Intro| pytaniami o tożsamość Kościoła wypada zacząć od próby określenia,
1108 1 | doprowadzającego do dojrzałości i do wypełnienia ludzkiego losu. Po drugie,
1109 Intro| należałoby odwołać się do różnych wypowiedzi ostatniego Soboru. Pierwsza -
1110 2 | towarzyskiego", by się tak wyrazić, klimatu wzajemnych ustępstw
1111 Intro| strony, mamy do czynienia z wyraźnymi reakcjami samoobronnymi,
1112 1 | serca, dlatego zabrania nam wyrokować o czyjejkolwiek wewnętrznej
1113 Intro| podstawowego niż wszystkie wyróżniki obiektywne, a mianowicie
1114 Intro| co się takim kryteriom i wyróżnikom obiektywnym wymyka - co
1115 4 | działające w Kościele są w stanie wyrwać parafialne struktury z inercji?
1116 Intro| człowiek nie jest samotną wyspą", lecz jego bycie-w-świecie
1117 Intro| zabezpieczenia identyfikacji grupowej wysuwają się na pierwszy plan z chwilą,
1118 4 | mechanizmy "gaszące ducha" i wywołujące zniechęcenie u entuzjastów "
1119 4 | kwestii, o których była wyżej mowa: tożsamości i misji
1120 1 | Kościoła" na mocy więzi "wyznania wiary, sakramentów i zwierzchnictwa
1121 2 | postulat dialogu między wyznaniami i religiami, a nawet z agnostycyzmem
1122 Intro| integracji: instytucjonalnej, wyznaniowej, doktrynalnej (lub ideologicznej),
1123 Intro| na dialog z tym, co inne: wyznaniowo, kulturowo, instytucjonalnie
1124 2 | się tak wyrazić, klimatu wzajemnych ustępstw i kompromisów,
1125 2 | że należy w tej kwestii wziąć pod uwagę dwie sprawy. Po
1126 4 | konsumentów" szczególnego wzmocnienia w postaci głęboko zakorzenionych,
1127 Intro| poprzez "oddzielenie się" wzrasta w miarę, jak słabnie zdolność
1128 1 | ożywiającego, powodującego wzrost, doprowadzającego do dojrzałości
1129 2 | którą partner musi po prostu zaakceptować. Podjęcie uczciwego dialogu
1130 1 | Uruchamianie "mechanizmów zabezpieczających przed ryzykiem życia" (Jan
1131 Intro| zaznaczone cechy oraz środki zabezpieczenia identyfikacji grupowej wysuwają
1132 1 | badającym serca, dlatego zabrania nam wyrokować o czyjejkolwiek
1133 1 | którzy widzą w nim czcigodny zabytek przeszłości, albo przeciwnie:
1134 Intro| się zbyt kruchą gwarancją zachowania "tożsamości własnej" lub
1135 Intro| wynika z kolei z już jakoś zachwianej "tożsamości własnej" - z
1136 Intro| tożsamość Kościoła wypada zacząć od próby określenia, czym
1137 1 | świat, istniejąc w nim jako zaczyn i niejako dusza społeczności
1138 Intro| zagrożenie. "Tożsamość własna" zaczyna tu być pojmowana przede
1139 4 | terenie sprawdza się funkcja "zaczynu" czy też "duszy", jaką Kościół
1140 Intro| egzystencjalne i historyczne zadania i powinności - a także o
1141 1 | zewnętrzną lojalność można zadekretować i narzucić, nie zbuduje
1142 Intro| świadectwem tej prawdy, że "żaden człowiek nie jest samotną
1143 Intro| potrzebę zakorzenienia i zadomowienia człowieka, który w skrajnie
1144 Intro| postrzegana jest jako jej zagrożenie. "Tożsamość własna" zaczyna
1145 1 | moralny są zawsze aktualnym zagrożeniem dla ludzkiej wolności, a
1146 Intro| nawet nie świadczy już o zagubieniu czegoś bardziej podstawowego
1147 2 | szukać i odkrywać podstawy zagubionej jedności oraz dróg i środków
1148 2 | uznania tego, że wszystkim zainteresowanym "stronom" nie dostaje owej
1149 1 | sam człowiek dysponując tą zaiste zatrważającą możliwością
1150 Intro| dostrzec i zrozumieć potrzebę zakorzenienia i zadomowienia człowieka,
1151 4 | wzmocnienia w postaci głęboko zakorzenionych, rutynowych nawyków instytucjonalnoô-obyczajowych?
1152 1 | wolności, a historia potwierdza żałosny fakt owocowania wszelkich
1153 Intro| aspekt tożsamości Kościoła zamierzam położyć szczególny nacisk. ~
1154 1 | czyli kościelna (Kościół zamknięty - Kościół otwarty, "Znak"
1155 4 | istotnego zostało w Kościele zaniedbane? ~Jeżeli się nawet mówi (
1156 4 | nawet w warunkach, które nie zapewniają spektakularnych sukcesów
1157 3 | obstrzałem opinii publicznej. Zapomina się przy tym, że i sam Kościół,
1158 1 | wewnętrznej staje pod znakiem zapytania. Organizacyjne podporządkowanie
1159 4 | statystycznej liczebności "zarejestrowanych", wciąż w znacznej mierze
1160 Intro| społeczną i historyczną, zarysowując ostro jej granice i tym
1161 1 | niewierzącymi, ale w ogóle sama zasada wspólnoty i "organicznej" (
1162 Intro| konstatujemy po prostu zasadność jego roszczenia do bycia
1163 Intro| jego "początków": źródła i zasady jego receptywnej - "przyjmującej" -
1164 3 | mianem "misji Kościoła". Zasadza się ona przede wszystkim
1165 1 | takiego samowykluczenia zastrzeżony jest tajemnicy samego Boga -
1166 1 | człowiek dysponując tą zaiste zatrważającą możliwością jest władny
1167 Intro| zwanych spraw ostatecznych. ~Zauważmy na wstępie: istnienie Kościoła
1168 3 | otwartym ku przyszłości wraz z zawartymi w niej, jeszcze nie urzeczywistnionymi
1169 1 | przestrzenny" Kościoła zawiera napięcia, jeśli nie paradoksy,
1170 3 | nie oznacza, rzecz jasna, "zawłaszczania". Ale też nie oznacza pobłażliwości
1171 Intro| przyswajanie", różni się jednak od "zawłaszczenia". Będzie o tym mowa poniżej. ~
1172 4 | parafialne, środowiskowe, zawodowe i rodzinne są "kształtem
1173 Intro| powszechnej". ~Wyraźnie zaznaczone cechy oraz środki zabezpieczenia
1174 3 | otrzymanego depozytu nowiny o zbawieniu, jak i odkrywanie w wydarzeniach,
1175 2 | stanowi tajemnicę "grzechu zbiorowego", którego sprawiedliwe osądzenie
1176 Intro| autorytecie a nie na "umowie zbiorowej"), jest zatem jak najbardziej
1177 Intro| stosunku do innych ciał zbiorowych? Oczywiście można, lecz
1178 1 | właśnie wymiar Kościoła zbliża się, jak sądzę, najbardziej
1179 1 | zadekretować i narzucić, nie zbuduje się jednak w ten sposób
1180 Intro| receptywnej" wydaje się zbyt kruchą gwarancją zachowania "
1181 1 | się zinterpretować słynne zdanie św. Cypriana: "poza Kościołem
1182 3 | 41b-42a). Bowiem nie zawsze zdarza mu się wybierać tę "najlepszą
1183 Intro| kulturalnej, lecz na poziomie zdawałoby się najbardziej osobistym
1184 1 | kryterium negatywne, czyli zeń wykluczające. Rzeczywistego
1185 1 | Organizacyjne podporządkowanie i zewnętrzną lojalność można zadekretować
1186 Intro| opisywać w oparciu o kryteria zewnętrzne, podobnie jak się opisuje
1187 1 | wewnętrznej oraz łączności zewnętrznej z "widzialnym organizmem"
1188 1 | inaczej wierzącymi, lub zgoła niewierzącymi, ale w ogóle
1189 1 | Pański napełniający okrąg ziemi, stara się w wydarzeniach,
1190 1 | doświadcza tego samego losu ziemskiego, co świat, istniejąc w nim
1191 1 | prawno-administracyjnym, da się zinterpretować słynne zdanie św. Cypriana: "
1192 4 | wnioski z obserwowanego dziś zjawiska odchodzenia - zwłaszcza
1193 4 | kontrkultury? Czy potrafimy w tych zjawiskach dostrzec "znak czasu" i
1194 1 | narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego
1195 4 | posłannictwa, które Chrystus zlecił Ludowi Bożemu. Na tym terenie
1196 3 | lojalności". ~Zgodnie ze zleconą mu "posługą jednania" (2
1197 Intro| przyjął (a raczej jaką mu zlecono) w ludzkich dziejach, jak
1198 1 | wewnętrzne odnowienie i zmartwychwstanie w Chrystusie - przyp. EW]
1199 3 | powinnością prowadzenia dialogu zmierzającego do pojednania w ramach powszechnej
1200 2 | sensie, że skłania - wręcz zmusza - do rachunku sumienia,
1201 1 | których łączy przyrodzony zmysł transcendencji czy też wrażliwość
1202 4 | zarejestrowanych", wciąż w znacznej mierze powiela schemat infantylnej
1203 1 | Kościołem nie ma zbawienia". Znaczy to: głosząc żyjącego Chrystusa,
1204 1 | się tego, co miałoby się znajdować definitywnie poza nim. Mowa
1205 2 | że i ci, którzy ufają, iż znajdują się "wewnątrz", i ci, którzy
1206 1 | nich mieszczą się prawdziwe znaki obecności lub zamysłów Bożych" (
1207 3 | ścisłej" kościelnej wspólnoty, znaków czasu i zadań do podjęcia -
1208 1 | gentium I,1 - podkr. EW). Ten znakowy (sakramentalny), a więc
1209 4 | wymiaru kościelnej wspólnoty znalazła się dzisiaj w kryzysie.
1210 Intro| renovatio). ~W takiej sytuacji znaleźliśmy się dzisiaj, w epoce "posoborowej",
1211 Intro| jednocześnie stanowi niezbywalne znamię "oryginalności" Kościoła,
1212 1 | posiadania" wymienionych "znamion szczególnych": Ducha Chrystusowego
1213 4 | gaszące ducha" i wywołujące zniechęcenie u entuzjastów "odnowy"?
1214 Intro| powinności przekraczania barier i znoszenia podziałów, szukania i wskazywania
1215 Intro| pluralistycznie i uniwersalistycznie zorientowana solidarność w duchu "tożsamości
1216 Intro| tożsamości kościelnej wspólnoty została osadzona i ukazana w szerszym
1217 4 | ostrzeżenie, że coś istotnego zostało w Kościele zaniedbane? ~
1218 4 | sprawę, że powyższe pytania zostały podyktowane wizją "przeciętnej"
1219 1 | przynależność do Kościoła zredukuje się do porządku organizacyjnego
1220 2 | Kościoła i do "powrotu do źródeł", aby tam szukać i odkrywać
1221 Intro| samych jego "początków": źródła i zasady jego receptywnej - "
1222 1 | ekstremizmie" - kryje się źródło napięć i ostrej nieraz polaryzacji
1223 Intro| pamiętać, że "oryginalne" - źródłowe - sposoby samookreślenia
1224 4 | Dlatego soborowy powrót do źródłowego pojmowania Kościoła jako
1225 Intro| w niej także dostrzec i zrozumieć potrzebę zakorzenienia i
1226 1 | Kościół, stanowiąc zarazem zrzeszenie dostrzegalne i wspólnotę
1227 Intro| przekracza sięgając tak zwanych spraw ostatecznych. ~Zauważmy
1228 1 | jednoznacznie udokumentować, ani zweryfikować nawet w obrębie "ścisłej"
1229 3 | okazuje się więc nieodłącznie związany z powinnością prowadzenia
1230 3 | separowania się od "świata" i zwierania własnych szeregów, ani wskazywania
1231 1 | wyznania wiary, sakramentów i zwierzchnictwa kościelnego oraz wspólnoty (
1232 1 | powierzony sukcesorom Apostołów: zwierzchnikom Chrystusowego Kościoła z
1233 1 | uwewnętrznionego posłuszeństwa zwierzchności (w kwestiach wiary i obyczajów)
1234 4 | uczestnictwa ogółu wiernych w życiu kościelnych społeczności.
1235 4 | pozostaje nadal "pobożnym życzeniem" i pustą etykietką. Wygląda
1236 1 | zbawienia". Znaczy to: głosząc żyjącego Chrystusa, Kościół ogłasza
1237 Intro| współczesnym", a przez to zyskała na dynamice. Na ten właśnie
1238 1 | określonym. Paradoksalność żywego Kościoła powszechnego może
1239 3 | obecności i świadectwie żywej wiary, nie zaś na agresywnym "
1240 4 | wspólnotach objawia się żywotność Kościoła i owocowanie jego
|