Tom, Rozdzial

13001     4, 49|               kiej to paskudne robactwo i tak mu się już wszystko
13002     4, 49|               kieliszku, a spluwał jeno i klął cicho.~Podszedł doń
13003     4, 49|             cicho.~Podszedł doń Płoszka i głośno na całą karczmę zapytał:~-
13004     4, 49|             trza wygnać ze wsi. Rzeknij i ty swoje, Antoni.~Przycichło
13005     4, 49|               odsapnął, wyprostował się i rzekł głośno:~- W gromadzie
13006     4, 49|                    W gromadzie żyję, to i z gromadą trzymam! Chceta
13007     4, 49|              ręką zalegających mu drogę i wyszedł nie patrząc na nikogo.~
13008     4, 49|           nikogo klął wszystkich w oczy i pomstował całą wieś, że
13009     4, 49|           Jagusi? - blady był kiej trup i cały dygotał.~- A wiem,
13010     4, 49|                Z nikim nie trzymam, ale i tyla mi do niej, co do tego
13011     4, 49|             jedne. Siekierę chyba chycę i będę rąbał, a nie dopuszczę,
13012     4, 49|                tego - powiedział surowo i wsparty o studnię zapatrzył
13013     4, 49|               wiecznie czujne miłowania i zazdroście, że chwiał się
13014     4, 49|                wydała mu się jakaś obca i dziwnie przykra, i strasznie
13015     4, 49|                 obca i dziwnie przykra, i strasznie rozwrzeszczana.~
13016     4, 49|              rozwrzeszczana.~Prawda, co i ten dzień pamiętny także
13017     4, 49|                 Słońce wlekło się blade i jakby obrzękłe, duszno było
13018     4, 49|                  duszno było na świecie i strasznie gorąco, niebo
13019     4, 49|             wiater zrywał się co chwila i zamiatał, a nad drogami
13020     4, 49|                dnia ksiądz nie odprawił i wyjechał równo ze świtem,
13021     4, 49|              podniósł się coraz większy i niespokojność rosła z minuty
13022     4, 49|             narodu, wziął kosę na ramię i śpiesznie poszedł w pole
13023     4, 49|     Przeszkadzał mu wiatr plącząc zboże i bijąc piaskiem w oczy, ale
13024     4, 49|             oczy, ale wparł się w zagon i jął siec, spokojnie nasłuchując
13025     4, 49|              młotem, gniew nim zatargał i rozprężył grzbiet, już miał
13026     4, 49|           grzbiet, już miał rzucić kosę i lecieć na ratunek, ale opamiętał
13027     4, 49|         chrzęstem kłoniły mu się do nóg i biły w niego niby rozkolebane
13028     4, 49|               wiater rozwiewał mu włosy i suszył twarz spotniałą z
13029     4, 49|           przeciągły krzyk.~Rzucił kosę i przysiadł pod żytnią ścianą,
13030     4, 49|             ujął jakby w żelazne pazury i zdzierżył, i nie dał się,
13031     4, 49|             żelazne pazury i zdzierżył, i nie dał się, chociaż oczy
13032     4, 49|                 trwogi, choć trząsł się i dygotał z niespokoju. -
13033     4, 49|        prawieczny głos jakby tej ziemie i tych ludzkich siedlisk.~
13034     4, 49|                jakieś ostatnie żałoście i myśli, kiej lute kąśliwe
13035     4, 49|       przeżegnał się, splunął w garście i jął się do roboty, waląc
13036     4, 49|            świstało płytkie ostrze kosy i pojękiwały ściany żyta.~
13037     4, 49|               nastał straszny czas sądu i kary, że już i nie opowiedzieć,
13038     4, 49|                czas sądu i kary, że już i nie opowiedzieć, co się
13039     4, 49|         pozbierana nad stawem w gromady i jakby opita złością, wrzała
13040     4, 49|                warkot, podobien dalekim i groźnym grzmotom.~I w jakiejś
13041     4, 49|             dalekim i groźnym grzmotom.~I w jakiejś minucie cała wieś
13042     4, 49|                 Jędrzych skoczył bronić i w oczymgnienie zrobili z
13043     4, 49|                powstrzymać przed komorą i chociaż prał drągiem, chociaż
13044     4, 49|               całą mocą, ale nie wyszło i Zdrowaś, już leżał kajś
13045     4, 49|              pod ścianą z rozbitym łbem i nieprzytomny.~Jagusia była
13046     4, 49|              stała przytulona do ściany i nie broniła się, nie wydała
13047     4, 49|             gorzało ponure płomię grozy i śmierci.~Sto rąk wyciągnęło
13048     4, 49|               płytko wrośnięty w ziemię i powlekło w opłotki.~- Związać
13049     4, 49|          Związać ją, wyrwie się jeszcze i ucieknie - rozrządziła wójtowa.~
13050     4, 49|         świńskim nawozem po wręby desek i zaprzężony we dwie czarne
13051     4, 49|               gnój związaną niby barana i ruszyli wśród piekielnego
13052     4, 49|              urągliwe wyzwiska, śmiechy i przekleństwa posypały się
13053     4, 49|                  Trza ją zewlec do naga i pod kruchtą wysiec rózgami! -
13054     4, 49|          proboszczowską strzelbą w ręku i skoro się wstrzymali, ryknął
13055     4, 49|                  Ubiję jak psa - groził i tak jakoś strasznie patrzał
13056     4, 49|                 spod nóg zasypując oczy i stronami hurkotały grzmoty.~-
13057     4, 49|                 człowiecze wyrozumienie i nieszczęsna ponad wszystko,
13058     4, 49|             lasem.~Podnieśli deski woza i wraz z gnojem jak to ścierwo
13059     4, 49|                nią jęknęła, padła wznak i nawet się nie poruszyła.~
13060     4, 49|          poruszyła.~Dopadła jej wójtowa i kopnąwszy nogą zawrzeszczała:~-
13061     4, 49|        podniesła jakąś grudę czy kamień i grzmotnęła w nią z całej
13062     4, 49|        wyrzuciła!~- Byś zdechła z głodu i pragnienia!~Biły w nią głosy,
13063     4, 49|            głosy, grudy ziemi, kamienie i przygarście piachu, a ona
13064     4, 49|               zaczął padać deszcz gruby i rzęsisty.~Pietrek z wozem
13065     4, 49|         potarganej odzieży, zaszlochana i z trudem macająca kijem
13066     4, 49|                zaraza! A żeby was ogień i woda nie szczędziły!~Każden
13067     4, 49|             jeno głowę wtulił w ramiona i uciekał zestrachany.~A ona
13068     4, 49|             topole z jakimś szlochaniem i krzykiem przyginały się
13069     4, 49|                 do ziemi, zawyły wiatry i jęły coraz zapamiętalej
13070     4, 49|        pierzchające we wszystkie strony i rycząc kiej byki zjuszone,
13071     4, 49|               lasy zwarte, rozchybotane i wniebogłosy szumiące.~Grzmoty
13072     4, 49|            świata, jaże ziemia dygotała i chałupy się trzęsły.~Zwite
13073     4, 49|              spęczniałe opuchłe kałduny i coraz to któraś się rozpękła,
13074     4, 49|               rozpękła, trzaskał pierun i buchały potoki oślepiającej
13075     4, 49|             grad trzeszcząc po liściach i gałęziach.~A w sinej ćmie
13076     4, 49|                sinej ćmie dnia, kurzawy i gradów targały się rozpaczliwie
13077     4, 49|             rozpaczliwie drzewa, krzaki i zboża jakby rwiąc się do
13078     4, 49|                hukiem, kręciły się jeno i szarpały z dzikim poświstem,
13079     4, 49|                  przez chmury, ciemnicę i rozwieję przelatywały modre
13080     4, 49|                leciały wyrwane skądściś i nie wiadomo kaj ciskane,
13081     4, 49|                 wszystek świat, a ślepe i nieme kiej dola człowiekowa.
13082     4, 49|            nieme kiej dola człowiekowa. I trwało tak z przerwami do
13083     4, 49|         zmierzchu całkiem się uspokoiło i przyszła noc cicha, ciemna
13084     4, 49|              przyszła noc cicha, ciemna i chłodnawa.~A nazajutrz dzień
13085     4, 49|             cudny, niebo było bez chmur i modrzało kiej opłukane,
13086     4, 49|                 chałupy błyskały sierpy i kosy, z każdego obejścia
13087     4, 49|            wytaczały się wozy na miedze i polne drożyny.~A kiej sygnaturka
13088     4, 49|                 gotowy na swoim zagonie i posłyszawszy dzwonienie,
13089     4, 49|      poniektórzy na co bliższych polach i przejmujące granie organów,
13090     4, 49|                nabierając przy tym tchu i mocy, a każden się żegnał,
13091     4, 49|              wpierał, przyginał grzbiet i żarliwie imając się sierpa
13092     4, 49|                 czy kosy zaczynał rznąć i kosić.~Wielka, uroczysta.
13093     4, 49|        nabożeństwo znojnej, nieustannej i owocnej pracy.~Słońce podnosiło
13094     4, 49|            ogniste blaski zalewały pola i żniwny dzień potoczył się
13095     4, 49|                kiej to pszeniczne złoto i dzwonił kiej złotem ciężkim,
13096     4, 49|              ziarnem.~Wieś ostała pusta i jakby wymarta, chałupy były
13097     4, 49|               ba wszystko, co jeno żyło i mogło się dźwignąć z miejsca,
13098     4, 49|               nawet dzieci, nawet stare i schorzałe, nawet pieski
13099     4, 49|           pieski rwały się z postronków i ciągnęły od opustoszałych
13100     4, 49|               złotawych, w rozmigotanym i ślepiącym powietrzu, od
13101     4, 49|             wieczora połyskiwały sierpy i kosy, bielały koszule, czerwieniały
13102     4, 49|                się niestrudzenie ludzie i szła cicha, wytężona robota
13103     4, 49|             szła cicha, wytężona robota i nikto się już nie lenił,
13104     4, 49|          Dominikowej stojały opuszczone i jakby zapomniane; ziarno
13105     4, 49|             oglądał trwożnie na drugich i potem jeszcze skwapniej
13106     4, 49|           deliberować nad taką marnacją i upadkiem.~Albowiem te żniwne
13107     4, 49|            złocistymi szprychami słońca i przechodziły jedne za drugimi,
13108     4, 49|              drugimi, a coraz chybciej, i zarówno znojne, i zarówno
13109     4, 49|             chybciej, i zarówno znojne, i zarówno ciężkim a radosnym
13110     4, 49|             dniach, że czas był wybrany i pogody cięgiem dopisywały,
13111     4, 49|               pól, wszystkimi drożynami i do wszystkich na ścieżaj
13112     4, 49|              się po drogach, podworcach i klepiskach, trzęsły się
13113     4, 49|              pasły się całe zgony owiec i krów, kaj niekaj dymiły
13114     4, 49|              nawoływania, turkoty wozów i jaśniały opalone, szczęsne
13115     4, 49|                  szczęsne twarze ludzi.~I nie położyli jeszcze żyta,
13116     4, 49|                 mimo tej ciężkiej pracy i takiego utrudzenia, iż niejeden
13117     4, 49|                 zboże sypało niezgorzej i każden, choćby najbiedniejszy,
13118     4, 49|               dufnością patrzał w jutro i roił se jakoweś z dawien
13119     4, 49|              było dźwigać spaśny brzuch i pokręcone kulasy, to wlókł
13120     4, 49|            kulasy, to wlókł się z wolna i cięgiem pociągał nosem,
13121     4, 49|                  uszami czujnie strzygł i przystając przy żniwiarzach
13122     4, 49|                  pacierze mamrotał, ale i przemyślnie, od niechcenia
13123     4, 49|          niechcenia zagadywał o Jagusię i lipeckie sprawy.~Niewiela
13124     4, 49|          wywiedział, bo go czym niebądź i niechętliwie zbywali.~Dopiero
13125     4, 49|                wywczasu! Tam jeno płacz i zgryzota! - szepnął Mateusz.~-
13126     4, 49|          Nieprawda, leży jednak cięgiem i mało wiele o Bożym świecie
13127     4, 49|           wstrząsł.~- Juści, ale głupia i zła, i niesprawiedliwa! -
13128     4, 49|                Juści, ale głupia i zła, i niesprawiedliwa! - wybuchnął
13129     4, 49|    niesprawiedliwa! - wybuchnął Mateusz i podprowadziwszy go pod chałupę
13130     4, 49|              Jagusię trzy razy na dzień i nacierać jej ciemię, a do
13131     4, 49|                 kajś uciekać, lamentuje i Jasia przyzywa. ~- Jakże
13132     4, 49|               serca la niej przyniosłem i jeszcze jaki paciorek dołożę
13133     4, 49|                serce, prawda! A może to i bez to musi tyle przecierpieć! -
13134     4, 49|                szczęki naostrzanych kos i dalekie, dalekie śpiewania,
13135     4, 49|              przysłaniać jęła całą wieś i pola wszystkie, i lasy.~
13136     4, 49|             całą wieś i pola wszystkie, i lasy.~Dziad podniósł się,
13137     4, 49|           spędził psa, poprawił torebek i wsparłszy się na kulach