Pius, Biskup, Sługa Sług Bożych
Na wieczną rzeczy pamiątkę
Do Naszych Czcigodnych Braci:
Patriarchów, Prymasów, Arcybiskupów, Biskupów,
i innych Miejscowych Ordynariuszy w Pokoju i Łączności ze
Stolicą Apostolską
Czcigodni Bracia, zdrowie i
Błogosławieństwo Apostolskie!
Po wyniesieniu Nas na tron
apostolski, z zadowoleniem skoncentrowaliśmy Nasz umysł i
energię, i skierowaliśmy wszystkie Nasze myśli na kwestię
zachowania nieskazitelnym publicznego kultu Kościoła; i
dołożyliśmy starań, z Bożą pomocą, wszelkimi
środkami naszej władzy, do osiągnięcia tego celu.
Zważywszy, iż,
pośród innych dekretów Świętego Soboru Trydenckiego,
powierzono nam również obowiązek zrewidowania i ponownego
wydania świętych ksiąg, a mianowicie Katechizmu, Mszału i
Brewiarza; i zważywszy, że z woli Bożej wydaliśmy Katechizm
dla nauczania wiernych oraz gruntownie zrewidowany Brewiarz, następnie,
dla właściwego wywiązania się z Boskiego Urzędu, aby
Mszał i Brewiarz były w doskonałej harmonii, co jest prawe i
właściwe (uznając, iż jest zupełnie stosownym, aby w
Kościele był jeden tylko odpowiedni rodzaj psalmodii [melodii
śpiewanego psalmu – przyp. tłum.] i jeden jedyny ryt odprawiania Mszy
św.), uznaliśmy za konieczne natychmiast skierować Naszą
uwagę na to, co jeszcze pozostało do zrobienia, a mianowicie,
przeredagowanie Mszału tak szybko, jak to tylko możliwe.
Postanowiliśmy więc
przekazać to zadanie wybranemu komitetowi uczonych; a oni,
porównując na każdym etapie swojej pracy i z
najwyższą uwagą starożytne kodeksy z Naszej
Watykańskiej Biblioteki oraz odpowiednie (oryginalne lub poprawione)
kodeksy z innych źródeł, konsultując to ponadto z pismami
uznanych starożytnych autorów, którzy zapisali nam w
testamencie treści dotyczące odprawianych świętych
rytów, odtworzyli w ten sposób sam Mszał w pierwotnej formie
i rycie świętych Ojców. Gdy efekty tej pracy zostały
poddane dokładnemu rozpatrzeniu, a następnie poprawieniu,
wówczas My, po głębokim rozważeniu, nakazaliśmy,
iż końcowy ich wynik będzie bezzwłocznie wydrukowany i
wydany w Rzymie, tak aby wszyscy mogli cieszyć się owocami tej pracy:
aby księża wiedzieli jakich modlitw używać, oraz jakich odtąd,
przy odprawianiu Mszy św., rytów i ceremonii przestrzegać.
Dlatego więc, aby wszyscy i
wszędzie zaadaptowali i przestrzegali tego, co zostało im przekazane
przez Święty Kościół Rzymski, Matkę i
Nauczycielkę wszystkich innych Kościołów, będzie
odtąd bezprawiem na zawsze w całym świecie
chrześcijańskim śpiewanie albo recytowanie Mszy św.
według formuły innej, niż ta przez Nas wydana; nakaz ten ma
zastosowanie do wszystkich kościołów i kaplic,
patriarchalnych, kolegialnych i parafialnych, świeckich bądź należących
do zgromadzenia religijnego, czy to męskiego (włączając w
to wojskowe) czy żeńskiego, w których Msze św. winny
być śpiewane głośno w prezbiterium lub recytowane
prywatnie, zgodnie z rytami i zwyczajami Kościoła Rzymskiego; ma to
zastosowanie nawet wówczas, jeżeli wymienione kościoły
zostały w jakikolwiek sposób zwolnione, czy to przez indult Stolicy
Apostolskiej, czy przez zwyczaj, przywilej, lub nawet przez przysięgę
lub zatwierdzenie Stolicy Apostolskiej, lub też jeżeli ich prawa i
swobody były zagwarantowane w jakikolwiek inny sposób;
zachowując tylko te, gdzie praktyka odprawiania Mszy św. w inny
sposób była przyznana ponad 200 lat temu wraz z jednoczesnym
utworzeniem i zatwierdzeniem kościoła przez Stolicę
Apostolską, oraz te, które zachowały podobny zwyczaj
nieprzerwanie przez okres nie mniej niż 200 lat; w których to
przypadkach w żaden sposób nie odwołujemy ich ww.
przywilejów lub zwyczajów. Mimo to, jeżeli ten Mszał,
który uznaliśmy, iż jest godzien wydania, bardziej odpowiada
tym ostatnim, niniejszym pozwalamy im na odprawianie Mszy św. zgodnie z
tym rytem, pod warunkiem uzyskania zgody ich biskupa lub prałata, oraz
całej kapituły, i niezależnie od innych warunków.
Wszystkim innym ww. kościołom zakazuje się używania innych
mszałów, które należy zupełnie i w
całości wycofać; i przez tę obecną Konstytucję,
która będzie mieć moc prawną po wsze czasy, nakazujemy i
polecamy, pod groźbą kary Naszego gniewu, aby nic nie było
dodane do Naszego nowo wydanego Mszału, nic tam pominięte, ani
cokolwiek zmienione.
W szczególności,
nakazujemy każdemu patriarsze, administratorowi i innym osobom
jakiejkolwiek kościelnej godności, choćby był to
kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego lub posiadacz
jakiegokolwiek innego stopnia lub stanowiska, a nakazujemy im to na mocy
świętego posłuszeństwa, aby śpiewali bądź
recytowali Mszę św. zgodnie z rytem, sposobem i normą niniejszym
przez Nas ustanowioną, a tym samym zaprzestali i całkowicie
zaniechali wszystkich innych rubryk i rytów innych mszałów,
niezależnie jak dawnych, do których przestrzegania byli
przyzwyczajeni, i aby nie dopuszczali myśli o wprowadzaniu do odprawiania
Mszy św. jakichkolwiek ceremonii lub recytowania jakichkolwiek innych
modlitw, niż te zawarte w Mszale.
Ponadto, na mocy treści
niniejszego aktu i mocą Naszej Apostolskiej władzy, przyznajemy i
uznajemy po wieczne czasy, że dla śpiewania bądź
recytowania Mszy św. w jakimkolwiek kościele, bezwzględnie
można posługiwać się tym Mszałem, bez jakichkolwiek
skrupułów sumienia lub obawy o narażenie się na karę,
sąd lub cenzurę, i że można go swobodnie i zgodnie z prawem
używać. Żaden biskup, administrator, kanonik, kapelan lub inny
ksiądz diecezjalny, lub zakonnik jakiegokolwiek zgromadzenia, jakkolwiek
nie byłby tytułowany, nie może być zobowiązany do
odprawiania Mszy św. w inny sposób, niż przez Nas polecono.
Podobnie nakazujemy i oznajmiamy, iż nikt nie może być
nakłaniany bądź zmuszany do zmieniania tego Mszału; a
niniejsza Konstytucja nigdy nie może być unieważniona lub
zmieniona, ale na zawsze pozostanie ważna, i będzie mieć moc
prawną, pomimo wcześniejszych konstytucji lub edyktów
zgromadzeń prowincjalnych bądź synodalnych, i pomimo
zwyczajów ww. kościołów, ustanowionych bardzo dawnym
lub odwiecznym nakazem, zachowując tylko zwyczaje mające ponad 200
lat.
W konsekwencji, z Naszej woli i
mocą tej samej władzy, zarządzamy, iż jeden miesiąc po
opublikowaniu tej Naszej Konstytucji i Mszału, księża Kurii
Rzymskiej będą zobowiązani do śpiewania bądź
recytowania Mszy św. zgodnie z niniejszym; inni na południe od Alp,
po trzech miesiącach; ci, którzy mieszkają za Alpami, po
sześciu miesiącach lub tak szybko, jak tylko Mszał będzie
dostępny.
Ponadto, aby wymieniony
Mszał był zachowany od skazy i utrzymany wolny od defektów i
błędów, karą za nieprzestrzeganie niniejszego w przypadku
wszystkich drukarń na obszarze bezpośrednio lub pośrednio
podległym Nam, bądź Świętemu Kościołowi
Rzymskiemu, będzie konfiskata ich książek i grzywna w
wysokości 100 dukatów w złocie płatna ipso facto
do Apostolskiego Skarbca. W przypadku siedziby w innych częściach
świata, karą będzie ekskomunika latae sententiae i inne
kary według Naszego uznania; i mocą Naszej Apostolskiej władzy i
zgodnie z brzmieniem tego dokumentu, zarządzamy, iż nie wolno im
ośmielić się, albo dopuścić myśli o wydrukowaniu,
wydaniu lub sprzedaży, lub w jakikolwiek inny sposób
przyczynić się do dostarczenia takich ksiąg, bez Naszego
potwierdzenia i zgody, lub bez wyraźnej zgody Komisarza Apostolskiego dla
wymienionych rejonów świata, który będzie w tym celu
przez Nas wyznaczony. Każda z wymienionych drukarń musi otrzymać
od ww. Komisarza Mszał standardowy, który będzie
służyć jako wzorzec kolejnych kopii, które, gdy
zostaną wykonane, muszą być porównane ze wzorcem i
wiernie się z nim zgadzać, nie różniąc się w
żaden sposób od pierwowzoru wydrukowanego w Rzymie.
Ale, ponieważ trudno byłoby przesłać niniejszą
Konstytucję do wszystkich części świata i powiadomić
jednocześnie wszystkich zainteresowanych, zarządzamy, iż
będzie ona, jak zwykle, rozwieszona na drzwiach Bazyliki Księcia
Apostołów, na drzwiach Apostolskiej Kancelarii i na
końcu Campo de’Fiori; ponadto nakazujemy, że drukowane kopie
niniejszego dokumentu, potwierdzone przez notariusza i poświadczone
pieczęcią funkcjonariusza kościelnego, będą
posiadać tę samą niebudzącą wątpliwości
ważność, gdziekolwiek w każdym kraju, który
chciałby wystawić publicznie niniejszy Nasz tekst. Podobnie, nikomu
nie wolno naruszyć lub nierozważnie zmienić tego tekstu Naszego
zezwolenia, ustanowienia, nakazania, polecenia, skierowania, przyznania,
indultu, deklaracji, woli, dekretu i zakazu. Ktokolwiek by ośmielił
się tak uczynić, niech wie, iż naraża się na gniew
Boga Wszechmogącego oraz błogosławionych Apostołów
Piotra i Pawła.
Dan u Świętego Piotra w Rzymie, w roku tysiąc
pięćset siedemdziesiątym Wcielenia Naszego Pana, dnia
czternastego lipca, piątego roku Naszego Pontyfikatu.
P. P. Pius V
|