Rozdzial, Numer

  1 Bless          |       Czcigodni Bracia, Drodzy Synowie i Córki,~Pozdrowienie i Apostolskie
  2 Bless          |          Synowie i Córki,~Pozdrowienie i Apostolskie Błogosławieństwo! ~
  3 Wstep,    1    |             wyznaje Kościół jako „Pana i Ożywiciela”. Czyni to słowami
  4 Wstep,    1    |             Soborów — w Nicei (325 r.) i w Konstantynopolu (381 r.) —
  5 Wstep,    1    |             zawdzięcza swoje powstanie i ogłoszenie. Tam. również
  6 Wstep,    1    |                nowym życiem, jak głosi i obiecuje Jezus w dniu uroczystego
  7 Wstep,    1    |                niech przyjdzie do Mnie i pije! Jak rzekło Pismo:
  8 Wstep,    1    |            jego wnętrza” (J 7, 37 n.). I Ewangelista dodaje: „A powiedział
  9 Wstep,    1    |          nowego „narodzenia się z wody i Ducha”, aby „wejść do królestwa
 10 Wstep,    1    |         doświadczenia Pięćdziesiątnicy i własnych „dziejów apostolskich”,
 11 Wstep,    2    |              stale winna być odnawiana i pogłębiana w świadomości
 12 Wstep,    2    |            winno nastąpić nowe studium i nowy kult Ducha Świętego,
 13 Wstep,    2    |          Świętego-Ożywiciela. Z pomocą i zachętą przychodzi nam tutaj
 14 Wstep,    2    |               stała się 1600. rocznica I Soboru Konstantynopolitańskiego,
 15 Wstep,    2    |         równocześnie w Konstantynopolu i w Rzymie w uroczystość Zielonych
 16 Wstep,    2    |               naszego Jezusa Chrystusa i dar jedności w Duchu Świętym
 17 Wstep,    2    |          wzięły poniekąd swój początek i natchnienie poprzednie encykliki:
 18 Wstep,    2    |              Niego zbawiony” (J 3, 17) i „aby wszelki język wyznał,
 19 Wstep,    2    |           Duchu Świętym, który od Ojca i Syna pochodzi; który z Ojcem
 20 Wstep,    2    |                pochodzi; który z Ojcem i Synem wspólnie odbiera uwielbienie
 21 Wstep,    2    |           wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę: jest On Osobą Boską,
 22 Wstep,    2    |         centrum wiary chrześcijańskiej i jest źródłem i mocą odnowy
 23 Wstep,    2    |        chrześcijańskiej i jest źródłem i mocą odnowy Kościoła4. W
 24 Wstep,    2    |           ewangelicznym, patrystycznym i liturgicznym: do Ojca —
 25 Wstep,    2    |             oddawania Mu czci „w Duchu i prawdzie” (por. J 4, 24);
 26 Wstep,    2    |                w Nim tajemnicy miłości i siły „nowego stworzenia” (
 27 Wstep,    2    |              Na tle „przemijania nieba i ziemi” szczególnie wymowne
 28 Wstep,    2    |       wiecznemu” (J 4, 14) jako prawda i jako zbawcza łaska. Kościół
 29 Wstep,    2    |               słowa, głosić je wiernym i wszystkim ludziom podczas
 30     1          |                                  Część I - Duch Ojca i Syna dany
 31     1          |                    Część I - Duch Ojca i Syna dany Kościołowi ~ ~
 32     1          |                           1. Obietnica i objawienie siły Jezusa podczas
 33     1,    3    |           która poprzedziła dzień męki i śmierci, Jezus przemówił
 34     1,    3    |               1); pierwszym nosicielem i dawcą Dobrej Nowiny. Duch
 35     1,    3    |               Święty przychodzi po Nim i za Jego sprawą, ażeby dzieło
 36     1,    3    |              swego odejścia przez mękę i śmierć krzyżową. ~Słowa,
 37     1,    3    |                do tej samej zapowiedzi i obietnicy. Równocześnie
 38     1,    3    |        perspektyw tajemnicy Ojca, Syna i Ducha Świętego, która nigdzie
 39     1,    4    |              On was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko,
 40     1,    4    |          Nowiny, co Chrystus. „Nauczy” i „przypomni” — to znaczy
 41     1,    4    |                 że zapewni mu ciągłość i tożsamość wśród zmieniających
 42     1,    4    |             zmieniających się warunków i okoliczności. Duch Święty
 43     1,    5    |              Oni Chrystusa „usłyszeli” i „ujrzeli własnymi oczyma”,
 44     1,    5    |                To ich ludzkie, naoczne i „historyczne” świadectwo
 45     1,    5    |            przez wieki pokoleń uczniów i wyznawców Chrystusa. ~Jeśli
 46     1,    5    |           Chrystus sam jest najwyższym i najpełniejszym objawieniem
 47     1,    5    |           przekazie objawienia w nauce i pismach Apostołów6, jest
 48     1,    5    |             tego przekazu natchnieniem i zabezpiecza go, podczas
 49     1,    5    |                ludzki wyraz w Kościele i w dziejach ludzkości. ~
 50     1,    5(6) |            objawione, które są zawarte i wyrażone w Piśmie Świętym,
 51     1,    5(6) |           natchnieniem Ducha Świętego” i dlatego też Pismo Święte „
 52     1,    5(6) |            Święte „powinno być czytane i interpretowane w tym samym
 53     1,    6    |             bliskim związku treściowym i intencjonalnym z powyższą
 54     1,    6    |  intencjonalnym z powyższą zapowiedzią i obietnicą: „Jeszcze wiele
 55     1,    6    |           wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe” (
 56     1,    6    |                jako Ten, który „nauczy i przypomni”, jako Ten, który
 57     1,    6    |      wyniszczenie Chrystusa przez mękę i śmierć krzyżową, która wówczas,
 58     1,    6    |         wszystkim, co Chrystus „czynił i czego nauczał” (Dz 1, 1).
 59     1,    6    |             dokonuje się więc w wierze i poprzez wiarę, co jest dziełem
 60     1,    6    |              jest dziełem Ducha Prawdy i owocem Jego działania w
 61     1,    6    |       wszystkiego, co Chrystus „czynił i nauczał”, a zwłaszcza Jego
 62     1,    6    |                a zwłaszcza Jego Krzyża i Zmartwychwstania W dalszej
 63     1,    6    |             wszystkich pokoleń uczniów i wyznawców Mistrza, jeśli
 64     1,    6    |                mają z wiarą przyjmować i owocnie wyznawać działającą
 65     1,    7    |          zabezpieczając trwale przekaz i promieniowanie Dobrej Nowiny
 66     1,    7    |  Świętym-Paraklecie, który w tajemnicy i działalności Kościoła stale
 67     1,    7    |          obecność Odkupiciela na ziemi i Jego zbawcze dzieło, jaśnieje
 68     1,    7    |               ponieważ z mojego weźmie i wam objawi” (J 16, 14).
 69     1,    7    |           będzie świadczył”. Najwyższe i najpełniejsze samo objawienie
 70     1,    7    |              dokonało się w Chrystusie i zostało poświadczone przepowiadaniem
 71     1,    7    |         odkupieńczej misji, utrwalając i rozwijając w dziejach zbawcze
 72     1,    7    |              weźmie”: „z mojego weźmie i wam objawi”. Aby zaś, w
 73     1,    7    |           końca jakoby uwydatnić Boską i trynitarną jedność źródła,
 74     1,    7    |       powiedziałem, że z mojego weźmie i wam objawi” (J 16, 15).
 75     1,    7    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie” (J 16, 7 n.).
 76     1          |                         2. Ojciec, Syn i Duch Święty ~
 77     1,    8    |                jest to, że Ojciec, Syn i Duch Święty wymieniani są
 78     1,    8    |            pierwsza odrębna od drugiej i trzeciej i te między sobą.
 79     1,    8    |          odrębna od drugiej i trzeciej i te między sobą. O Duchu-Pocieszycielu
 80     1,    8    |             łączą wzajemnie Ojca, Syna i Parakleta. Tak więc „Duch
 81     1,    8    |              Ojca pochodzi” (J 15, 26) i Ojciec „daje Ducha” (J 14,
 82     1,    8    |           dokonanego przez Chrystusa — i w tym znaczeniu Duch Święty
 83     1,    8    |                uwydatnia także związek i zależność, można powiedzieć,
 84     1,    8    |      dokonanego przez Chrystusa z woli i jako dzieło Ojca. ~
 85     1,    9    |              do Kościoła: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody”,
 86     1,    9    |       udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego” (
 87     1,    9    |              chrztu w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego” (Mt 28,
 88     1,    9    |               To życie, to Ojciec, Syn i Duch Święty — Boska Jedność
 89     1,    9    |              człowiek zostaje powołany i „uzdolniony” do uczestniczenia
 90     1,   10    |             Duch Święty jako Duch Ojca i Syna, dlatego „przenika
 91     1,   10    |              pomiędzy Osobami Boskimi, i że przez Ducha Świętego
 92     1,   10    |                bogactwo rzeczywistości i niewysłowione pogłębienie
 93     1,   10    |            współistotny w Bóstwie Ojcu i Synowi, jest Miłością i
 94     1,   10    |                i Synowi, jest Miłością i Darem (nie stworzonym),
 95     1,   10(7) |              AKWINU, Summa Theologiae, I, qq. 37-38. ~
 96     1,   11    |     szczególnym związku z tym „daniem” i „oddaniem się” Ducha Świętego.
 97     1,   11    |           Jednością komunii Ojca, Syna i Ducha Świętego. Jest to „
 98     1,   11    |            Jego „odejściu” przez Krzyż i Zmartwychwstanie — zostaje
 99     1,   11    |       nieodzownym warunkiem „posłania” i przyjścia Ducha Świętego,
100     1,   12    |              odniesieniu do pierwszego i pierwotnego zarazem początku
101     1,   12    |            początku Bóg stworzył niebo i ziemię (...), a Duch Boży (
102     1,   12    |              został stworzony na obraz i podobieństwo Boga: „Uczyńmy
103     1,   12    |               który czyta Pismo Święte i zna już objawienie tej tajemnicy,
104     1,   12    |             Boga na miarę tego „obrazu i podobieństwa”, jakim obdarzył
105     1,   13    |                zarazem tak pierwotnego i podstawowego początku, który
106     1,   13    |         marności (...), aż dotąd jęczy i wzdycha w bólach rodzenia (...)” —
107     1,   13    |               bólach rodzenia (...)” — i „z upragnieniem oczekuje
108     1,   14    |            miał osiągnąć szczyt w męce i śmierci w dniu Wielkiego
109     1,   14    |                chwałę zmartwychwstania i wniebowstąpienia do Ojca.
110     1,   14    |       Apostołami, pozostać z Kościołem i w Kościele, a poprzez Kościół —
111     1,   14    |                  Odkupiciela człowieka i świata. ~ ~
112     1,   15    |                dla wybranego Ludu Boga i dla całej ludzkości. „Mesjasz”
113     1,   15    |                namaścił Duchem Świętym i mocą” (Dz 10, 37 n.). ~Od
114     1,   15    |                  Od tych słów Piotra — i wielu innych podobnych (
115     1,   15    |               Izajasz łączy Jego Osobę i posłannictwo ze szczególnym
116     1,   15    |        Pańskiego. Oto słowa Proroka: ~„I wyrośnie różdżka z pnia
117     1,   15    |                 odrośl z jego korzeni.~I spocznie w niej Duch Pański, ~
118     1,   15    |            Duch Pański, ~duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa,~
119     1,   15    |           mądrości i rozumu, duch rady i męstwa,~duch wiedzy i bojaźni
120     1,   15    |             rady i męstwa,~duch wiedzy i bojaźni Pańskiej.~Upodoba
121     1,   15    |             tchnienie charyzmatyczne”, i „Duchem” jako Osobę i jako
122     1,   15    |                  i „Duchem” jako Osobę i jako darem, darem dla osoby.
123     1,   16    |           zapowiadać wyzwolenie jeńcom~i więźniom swobodę;~aby obwieszczać
124     1,   16    |          Księgi Izajasza Namaszczony — i Posłany z Duchem Pańskim —
125     1,   16    |             narodom Prawo” (Iz 42, 1);~i stanie się „przymierzem
126     1,   16    |              mój, który jest nad tobą ~i słowa moje, które włożyłem
127     1,   16    |           potomków twoich synów,~odtąd i na zawsze — mówi Pan” (Iz
128     1,   16    |            pełnię tego Ducha w sobie — i równocześnie dla innych,
129     1,   16    |               przeznaczone dla ubogich i cierpiących, dla tych, którzy
130     1,   16    |                  człowiek sprawiedliwy i pobożny”, na którym „spoczywał
131     1,   17    |                Zarówno u Izajasza, jak i w całym Starym testamencie
132     1,   17    |               objawieniu jedynego Boga i ukryta również w zapowiedzi
133     1,   18    |                ponieważ mnie namaścił” i — odczytawszy ten fragment —
134     1,   18    |               n.). W ten sposób wyznał i zarazem obwieścił, że On
135     1,   18    |           Święty jako dar Boga samego, i który posiada pełnię tego
136     1,   19    |     Chrzciciela. Jan — syn Zachariasza i Elżbiety — zapowiadał nad
137     1,   19    |            Jordanem przyjście Mesjasza i udzielał chrztu pokuty.
138     1,   19    |              was będzie Duchem Świętym i ogniem” (Łk 3, 16; por.
139     1,   19    |              się, „otworzyło się niebo i Duch Święty zstąpił na Niego
140     1,   20    |               Jezus stopniowo odsłonić i potwierdzić poprzez wszystko,
141     1,   20    |           poprzez wszystko, co „czynił i nauczał” (Dz 1, 1). Zanim
142     1,   20    |                 odnajdujemy wydarzenia i wypowiedzi, które stanowią
143     1,   20    |                pełnego Ducha Świętego” i „zawiedzionego przez Ducha
144     1,   20    |         rozradował się w Duchu Świętym i rzekł: «Wysławiam Cię, Ojcze,
145     1,   20    |                Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy
146     1,   20    |                te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś
147     1,   20    |             powiedział jeszcze więcej. I oto słyszymy: „Ojciec mój
148     1,   20    |             kim jest Ojciec, tylko Syn i ten, komu Syn zechce objawić” (
149     1,   21    |            inny rodzaj objawienia Ojca i Syna, zjednoczonych w Duchu
150     1,   21    |            mówi tylko o ojcostwie Boga i o swoim synostwie; nie mówi
151     1,   21    |                przez to jednością Ojca i Syna. Niemniej to, co mówi
152     1,   21    |            Niemniej to, co mówi o Ojcu i sobie-Synu, płynie z owej
153     1,   21    |                Ducha, która jest w Nim i przenika Jego serce. Kształtuje
154     1,   21    |             podstaw Jego „Ja”, pobudza i ożywia od wewnątrz Jego
155     1,   21    |               się w tym „rozradowaniu” i w ten sposób jego ukryte
156     1,   21    |               to szczególne objawienie i wyniesienie właściwe Synowi
157     1,   21    |               On Synem „współistotnym” i dlatego „nikt nie wie, kim
158     1,   21    |              Ten właśnie Syn, „dla nas i dla naszego zbawienia” stał
159     1,   21    |                sprawą Ducha Świętego — i narodził się z Dziewicy,
160     1,   22    |                 Przytoczone wydarzenie i słowa Łukaszowej Ewangelii
161     1,   22    |           Ducha. Który ma Go przynieść i „dać” Apostołom i Kościołowi
162     1,   22    |            przynieść i „dać” Apostołom i Kościołowi za cenę swojego „
163     1,   22    |             przychodzi w Duchu Świętym i przynosi go jako dar dla
164     1,   22    |              wewnętrznego źródła życia i mesjańskiego działania Jezusa
165     1,   22    |        Chrystusa, zostaje potwierdzone i ubogacone. ~W świetle tego,
166     1,   22    |            zostaje On objawiony w nowy i pełniejszy sposób. Duch
167     1,   22    |            Prawdy doprowadzi Apostołów i Kościół „do całej prawdy” (
168     1,   22    |           Chrystusem: „z mojego weźmie i wam objawi” (J 16, 14).
169     1,   22    |       powiedziałem, że z mojego weźmie i wam objawi” (J 16, 15).
170     1,   23    |               paschalne — męka, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa —
171     1,   23    |                Świętego jako Parakleta i Ducha Prawdy. Są czasem „
172     1,   23    |                dopełnia się objawienie i obdarowanie odwiecznej Miłości:
173     1,   23    |          sposób zostaje dany Apostołom i Kościołowi, a przez nich
174     1,   23    |                 a przez nich ludzkości i całemu światu. ~
175     1,   24    |          wyrażoną przez usta Proroka: „I dam wam serce nowe i ducha
176     1,   24    |         Proroka: „I dam wam serce nowe i ducha nowego tchnę do waszego
177     1,   24    |       przyszedł Jezus, stanął pośrodku i rzekł do nich: «Pokój wam!»
178     1,   24    |         powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem
179     1,   24    |                Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam». Po tych
180     1,   24    |            tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie
181     1,   24    |                którego Ojciec namaścił i posłał na świat, dobiegają
182     1,   24    |                30) jako Syn Człowieczy i Baranek Boży, przychodzi
183     1,   24    |               pierworodnym) bez Krzyża i Zmartwychwstania: „jeżeli
184     1,   24    |           Odkupienia: „z mojego weźmie i wam objawi” (J 16, 15).
185     1,   24    |             Pomazańca, który przyszedł i działał w mocy Ducha Świętego,
186     1,   24    |             stale dokonywane w sercach i sumieniach ludzkich — dokonywane
187     1,   25    |          Kościół ustawicznie uświęcał, i aby w ten sposób wierzący
188     1,   25    |              zmartwychwstały przyszedł i „przyniósł” Apostołom Ducha
189     1,   25    |              Wieczernika otwierają się i Apostołowie wychodzą do
190     1,   25    |                wychodzą do mieszkańców i pielgrzymów zgromadzonych
191     1,   25    |               ujawnił się wobec tłumów i zaczęło się rozszerzanie
192     1,   25    |              chwilą, gdy owe obietnice i zapowiedzi, które tak wyraźnie
193     1,   25    |            Prawdy, zaczęły z całą mocą i oczywistością wypełniać
194     1,   25    |               tym w wielkiej obfitości i w wielu miejscach Dzieje
195     1,   25    |             sprawił w nich Duch Święty i nieustannie sprawia w Kościele
196     1,   25    |       duchowego daru świętych szafarzy i troszczą się o to, by przez
197     1,   25    |               wszyscy odrodzeni z wody i Ducha; w ten sposób, można
198     1,   25    |               6, 19); w nich przemawia i daje świadectwo przybrania
199     1,   25    |       wszelkiej prawdy (por. J 16, 13) i jednocząc we wspólnocie (
200     1,   25    |             wspólnocie (in communione) i w posłudze, uposaża go w
201     1,   25    |      hierarchiczne oraz charyzmatyczne i przy ich pomocy nim kieruje
202     1,   25    |                 ustawicznie go odnawia i do doskonałego zjednoczenia
203     1,   25(12)|             cała tradycja patrystyczna i teologiczna dotycząca zjednoczenia
204     1,   25(12)|            wewnętrznego Ducha Świętego i Kościoła, zjednoczenia przedstawianego
205     1,   25(12)|            zachodzącego pomiędzy duszą i ciałem człowieka: por. Św.
206     1,   25(12)|         powyższa tradycję patrystyczną i teologiczną, przedstawiając
207     1,   25(12)|            Ducha Świętego jako „serce” i „duszę” Kościoła por. Summa
208     1,   26    |            trwa. Trwa poprzez stulecia i pokolenia. W naszym wieku,
209     1,   26    |             Watykański II to wszystko, i to właśnie co „Duch mówi
210     1,   26    |            przewodnictwem Ducha Prawdy i dając wraz z Nim świadectwo,
211     1,   26    |                charakterze pastoralnym i ekumenicznym. W tym znaczeniu
212     1,   26    |              do tego, aby owoce prawdy i miłości — autentyczne owoce
213     1,   26    |             zmierzająca do sprawdzenia i ugruntowania tych zbawczych
214     1,   26    |              soborowe: Gaudium et spes i Lumen gentium. ~Czytamy
215     1,   26    |      pielgrzymowaniu do Królestwa Ojca i przyjęli orędzie zbawienia,
216     1,   26    |            złączona z rodzajem ludzkim i jego historią”13. „Kościół
217     1,   26    |     opatrznością kieruje biegiem czasu i odnawia oblicze ziemi”15. ~
218     2          |                 Grzech, sprawiedliwość i sąd ~
219     2,   27    |                za cenę” swego odejścia i obiecuje: „jeżeli odejdę,
220     2,   27    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie” (J 16, 7 n.).
221     2,   27    |                   Ten sam Pocieszyciel i Duch Prawdy, który został
222     2,   27    |               jako Ten, który „nauczy” i „przypomni”, jako Ten, który „
223     2,   27    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie”. ~Znamienny wydaje
224     2,   27    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie. O grzechu — bo
225     2,   27    |   sprawiedliwości zaś — bo idę do Ojca i już Mnie nie ujrzycie; wreszcie
226     2,   27    |                chwałą zmartwychwstania i wniebowstąpienia: „idę do
227     2,   27    |              tak rozumianego „grzechu” i „sprawiedliwości” — z kolei „
228     2,   27    |             aby świat ten tylko sądzić i potępić: przyszedł, ażeby
229     2,   27    |                Przekonywanie o grzechu i sprawiedliwości ma na celu
230     2,   27    |          zbawieniu, przeciw przymierzu i zjednoczeniu człowieka z
231     2,   28    |            której Chrystus ukrzyżowany i uwielbiony jest definitywnym
232     2,   28    |           uwielbiony jest definitywnym i trwałym centrum. Cała zaś
233     2,   29    |                Świętym jako Paraklecie i Duchu Prawdy. Wpisują się
234     2,   29    |               depozytariusz zapowiedzi i obietnic Chrystusa, danych
235     2,   29    |            mowie pożegnalnej Apostołom i Kościołowi. W szczególności
236     2,   29    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie”. ~Wskazuje już
237     2,   29    |         pomnikami jego wysiłków, klęsk i zwycięstw; świat, który —
238     2,   29    |               stwórcy powołany do bytu i zachowywany, popadł wprawdzie
239     2,   29    |                Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego, po złamaniu
240     2,   29    |                Bożego doznał przemiany i doszedł do pełni doskonałości”16.
241     2,   29    |             każdy grzech, gdziekolwiek i kiedykolwiek popełniony,
242     2,   30    |                znalazły swe najbliższe i bezpośrednie potwierdzenie
243     2,   30    |                Dziejach Apostolskich: „I wszyscy zostali napełnieni
244     2,   30    |             napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami,
245     2,   30    |              jedności ludy rozproszone i ofiarując Ojcu pierwociny
246     2,   30    |           Związek pomiędzy zapowiedzią i obietnicą Chrystusa a tym
247     2,   30    |            prostu świadkami pierwszego i podstawowego wypełnienia
248     2,   30    |               was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami
249     2,   30    |                świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii,
250     2,   30    |           Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce
251     2,   30    |              całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi” (Dz
252     2,   30    |            różnojęzycznej rzeszy Piotr i przemawia. Mówi o tym, czego
253     2,   30    |            niezwykłymi czynami, cudami i znakami (...) tego Męża,
254     2,   30    |            który z woli, postanowienia i przewidzenia Bożego został
255     2,   30    |            rękami bezbożnych do krzyża i zabiliście. Lecz Bóg wskrzesił
256     2,   30    |                   Jezus przepowiedział i obiecał: „On będzie świadczył
257     2,   30    |                Chrystusie ukrzyżowanym i zmartwychwstały, Świadectwem
258     2,   30    |             Świadectwem Duch-Parakleta i apostołów. Równocześnie
259     2,   30    |             przy innych sposobnościach i na różnych miejscach (por.
260     2,   30    |               7, 52; 10, 39; 13, 28 n. i in.). ~
261     2,   31    |                tajemnicy Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego. W takim
262     2,   31    |               na świat, aby go osądzić i potępić, lecz — by go zbawić (
263     2,   31    |               ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Mesjaszem” (Dz
264     2,   31    |      ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Mesjaszem” (Dz 2, 36). Z
265     2,   31    |              gdy zebrani pytają Piotra i Apostołów: „Cóż mamy czynić,
266     2,   31    |        odpowiedź: „Nawróćcie się (...) i niech każdy z was ochrzci
267     2,   31    |            obdarowania człowieka łaską i miłością: „Weźmijcie Ducha
268     2,   31    |            obdarowanie prawdą sumienia i obdarowanie pewnością Odkupienia.
269     2,   31    |                Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego. W ten
270     2,   31    |               Paschą: „z mojego weźmie i wam objawi”. Kiedy więc,
271     2,   32    |              Duch Święty je „przenika” i z nich wyprowadza Bożą odpowiedź
272     2,   32    |           każdym grzechu, gdziekolwiek i kiedykolwiek popełnionym
273     2,   32    |                  jakie w sobie zawiera i kryje. Tego wymiaru grzechu
274     2,   32    |           Ducha Świętego: Ducha Prawdy i Pocieszyciela zarazem. ~
275     2,   32    |                poza Krzyżem Chrystusa. I o nim również nie może być „
276     2,   33    |                Boga — stanowi początek i korzeń wszystkich innych.
277     2,   33    |                szczególnie przejrzysta i skuteczna. Daje temu wyraz
278     2,   33    |            Boga”, które „było Bogiem”, i bez którego „nic się nie
279     2,   33    |            stworzone (...) przez Niego i dla Niego” (por. Kol 1,
280     2,   33    |             Stwórcy. Jest to wszechmoc i zarazem miłość „Boga Ojca,
281     2,   33    |               Ojca, Stworzyciela nieba i ziemi”. ~
282     2,   34    |               Przenika głębokości Ojca i Słowa-Syna w tajemnicy stworzenia.
283     2,   34    |               W Nim zawiera się źródło i początek wszelkiego obdarowania
284     2,   34    |        obdarowany szczególnym „obrazem i podobieństwem” Boga. Oznacza
285     2,   34    |         Oznacza to nie tylko rozumność i wolność jako konstytutywną
286     2,   34    |               sposób osobowy, jako „ja i ty”. Oznacza również zdolność
287     2,   34    |         człowiekowi Na gruncie „obrazu i podobieństwa” Boga — „dar
288     2,   34    |                Wj 33, 11; J 15, 14-15) i obcuje z nimi (Ba 3, 38),
289     2,   34    |           zaprosić do wspólnoty z sobą i przyjąć ich do niej”20. ~
290     2,   35    |       człowieka (por. 1 Kor 2, 10 n.). I dlatego też On jeden może
291     2,   35    |             właśnie jest Miłością Ojca i Syna, ponieważ On jest Darem —
292     2,   35    |          początku polega na zakłamaniu i odrzuceniu Daru oraz Miłości,
293     2,   35    |             stanowią o początku świata i człowieka. ~
294     2,   36    |     odczytujemy w całym Piśmie Świętym i tradycji, znajdując pierwszy
295     2,   36    |               znajdując pierwszy jego (i zarazem najpełniejszy) zapis
296     2,   36    | nieposłuszeństwo”, które oznacz wprost i bezpośrednio przekroczenie
297     2,   36    |         istnienia człowiek — mężczyzna i niewiasta — jest stworzeniem. „
298     2,   36    |               polegający na rozumności i wolności, mówi o wielkości
299     2,   36    |             wolności, mówi o wielkości i godności podmiotu ludzkiego,
300     2,   36    |         stworzeniem; w swoim istnieniu i istocie zależy od Stwórcy.
301     2,   36    |         Rodzaju „drzewo poznania dobra i zła” miało wyrażać i stale
302     2,   36    |             dobra i zła” miało wyrażać i stale przypominać człowiekowi „
303     2,   36    |            Stwórca zabrania mężczyźnie i niewieście spożywać owoców
304     2,   36    |                z drzewa poznania dobra i zła. Słowa namowy, czyli
305     2,   36    |           drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg («jako bogowie»)
306     2,   36    |                  będziecie znali dobro i zło” (Rdz 3, 5). ~„Nieposłuszeństwo”
307     2,   36    |                granicy, która dla woli i wolności człowieka jako
308     2,   36    |        Bóg-Stwórca jest bowiem jedynym i ostatecznym źródłem ładu
309     2,   36    |          stanowić o tym, co jest dobre i złe — nie może: „znać dobra
310     2,   36    |                  nie może: „znać dobra i zła, tak jak Bóg”. W świecie
311     2,   36    |                Bóg pozostaje pierwszym i suwerennym źródłem stanowienia
312     2,   36    |            źródłem stanowienia o dobru i złu poprzez wewnętrzną prawdę
313     2,   36    |               które jest współistotnym i odwiecznym Synem Ojca. Stworzony
314     2,   36    |           który jest zarazem Mądrością i Prawem odwiecznym, źródłem
315     2,   36    |             ładu moralnego w człowieku i w świecie. „Nieposłuszeństwo”
316     2,   36    |               stawać się autonomicznym i wyłącznym źródłem stanowienia
317     2,   36    |            stanowienia o tym, co dobre i złe. Duch, który „przenika
318     2,   36    |        światłem dla sumienia człowieka i źródłem ładu moralnego —
319     2,   37    |            człowiekowi, że jako „obraz i podobieństwo” swego Stwórcy
320     2,   37    |                uczestniczył w prawdzie i miłości. Uczestnictwo to
321     2,   37    |               od początku” (1 J 3, 8), i który już „został osądzony” (
322     2,   37    |          wolności — ludzkiego poznania i woli — wobec tego, który
323     2,   37    |           pierwszej namowie do grzechu i motywacji nieustannie ponawianej
324     2,   37    |           drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znali
325     2,   37    |              Bóg będziecie znali dobro i zło”. ~Znajdujemy się tutaj
326     2,   37    |     nieprzekraczalne granice jego bytu i jego wolności Ta „przeciw-Prawda”
327     2,   37    |              Ten, który sam jest Darem i źródłem wszelkiego obdarowania?
328     2,   37    |              przenika głębokości Boże” i który jest Miłością Ojca
329     2,   37    |               który jest Miłością Ojca i Syna? ~
330     2,   38    |               źródło niebezpieczeństwa i zagrożenia dla człowieka.
331     2,   38    |                a nie źródło wyzwolenia i pełnię dobra. Potwierdza
332     2,   38    |             zostaje niejako wyobcowany i wyzuty z własnego człowieczeństwa,
333     2,   38    |                co należy do człowieka, i wyłącznie do człowieka!
334     2,   38    |                W tym procesie myślenia i działania historyczno-socjologicznego
335     2,   38    |               Niedorzeczność pojęciowa i słowna! Ale ideologia „śmierci
336     2,   38    |              płaszczyźnie teoretycznej i praktycznej ideologią „śmierci
337     2,   39    |             podejrzenia, samą stwórczą i zbawczą Miłość. Człowiek
338     2,   39    |        kłamstwa” — przeciw, Ojcu Życia i Duchowi Prawdy. ~Czyż więc „
339     2,   39    |                Objawiać ból, niepojęty i niewyrażalny, jaki z powodu
340     2,   39    |       natchnienie z Objawienia, wierzy i wyznaje, że grzech jest
341     2,   39    |         niezgłębionym życiu Ojca, Syna i Ducha Świętego, temu odrzuceniu
342     2,   39    |               stworzył ludzi na ziemi, i zasmucił się (...). Pan
343     2,   39    |            Ostatecznie ów niezgłębiony i niewypowiedziany „ból” Ojciec
344     2,   39    |           grzechu”, jest Miłością Ojca i Syna, a jako Miłość jest
345     2,   39    |          Miłość jest Darem trynitarnym i równocześnie odwiecznym
346     2,   39    |             Nim możemy pojąć uosobioną i zrealizowaną w sposób transcendentny
347     2,   39    |            którą tradycja patrystyczna i teologiczna, idąc śladami
348     2,   39    |      teologiczna, idąc śladami Starego i Nowego Przymierza, przypisuje
349     2,   39    |                miłosierdzie wyraża ból i współczucie wobec nędzy
350     2,   39    |               Z Niego, w jedności Ojca i Syna, rodzi się owa zbawcza
351     2,   39    |           wejdzie w cierpienie ludzkie i kosmiczne z nowym obdarowaniem
352     2,   40    |                 w których „krew kozłów i cielców (...) sprawia oczyszczenie
353     2,   40    |        Apostołom w ranach ukrzyżowania i „da” im Go „dla odpuszczenia
354     2,   40    |                namaścił Duchem Świętym i mocą ”Jezusa z Nazaretu,
355     2,   40    |                Duch Święty jest obecny i działa tak, jak działał
356     2,   40    |             działał przy Jego poczęciu i przyjściu na świat, w Jego
357     2,   40    |            świat, w Jego życiu ukrytym i w Jego posłudze. Według
358     2,   40    |              odejścia” poprzez Ogrójec i Kalwarię, Chrystus sam w
359     2,   40    |      Chrystusie doskonale poddane Bogu i z Nim zjednoczone, a równocześnie
360     2,   40    |            Boże, sam zaś jest Miłością i Darem. ~Jezus Chrystus,
361     2,   41    |      stworzenie: „nie wierzą we Mnie”! I równocześnie z głębi tego
362     2,   41    |            miarę obdarowania człowieka i stworzenia od początku.
363     2,   41    |                Duch Święty jako Miłość i Dar zstępuje niejako w samo
364     2,   41    |              taki sposób, że może On — i tylko On razem z Bogiem
365     2,   41    |          Wieczerniku, „tchnie na nich” i powie: „Weźmijcie Ducha
366     2,   41    |          chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem” (Mt 3, 11). W tych
367     2,   41    |               Święty zostaje objawiony i zarazem uobecniony jako
368     2,   41    |                Krzyża, jako Dar nowego i wiecznego życia. ~Ta prawda
369     2,   42    |         zostaje definitywnie objawiony i zarazem w nowy sposób uobecniony.
370     2,   42    |        stanowią potwierdzenie obietnic i zapowiedzi z mowy pożegnalnej
371     2,   42    |         działał w tajemnicy stwarzania i w dziejach Starego Przymierza
372     2,   42    |      Kościołowi. Niemniej — w ludziach i poprzez ludzi — Duch Święty
373     2,   42    |             Święty pozostaje pierwszym i nadrzędnym podmiotem jego
374     2,   42    |    urzeczywistniania w duszy człowieka i w dziejach świata: niewidzialny,
375     2,   42    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie”. Tylko bowiem
376     2,   42    |              ta, dana ludziom, zakłada i włącza zbawcze działanie
377     2,   42    |            zniszczony każdy rodzaj zła i zostaje zrodzone wszelkie
378     2,   42    |               obejmuje wewnętrzny żal, i bez szczerego i mocnego
379     2,   42    |        wewnętrzny żal, i bez szczerego i mocnego postanowienia poprawy,
380     2,   42    |               a z Nim Tradycja Starego i Nowego Przymierza. Pierwsze
381     2,   42    |                to te: „Nawracajcie się i wierzcie w ewangelię!” (
382     2,   43    |               najtajniejszym ośrodkiem i sanktuarium człowieka, gdzie
383     2,   43    |             zdolność nakazywania dobra i zakazywania zła, zaszczepiona
384     2,   43    |                jest więc autonomicznym i wyłącznym źródłem stanowienia
385     2,   43    |            stanowienia o tym, co dobre i złe; głęboko natomiast jest
386     2,   43    |           obiektywnej, która uzasadnia i warunkuje słuszność jego
387     2,   43    |            jego rozstrzygnięć nakazami i zakazami podstaw ludzkiego
388     2,   43    |           zawsze znajduje swa podstawę i swoje usprawiedliwienie. ~
389     2,   43    |             tak w życiu jednostek, jak i we współżyciu społecznym”.
390     2,   43    |         społecznym”. Wówczas to „osoby i grupy ludzkie unikają ślepej
391     2,   43    |                unikają ślepej samowoli i starają się dostosowywać
392     2,   43    |             nazywanie po imieniu dobra i zła, jak to czytamy w tejże
393     2,   43    |                 tortury zadawane ciału i duszy, wysiłki w kierunku
394     2,   43    |          prostytucja, handel kobietami i młodzieżą; a także nieludzkie
395     2,   43    |            Sobór dodaje: „wszystkie te i tym podobne sprawy i praktyki
396     2,   43    |                te i tym podobne sprawy i praktyki są czymś haniebnym;
397     2,   43    |                którzy doznają krzywdy, i są jak najbardziej sprzeczne
398     2,   43    |               w 1983 roku o pojednaniu i pokucie określił z kolei
399     2,   43    |              bliżej znaczenie osobiste i społeczne grzechu ludzkiego31. ~
400     2,   44    |   nieograniczony w swoich pragnieniach i powołany do wyższego życia.
401     2,   44    |           wciąż wybierać pomiędzy nimi i wyrzekać się niektórych.
402     2,   44    |                Co więcej, będąc słabym i grzesznym., nierzadko czyni
403     2,   44    |            wewnątrz człowieka, tak jak i jego uwarunkowań w przebiegu
404     2,   44    |           całkowitą zależność ontyczną i etyczną od Stwórcy, a równocześnie
405     2,   44    |       przyszedł, aby człowieka uwolnić i umocnić”34. Człowiek więc, „
406     2,   44    |            trudzić, aby trwać w dobrym i nie będzie mu dane bez wielkiej
407     2,   44    |              nad życiem osobistym, jak i społecznym człowieka. Równocześnie
408     2,   45    |           grzechu, by odbudować prawdę i miłość w samym sercu człowieka.
409     2,   45    |            sumienie nie tylko nakazuje i zakazuje, ale sądzi w świetle
410     2,   45    |               w świetle swoich nakazów i zakazów. Ono jest także
411     2,   45    |          Światłością sumień”, przenika i zarazem wypełnia „głębię
412     2,   45    |         wypełnia się posłannictwo Syna i Ducha Świętego. Duch Święty „
413     2,   45    |                ponieważ w was przebywa i w was będzie” (J 14, 17). ~ ~
414     2,   45(37)|              to jest za przepaść zatem i jakiej przepaści przyzywa?
415     2,   46    |                 Mateusz: „Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone
416     2,   46    |              Marek: „Wszystkie grzechy i bluźnierstwa, których by
417     2,   46    |             pochodzi od Ducha Świętego i które ma charakter zbawczy,
418     2,   46    |                Kto zatem odrzuca Ducha i Krew, pozostaje w „martwych
419     2,   46    |           wszystkich innych grzechach, i który w ten sposób odrzuca
420     2,   46    |             strony nawrócenie — a więc i odpuszczenie grzechów, które
421     2,   46    |              uważa za jakby nieistotne i nieważne w swoim życiu.
422     2,   46    |     człowiekowi wyjść z samozamknięcia i otworzyć się w kierunku
423     2,   46    |             źródeł oczyszczenia sumień i odpuszczenia grzechów. ~
424     2,   47    |             Takiemu nastawieniu umysłu i serca odpowiada poniekąd
425     2,   47    |     rzeczywistości Bóg jest początkiem i ostatecznym bejem człowieka,
426     2,   47    |            rzeczywistość Boga odsłania i rozjaśnia tajemnicę człowieka.
427     2,   47    |               odniesieniu do człowieka i wartości ludzkich, jeśli
428     2,   47    |             zdrowa wrażliwość na dobro i zło. Prawość i wrażliwość
429     2,   47    |                na dobro i zło. Prawość i wrażliwość jest głęboko
430     2,   47    |        pośrednio w całych środowiskach i w różnych społeczeństwach —
431     2,   47    |             grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie”. ~
432     2,   48    |                 grzech, sprawiedliwość i sąd. Razem też wyznaczają
433     2,   48    |              zaprzestaje swej modlitwy i posługi, ażeby dziele sumień
434     2,   48    |           posługi, ażeby dziele sumień i dziele społeczeństw w wielkiej
435     2,   48    |            przekonać o sprawiedliwości i o sądzie”. Duch Prawdy,
436     2,   48    |               sprawiedliwość Ewangelii i Odkupienia, sprawiedliwość
437     2,   48    |        sprawiedliwość Kazania na górze i Krzyża, która sprawia oczyszczenie
438     2,   48    |               zjednoczeni przez prawdę i miłość. ~W sprawiedliwości
439     2,   48    |                 który jest Duchem Ojca i Syna — który „przekonywa
440     2,   48    |               o grzechu” — objawia się i uobecnia w człowieku jako
441     3,   49    |               Świętego zwraca się myśl i serce Kościoła przy końcu
442     3,   49    |               końcu dwudziestego wieku i w perspektywie trzeciego
443     3,   49    |            poszczególne lata, stulecia i tysiąclecia wedle tego,
444     3,   49    |                 Który jest, Który był, i Który przychodzi”. Tego,
445     3,   49    |                 Tego, który jest „Alfy i Omegą, Pierwszym i Ostatnim,
446     3,   49    |                Alfy i Omegą, Pierwszym i Ostatnim, Początkiem i Końcem” (
447     3,   49    |       Pierwszym i Ostatnim, Początkiem i Końcem” (Ap 1, 8; 22, 13). „
448     3,   49    |             zawdzięczamy opis narodzin i dziecięctwa Jezusa z Nazaretu,
449     3,   49    |                Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię.
450     3,   49    |         przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem”. ~„
451     3,   50    |                 jako współistotny Ojcu i Synowi — jest w absolutnej
452     3,   50    |                też bezpośrednią zasadą i jakby podmiotem samo udzielania
453     3,   50    |                łaski. ~Poczęcie bowiem i narodziny Jezusa Chrystusa
454     3,   50    |              odnosi się do tego dzieła i odnosi się także — jeśli
455     3,   50    |            zjednoczenia natury Boskiej i ludzkiej: Bóstwa i człowieczeństwa
456     3,   50    |             Boskiej i ludzkiej: Bóstwa i człowieczeństwa w jednej
457     3,   50    |           pełnię w dziejach stworzenia i zbawienia. Ta pełnia zyskuje
458     3,   50    |           zyskuje szczególne natężenie i wymowę w wypowiedzi Ewangelii
459     3,   51    |               za sprawą Ducha Świętego i należy również do treści
460     3,   51    |               wszelkie ludzkie pojęcia i możliwości. „Błogosławiona
461     3,   51    |             Jego otwarcie się odsłania i daje zarazem stworzeniu-człowiekowi
462     3,   52    |               wielu braćmi” (Rz 8, 29) i w ten sposób staje się tez
463     3,   52    |             Kościół zrodzony na Krzyżu i objawiony w dniu Pięćdziesiątnicy —
464     3,   52    |               ludzi wszystkich narodów i ras, wszystkich krajów i
465     3,   52    |               i ras, wszystkich krajów i kultur, wszystkich języków
466     3,   52    |             kultur, wszystkich języków i kontynentów, wszystkich
467     3,   52    |                wszystko dokonało się — i stale dokonuje — „za sprawą
468     3,   52    |               zaś jesteśmy dziećmi, to i dziedzicami: dziedzicami
469     3,   52    |                jest w człowieku zasadą i źródłem nowego życia: życia
470     3,   52    |              je, gdy ślesz swego Ducha i odnawiasz oblicze ziemi” (
471     3,   52    |        stworzenia obdarowuje człowieka i wszechświat życiem w wielorakiej
472     3,   52    |        wielorakiej postaci: widzialnej i niewidzialnej — Ten sam
473     3,   52    |          zostaje dopełnione Wcieleniem i przeniknione od tego momentu
474     3,   52    |               które ogarniają ludzkość i całe stworzenie. Mówi o
475     3,   52    |            Święty, który jest Miłością i Darem. Jako taki zadaje
476     3,   52    |               taki zadaje dany ludziom i w nadobfitości Daru nie
477     3,   52    |            życie — a łaska uświęcającą i całą wielopostaciową żywotnością
478     3,   53    |          działanie w całości, wszędzie i zawsze, w każdym człowieku,
479     3,   53    |         związane z tajemnicą Wcielenia i Odkupienia, która z kolei
480     3,   53    |            głęboki rys chrystologiczny i pneumatologiczny, zarazem,
481     3,   53    |              wszystkich umarł Chrystus i skoro ostateczne powołanie
482     3,   54    |              oddawali Mu cześć w Duchu i prawdzie” (J 4, 24). Te
483     3,   54    |             końcu obecnego tysiąclecia i zarazem u początku następnego,
484     3,   54    |             którzy „czczą Boga w Duchu i prawdzie”. Winien równocześnie
485     3,   54    |               immanentny”, przenika go i ożywia od wewnątrz. Odnosi
486     3,   54    |           rzeczywistość psychologiczna i ontologiczna, którą rozważając
487     3,   54    |                w stosunku do człowieka i do świata, pozostając nienaruszonym
488     3,   54    |               pozostając nienaruszonym i niezmienionym w swej absolutnej
489     3,   54    |                obecność Boga w świecie i w człowieku znalazła jednak
490     3,   54    |        znalazła jednak swój nowy wyraz i widzialny kształt w Jezusie
491     3,   54    |           stała się jawna w Chrystusie i w Jego człowieczeństwie,
492     3,   54    |                wszechświata, ludzkości i historii. Owo „ujawnienie
493     3,   54    |            świecie dokonuje się zawsze i wszędzie w Duchu Świętym
494     3,   54    |                 15), który jako Miłość i Dar „napełnia okrąg ziemi” (
495     3,   55    |                że owo przybliżanie się i obecność Boga w człowieku
496     3,   55    |              obecność Boga w człowieku i w świecie, przedziwna kondescendencja
497     3,   55    |               ludzkim wymiarze na opór i sprzeciw. Jakże wymowne
498     3,   55    |            przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu,
499     3,   55    |             powstanie wielu w Izraelu, i na znak, któremu sprzeciwiać
500     3,   55    |            gruncie jego „widzialności” i „materialności” w odróżnieniu