bold = Main text
     Tekst                                                  grey = Comment text

1504 Tekst   |               omawianej formuły: "Nie należy wątpić, że nie tylko wszyscy poganie,
1505 Tekst(8)|                                           F. Wawrzyniak, Zbawienie wieczne nie ochrzczonych
1506 Tekst   |                                  Historia to ważna, gdyż wyraziły się w niej,
1507 Tekst   |                  starochrześcijańską naukę o ważności chrztu u heretyków i schizmatyków (
1508 Tekst   |              udzielany przez akatolików jest ważny, to daje potrzebną do zbawienia
1509 Tekst   |               Stefana z powodu wniosku, jaki wbrew tradycji wyprowadzał konsekwentnie
1510 Tekst   |             sakramentu, dobra czy prawdy nie wchodziło w grę u niemowlaka. Albert,
1511 Tekst   |                   związku ludzi z Kościołem. Wcieleni doń w pełni (katolicy) nie
1512 Tekst   |                   Bóg to wie. Nie chcemy się wdzierać w Jego sądy, tylko próbujemy
1513 Tekst   |               Meksyku franciszkanie potrafią we dwóch ochrzcić nawet po
1514 Tekst   |                    bez którego nikt nie może wejść do Królestwa chwały". Jednocześnie
1515 Tekst   |                wszystkich, to działa zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz żydowsko-chrześcijańskiej
1516 Tekst   |                     eklezjalnej społeczności wiara i chrzest zostały wszak
1517 Tekst   |                    trzeba wszak mieć zarówno wiarę, jak miłość. Bez nich katolicyzm
1518 Tekst   |                       którego sakramenty nie wiążą, a Jego łaska działać może
1519 Tekst   |                szansą zbawienia niekatolików widać choćby w sporach - przywiązanych
1520 Tekst   |                    Europy, przy uproszczonym widzeniu relacji między obiektywnym
1521 Tekst   |                 przynależność wyraża się tak widzialnie, jak niewidzialnie. Do owej
1522 Tekst   |                   szansę zbawienia, to po co widzialny Kościół? Jeżeli natomiast
1523 Tekst   |                    lecz pomniejszy znaczenie widzialnych form przynależności, z sakramentami
1524 Tekst   |                   nie przypominają sobie, by widzieli Go głodnym, spragnionym,
1525 Tekst   |                     Przerażonym słuchaczom i widzom nie zostawiano złudzeń: "
1526 Tekst   |              przekonaniach bona fide? Bóg to wie. Nie chcemy się wdzierać
1527 Tekst   |                którzy wyłączają ze zbawienia wiecznego wszystkich ludzi, złączonych
1528 Tekst   |               kaznodzieja. Lęk o los pogan w wieczności wzmagał żarliwość apostolską
1529 Tekst   |                 postrzeganiu beznadziejności wiecznych perspektyw pogan, nie zaś
1530 Tekst   |              nadmierne znaczenie kleru itd.) wiedziano mało. W ten sposób ekskluzywnie
1531 Tekst   |                    roku miarodajną na długie wieki i przenikającą do potocznej
1532 Tekst   |                  tylko w Kościele, to czyżby większość ludzkości, nawet czyniąc
1533 Tekst   |              wszystkim. Samo zaś głoszenie - wielce niejednoznaczne: często
1534 Tekst   |              doktryny. ~Aksjomat zawdzięczał wiele analogiom wziętym z prawa
1535 Tekst   |                         Tradycja przywiązała wielką wagę do tej rygorystycznej
1536 Tekst   |                    Ludu, a jednocześnie zbyt wielkim i miłosiernym, by miał zapomnieć
1537 Tekst   |                  biskupa (Michał Korczyński) wielowyznaniowego państwa, promującego (mimo
1538 Tekst   |              zrozumieć, jak to jest możliwe. Wiemy przecież, jak tępy bywa
1539 Tekst   |                 aprobatę katolików, sprzeciw wierzących inaczej i mnóstwo pytań
1540 Tekst   |                misjonarzy, iż tkwiły dotąd w wierzeniach prowadzących wyłącznie na
1541 Tekst   |                Chrystusa. Jako chrześcijanie wierzymy tak samo. Oni jednak sądzili,
1542 Tekst   |                    miało generalnie przeciąć więź z przeszłością. Karczunek
1543 Tekst(2)|                                           B. Willems, Kościół jest konieczny
1544 Tekst   |                   przypominał mu, że chrzest winien być poprzedzony nauczaniem,
1545 Tekst   |                      wyrzekli się do śmierci wiodących dróg wraz z ich bezwstydem
1546 Tekst   |              Aleksandrii pisał, iż jak Żydów wiódł do Chrystusa Zakon, tak
1547 Tekst   |           konieczności Kościoła do zbawienia wkroczyła w nowy etap, gdy katolicy
1548 Tekst   |             północnoamerykańskich rozgorzała wkrótce dyskusja na ten temat. Niektórzy (
1549 Tekst   |                      oczywiście od początku. Włączające do eklezjalnej społeczności
1550 Tekst   |                     św. Augustyn. Ludzie nie włączeni do tej społeczności przez
1551 Tekst   |                   sakramentami i strukturami włącznie. Do tego Kościół byłby dość
1552 Tekst   |                      religii, której monopol władca czynił prawem, szerząc ją
1553 Tekst   |                      przodkowie, wszyscy ich władcy znajdują się teraz w miejscu
1554 Tekst   |                     traktując bardziej serio własne religie niż chrześcijanie
1555 Tekst   |                      dla świeżo nawróconych, właśnie przeważnie z pogaństwa,
1556 Tekst   |            przenosiła się poniekąd i do jego wnętrza: im tłumniej ładowano do
1557 Tekst   |                   doniosły w konsekwencjach, wniosek z respektowania obu części
1558 Tekst   |                     papieża Stefana z powodu wniosku, jaki wbrew tradycji wyprowadzał
1559 Tekst   |              nietypowa w tym względzie misja Wojciecha skończyła się fiaskiem).
1560 Tekst   |                  konfesyjną nienawiścią oraz wojnami prowadzonymi pod wyznaniowymi
1561 Tekst   |            Rotterdamu zaś mógł konsekwentnie wołać: św. Sokratesie, módl się
1562 Tekst   |                     do piekła? - Wszyscy!" - wołał kaznodzieja. Lęk o los pogan
1563 Tekst   |                   może być zbawiony?) miał z wolna ustępować ujęciu komprehensywnemu (
1564 Tekst   |                      o nich musiały z czasem wpłynąć i na teologię. Sami przecież
1565 Tekst   |                    gdyż wyraziły się w niej, wpływając na praktykę, podstawowe
1566 Tekst   |                ustanowiony przezeń Kościół. ~Wprowadzane do Kościoła barbarzyńskie
1567 Tekst   |                        Inne religie oceniono wreszcie od strony pozytywnej, przekreślając
1568 Tekst   |            eksterminację. A przecież nic nie wskazuje, by czynili to sami cynicy.
1569 Tekst   |                     zamierzeń nie znamy. Nie wskazywał, jak pogodzić prawdę o Kościele
1570 Tekst   |                    martwe ciałka, błagając o wskrzeszenie, choćby na chwilę. Pilnie
1571 Tekst   |                      dóbr. 7 Chrystianizacja wsparta rusznicą i batogiem konkwistadorów,
1572 Tekst   |             potępienie. Św. Wojciech, według współczesnego mu Żywota pióra Brunona
1573 Tekst   |                   teologicznej interpretacji wspólnot religijnych, chrześcijańskich,
1574 Tekst   |                 Wynikało nie z teoretycznej, wszechstronnej i wyważonej refleksji eklezjologicznej,
1575 Tekst   |                 ziarna. ~Wraz z demaskowanym wszędzie szatanem misjonarze przywieźli
1576 Tekst   |                      chrzest dobrowolny. Nie wszystko da się tu sprowadzić do
1577 Tekst   |                     przy rozwijaniu poczucia wybraństwa słowach Pisma. Z przekonaniem
1578 Tekst   |                    Podkreślono wszak reakcję wybranych: nie przypominają sobie,
1579 Tekst   |            pradziadowie odeszli od Kościoła, wychowane w nowych konfesjach, mylą
1580 Tekst   |                      rozum, ile znaczy wpływ wychowania, uprzedzenia, występki ludzi
1581 Tekst   |                       Schlette). Karl Rahner wyciągnął radykalnie prosty, a doniosły
1582 Tekst   |                dobrej woli, poprawi to wręcz wydatnie statystykę Kościoła, lecz
1583 Tekst   |             odłączało ją od reszty tak długo wydziedziczanych. ~Ongiś Augustyn ograniczał
1584 Tekst   |                   między uprzywilejowanymi a wydziedziczonymi. Społeczne przemiany i nowe
1585 Tekst   |                     do potocznej świadomości wykładnię omawianej formuły: "Nie
1586 Tekst   |                      Sobór Florencki zda się wykluczać od zbawienia tych, którzy
1587 Tekst   |                   pośrednictwa Chrystusa bez wykluczenia od zbawienia tych, którzy
1588 Tekst   |                   Oświecenia stanowiła próbę wykorzystania dla dobra wiary słusznej
1589 Tekst   |                      potępiano "tych, którzy wyłączają ze zbawienia wiecznego wszystkich
1590 Tekst   |                  ofiarowuje człowiekowi nowy wymiar istnienia w porządku łaski,
1591 Tekst   |                     dobór, niedbały przekaz, wymuszone przyjęcie. To ostatnie miało
1592 Tekst   |                      przy błędzie często nie wynika ze złej woli, lecz łączy
1593 Tekst   |           oszczędzenia Kościołowi podziałów. Wynikało nie z teoretycznej, wszechstronnej
1594 Tekst   |              poglądów dokonywały się także w wyniku poszerzania kręgu zwolenników
1595 Tekst   |                    omacku i wśród cielesnych wyobrażeń". Jeśli bez własnej winy
1596 Tekst   |                      Łatwo rzec - pojmowanie wypaczone, pretekst do podboju, aż
1597 Tekst   |                    słuchali o tym, jak łatwo wypaść za burtę, czyli nie zbawić
1598 Tekst   |                     choćby na chwilę. Pilnie wypatrując znaków życia, zauważano
1599 Tekst   |                  żyjący według prawa natury, wypisanego w ich sercach, mogą być
1600 Tekst   |                   się naturalnie nie na tych wypowiedziach o powszechnej woli zbawczej
1601 Tekst   |                      do zbawienia. Długo nie wypracowano teologicznej interpretacji
1602 Tekst   |                 wniosku, jaki wbrew tradycji wyprowadzał konsekwentnie ze swego extra
1603 Tekst   |                   miłości. ~Piękne to zaiste wyprzedzenie niejednej myśli Vaticanum
1604 Tekst   |                  nauki chrześcijańskiej dali wyraz papieże Leon XII i Pius
1605 Tekst   |                      Pełna doń przynależność wyraża się tak widzialnie, jak
1606 Tekst   |                 także pozainstytucjonalnie - wyrażało troskę o ten drugi, tak
1607 Tekst   |                   pojawiły się nowe akcenty. Wyrażały nie tylko chęć przywracania
1608 Tekst   |                      Historia to ważna, gdyż wyraziły się w niej, wpływając na
1609 Tekst   |                      pragnienie", choćby nie wyraźne, czy postawę, w której zawarta
1610 Tekst   |                   winy nie doszli jeszcze do wyraźnego poznania Boga, a usiłują
1611 Tekst   |                  Ewangelii każdemu określone wyraźnie jako warunek zbawienia,
1612 Tekst   |                       którzy nie pozostają w wyraźnym związku z Kościołem, ale
1613 Tekst   |                 przynależności do Chrystusa, wyrażony najdobitniej w obrazie Sądu (
1614 Tekst   |                   Nowa religia, aspirując do wyrugowania dawnej, nie zaczynała od
1615 Tekst   |                 naukę, znaną im mgliście lub wyrywkowo. A jednak nie przestają
1616 Tekst   |                     oręż przeciw Kościołowi, wyrzeka się Chrystusa. Nauczający
1617 Tekst   |                 odrzucenie w tej roli byłoby wyrzekaniem się zbawienia, określił
1618 Tekst   |              zaniechali bezbożnych obrzędów, wyrzekli się do śmierci wiodących
1619 Tekst   |                   Różnica między tak długo i wysoko honorowanymi poglądami tych
1620 Tekst   |                     Nieunikniona i na takich wysokościach zmiana klimatu miała się
1621 Tekst   |               Franciszka Ksawerego, który na wyspach Oceanu Indyjskiego starał
1622 Tekst   |                   czy form religijności. Nie wystarczało już samo potępianie indyferentyzmu,
1623 Tekst   |                     wychowania, uprzedzenia, występki ludzi Kościoła. Justyn zwał
1624 Tekst   |                zbawienia wśród nie-Żydów, by wytłumaczyć chrześcijaństwo przed pogańską
1625 Tekst   |               teoretycznej, wszechstronnej i wyważonej refleksji eklezjologicznej,
1626 Tekst   |             przynależność do tego czy innego wyznania niekatolickiego, miało określać
1627 Tekst   |                zbawienia. Mimo sporów i walk wyznaniowych z czasem rosła przecież
1628 Tekst   |                     wojnami prowadzonymi pod wyznaniowymi sztandarami upewniły wielu,
1629 Tekst   |                    miało się nie sprzeciwiać wyznawanej zasadzie dobrowolności w
1630 Tekst   |                  miłość. Bez nich katolicyzm wyznawcy może być równie pozorny,
1631 Tekst   |                   Przychodzę do was, aby was wyzwolić z mocy diabła i z otchłani
1632 Tekst   |                    chrześcijaństwa sprzyjało wzajemnemu odmawianiu sobie prawdziwej
1633 Tekst   |             przyjmowanej lub odrzucanej, bez względu na przynależność do tego
1634 Tekst   |                     sankcji (nietypowa w tym względzie misja Wojciecha skończyła
1635 Tekst   |                  zawdzięczał wiele analogiom wziętym z prawa rzymskiego, a został
1636 Tekst   |                     o los pogan w wieczności wzmagał żarliwość apostolską Franciszka
1637 Tekst   |                    Myśl Fulgencjusza z Ruspe wzmagała zapał misjonarzy, gotowych
1638 Tekst   |                 pragnienie chrztu i modlitwa wzywająca Trójcę Św. zastąpi zmarłemu
1639 Tekst   |                      papieże Leon XII i Pius X. Przypomnieli o możliwości
1640 Tekst   |               miłosierdziu Boga (już Klemens XI w 1713 roku potępił twierdzenie
1641 Tekst   |                       Bonawentura i Tomasz w XIII wieku próbowali mitygować
1642 Tekst(4)|                   Strach w kulturze Zachodu, XIV-XVIII w., Warszawa 1986, s. 242-
1643 Tekst   |                  nowych światów na przełomie XV i XVI wieku poszerzyły horyzonty,
1644 Tekst   |                     i schizmatyków (w Polsce XV-XVI wieku przyjmujących katolicyzm
1645 Tekst   |                     mu się niebo.  Dopiero w XX wieku coraz więcej teologów,
1646 Tekst(7)|                                              Y. Congar, Chrystus i zbawienie
1647 Tekst   |                  stanowiła nie tylko parawan zaborczości, ale i motyw rzeczywisty,
1648 Tekst   |              obrzydzenia zła, umoralnienia i zachęcenia do pobożności. O ubocznych
1649 Tekst(4)|                  Delumeau, Strach w kulturze Zachodu, XIV-XVIII w., Warszawa
1650 Tekst   |                    Kościoła, dojrzewającą na Zachodzie. Tej eklezjologii, skupionej
1651 Tekst   |                jednostce. Tylko indywidualne zachowanie wobec łaski, przyjmowanej
1652 Tekst   |                      tylko chęć przywracania zachwianych proporcji między kultem
1653 Tekst   |                      Poglądy biskupa Hippony zaciążyły na długo w eklezjalnej świadomości.
1654 Tekst   |                   zbawienia jako daru i jako zadania. Trudno więc w Piśmie spodziewać
1655 Tekst   |                  zaprezentowaniu katolicyzmu żądano następnie od tubylców uznania "
1656 Tekst   |                       Ilu poszło do nieba? - Żaden. Ilu Inków poszło do piekła? -
1657 Tekst   |                 Kościołem nie jest udzielana żadna łaska"), którego tajemniczych
1658 Tekst   |                    niemal do naszych czasów. Żadne, najbardziej nawet niewyraźne
1659 Tekst   |                     religii u ludzi, którzy "żadnej nie ponoszą winy z tego
1660 Tekst   |               doskonałej miłości. ~Piękne to zaiste wyprzedzenie niejednej myśli
1661 Tekst   |                      niejednoznaczne: często zakłócone okolicznościami, mało czytelne,
1662 Tekst   |                     Żydów wiódł do Chrystusa Zakon, tak Greków prowadziła doń
1663 Tekst   |                chrztu do zbawienia. Tę drugą zakwestionowano, powoławszy się na to, że
1664 Tekst   |                      Ból i lęk ojców i matek zakwitły niesamowitym kwiatem w ogrodach
1665 Tekst   |                  Można ją zaś odzyskać przez żal doskonały. Trwanie przy
1666 Tekst   |                    prawowiernych rygorystów, zalecających biskupowi surowość wobec
1667 Tekst   |                     Kartaginy. Przekonanie o zależności zbawienia od przynależności
1668 Tekst   |                      a więc podporządkowania załodze, tym częściej pasażerowie
1669 Tekst   |                 stworzenia oraz informację o założeniu papiestwa i darowaniu odkrytych
1670 Tekst   |                         którego tajemniczych zamierzeń nie znamy. Nie wskazywał,
1671 Tekst   |               abyście poznali swego Stwórcę, zaniechali bezbożnych obrzędów, wyrzekli
1672 Tekst   |                troskę o ten drugi, tak długo zaniedbany, nie zaś oczywiście chęć
1673 Tekst   |                   urodzili się na tej ziemi, zanim Hiszpanie poczęli głosić
1674 Tekst   |                Fulgencjusza z Ruspe wzmagała zapał misjonarzy, gotowych mniej
1675 Tekst   |                      jako warunku zbawienia, zapamiętano przede wszystkim drugą część,
1676 Tekst   |                      dziecię, w poczuciu, że zapewniło mu się niebo.  Dopiero w
1677 Tekst   |               wielkim i miłosiernym, by miał zapomnieć o reszcie ludzkości. Uwaga
1678 Tekst   |              Aleksandra VI. Po tak klarownym zaprezentowaniu katolicyzmu żądano następnie
1679 Tekst   |                jedyny. Skrajne interpretacje zasad miały bowiem swój realny,
1680 Tekst   |             ekskluzywnie i sztywno pojmowana zasada o niemożliwości zbawienia
1681 Tekst   |                 dokonało rozróżnienia między zasadniczą i możliwą do spełnienia
1682 Tekst   |                   nie sprzeciwiać wyznawanej zasadzie dobrowolności w przyjmowaniu
1683 Tekst   |                      problemu zbawienia poza zasięgiem nauki chrześcijańskiej dali
1684 Tekst   |           przeciwstawiania starego i nowego. Zastane bóstwa uznano po prostu
1685 Tekst   |                     i parodie. Demonizowanie zastanego sacrum miało generalnie
1686 Tekst   |            cieniowania ocen, ale od negacji: zastany system wierzeń i praktyk
1687 Tekst   |                modlitwa wzywająca Trójcę Św. zastąpi zmarłemu dziecku skutki
1688 Tekst   |               zdecydowana rewidować rozmaite zastarzałe relacje między uprzywilejowanymi
1689 Tekst   |                       namiastkowe. Urągające zatem własnym treściom przez ich
1690 Tekst   |                     wypatrując znaków życia, zauważano jakiś, by ochrzcić ożywionego,
1691 Tekst   |                  dialogu. Ekumenizm sprzyjał zauważeniu i dowartościowaniu eklezjalnych
1692 Tekst   |               wyraźne, czy postawę, w której zawarta jest gotowość słuchania
1693 Tekst   |                hiszpańsku manifest, w którym zawarto skrót historii świata od
1694 Tekst   |              artykulacją doktryny. ~Aksjomat zawdzięczał wiele analogiom wziętym
1695 Tekst   |                  objawi, a pragnienie chrztu zawiera się w doskonałej miłości. ~
1696 Tekst   |         uniwersyteckiej teologii, że jedynie zawiniony upór może kogoś utrzymywać
1697 Tekst   |                  wszak ludzi obojętnych, nie zawsze przecież stojących moralnie
1698 Tekst   |                  klimatu miała się stopniowo zaznaczać od czasów Piusa IX. Rozróżnił
1699 Tekst   |                  gdzie mowa jest o Bogu jako zbawcy swego Ludu, a jednocześnie
1700 Tekst   |                  Przypomniawszy, iż Chrystus zbawia w ustanowionym w tym celu
1701 Tekst   |                  zbawienia Kościele i o Bogu zbawiającym także pozainstytucjonalnie -
1702 Tekst   |                    skutkiem nie spekulacji o zbawieniu ludzkości, lecz chęci oszczędzenia
1703 Tekst   |                  Zmarłe bez chrztu, jako nie zbawione, grzebano w niepoświęconej
1704 Tekst   |                    nawet prognozować odsetek zbawionych, szacując go nierzadko zgoła
1705 Tekst   |                   wielu katolikom. By zostać zbawionym, trzeba wszak mieć zarówno
1706 Tekst   |                  inną niż religijna podstawę zbiorowej zgody. Obok skłóconych chrześcijan
1707 Tekst   |                 Przemyślu5: ~Sobór Florencki zda się wykluczać od zbawienia
1708 Tekst   |                   pojmując prawdy wiary, bez zdawania sobie z tego sprawy, inaczej
1709 Tekst   |               utrzymywać z dala od Kościoła. Zdawano sobie oczywiście sprawę
1710 Tekst   |                      sądzono, ale i bardziej zdecydowana rewidować rozmaite zastarzałe
1711 Tekst   |                   kulminacyjny w Chrystusie, ześrodkowana przedtem w Izraelu, potem
1712 Tekst   |                         Wpływ bezpośredniego zetknięcia z religijną innością na
1713 Tekst   |                 przeszkody uniemożliwiają mu zewnętrzny związek z Kościołem. Ale
1714 Tekst   |                      Fiasko bowiem polemik i zgorszenie konfesyjną nienawiścią oraz
1715 Tekst   |                system wierzeń i praktyk jest zgubny totalnie, tak w kulcie jak
1716 Tekst   |                    Przypominanie trudnych do zharmonizowania obu biegunów prawdy - o
1717 Tekst   |                     dużej mierze losy nowego ziarna. ~Wraz z demaskowanym wszędzie
1718 Tekst   |                    poza widzialnym Kościołem ziarnach Słowa (semina Verbi). Inne
1719 Tekst   |              papiestwa i darowaniu odkrytych ziem królom hiszpańskim przez
1720 Tekst   |                    ukazano je w pierwszym na ziemiach polskich czasopiśmie teologicznym,
1721 Tekst   |                    naturalnie do obrzydzenia zła, umoralnienia i zachęcenia
1722 Tekst   |                  wiecznego wszystkich ludzi, złączonych z Kościołem tylko przez
1723 Tekst   |                   osobliwą społecznością, bo złożoną przeważnie z tych, którzy
1724 Tekst   |                      i widzom nie zostawiano złudzeń: "Powiedzcie mi teraz, moi
1725 Tekst   |                 wzywająca Trójcę Św. zastąpi zmarłemu dziecku skutki sakramentu.
1726 Tekst   |            pragmatyki. ~O wieczny los dzieci zmarłych bez chrztu (do dziś brak
1727 Tekst   |              pozornych członków, drugi - bez zmazy, tworzą ci, którzy na ziemi
1728 Tekst   |                     i na takich wysokościach zmiana klimatu miała się stopniowo
1729 Tekst   |                     sama, ale jej ujęcie się zmienia, stając się bardziej autentyczne
1730 Tekst   |                   rzadko. Pedagogika strachu zmierzała naturalnie do obrzydzenia
1731 Tekst   |                  wieku poszerzyły horyzonty, zmuszając do przemyślenia wielu starych
1732 Tekst   |                     i praw sumienia. Idee te zmuszały do modyfikacji pojmowania
1733 Tekst   |                      miało się okazać etapem znaczącym. Nie od razu przecież w
1734 Tekst   |               przodkowie, wszyscy ich władcy znajdują się teraz w miejscu cierpienia,
1735 Tekst   |                  uczciwie. "Cokolwiek bowiem znajduje się w nich z dobra i prawdy,
1736 Tekst   |                   udział. ~Wizja Justyna nie znajdzie zbyt wielu bezpośrednich
1737 Tekst(6)|                  extra Ecclesiam nulla est, "Znak", nr 131, s. 616. ~
1738 Tekst   |                    chwilę. Pilnie wypatrując znaków życia, zauważano jakiś,
1739 Tekst   |                     przypadek, że taki tekst znalazł się w periodyku wydawanym
1740 Tekst   |                     cierpienia, ponieważ nie znali Boga, nie czcili Go, ale
1741 Tekst   |                   jezuitami, z których wielu znało Chiny, Indie czy Japonię.
1742 Tekst   |                   tajemniczych zamierzeń nie znamy. Nie wskazywał, jak pogodzić
1743 Tekst   |                  akceptując całą jego naukę, znaną im mgliście lub wyrywkowo.
1744 Tekst   |                      w piekle, a w otchłani (znów brak autorytatywnej wypowiedzi
1745 Tekst   |                    uwarunkowania. Oświecenie zobaczy w nietolerancji obrazę praw
1746 Tekst   |              wszystkich chce zbawić, ale nie zobowiązuje do tego, co niemożliwe.
1747 Tekst   |                    także wielu katolikom. By zostać zbawionym, trzeba wszak
1748 Tekst   |                wziętym z prawa rzymskiego, a został sformułowany dla potrzeb
1749 Tekst   |                      słuchaczom i widzom nie zostawiano złudzeń: "Powiedzcie mi
1750 Tekst   |                      prawdy o Logosie. Każdy zresztą umysł ma w niej swój udział. ~
1751 Tekst   |                      w sposób pełniejszy, bo zróżnicowany. ~Katolicka postać Oświecenia
1752 Tekst   |                  lapidarne pouczenia zostały zrozumiane, czy nawrócenie jest rzeczywiste
1753 Tekst   |                   Jego sądy, tylko próbujemy zrozumieć, jak to jest możliwe. Wiemy
1754 Tekst   |                      to osób świadomie z nim zrywających czy walczących. Skoro chrzest
1755 Tekst   |              występki ludzi Kościoła. Justyn zwał ongiś chrześcijanami tych,
1756 Tekst   |                    wśród katolików Żydów czy zwalczanych heretyków, ale i z tego,
1757 Tekst   |                    uznania wielkiego kapłana zwanego papieżem i w jego imieniu
1758 Tekst   |                 uniemożliwiają mu zewnętrzny związek z Kościołem. Ale czy "między
1759 Tekst   |                     na rodzaje nieformalnych związków z Kościołem. Oto jak ukazano
1760 Tekst   |                     na ten temat. Niektórzy (zwłaszcza o. Leonard Fenney TJ) głosili,
1761 Tekst   |                   pióra Brunona z Kwerfurtu, zwraca się do Prusów w sposób,
1762 Tekst   |             heterodoksją, ani epoka Kościoła zwycięskiego i protegowanego przez władców,
1763 Tekst   |                     Pilnie wypatrując znaków życia, zauważano jakiś, by ochrzcić
1764 Tekst   |                  wewnątrz, jak i na zewnątrz żydowsko-chrześcijańskiej sfery. Poza ramami szczególnego
1765 Tekst   |                      nas odłączonymi", skoro żyją wśród katolików, mogą być
1766 Tekst   |                       Dz 17, 27-28). Poganie żyjący według prawa natury, wypisanego
1767 Tekst   |                    wahania wszystkich Indian żyjących przed nastaniem chrześcijaństwa.
1768 Tekst   |                      każdego z nas. Bo w Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy" (
1769 Tekst   |                      chrześcijanami tych, co żyli rozumnie. Klemens z Aleksandrii
1770 Tekst   |                najwyższą afirmację oficjalną zyskiwała linia Justyna i innych Ojców
1771 Tekst   |            możliwościami ludzkiego podmiotu, zyskiwały coraz więcej miejsca w teologicznej
1772 Tekst   |                      według współczesnego mu Żywota pióra Brunona z Kwerfurtu,