Tom, Rozdzial

2501     2, 24|             proszonym...~- Kiej zeszłam na dziadówkę, to i z litości
2502     2, 24|                 żebych mogła - zabiłaby na śmierć w tej minucie!...~
2503     2, 24|                całkiem wściekł w sobie. Na robotę nie chodził, choć
2504     2, 24|                 Mateuszowi w karczmie i na głos, by ludzie słyszeli.~
2505     2, 24|              chycić dało i nieść Żydowi na gorzałkę, ale jemu zarówno
2506     2, 24|           bijatyki, że co dnia chodziły na nich skargi do wójta, a
2507     2, 24|            Przestrzegał go Mateusz, ale na darmo, próżno i Kłąb z czystego
2508     2, 24|                 spadzistego, nie bacząc na nic ni na nikogo, a wieś
2509     2, 24|       spadzistego, nie bacząc na nic ni na nikogo, a wieś nie przestała
2510     2, 24|                 wieś nie przestała mieć na niego pilnego baczenia,
2511     2, 24|                pierwsi głośno powstając na niego, juści, nie stojał
2512     2, 24|              buchnęło.~A do tego, jakby na złość wszystkim, z Jagną
2513     2, 24|              jeśli nie wyjdzie do niego na każde zawołanie, to on w
2514     2, 24|                wszedł w obejście gotowy na wszystko, zdecydowany iść
2515     2, 24|             choćby do chałupy - już był na ganku i nawet za klamkę
2516     2, 24|           kościołem.~Umyślił przeto iść na nieszpory, pewny, że ją
2517     2, 24|              ręku i raz w raz spoglądał na niego surowo.~Organy huczały
2518     2, 24|             jest, przejęły go te śpiewy na wskroś i osnuły pieszczoną,
2519     2, 24|                 przecknął z nagła:~Wisi na krzyżu Pan, Stwórca nieba,~
2520     2, 24|             rękami, a patrząc co trochę na Antka, któren wprost niego
2521     2, 24|               ręce, i słowa jego padały na głowy kiej kamienie i jako
2522     2, 24|                ten grad piorunowy padły na Antka, boć rozumieli, kogo
2523     2, 24|             stał wyprostowany, pobladły na płótno i ledwie dychający,
2524     2, 24|        dychający, gdyż te słowa leciały na niego z hukiem, jakby cały
2525     2, 24|              pokrzywę i precz wyrzucili na zatracenie!~Antek odwrócił
2526     2, 24|            krzyk rozpaczliwy zerwał się na kościele, ale nie słyszał,
2527     2, 24|                głosu strasznego.~Wypadł na drogę i ani wiedząc gdzie,
2528     2, 24|             twarz, ale Antek nie zważał na nic, biegł jak błędny, a
2529     2, 24|         zaszarpał mu duszą i ozrywał ją na kawały.~Pod jakimś drzewem
2530     2, 24|                reszta odsunęła się żywo na wsze strony i spiesznie
2531     2, 24|               stawu i spoglądał z uwagą na pręgi świateł, co chlustały
2532     2, 24|         chlustały gdzieniegdzie z okien na śnieg przemiękły i lśniły
2533     2, 24|                 ciężkość zwaliła mu się na serce, poczuł się tak samotnym,
2534     2, 24|             Płoszków.~Byli wszyscy, ale na jego wejście porwali się
2535     2, 24|                prosto z miejsca wywarła na niego pysk, sklęła i jak
2536     2, 24|                 gdzieniegdzie i patrzył na wieś, zatopioną w mrokach,
2537     2, 24|                głęboką trwogą spozierał na rozbłysłe okna, bo mu się
2538     2, 24|             nieprzerwanym łańcuchem idą na niego, ściskają i wiążą
2539     2, 24|                słowa i cały naród idzie na niego.~- Sprawiedliwie!
2540     2, 24|      oprzytomniał zupełnie i porwał się na nogi.~- Sprawiedliwie mówił...
2541     2, 25|                             Rozdział 13~Na zwiesnę się miało; ciągiem
2542     2, 25|               takie wycinki a flagi, iż na świat wyjrzeć było nie sposób;
2543     2, 25|              wyjrzało słońce, to ledwie na to Zdrowaś, że nim dusza
2544     2, 25|                 nieraz widziało, jakoby na wieki pogasły wszelkie światłości;
2545     2, 25|                 mało kiedy dojrzał kogo na drogach, deszcz jeno trzepał,
2546     2, 25|            odsadzone od gęsi siedzących na jajach, rozkrzykiwały po
2547     2, 25|            żadnej nie miał, paru robiło na tartaku, paru zwoziło z
2548     2, 25|             sprzęt gospodarski sposobił na zwiesnę, do roli przydatny,
2549     2, 25|              wycinków, że już miejscami na niższych polach widziały
2550     2, 25|          młynarza brać ten jaki korczyk na krwawy odrobek, bo zdzierus
2551     2, 25|          karczmy szli skamląc, bych ino na bórg dał tę szczyptę soli,
2552     2, 25|                jeno szukał okazji, bych na drugich wywrzeć z nawiązką
2553     2, 25|            wywrzeć z nawiązką to, co go na wnątrzu jadło - toć i bez
2554     2, 25|          kłyźnień a przemówień.~A kieby na tę przykładkę diabelską
2555     2, 25|               zwaliły się choroby różne na wieś, jak to zresztą zwyczajnie
2556     2, 25|                ospica kiej ten jastrząb na gąsięta i dusiła dzieciątka,
2557     2, 25|      sprowadzone dochtory i powieźli je na cmentarz, potem zaś febry
2558     2, 25|             insze choróbska zwaliły się na starszych, iż co drugi dom
2559     2, 25|                drugi dom ktosik kwękał, na księżą oborę patrzył i zmiłowania
2560     2, 25|             bych można wyjść z pługiem; na role, to i biedy a frasunki
2561     2, 25|              wymiarkowując, zali to nie na dłuższą odmianę idzie, staruchy
2562     2, 25|             kiej te źrebaki wypuszczone na pierwszą trawę.~I co w taki
2563     2, 25|         topionego złota uczynione, lody na stawie przemyte deszczami
2564     2, 25|                pajęczynami, że oko szło na wskróś i leciało hen, na
2565     2, 25|                na wskróś i leciało hen, na pola nieobjęte, na czarne
2566     2, 25|                 hen, na pola nieobjęte, na czarne linie wsi, na otoki
2567     2, 25|         nieobjęte, na czarne linie wsi, na otoki borów, we świat ten
2568     2, 25|            powietrzu ciepłym.~Wywierano na rozcież chałupy, odbijali
2569     2, 25|             powietrza, kobiety wyłaziły na przyzby z kądzielami, nawet
2570     2, 25|        dzieciątka wynoszono w kołyskach na słońce, a z otwartych obór
2571     2, 25|             rżały rwiąc się z uździenic na świat, gęsi zaś uciekały
2572     2, 25|                 oczy spozierał radośnie na wieś taplającą się w słońcu,
2573     2, 25|               przez sady, że głosy szły na całą wieś, powiedali sobie,
2574     2, 25|        skowronka, że i pliszki widzieli na topolowej drodze; to znowu
2575     2, 25|                 to znowu któryś dojrzał na niebie, wysoko pod chmurami,
2576     2, 25|                że wnet pół wsi wybiegło na drogę patrzeć, a inszy potem
2577     2, 25|                 jako i boćki już spadły na łęgach za młynem. Nie dawano
2578     2, 25|               jako wnet z pługami ruszą na pola, więc z trwogą tym
2579     2, 25|           trwogą tym większą spoglądano na chmurzące się z nagła niebo,
2580     2, 25|                 jako te kamienie padały na dno pamięci, boć każden
2581     2, 25|             spętani poglądając żałośnie na świat zatkany chmurzyskami
2582     2, 25|              mokro, zimno i tak mroczno na świecie, że płakać się ano
2583     2, 25|         deszczem w poczerniałe chałupy.~Na drogach było pusto i cicho
2584     2, 25|               tym ziarnem ważnym ciepał na drzewiny roztrzęsione i
2585     2, 25|                z krzykiem wychlustywały na wybrzeża.~W taki to dzień,
2586     2, 25|                  W taki to dzień, jakoś na samym odwieczerzu, gruchnęła
2587     2, 25|                 tę nowinę, i nie bacząc na pluchę pchnął konno swoich
2588     2, 25|               swoich chłopaków .do lasu na zwiady.~Długo ich widać
2589     2, 25|           ktosik nie wypatrywał pod las na dróżki, którędy pojechali,
2590     2, 25|                oni nie wrócili jeszcze, na wieś zaś całą padła cichość
2591     2, 25|               drzwiami trzaskał i szedł na drogę wyglądać, czy nie
2592     2, 25|           przytwierdzała zaklinając się na wszystkie świętości, jako
2593     2, 25|               wszystkie świętości, jako na własne oczy sprawdziła,
2594     2, 25|             boru wycięli, powołując się na Jagustynkę, z którą się
2595     2, 25|               przykładką.~Nie ozwał się na to, a jeno do Jagny rzekł:~-
2596     2, 25|                 Jagna cosik zamamrotała na sprzeciw, ale tak na nią
2597     2, 25|        zamamrotała na sprzeciw, ale tak na nią srogo gębę wywarł, że
2598     2, 25|             dnia pogodzenia się z żoną, na co tak rychło się zgodził,
2599     2, 25|              ale teraz to już się zgoła na kamień przemienił. Jagnę
2600     2, 25|                 chłopów wojują. Całkiem na to nie zważał, jakby mu
2601     2, 25|                  powiadali sobie we wsi na ucho, że u rejenta jakieś
2602     2, 25|               po dawnemu prosto i hardo na świat poglądał, jeno się
2603     2, 25|           prosto nie do wytrzymania, bo na czym swoją rękę położył,
2604     2, 25|                ręce i nie popuszczał ni na pacierz, komory pilnie strzegł,
2605     2, 25|             wlazł jakiś zły i ciskał ją na sprzeciw.~Ulegać bowiem
2606     2, 25|                 chleb, mężowa wola, ale na słowo przykre miała swoich
2607     2, 25|          przykre miała swoich dziesięć, na krzyk zaś każden podnosiła
2608     2, 25|             takie piekło wyprawiała, że na całą wieś się roznosiło.
2609     2, 25|                 robiła staremu wszystko na złość, nie ustępowała bez
2610     2, 25|              przez moc odeśle ją mężowi na postronku... To i cóż miała
2611     2, 25|                jak przódzi, nie biegała na każde zawołanie z bijącym
2612     2, 25|                 i nudno, a i bez to, że na złość staremu, a i bez to,
2613     2, 25|                 wielkie miłowanie - ale na dnie głębokim serca krzewił
2614     2, 25|          dobrością i był ponad wszystko na świecie najmilejszy, a tak
2615     2, 25|                straszy!~ ~Ani jej nawet na myśl przyszło, że i ona
2616     2, 25|                  bych staremu co nowego na złość zrobić, a czasem,
2617     2, 25|               spuszczała wody od kopców na podwórze, robiła od niechcenia,
2618     2, 25|                domu, naciągnęła zapaskę na głowę i ostrożnie przebrała
2619     2, 25|                 Antek był.~- Dyć czekam na cię z godzinę - szepnął
2620     2, 25|             przykrzy...~- Jakże, bo ino na mnie cięgiem huru-buru kiej
2621     2, 25|             mnie cięgiem huru-buru kiej na tego Łyska...~- Baczysz
2622     2, 25|                Juści, przódzi to choćby na całą noc się nie bojałaś,
2623     2, 25|             serca biły im kołatliwie, a na wargach plątały się słowa
2624     2, 25|               bo ten głos padł mu lodem na serce, aż się zatrząsł cały
2625     2, 25|                  juści! Przejrzałem cię na wylot, znam ja cię dobrze
2626     2, 25|               nie miarkujesz, że jeślim na takie psy zeszedł, to i
2627     2, 25|           wszyćko, przeniosłem, nawet i na to nie pomstowałem, że ci
2628     2, 25|              bojasz się mnie i patrzysz na mnie jak wszystkie, kiej
2629     2, 25|                mnie jak wszystkie, kiej na tego mordownika i najgorszego!
2630     2, 25|                tobą ganiały kiej te psy na zwiesnę, ty!... - krzyczał
2631     2, 25|                 jakimi jeno żył, zwalał na jej głowę, ją winił o wszystko,
2632     2, 25|                 chwili, pchnął ją tylko na ścianę i spiesznie poszedł.~-
2633     2, 25|             siebie kiej pijawkę, rzucił na ziemię i bez jednego słowa
2634     2, 25|             krzyczeć ze wszystkich sił, na cały ten świat - jako niewinowata,
2635     2, 25|                  wołała w całą tę noc - na próżno.~Głęboka, ciężka
2636     2, 25|            zmartwychwstałe, zwaliły się na nią ciężkim, twardym brzemieniem
2637     2, 25|          nieutulonych smutków, że już i na nic nie bacząc, ryczała
2638     2, 25|                 głos idąc do chałupy...~Na ganku zetknęła się z Kłębiakiem,
2639     2, 25|             uderzył, chodzili lękliwie, na palcach, gadali szeptem
2640     2, 25|               przelewki, a sprawa taka, na którą babie piski nie poredzą,
2641     2, 25|               zaś, w opłotkach, a nawet na drodze zbierało się coraz
2642     2, 25|            półkolu pochylone do komina, na którym się palił ogień,
2643     2, 25|            rosła w czekających z minuty na minutę, aż w końcu Kobus,
2644     2, 25|              szemrać i głośno powstawać na radzących, że nic nie uradzą
2645     2, 25|               dworem pogodzić, a resztę na zgubę podać!...~Kobus się
2646     2, 25|               namawiał, by nie zważając na radzących, o sobie pomyśleć,
2647     2, 25|                 sprzedadzą...~Jawił się na to Mateusz i zaczął nawoływać
2648     2, 25|             otworzyć i z trwogą patrzył na walącą się ciżbę, wchodzili
2649     2, 25|               każden wagował wystąpić i na drugich oglądał, aż dopiero
2650     2, 25|               dopiero Antek się wyrwał, na środek skoczył i ostro,
2651     2, 25|                miejsca zaczął pomstować na dwór...~Ale choć wszystkim
2652     2, 25|            grzeszne sprawki, nie zważał na to, a że go wnet poniesła
2653     2, 25|                to z całej mocy krzyczał na końcu:~- Nie dajta się,
2654     2, 25|              karczma zatrzęsła od mocy.~Na to i czekali przodownicy,
2655     2, 25|           przywarte, których nie ma kto na świat wypuścić i poszczuć
2656     2, 25|               świat wypuścić i poszczuć na nieprzyjacioły... To się
2657     2, 25|                i krzywdą swoją ostargał na wnątrzu, a na jedno zgodzić
2658     2, 25|            swoją ostargał na wnątrzu, a na jedno zgodzić się nie mógł,
2659     2, 25|         przytakiwali.~- A ty, narodzie, na piaskach siedź, łajnem się
2660     2, 25|          dojedzone kolacje, że krzykali na Żyda o chleb i śledzie.~
2661     2, 25|           Antkiem, któren już cały czas na boku się trzymał i cosik
2662     2, 25|            wspólnie z nimi uradzili coś na jutro i cicho rozeszli się
2663     2, 25|                 w izbach, cichość padła na wieś, że jeno kiejś niekiej
2664     2, 25|               pociemniało i zrobiło się na świecie posępnie, straszno
2665     2, 25|                 podnosił, Antek pobiegł na dzwonnicę i zaczął bić w
2666     2, 25|                zaczął bić w dzwon kieby na pożar...~Próżno mu bronił
2667     2, 25|              tak ponuro, aż strach padł na serca, że ludzie strwożeni,
2668     2, 25|            strwożeni, wylękli wybiegali na pół ubrani pytać, co się
2669     2, 25|            kijami w płoty i krzycząc:~- Na las! Na las! Wychodź, kto
2670     2, 25|             płoty i krzycząc:~- Na las! Na las! Wychodź, kto żyw! Pod
2671     2, 25|          Wychodź, kto żyw! Pod karczmę! Na las!...~To i na łeb i szyję
2672     2, 25|                karczmę! Na las!...~To i na łeb i szyję przyodziewali
2673     2, 25|               pożar wybuchnął we wsi.~- Na las! Kto ino ma z czym,
2674     2, 25|            kłonice, siekiery, a brać!~- Na las! - krzykiem tym trzęsło
2675     2, 25|              naokół i czekał cierpliwie na starszyznę, która poszła
2676     2, 25|              samo, ale nikto nie zważał na nich ni słuchał - wiedziano
2677     2, 25|               rozpłakał, nie przestając na wszystkie świętości zaklinać,
2678     2, 25|                 przejście, a on wstąpił na belki leżące pod karczmą,
2679     2, 25|                  Macieju! Prowadźcie!~- Na las! Na las! - darły się
2680     2, 25|          Macieju! Prowadźcie!~- Na las! Na las! - darły się drugie.~
2681     2, 25|                 nie dawał, dwór cięgiem na nas nastaje i do zaguby
2682     2, 25|            zrobi! Jeździlim ze skargą - na darmo. Ale miarka się przebrała,
2683     2, 25|             tnie nasz bór! Pozwolim to, na to, co?~- Nie, nie! nie
2684     2, 25|           sieroty, poczniemy, kiej nikt na ;wiecie o nas nie stoi,
2685     2, 25|             zbierać się duchem, za mną! Na las! - ryknął mocno.~- Na
2686     2, 25|               Na las! - ryknął mocno.~- Na las! - odwrzasnęli wraz
2687     2, 25|               już narychtowani ciągnęli na topolową, gdzie czekał Boryna
2688     2, 25|                reszta, wieś prawie cała na piechty się wybrała i zwarła
2689     2, 25|               zamigotała kosa, że jakby na rolę ciągnął naród, jeno
2690     2, 25|               omroczeni, surowi, gotowi na wszystko, a gdy już nastał
2691     2, 25|                 się do chałupy, skoczył na konia i popędził bocznymi
2692     2, 25|                kożuch i pognał do borów na przełaj przez pola... nie
2693     2, 25|                żwawo za Boryną, jadącym na przedzie.~Tuż za nim ciągnęły
2694     2, 25|               trzech chałup, ze Stachem na przedzie, naród był nieurodny,
2695     2, 25|              wyrosła, bujna, swarliwa i na bitki wszelkie łakoma, którą
2696     2, 25|                 sypał się gdzieniegdzie na śniegi blade.~Jeno na Wilczych
2697     2, 25|     gdzieniegdzie na śniegi blade.~Jeno na Wilczych Dołach grzmiały
2698     2, 25|                 stado dzięciołów spadło na bór, przypięło się do drzew
2699     2, 25|           dygotała trwożnie - a wszędy, na płachtach śniegów podeptanych,
2700     2, 25|               śniegów podeptanych, niby na tych całunach ostatnich,
2701     2, 25|              śmierć i patrzą zdrętwiali na nieubłaganą kośbę.~Bo rębacze
2702     2, 25|               świst pił nie ustawał ani na chwilę, a co trochę drzewo
2703     2, 25|               jękiem śmiertelnym padało na ziemię - a za nim drugie,
2704     2, 25|                 nie skruszyły, a topory na śmierć powiedły, a inszych
2705     2, 25|          wysuwał się z gęstwiny, stawał na skraju i długo wodził szklistymi
2706     2, 25|                 wyszło i Zdrowaś, kiedy na dróżce biegnącej od wsi
2707     2, 25|               sanie, które wnet wypadły na porębę, stojał w nich Boryna,
2708     2, 25|           wrzaskiem, a wszystkie runęli na przerażonych rębaczów.~-
2709     2, 25|               struchlałych i ryknął, że na cały las się rozległo:~-
2710     2, 25|             krzykał groźnie, następował na nich i wypierał w bór.~Insi
2711     2, 25|               sążnie, a baby, z Kozłową na przedzie, dojrzawszy budy
2712     2, 25|           dojrzawszy budy zbite z desek na kraju poręby pognały tam
2713     2, 25|             wypadłych z lasu jechało im na karkach...~Dwór uprzedzony
2714     2, 25|           uprzedzony przybywał rębaczom na pomoc.~Na czele parobków
2715     2, 25|            przybywał rębaczom na pomoc.~Na czele parobków jechał rządca,
2716     2, 25|          parobków jechał rządca, wpadli na porębę ostro i zaraz z miejsca
2717     2, 25|             rozlatywał zestrachany, ale na ten głos powstrzymywali
2718     2, 25|              się w miejscu i nie bacząc na baty, prażące niejednych
2719     2, 25|                 kół pierwszy rzucił się na dworskich; a prał, gdzie
2720     2, 25|                krzykiem ogromnym runęli na dworskich prażąc, czym kto
2721     2, 25|             zadudniało, jakby kto groch na podłodze kijem wyłuskiwał.~
2722     2, 25|            kilkadziesiąt bijaków spadło na niego, a kilkadziesiąt rąk
2723     2, 25|                 koni, nie ustępując ani na krok, ile że przybywała
2724     2, 25|              pomoc, bo rębacze przeszli na ich stronę i tęgo wspierali;
2725     2, 25|              był jak byk, mocarz głośny na okolicę, a przy tym zadzierzysty
2726     2, 25|         pierwszy się rzucał w pojedynkę na całe kupy, rozbijał łby
2727     2, 25|               okręcił nad sobą i rzucił na ziem kiej ten snopek wymłócony,
2728     2, 25|            gdziesik w ramię, ale dostał na odlew pięścią między oczy,
2729     2, 25|              tym słowem "Jezus!" rymnął na ziemię.~W końcu już i Mateusz
2730     2, 25|               rozsrożony jeszcze barzej na nich niźli na dworskich,
2731     2, 25|            jeszcze barzej na nich niźli na dworskich, że rozgorzał
2732     2, 25|                rozgorzał kiej ta żagiew na wietrze, to próśb nie słuchał
2733     2, 25|                  to próśb nie słuchał i na nic nie baczył, jeno prał
2734     2, 25|              cepy, widły, a. zwarli się na moc, chłop z chłopem, pięść
2735     2, 25|                  chłop z chłopem, pięść na pięść, siła na siłę, gnietli
2736     2, 25|           chłopem, pięść na pięść, siła na siłę, gnietli się tak ano,
2737     2, 25|          powściekani, że aż strach było na nich patrzeć, tak byli okrwawieni,
2738     2, 25|                 a mimo to rzucający się na całe kupy.~Tak się ano przepierali
2739     2, 25|               dojrzawszy Borynę skoczył na niego, chycili się wpół,
2740     2, 25|                już byli wywiedli w bór.~Na to właśnie nadleciał Antek,
2741     2, 25|                 wielce, więc przystanął na skraju boru, by złapać nieco
2742     2, 25|             jastrzębimi ślepiami, nikto na nich nie baczył, wszystkie
2743     2, 25|              się krzepko, padli właśnie na ziemię, tarzając się kiej
2744     2, 25|                coraz częściej stary był na spodzie, czapa mu zleciała,
2745     2, 25|                 kurek, porwali się obaj na nogi, Antek też się podniósł
2746     2, 25|                do góry i padł kiej kloc na ziemię...~Antek oprzytomniał,
2747     2, 25|                twarz, głowę miał prawie na pół rozłupaną, żyw był jeszcze,
2748     2, 25|             strasznym głosem, porwał go na ręce, przytulił do piersi
2749     2, 25|                 posłyszało i przybiegło na ratunek; złożyli pobitego
2750     2, 25|               ratunek; złożyli pobitego na gałęziach i jęli śniegiem
2751     2, 25|          poredzili. Antek zaś przysiadł na ziemi, targał się za włosy
2752     2, 25|             osmalił, a Antek zwalił się na niego jak piorun.~Próżno
2753     2, 25|                 i odrywać, boby zabijał na śmierć...~Bitka się skończyła
2754     2, 25|             ciężej rannych i przenosiły na sanie, a było ich niemało,
2755     2, 25|             Mateusz żywą krew oddawał i na krzyż narzekał, a insi też
2756     2, 25|                ale że górę wzięli, to i na ból nie bacząc pokrzykali
2757     2, 25|             ojca, podtrzymywał mu głowę na wybojach i raz wraz bełkotał
2758     2, 25|             rozlewać, ktoś znów krzykał na cały bór, aż się rozlegało,
2759     2, 25|                że niejeden zataczał się na drzewa i potykał o lada
2760     2, 25|             niechby się kto sprzeciwił, na proch by starli, na cały
2761     2, 25|         sprzeciwił, na proch by starli, na cały świat by się porwali.~
2762     2, 25|                  szumiał sennie i sypał na nich rosisty opad osędzielizny,
2763     3, 26|            nizinne. Kokoty zaczęły piać na wyprzódki gdziesik po wsiach
2764     3, 26|             kiej oczy śpiączką morzone.~Na wschodzie zaś, jako zarzewie
2765     3, 26|              kajś niekaj wydzierały się na jaśnię czuby drzew, oprzędzone
2766     3, 26|        oprzędzone mgłami, a gdzie znów, na wyżach, jakieś pola szare,
2767     3, 26|                się w martwe siności, że na niebie poczynały gorzeć
2768     3, 26|              dźwigała się coraz widniej na światłość, zaś wsie, potopione
2769     3, 26|              zórz rozgorzałych i padnie na świat, któren dolegiwał
2770     3, 26|             kiedy dobrodziej ma wznieść na Podniesienie Hostię Przenajświętszą -
2771     3, 26|                wschodów rozdzwaniał się na świat cały.~Wraz i drugie
2772     3, 26|               czajki zakwiliły jękliwie na moczarach.~Boćki też wzięły
2773     3, 26|            światem.~W ten czas właśnie, na wzgórzu piaszczystym pod
2774     3, 26|                 Powracała ona z żebrów, na któren to chleb Jezusowy
2775     3, 26|         dziadowskim w ręku, z tobołkami na plecach, obwieszona różańcami.~
2776     3, 26|           Słońce się już było podniesło na parę chłopów, że dojrzał
2777     3, 26|              płaty śniegów, żółte bazie na poniektórych drzewach trzęsły
2778     3, 26|             ziemic, tęsknie czekających na pługi i ziarno, i to wrzenie
2779     3, 26|               ciemnic, poczynając wiarę na lepszą dolę, na obfitsze
2780     3, 26|        poczynając wiarę na lepszą dolę, na obfitsze zbiory i na tę
2781     3, 26|              dolę, na obfitsze zbiory i na tę wytęsknionej szczęśliwości
2782     3, 26|                 sygnaturka zaświegotała na lipieckim kościele kiej
2783     3, 26|              kiej ten ptaszek zwołujący na modlitwę, ocknęła stara
2784     3, 26|           ocknęła stara z nagła padając na kolana.~...iżeś swoją świętą
2785     3, 26|              jawiły się przed nią jakby na dłoni, leżały nieco w dole
2786     3, 26|            dochodził coraz żywiej, stał na kraju wsi przy drodze, którą
2787     3, 26|               szła, a naprzeciw prawie, na drugim końcu kościół wznosił
2788     3, 26|                 oknami i złotym krzyżem na bani, a wpodle niego czerwieniły
2789     3, 26|                 wzgórza i poćwiartowane na działki. Pola wiły się i
2790     3, 26|         porozdzielane krętymi miedzami, na których gęsto rozrastały
2791     3, 26|           chwili rodów i poczynań.~Jeno na polach mało gdzie dojrzał
2792     3, 26|               co, dzień taki wybrany, a na rolę mało kto ciągnie...
2793     3, 26|                 zagonów, zlazła z drogi na ścieżkę ciągnącą się za
2794     3, 26|                Juści, że tak pusto było na polach, aże dziw brał! Przecie
2795     3, 26|                błotna, ale nie zwracała na to uwagi wpatrując się z
2796     3, 26|               to nie gospodarz pierwszy na Lipce?... ale cosik przyżółta,
2797     3, 26|                 dobrodziejowi przygrywa na organach...~Rozmyślała wpatrując
2798     3, 26|          lubością, ale już ich nie było na drodze: ciołek wyrwał się
2799     3, 26|               wyrwał się z rąk, skoczył na pole i podniósłszy ogon
2800     3, 26|            podniósłszy ogon rwał ku wsi na przełaj, a Żyd z rozwianym
2801     3, 26|        przyglądając się gonitwie.~- A i na Kłębowych morgach ni żywej
2802     3, 26|                  ale nie było już czasu na pomyślunki: wieś była już
2803     3, 26|            sobie tyla, że musi starczyć na pochowek.~Przeciech od dawnych
2804     3, 26|                 wsi swojej, w chałupie, na łóżku zasłanym pierzynami,
2805     3, 26|          wszystkie. Całe życie zbierała na chwilę oną świętą i ostatnią.~
2806     3, 26|         ostatnią.~Miała ci już u Kłębów na górze skrzynię, a w niej
2807     3, 26|             albo i łóżko? Kątem zawżdy, na barłogu jakim, to w obórce,
2808     3, 26|                 i władne, nie wyrzekała na dolę, bo wiedząca była dobrze,
2809     3, 26|                  że wszystko urządzenie na świecie z woli Bożej pochodzi,
2810     3, 26|                 czas ostatni przychodzi na nią, to wzięła sobie przypominać,
2811     3, 26|                te kilkadziesiąt złotych na pochowek... a może i starczy
2812     3, 26|            pochowek... a może i starczy na mszę świętą przy trumnie,
2813     3, 26|                by ją ksiądz eksportował na cmentarz.~Gdzieby zaś to
2814     3, 26|              tym i wszystkich pieniędzy na to jedno by nie starczyło!~
2815     3, 26|       Westchnęła żałośnie podnosząc się na nogi.~Dziwnie jednak zasłabła,
2816     3, 26|                nadziei.~Ale wraz spadła na nią troska: kto to ją przyjmie
2817     3, 26|               to ją przyjmie do chałupy na ten czas skonania?~- Poszukam
2818     3, 26|            Rozmyślała bez żalu wchodząc na drogę biegnącą po grobli
2819     3, 26|                 chronić staw od wylewów na niskie łąki a kapuśniska.~
2820     3, 26|           rozmodrzonej od nieba wodzie, na brzegach, obrosłych przychylonymi
2821     3, 26|           trzepały się z krzykiem gęsi, na drogach zaś, jeszcze nieco
2822     3, 26|                 z hukiem przewalała się na młyńskie koła; drogi stąd
2823     3, 26|      wszystkiego przemogła i wzięła się na lewo, dłuższą nieco drogą.~
2824     3, 26|             sienie i okna. Psy, ujadały na nią niekiedy, ale obwąchawszy
2825     3, 26|                swojaczkę, wracały legać na przyzby w słońce.~A ona
2826     3, 26|                od drzew nagich padający na ziemię, że jakby jej nikto
2827     3, 26|            Słońce się już ano podniesło na pół drogi do południa i
2828     3, 26|          poskrzypiwały pługi, ciągnięte na rolę.~- Na jarmarek musiały
2829     3, 26|             pługi, ciągnięte na rolę.~- Na jarmarek musiały pojechać
2830     3, 26|             chałupa, szczytem do drogi, na starą modę.~Za nim też Płoszków
2831     3, 26|                Za nim też Płoszków dom, na dwie strony zamieszkany.~
2832     3, 26|                i pofarbowały ramy okien na niebiesko.~A tam znów, w
2833     3, 26|                 kieby u jakiego Olendra na koloniach a lepiej nie było.~
2834     3, 26|              wszystkie jako ten pacierz na pamięć wiedziała. Ale wszędy
2835     3, 26|                 pusto.~- A chłopa to ni na lekarstwo nigdzie. Nic,
2836     3, 26|            lekarstwo nigdzie. Nic, jeno na sądy poszły albo na zebranie
2837     3, 26|                jeno na sądy poszły albo na zebranie je zwołały.~Tłumaczyła
2838     3, 26|          wchodząc do kościoła otwartego na rozcież.~Po mszy już było,
2839     3, 26|               ciężkie wzdychy rwały się na kościół albo to jakie słowo
2840     3, 26|             lampki płonącej, uwieszonej na sznurze przed wielkim ołtarzem,
2841     3, 26|         chłodach murów i uciekały chyżo na świat jasny.~Zmówiła jeno
2842     3, 26|                ten letki chleb Jezusowy na zdrowie nie poszedł, bo
2843     3, 26|          zdrowie nie poszedł, bo coś mi na księżą oborę patrzycie... -
2844     3, 26|            plebanii, bezmyślnie patrząc na księży dom. Na ganku stojał
2845     3, 26|       bezmyślnie patrząc na księży dom. Na ganku stojał bociek na jednej
2846     3, 26|                  Na ganku stojał bociek na jednej nodze i jakby naglądał
2847     3, 26|      przeróżnych.~Dopiero wzmógłszy się na siłach chyłkiem ruszyła
2848     3, 26|             cebratek, sień wywarta była na przestrzał, że dojrzała
2849     3, 26|                 ledwie wykrztusiła.~- A na wieki! Kto tam? - ozwał
2850     3, 26|             prędko Kłębowa ukazując się na progu z pełną zapaską piszczących
2851     3, 26|                ludzie, jakoście jeszcze na Gody pomarli, nie wiada
2852     3, 26|               zbierał się do kancelarii na przewiady. Siadajcież...
2853     3, 26|          Wybrała je starannie z zapaski na ziemię, iż zaroiły się kiej
2854     3, 26|               dziobami~Kłębowa wyniesła na deseczce posiekanego jajka
2855     3, 26|               będą - zauważyła siadając na przyzbie.~- Juści, a z wielkiego
2856     3, 26|             chudzina jeno się potoczyła na ścianę i z jękiem padła.~-
2857     3, 26|             jest, tak!~Wyprostowała się na te wspominki, a po wynędzniałej
2858     3, 26|               świnie! - krzyknęła naraz na gęsi: - Pilusie, pilu, pilu,
2859     3, 26|                 całym stadem, z matkami na czele, ruszyły w opłotki.~-
2860     3, 26|            przyniesła osolonego wrzątku na miseczce, w któren stara
2861     3, 26|           skargą? A do tego zawziął się na cały naród, że ni jednego
2862     3, 26|              karać nie pokarzą, jeśliby na to przyszło, ale nikto o
2863     3, 26|        wszystkich ano z boru wygnali... Na swoim postawili, a po sprawiedliwości,
2864     3, 26|              ojca.~- Jezus! zakatrupił, na śmierć?!~- Na śmierć, a
2865     3, 26|               zakatrupił, na śmierć?!~- Na śmierć, a stary do dzisiaj
2866     3, 26|            gorzałkę do chałup nieśli.~A na trzeci dzień jakoś, w niedzielę,
2867     3, 26|               trudno było nosa wyścibić na dwór. Zbieraliśmy się właśnie
2868     3, 26|              Gulbasowe chłopaki poczęły na wsi krzyczeć: "Strażniki
2869     3, 26|                 cały sąd, rozłożyli się na plebanii. No, że już i nie
2870     3, 26|               swojego, a wszystkie kiej na spowiedzi przyświarczały
2871     3, 26|               się prosi o obróbkę, czas na orki, czas na siewy, czas
2872     3, 26|             obróbkę, czas na orki, czas na siewy, czas na wszystkie
2873     3, 26|               orki, czas na siewy, czas na wszystkie roboty, a robić
2874     3, 26|                tam dochtory, gdzie chto na śmierć chory!~Zmilkły wyczerpane
2875     3, 26|              zapatrzyła się wskroś sadu na daleką topolową drogę, wiodącą
2876     3, 26|           nowinki kiej kamienie spadały na nią i przejmowały duszę
2877     3, 26|                  Złe się tutaj osadziło na dobre czy co?~- Juści, że
2878     3, 26|               czy co?~- Juści, że jakby na to przychodziło!~- A może
2879     3, 26|                 przewiny idą, stają się na wszystkich oczach!...~Już
2880     3, 26|                Nieszczęście takie padło na cały naród i Boryna też
2881     3, 26|      strachliwie - jako Jagusia już się na dobre z wójtem sprzęgła...
2882     3, 26|                 dojrzeli ją wlekącą się na wieś do znajomków, powróciła
2883     3, 26|            wieczerzanych miskach.~Łyżka na nią czekała i miejsce, juści
2884     3, 26|                 grdykę łapie, tak cicho na wsi! - zauważyła w końcu
2885     3, 26|               będzie miał kto zmówić ni na mszę dać... - potwierdziła
2886     3, 26|       Pozwolicie, gospodyni, to bym ano na górkę poszła, kości me bolą
2887     3, 26|             Marcycha chorzała w zapusty na krosty... ziąb był taki,
2888     3, 26|                 jutro a zaniesie się ją na górę...~- Pierzynę... wasza
2889     3, 26|       pastwiskach uścibała... byle mieć na tę ostatnią skonania godzinę...~
2890     3, 26|         skarżyła się Jezusowi kochanemu na krzywdę swoją...~Noc musiała
2891     3, 26|                 ano kury piać zaczynały na północek albo i na odmianę.~
2892     3, 26|            zaczynały na północek albo i na odmianę.~
2893     3, 27|                chuścinę, że to ziąb był na świecie galanty.~Zajrzała
2894     3, 27|                  Zajrzała aż za opłotki na drogę czarniawą, rosami
2895     3, 27|      strachliwie pod płotami.~Powróciła na ganek i z trudem przyklęknąwszy,
2896     3, 27|           bełkotaniem.~Kokoty piały już na umor i ptaszyny różne zgwarzały
2897     3, 27|               wieprzka, któren usiłował na przednie kulasy się zwlec,
2898     3, 27|           spaśny był wielce, zwalił się na gruby zad i jeno chrząkającym
2899     3, 27|               Portki tak ciężą, że ci i na kulasy niełacno; jak nic
2900     3, 27|             kulasy niełacno; jak nic ma na cztery palce słoniny. -
2901     3, 27|               porzuciwszy przed progiem na przynętę świńskiego jedzenia
2902     3, 27|                się a ziewał, nie bacząc na syczące nań gąsiory.~- Hale!
2903     3, 27|               jaskółki, siedzące rzędem na kalenicy, zaświegotały pieściwie.~-
2904     3, 27|               jeszcze do stodoły, gdzie na klepisku okryte słomą leżały
2905     3, 27|                przełazu, wyjrzeć w pola na oziminy.~Zaczęła znowu mówić
2906     3, 27|             coraz rzęsiściej, a we wsi, na drogach czynił się ruch,
2907     3, 27|                 spracowane kości.~Hanka na nic nie baczyła, zstępując
2908     3, 27|              ciche, opite radością oczy na pola szerokie, zawarte ścianą
2909     3, 27|             jakiej to rośnie wszystko i na świat się jawi...~Nie za
2910     3, 27|               Jezus przemienił wszystko na lepsze...~Przeciech na gospodarce
2911     3, 27|         wszystko na lepsze...~Przeciech na gospodarce jest znowu, na
2912     3, 27|               na gospodarce jest znowu, na ziemi.~A kto mocen jest
2913     3, 27|         przecierpi, to udźwignie, co ta na nią Panu Jezusowi spuścić
2914     3, 27|                 i że te ziemie będą ich na wieki.~Trzy niedziele całe,
2915     3, 27|                 stało, kiej chłopy szły na las...~Nie poszła z inszymi,
2916     3, 27|               poszedł; rozumiała, iż tu na złość staremu zrobił, a
2917     3, 27|              dusza ze strachu zakrzepła na ten lity kamień.~Szczęściem,
2918     3, 27|           docucili, wywalili się z boru na drogę i powiedali, jak było,
2919     3, 27|                 stary Bylica, odciągnął na bok i cicho powiedział:~-
2920     3, 27|                zabrała dzieci i co było na podorędziu ze szmat, resztę
2921     3, 27|                 szmat, resztę zaś zdała na Weronczyną opiekę i przeniosła
2922     3, 27|               przeniosła się chybcikiem na dawne miejsce, po drugiej
2923     3, 27|          cichuśko się wniesła i osiadła na amen.~A stróżowała pilnie:
2924     3, 27|                 Gdzie zaś to był i czas na długie lamenty i wyrzekania,
2925     3, 27|            tylachne gospodarstwo wzięła na swoją głowę!~Przeciech sama
2926     3, 27|              sama ostała kiej ten kierz na rozdrożnym wywieisku, jeno
2927     3, 27|                byli kowalowie, zawzięci na nią, że niech Bóg broni;
2928     3, 27|                któren był swoje zamysły na Jagnę powziął i bez to sielnie
2929     3, 27|            nawet dobrodziej, rychtowany na sprzeciw przez Dominikową.~
2930     3, 27|          urastając we wszystkich oczach na niemały podziw i uważanie.~-
2931     3, 27|             śpiesznie, a bijąc w piersi na dokończenie pacierza.~Zeźliła
2932     3, 27|             przy tym i Józce, że słońce na chłopa, a ona się wyleguje.~-
2933     3, 27|          wyleguje.~- Jeno z oka spuścić na ten pacierz, a wszystkie
2934     3, 27|              Mamrotała rozpalając ogień na kominie.~Wywiedła dzieci
2935     3, 27|                kominie.~Wywiedła dzieci na ganek i wetknąwszy im po
2936     3, 27|           poszła zajrzeć do Boryny.~Ale na ojcowej stronie było jeszcze
2937     3, 27|                była ostawiła wieczorem: na pasiatoczerwonej pościeli
2938     3, 27|            strzepując pierzynę bardziej na nogi, że to gorąco było
2939     3, 27|               się przetrze i rozbłyśnie na jedno oczymgnienie.~Westchnąwszy
2940     3, 27|              nie przecknęła; leżała ano na bok, twarzą na izbę, pierzynę
2941     3, 27|               leżała ano na bok, twarzą na izbę, pierzynę snadź z gorąca
2942     3, 27|            białej poduszce spływając aż na ziemię kiej ten len najczystszy,
2943     3, 27|            zajrzała w lusterko, wiszące na okiennej ramie; cofnęła
2944     3, 27|            doktora, któren go obejrzał, na papierku cosik przepisał,
2945     3, 27|               Wiadomo jest, że kiej kto na śmierć choruje, to żeby
2946     3, 27|                 mu ta często odmieniali na głowie zmoczone szmaty,
2947     3, 27|                 dziwota, że ciągnęło ją na świat, że chciało się jej
2948     3, 27|               że chciało się jej lecieć na te ugrzane przypołudnia,
2949     3, 27|           przypołudnia, pomiędzy ludzi, na wolność, to zdawała pilnowanie
2950     3, 27|                 więc i to musiała wziąć na swoją głowę i o chorego
2951     3, 27|            kowalowie mało dziesięć razy na dzień zaglądali, to jeno
2952     3, 27|           garści trza mu było wyrywać i na każdym kroku pilnować, że
2953     3, 27|                 północku, lecieć choćby na dziesiątą wieś, jeśli jeno
2954     3, 27|               zarobek; chłop był chciwy na grosz i tak zabiegliwy,
2955     3, 27|                łóżka wylazła i wełniaki na się wdziała, drzwi skrzypnęły
2956     3, 27|            chałupie... Uważajcie pilnie na Hankę, bo jakby chyciła
2957     3, 27|               komory? - łypnął ślepiami na małe, zawarte drzwi.~- A
2958     3, 27|                 zawarte drzwi.~- A wisi na Pasyjce pod oknem.~- Dłutam
2959     3, 27|                 sieni głos Hanki, klucz na miejscu powiesił i za czapkę
2960     3, 27|         niekiedy przyczajone spojrzenia na męża, i tak zawżdy chodziła
2961     3, 27|               izbie, by się nie natknąć na jego oczy, wciąż rozwarte.~
2962     3, 27|           puszyć bogactwem, i rozpierać na swoim, to i za tym by nie
2963     3, 27|            budząc złość i chęć robienia na sprzeciw.~Juści, że ją i
2964     3, 27|                 żadnego parobka, choćby na lekarstwo!~Że już ni miejsca,
2965     3, 27|              były jeno strachem i męką; na ostatku zaś ukrzywdził ją
2966     3, 27|                aż dusza pęczniała żalem na przypominki... ale miała
2967     3, 27|                o każdym zmierzchu czeka na nią i wypatruje... że jest
2968     3, 27|            płotów przyciska, do karczmy na poczęstunek ciągnie i rad
2969     3, 27|                 ci on ją i sponiewierał na ostatku! Jakże - całą noc
2970     3, 27|                 przy starym, nawet spał na jej łóżku, krokiem się prawie
2971     3, 27|                zmiłowanie:~Nie spojrzał na nią, ojca jeno widział a
2972     3, 27|       nasłuchując, co tamta wyszczekuje na odzew.~- A pyskuj, póki
2973     3, 27|            naraz, kiej ta chmura padnie na słońce, iż się wszystek
2974     3, 27|              potem za to obnoszących ją na ozorach?~Odbiegła strojów
2975     3, 27|              włosy, smutnie spozierając na wieś, w słońcu już całą
2976     3, 27|               dymów buchały w górę, zaś na drodze, po drugiej stronie
2977     3, 27|             oczy w górze, wysoko, gdzie na modrym niebie pasły się
2978     3, 27|              jedna za drugą, i gdziesik na samo dno duszy spływały.~
2979     3, 27|                 ponosi, że oto poszłaby na kraj świata, gdzie oczy
2980     3, 27|                 pięknie tej dziedziczki na śniadanie! - wrzasnęła znowu
2981     3, 27|          miejsce w pośrodku przed ławą, na której jedli, Pietrek siedział
2982     3, 27|                 a pobok niego przykucał na ziemi Witek, Józka zaś pojadała
2983     3, 27|             porozumiewawczo spoglądając na Józkę.~- Przyniosłeś to
2984     3, 27|             Juści, same nie wydołamy, a na gwałt trza je przebierać.~-
2985     3, 27|              rozrzucać!~- Pietrek jutro na południe ma skończyć wywózkę,
2986     3, 27|                się ino obraniał!~Rzucił na skrzynię cały pęk wilgotnych
2987     3, 27|                me ino... - Obejrzał się na gospodynię, wybierającą
2988     3, 27|                 było... Wypatrzyłem, że na noc przed gankiem ostaje...
2989     3, 27|            późną nocą, kiej już wszyscy na plebanii spali... i jużem
2990     3, 27|          zabrawszy dzieci siadła z nimi na ganku, by je wyczesać i
2991     3, 27|               do czysta zaprowadziła je na słomę przed doły, by się
2992     3, 27|           parkocących garnków i wróciła na dawne miejsce modląc się
2993     3, 27|            miejsce modląc się półgłosem na koronce, że to na książce
2994     3, 27|             półgłosem na koronce, że to na książce nie umiała.~Dzień
2995     3, 27|           miodem ciekące, otwierały się na światło niby te dzioby pisklęce...~
2996     3, 27|          galanto, że już muchy wyłaziły na ogrzane ściany, a czasem
2997     3, 27|          pokazywała, z brzękiem padając na stokrotki, patrzące spod
2998     3, 27|            modliła się żarliwie, bacząc na dzieci, a i do starego zaglądając
2999     3, 27|                czasu po ździebku z dnia na dzień, jako to zboże kłosne
3000     3, 27|             Hance się jeno wydawało, co na jej głos poruchuje wargami,