Tom, Rozdzial

  1     1, 1 |             to cisza znowu obejmowała ziemię na chwilę, że słychać było
  2     1, 1 |              kolistym wirem padało na ziemię.~Ksiądz szedł coraz wolniej,
  3     1, 1 |           dziabanie motyczek o twardą ziemię, a czasem suchy dźwięk żelaza
  4     1, 2 |          przydeptuje~Noc już ogarnęła ziemię, gwiazdy srebrną rosą pobłyskiwały
  5     1, 3 |         ułapiło za grdykę i rzuciło o ziemię, i tak zbiło, że chłop chorzał
  6     1, 4 |              ciężkie pacanie owoców o ziemię, pozbierał je w połę sutanny
  7     1, 4 |             oczami te pola ojcowe, tę ziemię jak złoto czyste, gdzie
  8     1, 5 |              lata, i padały ciężko na ziemię.~- A co świtanie - wsie
  9     1, 5 |            gdzieś do cna, jakby się w ziemię zapadła; jął więc odszukiwać
 10     1, 6 |           deszczów siekły bezustannie ziemię i przemiękały do głębi,
 11     1, 6 |         Przerażająca cichość ogarnęła ziemię.~Umilkły pola, przycichły
 12     1, 6 |          światła i zatopiła w mrokach ziemię, że wszystko wydało się
 13     1, 6 |              nieśmiertelna, i jako tę ziemię brał wicher każdy, obtulał
 14     1, 6 |             gdzie chciał... i jako tę ziemię o wiośnie budziło ciepłe
 15     1, 7 |              jakby nogami wrośnięty w ziemię. A za wodą stał dom Boryny,
 16     1, 7 |             ręką, resztę chlustały na ziemię, krzywiły się, mówiły "mocna"
 17     1, 7 |         mamrotać trzaskać kłonicami o ziemię: że to zwierz dziki i wściekły,
 18     1, 8 |             mógł, gruchnął siekierę o ziemię i krzyknął:~- Na psa taka
 19     1, 8 |    zapamiętałości grzmotnął butelką o ziemię.~- Sprzedał! Prawo jest
 20     1, 9 |          odpuszcza je na ten dzień na ziemię, żeby swoich nawiedziły...~-
 21     1, 9 |     przyobleczenie wieczne...~Jako tę ziemię rodzącą a strudzoną ogarnia
 22     1, 10|               nią razem zwalił się na ziemię... Porwał się rychło okrwawiony
 23     1, 10|       rozerwać, ale przewalili się na ziemię i tak zwarci całą nienawiścią
 24     1, 10|         wyiskrzona, przymrozek ścinał ziemię, księżyc wisiał wysoko i
 25     1, 11|            już był duży, świt zatopił ziemię w srebrzystej, połyskliwej
 26     1, 11|             cisza obtulała rozzłoconą ziemię. ~Dzień się dopalał jaskrawo
 27     1, 11|             dolą, chyba pod tę świętą ziemię; przyjdzie, za łeb ułapi,
 28     1, 11|               przytrząsał sędzielizną ziemię.~Późno już było, bo pierwsze
 29     1, 11|   rozczapierzał i bęc jak ta kłoda na ziemię, że mu to i nogi podstawiali,
 30     1, 12|             że przywierała czasami do ziemie świętej, by odpocząć z utrudzenia,
 31     1, 12|       pokrywał dachy, drzewa, płoty i ziemię całą jakby podbielonym,
 32     2, 13|         trzepotliwe wiatry; obleciały ziemię ze skowytem jako te psy
 33     2, 13|            wżerał się ostrymi kłami w ziemię, że dzwoniła jak żelazo -
 34     2, 13|             do cna przyokrył kożuchem ziemię i przesłonił świat cały
 35     2, 13|     przestanku.~Taka cichość padła na ziemię, że ani jeden powiew nie
 36     2, 13|              puszysta i cudna pokryła ziemię, a śnieg wciąż padał, tylko
 37     2, 14|    zapowietrzone świntuchy rozlały na ziemię, że kałuża stanęła pod drzwiami.~-...
 38     2, 14|              skrzypiał pod nogami, na ziemię sypał się mrok modrawy,
 39     2, 14|         srebrnym, obtulała zaśnieżoną ziemię, drzewa stały bez ruchu,
 40     2, 16|        wieczór prędko nastawał i brał ziemię w moc swoją, a mróz się
 41     2, 16|       porodziła Syna; aż w judejskiej ziemie, w Betlejem, nie bardzo
 42     2, 18|            żwawo ruszył z chałupy.~Na ziemię, sypał się pierwszy, ledwie
 43     2, 18|             strzykało na wełniak i na ziemię. Gorąc ją objął i kieby
 44     2, 18|              ręce, skopek poleciał na ziemię, straciła przytomność, ale
 45     2, 19|           Socha niby, i gęsior bęc na ziemię! Roześmieli się wszyscy,
 46     2, 21|              las się kolebał i prawie ziemię zamiatał konarami, gałęzie
 47     2, 21|   gospodarstwa, niechby znowu poczuła ziemię pod nogami, to się tak przypnie
 48     2, 22|       pięćdziesiąt roków z okładem, w ziemię też już zapadał, przygarbił
 49     2, 22|            nieprzyjacioły, i pobić, i ziemię ze złego oczyścić; o zamkach
 50     2, 22|              pozwolili jeszcze swojej ziemie, i spiesznie ruszył do wsi...~
 51     2, 22|         rozgrabili... sąsiady zabrały ziemię... susze wypaliły zboża...
 52     2, 23|        znikały całkiem, jakby się pod ziemię zapadły, że ino oczy świeciły
 53     2, 23|            mocą i razem z nią padł na ziemię, ale nim się porwał, stary
 54     2, 24|            srebrną przędzą leciały na ziemię; czyste, niebieskie niebo,
 55     2, 24|             Wniebowzięcia, pocałowała ziemię, rozłożyła ręce i wpatrzona
 56     2, 24|             że gotowa była całować tę ziemię świętą, a ledwo wstąpiła
 57     2, 25|              smrodliwe biją z tającej ziemie, to i najpierwej spadła
 58     2, 25|               kiej pijawkę, rzucił na ziemię i bez jednego słowa poleciał,
 59     2, 25|            gotowi wyciągnąć pazury po ziemię waszą, po chałupy, po dobytek!
 60     2, 25|                 Odebrać lasy, odebrać ziemię! Nie dać swojego!~Długo
 61     2, 25|          jękiem śmiertelnym padało na ziemię - a za nim drugie, trzecie,
 62     2, 25|             słowem "Jezus!" rymnął na ziemię.~W końcu już i Mateusz nie
 63     2, 25|             krzepko, padli właśnie na ziemię, tarzając się kiej dwa psy
 64     2, 25|               kiej dwa psy i tłukąc o ziemię, ale coraz częściej stary
 65     2, 25|              góry i padł kiej kloc na ziemię...~Antek oprzytomniał, rzucił
 66     3, 26|             śpiewaniem, a kędy tknęła ziemię słoneczna szata, tam podnosiły
 67     3, 26|            szczęścia ogarnia sobą oną ziemię, ów świat cały, każdą grudkę
 68     3, 26|           żrąc spragnionymi oczyma tę ziemię kochaną, tę ziemię świętą,
 69     3, 26|          oczyma tę ziemię kochaną, tę ziemię świętą, że szła jak pijana.~
 70     3, 26|               kręgiem leżały lipeckie ziemie, pokrajane w pasy, kieby
 71     3, 26| przypłaszczonych zagonach i wbitych w ziemię, obwalanych mułem źdźbłach
 72     3, 26|              drzew nagich padający na ziemię, że jakby jej nikto i nie
 73     3, 26|             lilije wyrastały z szarej ziemie bladymi kłami, rozsady wschodziły
 74     3, 26|             je starannie z zapaski na ziemię, iż zaroiły się kiej te
 75     3, 27|      grubachne chojary; zaś wszystkie ziemie jakoby drgały w złotych,
 76     3, 27|        Antkowego ustatkowania i że te ziemie będą ich na wieki.~Trzy
 77     3, 27|              dnia głębiej wrastając w ziemię i krzepciej dzierżąc w garściach
 78     3, 27|              poduszce spływając aż na ziemię kiej ten len najczystszy,
 79     3, 27|            rosi obficie, wpiera się w ziemię, nabrzmiewa sokami rodnymi,
 80     3, 27|              wiosna ledwie co trąciła ziemię i tknęła drzew; niebo wisiało
 81     3, 29|            czarną i sielnie znawożoną ziemię; jeno że się ruchała kiej
 82     3, 29|            barzej jeszcze pogięte i w ziemię wbite; dachu nie było całkiem,
 83     3, 29|               wypróchniały sterczący; ziemię dokoła zaścielały potargane
 84     3, 29|        zagonikach pecyny i spulchniał ziemię, gdyż Hanka jeszcze dzisiaj
 85     3, 29|        zmierzch cichuśko sypał się na ziemię zatapiając sady, domy i
 86     3, 30|              kiej łzy posypały się na ziemię.~Hej! wesoły dzień nastał!
 87     3, 30|           gołymi palicami chytały się ziemie, to by i trzech siewów nie
 88     3, 30|            leży... - wskazał dworskie ziemie za młynem, wzgórzem pod
 89     3, 30|       popuścić... Juści, że przyległe ziemie rodne, łąki dwukośne, juści... -
 90     3, 30|               zbraknie ni głodnych na ziemie... juści... - rozmarzył
 91     3, 30|             zielenią, na te nieobjęte ziemie zwiesną oprzędzone, całe
 92     3, 30|           zboże powysypywane zalegało ziemię razem ze szmatami, pościąganymi
 93     3, 30|            skrzaty, ledwie odrosłe od ziemie, a poczynają sobie niby
 94     3, 30|              jakoby ten głos święty z ziemie wychodził albo że to głos
 95     3, 30|           stała, jakby ten żywy mur w ziemię wrosły, a pasący oczy i
 96     3, 31|             za bronami.~Jeno lipeckie ziemie leżały w odrętwiałej cichości,
 97     3, 31|             się wtenczas po wszystkie ziemie kiej ten bór niezmożony
 98     3, 31|            jęły się z wolna wpierać w ziemię i wywalać pierwsze skiby
 99     3, 31|            Niby pszczelny rój obsiadł ziemię pachniącą i roił się pracowicie
100     3, 31|               nad bory się zwieszało, ziemie gasły, a dale jęły modrzeć,
101     3, 32|          strony świata; i drzewiny, i ziemię, i wody, i te głowy chylące
102     3, 32|          chciało przed nimi a całować ziemię, co je na świat wydała.~
103     3, 32|        chociaż naokół leżały rodzajne ziemie, kopiec był prawie nagi,
104     3, 32|              jękliwe kwilenie czajek. Ziemię zaś otulały mroki, że jeno
105     3, 32|            pachniały zboża, wody i te ziemie przewilgocone, a każden
106     3, 33|              kiej śnieg trząsł się na ziemię; kiej łzy na wody stawu
107     3, 33|               do życia zaś gdziesik z ziemie, ze dna wszelkiego stworzenia
108     3, 33|          chytał za łby i przyginał do ziemie, do ciężkiej, znojnej pracy
109     3, 33|            jednego! Szukam! Jakby pod ziemię się zapadł! Dyć kamieniami
110     3, 33|              ruszyły, ledwie okrywały ziemię chudymi łęcinami. Oziminy
111     3, 33|             wysypał, że nawtykawszy w ziemię u stóp figury świeczek i
112     3, 34|             tłukły płowymi grzywami o ziemię i poddawały się w tył, kiej
113     3, 34|              ino było można, że nawet ziemię przed ołtarzem potrząsnęła
114     3, 34|            miesiące przejdą, dziedzic ziemię przeda i plecy wypnie: będzie
115     3, 35|               Wzbraniacie nam kupować ziemię! Dlaczego? Z jakiego prawa?...~
116     3, 35|           gorącymi ślepiami podleskie ziemie.~- Gronty łacno podzielne! -
117     3, 35|      zapewniał Mateusz.~- Wziąłbym tę ziemię z kraju; przy drodze - szepnął
118     3, 35|             Człowiek bych się wparł w ziemię kiej drzewo i niech mu kto
119     3, 36|            pobok i wparłszy drzewce w ziemię jęli raz po razie gładzić
120     3, 36|            się i leciał bezwładnie na ziemię.~- Nie bój się, Hanuś...
121     3, 36|            mig wypity przez spieczoną ziemię, że tyle było z niego pociechy,
122     3, 36|          Księżyc już był w pół nieba, ziemie pławiły się w przymglonych
123     3, 36|            pól, zamglone dale łączyły ziemię z niebem, z łąk pełzały
124     3, 36|           półkolistym rzutem posiewał ziemię na zagonach.~Łapa chodził
125     3, 36|              kiej dusza odlatująca ze ziemie - i znowu się wyłaniał bliżej
126     4, 37|         północku gęsta ćma przywaliła ziemię, pogasły gwiazdy, schmurzyło
127     4, 37|          wyschnięte gardziele strug i ziemie spieczone, piły długo i
128     4, 37|           wilgotne przesłony obtulały ziemię i deszcz padał nieustannie,
129     4, 37|              górnie i radośnie, nawet ziemie, opite wodą i nabrzmiałe
130     4, 37|          śmiało, czemuś to uciekła ze ziemie?...~A Maciej rymnął na kolana,
131     4, 37|                A to roki macie dobre, ziemie rodzajne, a paśniki, a łąki,
132     4, 37|         mamrotali:~- Niech odda bór i ziemię, to zrobim zgodę.~- Nie
133     4, 38|         spokoiło, śpik z wolna morzył ziemię i obtulał ją ciepłą rosą,
134     4, 40|       komornice, robiące w odrobku za ziemię pod len i ziemniaki.~Zapędziła
135     4, 40|          mgieł opadających. Torfiaste ziemie uginały się pod nogami kiej
136     4, 40|         Poredzały dziabiąc motyczkami ziemię i kopiasto obsypując grzędy,
137     4, 41|              krajał spieczoną, twardą ziemię, przyginał się w jarzmie
138     4, 41|            znowuj dzisiaj rozmierzają ziemię.~- Bo już co dnia zgłasza
139     4, 41|         ciepnąć, ostawić dom, dzieci, ziemię, wieś i w tyli świat, na
140     4, 41|     niedowierzająco.~- Dajcie mi jeno ziemię, a obaczycie, dajcie! -
141     4, 41|             miedzy, dzielącej Kłębową ziemię od księżych.~Nakrył go głęboki
142     4, 42|           kolanach, ucałował pokornie ziemię i wstał wielce skrzepiony
143     4, 42|     nabierając oddechu ogarniał swoją ziemię miłującymi oczami a szeptał
144     4, 42|           synami okopywał rowem swoją ziemię, a Grzela, wójtów brat,
145     4, 42|               bez przeszkody ogarniał ziemię rozmigotaną przysłoną, w
146     4, 42|          płachta, obtulająca wszystką ziemię taką spieką, że ni wiater
147     4, 44|            łbem, jaże chłop rymnął na ziemię, zadarł ogona i pognał,
148     4, 44|                słuchaj, płać i czapką ziemię zamiataj.~- Pokrótce to
149     4, 45|             być. Gospodarz żyje z tej ziemie, kupiec z handlu, dziedzic
150     4, 45|               szumem, a zeszedłszy na ziemię poniósł sito przed sobą
151     4, 45|                 Żebyś nawet wrosnął w ziemię, to i tak niczego nie wystoisz -
152     4, 46|              Mateusz zesuwając się na ziemię.~- To by rychtyk wypadało,
153     4, 46|       roziskrzona gwiazdami, pośpione ziemie leżały w cichościach, tylko
154     4, 46|           twarz, i zapłakał obejmując ziemię rękami kieby tę mać żegnaną
155     4, 47|         wsiach, gdzie były mocniejsze ziemie, dopiero imano się przygotowań
156     4, 47|          lakudra i złodziej.~Padła na ziemię zanosząc się strasznym,
157     4, 49|             ścianą, jakby się wparł w ziemię, jakby się jej czepił całą
158     4, 49|             prawieczny głos jakby tej ziemie i tych ludzkich siedlisk.~
159     4, 49|              kierz płytko wrośnięty w ziemię i powlekło w opłotki.~-