Tom, Rozdzial

1001     1, 8 |                   od dziewosłębów.~- Kto? A sam ci Boryna! - wykrzyknął
1002     1, 8 |              obrażajcie Pana Boga! Stary, a sąd miał jeszcze niedawno
1003     1, 8 |                wypiła, ino że to wdowiec, a staremu prędzej z brzega
1004     1, 8 |                  Stara podała chleb, sól, a w końcu i wędzonej, suchej
1005     1, 8 |             jeszcze się żniwa nie zaczną, a już pierwszy będzie...~-
1006     1, 8 |            grzeszni! Zapiliśmy, prawda... a mnie tak jakoś żałośliwie
1007     1, 8 |                 mi już ano wódki zbrakło, a i tam pan młody kiej na
1008     1, 8 |         świąteczniej i wnet wychodzili.~- A chłopaki to ostaną? Siostrzyne
1009     1, 8 |                   Jędrzych, i ty, Szymek, a kapoty weźta; cóż to jak
1010     1, 8 |                   dziadaki iść chceta?... A niech się ino któren spije...
1011     1, 8 |             żelazną ręką za łby trzymała, a jak było potrza, to choćby
1012     1, 8 |                    to choćby i po stołku, a do kudłów sięgła i po pyskach
1013     1, 8 |               sięgła i po pyskach sprała, a posłuch musiał być i uważanie.~
1014     1, 8 |              karczmie też widno nie było, a wiater przez wygniecioną
1015     1, 8 |                 się do nich rzucił witać, a całować, a obłapiać z gorącością,
1016     1, 8 |                  rzucił witać, a całować, a obłapiać z gorącością, że
1017     1, 8 |                   Jaguś jakby już jego.~- A Pan Jezus rzekł: weź se,
1018     1, 8 |                 arak i słodką, i asencję, a do tego śledzie, placek
1019     1, 8 |                  obaczysz sama... naści...a już by la ciebie i ptasiego
1020     1, 8 |                     i zaczął ją wpół brać a niewolić do picia i jadła.
1021     1, 8 |                zapis zrobić, co?~- Zapis! A co po zapisie, co moje,
1022     1, 8 |                starsi ździebko jesteście, a przecież i tak kużden śmiertelny,
1023     1, 8 |                 Niby Jagusia to wybierek, a nie najlepsza we wsi!~-
1024     1, 8 |                   odmierzy i nie weźmie - a co jest Jagusine, co jej
1025     1, 8 |              Jagusi zapiszę...~- Kiedy?~- A choćby i jutro! Nie, w sobotę
1026     1, 8 |                której wójt tak coś prawił a przypierał do szynkwasu,
1027     1, 8 |                   że śmiała się w głos.~- A to ci, Jaguś, Maciej zapisują
1028     1, 8 |                 braci, z którymi rajcował a popijał Jambroży.~W karczmie
1029     1, 8 |                 głosy, wstępował zajrzeć, a któren znów, by się przy
1030     1, 8 |                 już wszyscy razem gadali, a brali się w bary, a obłapiali,
1031     1, 8 |               gadali, a brali się w bary, a obłapiali, a całowali i
1032     1, 8 |                  się w bary, a obłapiali, a całowali i każden drugiemu
1033     1, 8 |                 kwarty i butelki z piwem, a zapisywał kredą na drzwiach,
1034     1, 8 |                 drzwiach, co kto stawiał.~A Boryna był jakby oczadziały
1035     1, 8 |                    to ino wpół ją chwytał a w ciemny kąt ciągnął.~Dominikowa
1036     1, 8 |                   matczynego panowania... a nie... wygonię... psiachmać...~
1037     1, 8 |                potoczył i opamiętał wnet, a Jędrzych nadział mu czapkę
1038     1, 8 |                 będę... Żydzie, araku!... a nie... wygonię...~- Szymek!
1039     1, 8 |                brali i tarzali po błocie.~A w karczmie po wyjściu kobiet
1040     1, 8 |                       Stoimy... stoimy... a tu naczelnik wali... Jezu
1041     1, 8 |                  chrapliwy, śpiewający...~A do karczmy wszedł młynarz,
1042     1, 8 |                niego nieprzytomne oczy:~- A to nie ma godziny, jak dziedzic
1043     1, 8 |             porębę na Wilczych Dołach !~- A hycel, psie krótki! Sprzedał,
1044     1, 8 |                  stół...~Młynarz poszedł, a oni jeszcze długo w noc
1045     1, 9 |             spłynęły, że ino po bruzdach, a gdzieniegdzie i po nizinach
1046     1, 9 |               gdzieniegdzie i po nizinach a łęgach siwiały się mętne
1047     1, 9 |                  cisza przygnietła świat.~A w Lipcach już od rana dzwony
1048     1, 9 |                 od rana dzwony biły wolno a bezustannie - i żałosne,
1049     1, 9 |                  jęków nocy jesiennych...~A dzwony biły wciąż.~Ponury
1050     1, 9 |                 się jakby sadzą rozwianą, a głuchy szum skrzydeł i krakań
1051     1, 9 |                chmurą leciały ku borom... a ostry, przenikliwy szum
1052     1, 9 |              dzwony wciąż jęczały głucho, a z drugich wsi już szli ludzie
1053     1, 9 |                wiedziały już o wszystkim.~A wczoraj, w niedzielę, wyszły
1054     1, 9 |                ale tyla wziął, co pięścią a pazurami mu dały.~A w domu
1055     1, 9 |               pięścią a pazurami mu dały.~A w domu z nikim nie mówił,
1056     1, 9 |               przyciąć - Kuba go wygolił, a on się pasem okręcił, kapelusz
1057     1, 9 |                tam Hanka iskała chłopaka, a nie chciał się z nią widzieć,
1058     1, 9 |           krzyczeć w głos i nie wyklinać, a chodził wciąż po izbie,
1059     1, 9 |                   nim się rozlegały, jęki a westchnienia, kieby po pogrzebie
1060     1, 9 |                 sadzie i zaglądał w okna, a nie miał go kto nagnać z
1061     1, 9 |              werku Kuba czyścił strzelbę, a Witek z podziwem nabożnym
1062     1, 9 |                  uredzę... Puściłem go... a w jaki pacierz abo dwa...
1063     1, 9 |                 siekańca dostała w bok... a beczała jucha...ażem się
1064     1, 9 |                   ostała, nic ci do tego, a powiedz komu choć słowo,
1065     1, 9 |           przykazujecie, to i nie powiem, a Józi to można?~- Hale, cała
1066     1, 9 |                  za serce tym skamleniem.~A w parę pacierzy po śniadaniu
1067     1, 9 |           kościoła. Kuba kusztykał raźno, a Witek ostawał się nieco,
1068     1, 9 |                  butów, ino boso szedł.~- A czy to można do zakrystii
1069     1, 9 |                   ci na buty czyje zważa, a nie na pacierze...~- Pewnie
1070     1, 9 |                 jeszcze buty, kupisz...~- A kupię, Kuba, kupię. Niech
1071     1, 9 |           Warszawy i zgodzę się do koni...a w mieście to już wszystkie
1072     1, 9 |               szli do maszyny... baczę... a tu tyla jarzącego światła...
1073     1, 9 |                  w oczach ćmi... baczę... a dom kiele domu i takie wielgachne
1074     1, 9 |                   i dachów nie dojrzał... a tyla powozów... okna do
1075     1, 9 |           głównych drzwi aż hen na drogę, a każden na swój sposób się
1076     1, 9 |                swój sposób się wydzierał, a krzyczał, a modlił w głos
1077     1, 9 |                się wydzierał, a krzyczał, a modlił w głos i dopraszał
1078     1, 9 |                  i dopraszał wspomożenia, a jak niektórzy to i na skrzypkach
1079     1, 9 |              wyciągali jękliwymi głosami, a drugie na piszczałkach libo
1080     1, 9 |                  przyjmował na wypominki, a przy drugim syn jego, Jaś,
1081     1, 9 |                  się to pod łokcie ciśnie a starszym zastąpia, pieniądze
1082     1, 9 |                   Jakże, gospodarze sami; a gospodynie ino, cała wieś
1083     1, 9 |             kowalowie, i wójt ze swoją... a wszyscy patrzą w niego...
1084     1, 9 |                   dziadów i pradziadów... A on co?... Wie to, kto jego
1085     1, 9 |               misę cynową, żeby nie paść, a łzy to mu jak te paciorki
1086     1, 9 |               oździerało mu duszę do dna. A pomiarkować nie mógł ni
1087     1, 9 |                   ojców mają, matki mają, a on jeden sierota, on jeden
1088     1, 9 |                   sierota, to la siebie...a znajda , to znajda... Zadzierżysto
1089     1, 9 |           obstawioną jarzącymi światłami, a ksiądz z ambony wypominał
1090     1, 9 |              nieskończone litanie imion - a co przerwał, odpowiadał
1091     1, 9 |                  szła Józka z Jagustynką, a na końcu kusztykał Kuba
1092     1, 9 |               tłukł się między drzewinami a wionął surowym, przegniłym
1093     1, 9 |                  się niespokojnie i cichy a bolesny szum gałęzi drżał
1094     1, 9 |                  echa...~Przed wrótniami, a nawet i wśród mogił, pod
1095     1, 9 |               stały rzędy beczek solówek, a obok nich rozkładały się
1096     1, 9 |           rozkładały się gromady dziadów.~A naród płynął całą drogą
1097     1, 9 |                 płomyki lampek maślanych, a każdy, nim wszedł na cmentarz,
1098     1, 9 |              wszystko pobożnie w beczki - a były one księże, były organistowe
1099     1, 9 |                 organistowe i Jambrożego, a reszta dziadowskie, a któren
1100     1, 9 |         Jambrożego, a reszta dziadowskie, a któren w nie nie kładł,
1101     1, 9 |                  się wciąż nad wrótniami, a ludzie przechodzili - szli
1102     1, 9 |                gąszczach niby pisklęta...~A chwilami opadało na cmentarz
1103     1, 9 |                 drzewa szumiały posępnie, a echa płakań ludzkich, skarg,
1104     1, 9 |          wyczerpane jak ta ziemia święta, a oczy szare niby te kałuże,
1105     1, 9 |                 chodzili razem z drugimi, a gdy już do cna pociemniało,
1106     1, 9 |                  głąb, na stary cmentarz.~A tam na zapadniętych grobach
1107     1, 9 |                smutnie szeleściła gęstwa, a gdzieniegdzie sterczał krzyż
1108     1, 9 |                   jeno huczał w gałęziach a rwał liście ostatnie i rzucał
1109     1, 9 |         dziadoskie świnie mają wyżerkę... a dusze pokutujące głód cierpią...~-
1110     1, 9 |                  pacierze, i te światła...A i Pan Jezus sam chodzi se
1111     1, 9 |                 baczę, jak matula mówili, a i stare ludzie przytwierdzają...~-
1112     1, 9 |               najbarzej...~- Patrzcie no, a tam się świeci i ludzie
1113     1, 9 |                   przejmował na wskroś.~- A zwali ją Magdaleną... Ociec
1114     1, 9 |             jeździli ze starszym panem... a potem pomarli... gront stryje
1115     1, 9 |                     gront stryje wzieni...a ja pańskie prosiaki pasałem...
1116     1, 9 |              Juści, Magdalena było matce, a ojcu Pieter i na przezwisko
1117     1, 9 |                 Socha, jako i mnie jest.- A potem dziedzic do koni mnie
1118     1, 9 |              dziedzic strzelbę mi dali... a matka ino ze starszą panią
1119     1, 9 |                     Bez cały rok byłem... a co kazali, robiłem... juści,
1120     1, 9 |              zakatrupiłem... nie dwóch... a młodszy dziedzic dostał
1121     1, 9 |               bary wziąłem i wyniesłem... a potem do ciepłych krajów
1122     1, 9 |               dworze, pod gołym niebem... a śniegi były po pas i mrozy
1123     1, 9 |                   cna wszystko spalone... a stary pan i pani starsza,
1124     1, 9 |            wszystko stanęło przed oczami, a Witek spał se, bo strudzona
1125     1, 9 |              brzóz zamiatały po mogiłach, a białe ich pnie, niby w gzła
1126     1, 9 |            umilkły... milczenie uroczyste a pełne dziwnych szelestów
1127     1, 9 |            zarysów... gędźbą rozjęczonych a cichych głosów... oceanem
1128     1, 9 |                krzykiem uciekały na pola, a psy w całych Lipcach poczęły
1129     1, 9 |                 puste, karczma zamknięta, a gdzieniegdzie tylko przez
1130     1, 9 |                   przez szyby żałośnie?..~A gdzieniegdzie, starym zwyczajem
1131     1, 9 |                   Ziemi Świętej, i czytał a powiadał pobożne i święte
1132     1, 9 |           świerszcz za kominem skrzypiał, a trzaskały suche karpy na
1133     1, 9 |             kominem, ino Antek pod oknem.~A Roch przegarniał raz w raz
1134     1, 9 |              przyodziewa w listki zielone a kwiatuszki pachnące, tak
1135     1, 9 |                    Jako tę ziemię rodzącą a strudzoną ogarnia słońce-
1136     1, 9 |                  tej ziemice, jeno żałość a turbacja!~I złość jako te
1137     1, 9 |                   pleni, i w bory urasta!~A wszystko próżne jest i daremne -
1138     1, 9 |                  na wodzie wiater wydyma, a drugi je zasię precz żenie."~
1139     1, 10|               ksiądz się srodze zakasłał, a Antek nic nie rzekł, szedł
1140     1, 10|                  i szumiały rozsrożone.~- A mówiłem jusze - zaczął znowu
1141     1, 10|                   beczki, wykręcił tylko, a ona już sama trafiła na
1142     1, 10|                  w dzień ją zaprzęgali... a dzisiaj Magda czy Walek
1143     1, 10|          wysłużyła sobie łaskawy chleb... a przywiązana jak człowiek...
1144     1, 10|                powinna być pierwszyzna!~- A ty się opamiętaj i nie pomstuj,
1145     1, 10|                śmiertelny i obraza boska. A nic ten dobrego nie zwojuje
1146     1, 10|               Sprawiedliwości chcę ino.~- A pomsty szukasz, co?~Antek
1147     1, 10|                wiedział, co rzec na to.~- A i to ci jeszcze powiem,
1148     1, 10|                 to już mu wolno wszystko, a dzieciom nie wolno dochodzić
1149     1, 10|                 na świecie, że ino plunąć a iść, gdzie oczy poniesą...~-
1150     1, 10|                   gdzie oczy poniesą...~- A idź, któż cię trzyma? -
1151     1, 10|                  jednego zagona nie mają, a siedzą, pracują i jeszcze
1152     1, 10|                   Wziąłbyś się do roboty, a nie wyrzekał jak baba. Zdrowy
1153     1, 10|              wystraszonym nieco głosem.~- A nie damy i tyla! Ociec chce
1154     1, 10|              powiedają, że sądu nie chcą, a rąbać nie pozwolą i choćby
1155     1, 10|                   iść przyszło, to pójdą, a i z siekierami, i z widłami,
1156     1, 10|                  z widłami, jak wypadnie, a swojego nie dadzą...~- Jezus
1157     1, 10|                  i zginął w ciemnościach, a ksiądz poszedł spiesznie
1158     1, 10|            poszedł w dół wsi, ku młynowi, a drugą stroną stawu, żeby
1159     1, 10|               wyciągnąć ni uciec od niej.~A bystre światło biło z jej
1160     1, 10|             między ludźmi nieco posiedzi, a nie tam, w chałupie ojcowej...
1161     1, 10|                 nagle, jak była przyszła, a on patrzył pustym wzrokiem
1162     1, 10|                     przerzekał raz po raz a coraz ciszej - jako ten
1163     1, 10|             świeciły się jako te wągliki, a kuł żelazo czerwone mocno,
1164     1, 10|                 się w błotnistej ziemi.~- A co? - zapytał po chwili.~-
1165     1, 10|         mocniejszego ognia było potrzeba, a ukradkiem poglądał na Antka
1166     1, 10|                   dobrodzieja? No i co?~- A cóż by, nic! W kościele
1167     1, 10|                   bym to samo usłyszał.~- A chciałeś co innego? - zaśmiał
1168     1, 10|                 mnie, to tam przyjdziemy! A machorka jest na szafce,
1169     1, 10|                  Siostra rozpalała ogień, a najstarszy chłopak uczył
1170     1, 10|              powiedział, byle coś rzec.~- A Jasiek taki zmyślny do lementarza,
1171     1, 10|             mądrali...~- Przekpiwasz się, a on najlepiej powiada, że
1172     1, 10|                   parobków prawie służym, a on obcej zapisuje, leda
1173     1, 10|                       Kłócił się będziesz a pomstował, a rady u ludzi
1174     1, 10|                 się będziesz a pomstował, a rady u ludzi szukał, a prawował -
1175     1, 10|                    a rady u ludzi szukał, a prawował - to cię jeszcze
1176     1, 10|                 pójdę, prawował się będę, a nie ustąpię! - krzyczał
1177     1, 10|                  nie z twojej kieszeni.~- A z mojej, psiachmać, z mojej!
1178     1, 10|                  co i ty!~- Hale, tyle... a statki, a szmaty, a krowę,
1179     1, 10|                   Hale, tyle... a statki, a szmaty, a krowę, a ileś
1180     1, 10|               tyle... a statki, a szmaty, a krowę, a ileś wycyganił
1181     1, 10|                statki, a szmaty, a krowę, a ileś wycyganił od ojca?
1182     1, 10|                prosiaki i kto tam zliczy! A ciołek, co ci go dał niedawno,
1183     1, 10|                nie jestem ni ten cygan!~- A ja złodziejem jestem, ja?...~
1184     1, 10|              takie we wsi, co i widziały, a nie raz...~- Żeby im pomroka
1185     1, 10|                rzekł, co?~- Słyszeliście! A nie, to rzeknę jeszcze takie
1186     1, 10|              Rzeknij to słowo, rzeknij!~- A rzeknę - oto pijanica jesteście
1187     1, 10|                  judasz, i przeniewierca! A rzeknę, że za gromadzkie
1188     1, 10|            dziedzic sprzedał nasz las!... A chcecie, to wam jeszcze
1189     1, 10|                 Antek, byś nie żałował.~- A w mojej chałupie ludzi nie
1190     1, 10|                  nie zaszło pomiędzy nimi~A że Antek szedł do stodoły
1191     1, 10|                temu nie powstawaj w oczy, a przychwalaj i mów, że dobrze
1192     1, 10|               przyobieca - tobie i mojej, a przy świadkach! - dodał
1193     1, 10|             świadkach! - dodał chytrze.~- A Józka i Grzela? - zapytał
1194     1, 10|              słuchaj, zrób, jak ci redzę, a nie stracisz. Moja w tym
1195     1, 10|                       Jeszcze baran żyje; a już kuśnierz kożuch na nim
1196     1, 10|              sprawiedliwość, nie bój się. A jest już jedna zaczepka,
1197     1, 10|                   nie dał tobie ni mojej! A tyle roków sieje i zbiera!
1198     1, 10|                  dobrego słowa nie żałuj, a obaczysz, że go narychtujemy...
1199     1, 10|           obaczysz, że go narychtujemy... A nie da się dobrocią, to
1200     1, 10|                Jakże, dobrą radę dałem... a ten?... Kiej taki głupi,
1201     1, 10|                 pomogę jeszcze do tego... a tak czy owak grontu nie
1202     1, 10|                  nie miarkuj, boś głupia, a ino jak będzie potrza, to
1203     1, 10|               ojcowe nogi obłap i proś... a słuchaj dobrze, co ojciec
1204     1, 10|                 dobry pacierz ją nauczał, a przez okno patrzył, czy
1205     1, 10|                   szedł wolno, przystawał a medytował... - Juści, kto
1206     1, 10|                wie, co zrobi? Sklął mnie, a gotów zrobić, com redził...
1207     1, 10|                kobieta przy tym będzie... a nie zrobi, pokłócą się...
1208     1, 10|                 wypędzi... Tak abo i nie, a zawsze się cosik udrze la
1209     1, 10|                   Staw pomrukiwał głucho, a czasami chlustał wodą o
1210     1, 10|                     Co będzie, to będzie, a trza mi się z ojcem rozmówić
1211     1, 10|                  dzieci i wszystkie razem a w głos sylabizowały... Roch
1212     1, 10|                   ucho, czasem pogłaskał, a często gęsto przysiadł i
1213     1, 10|                   jako tam stoi, i pytał, a dzieciska hurmem jedno przez
1214     1, 10|                   kiej je kto podrażni... a tak głośno, że i po drugiej
1215     1, 10|               miał słaby, jakby ptaszęcy, a w piersiach mu cięgiem rzęziało...~-
1216     1, 10|                 groszy za dzień bierze... a w chałupie tyla gąb... że
1217     1, 10|                dziwota ... dzieci tyla... a to i wełniaki ludziom tka...
1218     1, 10|                   i haruje jak ten wół... a bo to dużo mi trza?... Żeby
1219     1, 10|                      i co dnia... to...~- A to się do nas przenieście
1220     1, 10|                  byście ciepło mieli...~- A dyć i w oborze, i przy koniach
1221     1, 10|                      i łóżko mi wziena... a po mojej stronie zimno...
1222     1, 10|           wypomina... na żebry wygania... a kiej mocy nie mam, do ciebiem
1223     1, 10|                ledwie zwlókł...~- Laboga! A czemuście to nam nic nigdy
1224     1, 10|                   wam do ubieru potrzeba, a my te dwanaście rubli w
1225     1, 10|                  parę złotych, co od was, a com je chował sobie na pochowek,
1226     1, 10|                    wycyganiła ode mnie... a potem i dać było potrza...
1227     1, 10|               prędzej niźli do człowieka.~A po obiedzie, skoro jeno
1228     1, 10|                      wykrzyknęła Hanka.~- A cóż to, święty czy co? Prosili,
1229     1, 10|                   to młoducha nie urodna, a bo to jadła dobrego i napitku
1230     1, 10|                    Zanosi czy nie zanosi, a wam nic do tego! - powiedziała
1231     1, 10|             dzieci się już porozchodziły, a Roch polazł na wieś.~- Pewnie,
1232     1, 10|              dosyć, ciągle coś sprzedaje; a wyda na co?...~Antek machnął
1233     1, 10|                 ojca i niecierpliwił się, a rad był w duszy, że tamtego
1234     1, 10|                  Nie o gront tobie idzie, a o Jagusie przypomniał sobie,
1235     1, 10|                  nosił mu ściółkę z kupy, a on ubijał i zakładał żerdkami,
1236     1, 10|                   mocny, ognisty!... Hej, a tam w sadzie...a wtedy w
1237     1, 10|                     Hej, a tam w sadzie...a wtedy w lesie... a kiedy
1238     1, 10|               sadzie...a wtedy w lesie... a kiedy razem powracali z
1239     1, 10|                usta pełne i tak czerwone, a tak bliskie, że ich tchnienie
1240     1, 10|              wiośniane słońce przygrzeje, a budziło się znowu kochanie
1241     1, 10|                   i ryczeć wniebogłosy!~- A żeby to siarczyste zatrzasnęły! -
1242     1, 10|                oczekiwaniu jakiegoś cudu, a nic nie mógł poredzić, niczemu
1243     1, 10|                    niczemu się przeciwić! A bo to raz przychodziły mu
1244     1, 10|              dobro najwyższe im kradnie - a to kijem go choćby i na
1245     1, 10|                  i na śmierć zakatrupię !~A bo to raz chciało mu się
1246     1, 10|                 co ludzie , co wieś?... '~A przecież Jaguś będzie jego
1247     1, 10|                nie na ludzką to moc, nie.~A tu już za tydzień ślub...~-
1248     1, 10|                 inwentarza szły głośniej, a skrzypy wrótni i studziennych
1249     1, 10|            drgające odbicia świetliste... a spoza lasów wychylał się
1250     1, 10|                koni, do krów, do stodoły, a nawet i do prosiaków, skrzyczał
1251     1, 10|                  łaziły pomiędzy krowami, a gdy wrócił do izby swojej,
1252     1, 10|              rzekła nieśmiało kowalowa.~- A czemuż to i twój nie przyszedł?...~-
1253     1, 10|                 kapotę i jął zzuwać buty, a oni milczeli, nie wiedząc,
1254     1, 10|                 progu i karmiła chłopaka, a latała niespokojnymi oczami
1255     1, 10|               sobie w głowie, co ma rzec, a drżał cały ze wzruszenia
1256     1, 10|            zniecierpliwiony milczeniem.~- A to... mów, Antek... a to
1257     1, 10|                     A to... mów, Antek... a to przyślim wedle tego zapisu... -
1258     1, 10|               kowalowa.~- Zapis zrobiłem, a ślub w niedzielę... to wam
1259     1, 10|                 ale nie o to przyślim -~- A czego?~Zapisaliście całe
1260     1, 10|                 morgów!~- Bom tak chciał, a zechcę, to w ten mig zapiszę
1261     1, 10|                    Ty mi wzbronisz, ty!~- A ja, a my wszystkie, a nie,
1262     1, 10|                 mi wzbronisz, ty!~- A ja, a my wszystkie, a nie, to
1263     1, 10|                     A ja, a my wszystkie, a nie, to sądy wam wzbronią! -
1264     1, 10|                   do niego z pięściami.~- A ukrzywdzić się nie damy! -
1265     1, 10|                  podnosząc się na nogi.~- A ty czego? Trzy morgi piachu
1266     1, 10|                  wniesła i starą płachtę, a będzie tu pysk wywierała?~-
1267     1, 10|                   jego morgów matczynych, a robimy wam za parobków,
1268     1, 10|                  za to z trzech morgów.~- A odrabiamy wam za dwadzieścia
1269     1, 10|                 izbę, że ino te przysapki a dychania prędkie słychać
1270     1, 10|               chcecie, to się żeńcie...~- A przeciwcie się, dużo o to
1271     1, 10|                   Hanka.~- Zmilkniesz ty, a to, psiachmać, jazgocze
1272     1, 10|              głownie potoczyły na izbę.~- A wy się miarkujcie, bo to
1273     1, 10|                 nie pójdę... - rzekłem!~- A my nie ustąpim. Sprawiedliwości
1274     1, 10|                     Spróbujcie ino tknąć, a pewnikiem wesela nie doczekacie...~
1275     1, 10|             pięściami w stół, wykrzykiwać a wypominać wszystkie swoje
1276     1, 10|             płakały i wołały na przemian, a dzieci też wrzeszczały,
1277     1, 10|                 ino samymi przekleństwami a pogroźbami. Hanka ryknęła
1278     1, 10|                  mój Jezus, mój Jezus!... A jak te woły harowalim i
1279     1, 10|                  i noce... za parobków... a teraz co?... A Pan Bóg was
1280     1, 10|                parobków... a teraz co?... A Pan Bóg was pokarze za krzywdę
1281     1, 10|                  sześć morgów zapisali... a te szmaty po matce... te,
1282     1, 10|                 kogo?... La takiej świni! A żebyś pode płotem zdechła
1283     1, 10|                 zdechła za krzywdę naszą, a żeby cię robaki roztoczyły,
1284     1, 10|                   lakudra jest, włók, ja! A spał z nią, kto chciał,
1285     1, 10|                   na Jagnę wypowiedzieli, a żgało go w serce jakby nożem...~-
1286     1, 10|                    co dawniej pogadywali, a na co nie zwracał uwagi!
1287     1, 10|                 te wspominki jak ogień...~A gdy Józia posprzątała ślady
1288     1, 10|                  posprzątała ślady bitwy, a w końcu, choć i późno, podała
1289     1, 10|                zaraz, bo księżyc świecił, a on się dzisiaj wybierał
1290     1, 10|                 posiał - latem zbierzesz, a teraz wynoś się! Niech moje
1291     1, 10|                leży na werku i jęczy ino, a powiada, że całkiem wstać
1292     1, 10|               Boryna pytał, ino że chory, a tak jęczał, tak stękał,
1293     1, 10|           obwąchiwały mu twarz, i lizały, a Witek coraz to nosił mu
1294     1, 10|               ganku, żeby to Hance pomóc, a głównie, by się w głos użalać
1295     1, 10|                  w głos użalać i pyskować a uredzać!...~Gdy zabeczana
1296     1, 10|             nałożony, i szedł jak martwy, a blady jak ten papier, oczy
1297     1, 10|                gęsi i dwa chude prosiaki, a tak ryczała, tak wyklinała,
1298     1, 10|                procesją ich odprowadzali.~A u starego obiad jedli w
1299     1, 10|                  poleciał za Antkami...~- A to i Łapa poszedł za niemi...~-
1300     1, 10|                  ujął jej głowę i głaskał a przyciskał do piersi, a
1301     1, 10|                   a przyciskał do piersi, a hołubił...~- Pojadę do miasta,
1302     1, 10|                    Co ci ino potrza, mów, a wszystko miała będziesz ,
1303     1, 11|                     Śpisz to, Jaguś?...~- A bo to mogę. Ocknęłam na
1304     1, 11|                   Tak, sama chciała tego, a teraz, a teraz... jakby
1305     1, 11|               sama chciała tego, a teraz, a teraz... jakby strach nią
1306     1, 11|                  krzywdy jej nie zrobi... a Jaguś poprowadzi go, gdzie
1307     1, 11|               Teraz dopiero będą zapiekać a pomsty szukać!... A nie
1308     1, 11|              zapiekać a pomsty szukać!... A nie wyganiać, to Antek byłby
1309     1, 11|            wyszłoby z tego!... Jezus mój! A rady już nie ma... Zapowiedzi
1310     1, 11|                nie! Co będzie, to będzie, a krzywdy nijakiej, póki żyje,
1311     1, 11|              cichy oddech szedł od łóżka, a ją znowu chwyciły wątpliwości
1312     1, 11|                darły i krzyczały strachem a troską! Uklękła pod oknem,
1313     1, 11|              zaraz przyleci do gotowania, a tyla jeszcze roboty!~- Pogoda
1314     1, 11|          rozmyślała, bo w końcu rzekła:~- A przywtórzę ci jeszcze, com
1315     1, 11|                   z Boryną nie huru-buru, a miętko, a dobrocią. Starszy
1316     1, 11|                  nie huru-buru, a miętko, a dobrocią. Starszy wżdy uważniejszy
1317     1, 11|                   na to niźli młodziak... a kto wie, może ci z grontu
1318     1, 11|                     Boś młoda i głupia... A obejrzyj się ino po wsi,
1319     1, 11|                  Jezus cię stworzył, nie! A po com całe życie zabiegała? -
1320     1, 11|                     La ciebie ino, Jaguś! A teraz ostanę kiej ten palec
1321     1, 11|                ten palec sama jedna!...~- A bo to chłopaki idą w świat?
1322     1, 11|              krzyknęła i rozpłakała się - a z pasierbami zgodę powinnaś
1323     1, 11|               nierychło wróci z wojska... a...~- Kowali trza się strzec.~-
1324     1, 11|              zrobić... nie przystali...~- A bo Maciej jest jak ten zły
1325     1, 11|                      Co ty, Jaguś, co ty? A dyć Antek najbarzej wygadywał
1326     1, 11|               chciał odebrać, i pomstował a zarzekał przeciw tobie,
1327     1, 11|                  paskudne poschnęły!...~- A czemuż to jego stronę trzymasz,
1328     1, 11|                       zapytała groźnie.~- A bo wszystkie na niego! Ja
1329     1, 11|                   stawu ścięły się lodem, a na grudzi i co lżejsze bydlę
1330     1, 11|              zamróz lśniącymi paciorkami, a na mokradłach kurzyły opary
1331     1, 11|                widziały się jak na dłoni, a lasy się przysunęły, że
1332     1, 11|               przedzwaniały do kościoła,. a już we wsi wrzało kieby
1333     1, 11|              dziewczyny z pękami wstążek, a wełniakami i stroikami różnymi...~
1334     1, 11|                  przygotowań, przymierzań a przystrajań, że z gęsto
1335     1, 11|                  już te piosenki weselne.~A i w chałupie Dominikowej
1336     1, 11|                oblazł z wapna na wilgoci, a widniał już z daleka, bo
1337     1, 11|                ścian, gdzie się ino dało, a całe opłotki od drogi do
1338     1, 11|                   jak w borze na zwiesnę.~A i wewnątrz wyporządzone
1339     1, 11|             komory, że ostały ino obrazy, a chłopaki ustawiali pod ścianami
1340     1, 11|                  pod ścianami ławy mocne, a długie stoły. Izba też była
1341     1, 11|                 wybielona z nowa, wymyta, a komin przysłonięty modrą
1342     1, 11|               miasta kolorowych papierów, a ona wystrzygnęła z nich
1343     1, 11|               jako: kiedy psy gonią owce, a pasterz z kijem za nimi
1344     1, 11|            różności, że spamiętać trudno, a tak wszystko utrafione i
1345     1, 11|                   Umiała ona i nie takie, a wszystko, co ino zamyśliła
1346     1, 11|                miejsca nie było.~- Jaguś! A dałabyś spokój tym cudakom,
1347     1, 11|               muzyka już po wsi chodzi... a ona się zabawia...~- Zdążę
1348     1, 11|                   patrzyła długo w świat. A żadnej radości w sobie nie
1349     1, 11|                 jej na płacz zbierało!... A może?... Wczoraj, kiedy
1350     1, 11|                   i ani się nie spojrzał! A jak szli rano do spowiedzi
1351     1, 11|           zawrócił jak przed złym psem... A może?... Niech szczeka,
1352     1, 11|           obwinęły jej duszę z taką mocą, a tak wyraziście w niej odżyły,
1353     1, 11|                   się do matki:~- Wiecie, a to po ślubie włosów mi nie
1354     1, 11|                   nie ucięto po ślubie!~- A po dworach i miastach nie
1355     1, 11|                    wolno im, kiej głupie, a tyś gospodarska córka z
1356     1, 11|              proszonyrn chlebie chodzi... a przódzi na Wólce gospodarstwo
1357     1, 11|                   zachciało mu się bułek, a ma kij i torbę na starość...~
1358     1, 11|                  przykładów nie słuchała, a o obcięciu i gadać sobie
1359     1, 11|                  dała. Namawiała ją Ewka, a ta znająca była, niejedną
1360     1, 11|      gospodarstwem. Pomagała warzyć Ewce, a co trochę zaglądała do dom,
1361     1, 11|               przystrajała się u kowalów, a Kuba leżał wciąż chory.~-
1362     1, 11|                chłopak.~- Gorzej mu to?~- A juści, tak stęka i jęczy,
1363     1, 11|                 robota leciała jej z rąk, a ona stała długo, bezmyślnie
1364     1, 11|                  jaki, o przypomnienia...~A w domu gwar się czynił coraz
1365     1, 11|                 rozbiegały się spiesznie.~A Dominikowa tęgo się zwijała -
1366     1, 11|              wszystko oko miała i sposób, a często naganiała chłopaków,
1367     1, 11|               chłopaków, bo się ociągali, a co któren ino mógł, to się
1368     1, 11|                 niedziela się odprawiają.~A zaraz po obiedzie jęli się
1369     1, 11|                skrzypki w parze z fletem, a za nimi warczał bębenek
1370     1, 11|             drużbowie - sześciu ich było.~A wszystko chłopaki młode,
1371     1, 11|                ziemia dudniła pod nogami, a tak radośni, weselni i przystrojeni
1372     1, 11|                śpiewaniem odpowiedzieli - a wszędy wychodzili przystrojeni
1373     1, 11|                 śpiewały~Skrzypice i bas-~A kto się nie naje, kto się
1374     1, 11|                 domy, do sadów, na płoty, a jaki taki, choć nie weselny,
1375     1, 11|                    iż coraz wolniej szli, a dzieci chmarą nieprzeliczoną
1376     1, 11|              nieprzeliczoną i z wrzaskiem a przyśpiewywaniem przodem
1377     1, 11|                zawrócili do pana młodego.~A Witek, któren ze wstęgami
1378     1, 11|              teraz naprzód.~- Gospodarzu, a to muzyka z drużbami wali! -
1379     1, 11|                Rzęsisto zagrali na ganku, a Boryna w ten mig wyszedł,
1380     1, 11|                 rozcież wywarł, witał się a do środka zapraszał, ale
1381     1, 11|               urodny był, jak mało który, a przez to, że mocno w sobie
1382     1, 11|                   z parobkami, pogadywał, a najczęściej z kowalem, bo
1383     1, 11|         Dominikowej; naród się rozstąpił, a oni go wiedli do izby szumno,
1384     1, 11|                babie wrzaski odpowiadały.~A matka z synami przyjmowała
1385     1, 11|               sami, rodowi i co bogatsze, a wszystko krewniacy, powinowaci
1386     1, 11|                   kumy Borynów i Paczesi, a drudzy zasie znajomkowie
1387     1, 11|                   wywiedły Jaguś na izbę, a druhny otoczyły ją wiankiem,
1388     1, 11|              druhny otoczyły ją wiankiem, a tak strojne i urodne wszystkie,
1389     1, 11|               kwiaty to były, nie kwiaty, a ona między nimi najśmiglejsza
1390     1, 11|       najśliczniejsza stojała w pośrodku, a cała w białościach, w aksamitacln,
1391     1, 11|                    we wstęgach, w srebrze a złocie - że się widziała
1392     1, 11|         Rozgłaszaj, skrzypku, rozgłaszaj!~A ty, Jaguś, ojca, matkę przepraszaj -~
1393     1, 11|           Rozgłaszaj, flecie, rozgłaszaj!~A ty, Jaguś, siostry, braci
1394     1, 11|                   za rękę i przyklęknęli, a matka obrazem ich przeżegnała
1395     1, 11|            płaczem padła do nóg macierzy, a potem i drugich podejmowała,
1396     1, 11|                  aż się popłakali społem, a Józia najrzewliwiej zawodziła,
1397     1, 11|                 rznęła ze wszystkich sił.~A potem Jagnę wiedli drużbowie -
1398     1, 11|                oczek i gałązek rozmarynu, a od niej na plecy spływały
1399     1, 11|            koszula o bufiastych rękawach, a pod szyją bujne krezy obdziergane
1400     1, 11|                  obdziergane modrą nicią, a na szyi całe sznury korali
1401     1, 11|                 biedrach się ino kołysał, a po bokach drogi rozglądał,
1402     1, 11|                  Antka w ciżbie uwidział.~A za nimi dopiero szła Dominikowa
1403     1, 11|                   domy krwawym brzaskiem, a oni szli w tych łunach wolno,
1404     1, 11|                 wiatr z wolna się kołysał a pośpiewywał, bo druhny raz
1405     1, 11|            zawodziły cieniuśkimi głosami:~A jadą, jadą, wozy kołaczą -~
1406     1, 11|                jadą, jadą, wozy kołaczą -~A moja Jaguś, po tobie płaczą...~
1407     1, 11|                  po tobie płaczą...~Hej !~A da śpiewają, śpiewają sobie -~
1408     1, 11|                śpiewają, śpiewają sobie -~A da na smutek, Jagusiuu,
1409     1, 11|                  się do chorego spieszył. A gdy wychodzili z kościoła,
1410     1, 11|                   organach wycinać mazury a obertasy i kujawiaki takie,
1411     1, 11|              takie, aż same nogi drygały, a niektóren tylko co nie huknął
1412     1, 11|                 jak komu było do upodoby, a rozgłośnie, bo drużbowie
1413     1, 11|              Dominikowa rychlej pobiegła, a gdy nadciągnęli - już ona
1414     1, 11|                   świętym chlebem i solą, a potem nuż się ze wszystkimi
1415     1, 11|                  wszystkimi z nowa witać, a obłapiać i do izby zapraszać!~
1416     1, 11|         posuwistym krokiem "chodzonego" - a już tam, niby ten wąż farbami
1417     1, 11|                  szły, płynęły, wiły się, a para za parą, głowa przy
1418     1, 11|               gęsto przekwiecony bławatem a makami... - a na przedzie
1419     1, 11|       przekwiecony bławatem a makami... - a na przedzie w pierwszą parę
1420     1, 11|                  i zaległ wszystkie kąty, a parobcy uczynili wielkie
1421     1, 11|                   chlastając po twarzach, a rozdęte taneczną wichurą
1422     1, 11|                 spódnice zapełniały izbę.~A parobcy z uciechy pięściami
1423     1, 11|               wichrem zakręcił w miejscu, a muzykantom rzucił:~- Z mazurska,
1424     1, 11|                      Z mazurska, chłopcy, a krzepko!~Krzyknęli w instrumenty
1425     1, 11|                   Tańcował też, tańcował! A okręcał w miejscu, a zawracał,
1426     1, 11|            tańcował! A okręcał w miejscu, a zawracał, a hołubce bił,
1427     1, 11|            okręcał w miejscu, a zawracał, a hołubce bił, aż wióry leciały
1428     1, 11|                  wióry leciały z podłogi, a pokrzykiwał, a Jagusią miotał
1429     1, 11|                   podłogi, a pokrzykiwał, a Jagusią miotał i zawijał,
1430     1, 11|                  ze zdumieniem poglądali, a on niezmordowanie hulał
1431     1, 11|                ino do taktu przytupywali, a co gorętszy dziewczynę brał
1432     1, 11|                  kieliszkami w garściach, a do każdego z osobna przepijali.
1433     1, 11|             każden swoje głośno powiadał, a wszyscy chętnie się do kieliszków
1434     1, 11|               araku krążyła z rąk do rąk, a niejedną kolejką; jeszcze
1435     1, 11|                   niezgorzej kieliszkami.~A w komorze, oświetlonej lampą
1436     1, 11|           delikatnie palcami poskubywały, a z rzadka jeśli która rzuciła
1437     1, 11|            przyzby; noc była zimna, cicha a oroszona gwiazdami, to się
1438     1, 11|               Nastki oczów nie spuszczał, a co trochę z wódką do niej
1439     1, 11|                  i po dziesiątku z morgi, a my i tego grosza nie damy!~-
1440     1, 11|           potrzeba! - powiedział Boryna~- A nie potrzeba! - powtórzyli
1441     1, 11|                   ja, wójt, wama mówię.~- A niby od czego? - wrzasnął
1442     1, 11|               zawsze z dziedzicem trzyma, a gromadą iść, rębaczów rozpędzić.~-
1443     1, 11|                kobiety zaśpiewały chórem:~A dokoła, drużbeczkowie, dokoła;~
1444     1, 11|                   dobrych ludzi do stoła!~A na to, rumor czyniąc ławami,
1445     1, 11|              ławami, odkrzykli drużbowie:~A dyć my już poprosili - już
1446     1, 11|               wolna zaczęli za stoły iść, a usadzać się na ławach.~Juści,
1447     1, 11|                   miejscu państwo młodzi, a w podle nich ze stron obu
1448     1, 11|                   aż do druhen i dzieci - a ledwie się pomieścili, choć
1449     1, 11|                  na łacinie się rozumiał, a potem przepijali po tym
1450     1, 11|                    Niesiem rosół z ryżem-~A w nim kurę z pierzem!~A
1451     1, 11|                   A w nim kurę z pierzem!~A przy drugiej potrawie:~Opieprzone
1452     1, 11|                   słowo, że ino mlaskanie a skrzybot łyżek zapełniały
1453     1, 11|           skrzybot łyżek zapełniały izbę, a gdy sobie już nieco podjedli
1454     1, 11|                   to piwo zimne popijała, a oczami wodziła po izbie
1455     1, 11|           obaczysz!...~pogadywał z cicha, a w oczy miłośnie patrzył,
1456     1, 11|                  do sperki się dobiera.~- A bo też spaśna, kiej ta lepa!~
1457     1, 11|               Szymon.~Gruchnęli śmiechem, a młynarz aż się pokładał
1458     1, 11|           siedział, i uskubnął ją w bok - a to mę na chrzestnego proś!-
1459     1, 11|              udała.~Poczerwieniała mocno, a kobiety na to buchnęły śmiechem
1460     1, 11|                  z chłopem obchodzić! -~- A pierzynę co wieczór przed
1461     1, 11|                Głównie tłusto jeść dawać, a krzepę miał będzie...~-
1462     1, 11|                   szyję często ułapiaj.~- A miętko dzierż, to i nie
1463     1, 11|                   się trzęsła od śmiechu, a one tak rozpuszczały gęby,
1464     1, 11|                 na dziewuchy i na dzieci, a organista też dowodził,
1465     1, 11|                 wama mówię, moi ludzie.~- A na ten przykład i Jezus
1466     1, 11|                 cicho, bo już pijany był, a że w końcu przy drzwiach
1467     1, 11|                  się, trącać kieliszkami, a coraz wolniej pojadać, aby
1468     1, 11|           dziecińską krzywdę se balują.~- A Jagna siedzi jak ten mruk.~-
1469     1, 11|              jakże?...~- Przykłada każdy, a widział kto?~- To niby po
1470     1, 11|                   po próżnicy pogadują!~- A Bartek Kozieł wypatrzył
1471     1, 11|                   nie darowując i starej, a litując się nad chłopakami
1472     1, 11|                 chłopakami najbardziej.~- A bo to nie grzech! Parobki
1473     1, 11|                  to i wstyd, chłopy tyle, a wszystkie kobiece roboty
1474     1, 11|                   rączków nie powalała!~- A po pięć morgów mają i żenić
1475     1, 11|                dziewczyn jest we wsi...~- A wasza Marcycha najdawniej
1476     1, 11|                  ciamajdy!~- Tyle paroby, a matczynej kiecki boją się
1477     1, 11|                   taki sam, dobrze baczę, a stara za młodu nie lepsza
1478     1, 11|                   naraz mówili, krzyczeli a dowodzili sobie przez stoły,
1479     1, 11|                  i korzeniami zaprawiony, a reszcie szczodrze stawiali
1480     1, 11|             orzydla, to ułapiali za szyję a raili, wyżalali się jak
1481     1, 11|               Juści! Marnacja człowiekowi a to biedowanie jeno...~-
1482     1, 11|                psy gryzły się o kości.~...A pociecha ino w tym, kiej
1483     1, 11|           zawziętość stajała i braterstwo a zgoda rosły między ludźmi!~-
1484     1, 11|                weselny, na dzień jeden!~- A jutro samo przyjdzie! Hej!
1485     1, 11|              popędzi i ciągnij, narodzie, a potem i krwią się oblewaj,
1486     1, 11|                 Pan Jezus stworzył ludzi, a wilkami są la siebie !~-
1487     1, 11|                  nie rozeznają, co dobre, a złe!~- Prawda, prawda, i
1488     1, 11|                miał, co ino mógł obrobić, a pastwisk, a łąk, a boru.~-
1489     1, 11|                 mógł obrobić, a pastwisk, a łąk, a boru.~- A o podatkach
1490     1, 11|               obrobić, a pastwisk, a łąk, a boru.~- A o podatkach kto
1491     1, 11|                pastwisk, a łąk, a boru.~- A o podatkach kto kiedy słyszał?~-
1492     1, 11|               brał, ile komu było potrza, a choćby i tę najlepszą sosnę
1493     1, 11|          dziedzicowe, było i chłopskie.~- A teraz ni dziedzicowe, ni
1494     1, 11|                    to już całą niedzielę. A masz, człowieku, robotę? -
1495     1, 11|                  szczerze się przykładaj! A zdarzy się na ten przykład
1496     1, 11|                obserwuj i uciechę miej! - A źle wypadnie - kobieta się
1497     1, 11|           chudziaku, poredzisz krzykaniem a płaczem? - nic; spokojności
1498     1, 11|          błyskanie, lecą boskie przykazy, a nikt, żeby ksiądz, żeby
1499     1, 11|                naród ziarnem dojrzałym!~- A ty, człowieku, masz tylko
1500     1, 11|              przykazania święte nakazują, a przed się nie wyglądał...