1-500 | 501-928
bold = Main text
Chap., N. grey = Comment text
501 IV,74 | dniu Pięćdziesiątnicy, tak i dziś naturalnym celem głoszenia
502 IV,74 | którzy słuchają, do metanoi i do przyjęcia Chrztu: „Przepowiadanie
503 IV,74 | nawrócenie, to znaczy pełne i szczere przylgnięcie do
504 IV,74 | przylgnięcie do Chrystusa i do Jego Ewangelii poprzez
505 IV,74 | zresztą, „związane z chrztem, i to nie tylko dlatego, że
506 IV,74 | uczniów, aby nauczali narody i chrzcili je (por. Mt 28,
507 IV,74 | ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść
508 IV,74 | zewnętrznym znakiem ukazującym je i potwierdzającym, ale jest
509 IV,74 | sakramentem, który oznacza i urzeczywistnia nowe narodzenie
510 IV,74 | Ducha, ustanawia realne i nierozerwalne więzy z Przenajświętszą
511 IV,74 | czyni członkami Chrystusa i Jego Kościoła”139. Dlatego
512 IV,74 | zgodzie z własnym sumieniem i prawem Bożym, zostaną zbawieni
513 IV,74 | zbawieni przez Chrystusa i w Chrystusie. Dla każdego
514 IV,74 | które trzeba rozpoznać i przyjąć (por. 1 Tm 2, 4).
515 IV,74 | należy ułatwić to rozpoznanie i przyjęcie, uczniowie Chrystusa
516 IV,75 | którzy słuchają, do chrztu i do chrześcijańskiego życia. „
517 IV,75 | przyniesionej przez Chrystusa i przeżywanej przez Jego uczniów.
518 IV,75 | nowe życie jest darem Bożym i od człowieka wymaga się,
519 IV,75 | wymaga się, by je przyjął i pozwolił mu w sobie wzrastać,
520 IV,75 | pewne zerwanie z obyczajami i z kulturą jakiegokolwiek
521 IV,75 | ono umieranie dla grzechu i codzienne zmartwychwstawanie
522 IV,75 | mogli być „solą dla ziemi” i „światłem świata” (Mt 5,
523 IV,75 | Kościół w Afryce z energią i bez wahania wejdzie na tę
524 IV,76 | mieć odpowiednią motywację i uprawnienia — każdy zależnie
525 IV,76 | Stowarzyszeń życia apostolskiego i Instytutów świeckich, a
526 IV,76 | realizowanym z pomocą misjonarzy i ich Instytutów oraz osób
527 IV,76 | odpowiednie kompetencje i motywacje, do angażowania
528 IV,76 | przyczynić się do wspólnego dobra i zarazem torować drogę Ewangelii”144.~
529 IV,77 | który żyje wśród świata i często jest kuszony przez
530 IV,77 | na poziomie elementarnym i sekty z łatwością wykorzystują
531 IV,78 | początkach Kościoła, tak i dzisiaj działa w każdym
532 IV,78 | nic nie zdziała bez Niego. I żadna wymowa nie zdoła poruszyć
533 IV,78 | gruntowne, okazują się daremne i pozbawione wartości”149.~
534 IV,78 | istnieje pomiędzy Ojcem i Synem. Uczniowie powinni
535 IV,78 | pomiędzy sobą, trwając w Ojcu i w Synu, «aby świat poznał
536 IV,78 | Synu, «aby świat poznał i uwierzył» (por.J 17, 21-
537 IV,79 | przekonania, że „synteza kultury i wiary jest potrzebna nie
538 IV,79 | przyjętą, głęboko przemyślaną i wiernie przeżywaną”151.
539 IV,79 | inkulturację za pierwszoplanowy cel i pilną potrzebę Kościołów
540 IV,79 | wydała wspaniałe owoce cnoty i heroizmu153.~Wyzwanie inkulturacji
541 IV,79 | Życia chrześcijańskiego i życia człowieka jawi się
542 IV,80 | ludźmi, między narodami i ludami w życiu religijnym,
543 IV,80 | gospodarczym, społecznym i kulturalnym. Jest to wyzwanie
544 IV,80 | Ef 2, 16), która dzieli i oddala ludzi od siebie nawzajem.~
545 IV,80 | świata — duch dialogu, pokoju i pojednania nie zamieszkał
546 IV,80 | wojen, konfliktów, rasizmu i ksenofobii.~Kościół w Afryce
547 IV,80 | świadectwu swoich synów i córek. Przebaczywszy sobie
548 IV,80 | Przebaczywszy sobie nawzajem i pojednawszy się ze sobą,
549 IV,80 | nieść światu przebaczenie i pojednanie, które Chrystus,
550 IV,80 | tylko egoistyczne interesy i rządzi prawo silniejszeqo,
551 IV,81 | 80. „Przyszłość świata i Kościoła idzie poprzez rodzinę”155,
552 IV,81 | gospodarczej, społecznej i kulturowej, którym muszą
553 IV,82 | Afryce, jest „pierwowzorem i przykładem wszystkich rodzin
554 IV,82 | chrześcijańskich”156, „wzorem i duchowym źródłem” każdej
555 IV,82 | milczeniu, o życiu rodzinnym i o pracy. W nazaretańskim
556 IV,82 | Świętej Rodziny.~Godność i rola mężczyzny i kobiety~
557 IV,82 | Godność i rola mężczyzny i kobiety~
558 IV,83 | 82. Godność mężczyzny i kobiety wypływa z faktu,
559 IV,83 | stworzył, stworzył mężczyznę i niewiastę” (Rdz 1, 27).
560 IV,83 | Zarówno mężczyzna, jak i kobieta zostali stworzeni „
561 IV,83 | znaczy obdarzeni rozumem i wolą, a w konsekwencji także
562 IV,83 | istot niebieskich, chwałą i czcią go uwieńczyłeś. Obdarzyłeś
563 IV,83 | Ps 8, 6-7).~Mężczyzna i kobieta, oboje stworzeni
564 IV,83 | wspólnym człowieczeństwie”159 i każde z nich stanowi pomoc
565 IV,83 | Stwarzając człowieka «mężczyzną i niewiastą», Bóg obdarza
566 IV,83 | równej mierze mężczyznę i kobietę, ubogacając ich
567 IV,83 | ich w niezbywalne prawa i odpowiedzialne zadania właściwe
568 IV,83 | te afrykańskie obyczaje i praktyki, „które pozbawiają
569 IV,83 | pozbawiają kobiety ich praw i należnego im szacunku”;161
570 IV,83 | ochrony tychże praw.~Godność i rola małżeństwa~
571 IV,84 | 83. Bóg — Ojciec, Syn i Duch Święty — jest Miłością (
572 IV,84 | Komunia między Bogiem i ludźmi znajduje swoje ostateczne
573 IV,84 | Oblubieńcu, który miłuje ludzkość i oddaje się jej jako Zbawiciel,
574 IV,84 | małżeństwa, prawdę o «początku», i wyzwalając człowieka od
575 IV,84 | przyjmując naturę ludzką, i w ofierze, którą Jezus Chrystus
576 IV,84 | człowieczeństwo mężczyzny i kobiety od momentu stworzenia (
577 IV,84 | rzeczywistym znakiem Nowego i Wiecznego Przymierza, zawartego
578 IV,84 | objawia Miłość Chrystusa i Kościoła. Jako znak Miłości
579 IV,84 | Krzyżu; wzajemnie dla siebie i dla dzieci są świadkami
580 IV,84 | jest pamiątką, uobecnieniem i proroctwem tego zbawczego
581 IV,84 | chwalebnego zmartwychwstania i do Królestwa, gdzie „nie
582 IV,85(164) | Konferencji nt. Zaludnienia i Rozwoju (18 marca 1994):
583 IV,86 | ze społeczeństwem żywotne i organiczne więzi, stanowi
584 IV,86 | ona bowiem jego podstawę i stale je zasila poprzez
585 IV,86 | przecież rodzą się obywatele i w niej znajdują pierwszą
586 IV,86 | które stanowią o życiu i rozwoju samego społeczeństwa.
587 IV,86 | sposób na mocy swej natury i powołania, daleka od zamknięcia
588 IV,86 | otwiera się na inne rodziny i na społeczeństwo, podejmując
589 V | ŚWIADKAMI W AFRYCE~Świadectwo i świętość~
590 V,87 | tym kontynencie są ogromne i aby im sprostać, niezbędna
591 V,87 | swoich uczniów w Afryce i powierza im mandat, który
592 V,88 | Głoszenie Dobrej Nowiny słowem i czynem budzi w ludzkich
593 V,88 | uświęceni w Jezusie Chrystusie i powołani do świętości wespół
594 V,88 | przemiana mentalności (metanoia) i postępowania oraz świadectwo
595 V,88 | świadectwo życia, składane słowem i czynem, czerpiące moc z
596 V,88 | wiara przenika życie ludzi i społeczności, z których
597 V,88 | przeprowadzona inkulturacja oczyszcza i uszlachetnia kultury różnych
598 V,88 | skuteczny sposób głoszenia i przeżywania tajemnic zbawienia
599 V,88 | rzeczywistego uszlachetnienia i wzbogacenia wybranych elementów
600 V | I. WSPÓŁPRACOWNICY W DZIELE
601 V,89 | zarówno powszechnego, jak i lokalnego.~Zwłaszcza Kościół
602 V,89 | poprzez posługę kapłanów i katechistów, pomagając im
603 V,89 | umożliwią kontakt, dialog i planowanie. Wykorzystując
604 V,89 | pracy kapłanów, zakonników i świeckich, przyjmując dary
605 V,89 | świeckich, przyjmując dary i charyzmaty każdego z nich,
606 V,90 | powinny być miejscami modlitwy i wsłuchiwania się w słowo
607 V,90 | sobie swoją odpowiedzialność i uczą się uczestnictwa w
608 V,91 | jako ludzi ochrzczonych i bierzmowanych, zgodnie z
609 V,91 | szkołach formacji biblijnej i duszpasterskiej. Również
610 V,91 | politycznych, gospodarczych i społecznych, zapewniając
611 V,92 | 91. „Katechiści odegrali i nadal odgrywają decydującą
612 V,92 | decydującą rolę w zakładaniu i rozszerzaniu Kościoła w
613 V,92 | swej posługi (...), ale i później mieli zapewnioną
614 V,92 | doktrynalną oraz wsparcie moralne i duchowe”173. Dlatego zarówno
615 V,92 | Dlatego zarówno Biskupi, jak i kapłani winni troszczyć
616 V,92 | godziwych warunków życia i pracy, tak aby mogli oni
617 V,92 | praca zasługuje na uznanie i szacunek chrześcijańskiej
618 V,93 | wspólnotą, która wierzy i ewangelizuje176, prowadzi
619 V,93 | prowadzi dialog z Bogiem177 i ofiarnie służy człowiekowi178. „
620 V,93 | rodzice przy pomocy słowa i przykładu powinni być dla
621 V,93 | ojca rodziny, matki, dzieci i wszystkich członków wspólnoty
622 V,93 | przyjmowanie sakramentów, modlitwę i dziękczynienie, świadectwo
623 V,93 | świątobliwego, zaparcie się siebie i czynną miłość». Dom rodzinny
624 V,93 | życia chrześcijańskiego i «szkołą bogatszego człowieczeństwa»”180.~
625 V,93 | pomocy trwałych, zgodnych i zaangażowanych rodzin chrześcijańskich
626 V,93 | fundamentach kulturowych i na bogatych wartościach
627 V,93 | przechodzącym gwałtowne i głębokie przemiany. Synod
628 V,93(180) | Kościele Lumen Gentium, 10 i Konst. duszpast. o Kościele
629 V,94 | analfabetyzm, apatia, głód i narkomania181. Aby sprostać
630 V,94 | duszpasterstwa diecezjalnego i parafialnego winno istnieć
631 V,94 | formacji przez modlitwę, naukę i refleksję.~Osoby konsekrowane~
632 V,95 | powołanie w duchu komunii i współpracy z własnymi Biskupami,
633 V,95 | Biskupami, z duchowieństwem i świeckimi”183.~W obecnej
634 V,95 | do życia kontemplacyjnego i czynnego, przede wszystkim
635 V,95 | formacji ludzkiej, duchowej i doktrynalnej, apostolskiej
636 V,95 | doktrynalnej, apostolskiej i misyjnej, biblijnej i teologicznej.
637 V,95 | apostolskiej i misyjnej, biblijnej i teologicznej. Formację tę
638 V,95 | kolejnych latach wytrwale i regularnie odnawiać. Przy
639 V,95 | postępować z wielką roztropnością i światłym rozeznaniem, kierując
640 V,95 | przez Sobór Watykański II i przez obowiązujące normy
641 V,95 | prowadzeniu swoich dzieł, jak i w zarządzaniu dochodami.~
642 V,95 | Instytutów życia konsekrowanego i Stowarzyszeń życia apostolskiego,
643 V,95 | będą świadectwem braterstwa i znakiem jedności w służbie
644 V,95(187) | KONGREGACJA DS. ZAKONNIKÓW I INSTYTUTÓW ŚWIECKICH oraz
645 V,95(187) | stosunków między Biskupami i Zakonnikami w Kościele Mutuae
646 V,96 | uczciwości, odpowiedzialności i wierności danemu słowu.
647 V,96 | Chrystusa, prawdziwych sług i animatorów chrześcijańskich
648 V,96 | duchowości, gotowymi do służby i oddanymi sprawie Ewangelii,
649 V,96 | przejrzysty dobrami Kościoła i prowadzić życie pełne prostoty,
650 V,96 | oraz mieli jasne poglądy i głębokie przekonania na
651 V,96 | formację ukazującą sens i rolę poświęcenia się Chrystusowi
652 V,97 | cieszyła się szacunkiem i zrozumieniem, Konferencje
653 V,97 | zrozumieniem, Konferencje i Zgromadzenia Biskupów niech
654 V,97 | najskuteczniej popierać i rozwijać diakonat stały „
655 V,97 | należy im zapewnić organiczną i całościową formację.~Kapłani~
656 V,98 | wdzięczne kapłanom diecezjalnym i członkom Instytutów za prowadzone
657 V,98 | ewangelizacją ludów Afryki i Madagaskaru; dlatego wezwało
658 V,98 | zrozumieniu znaczenia celibatu i w dochowaniu całkowitej
659 V,98 | został im dany przez Ojca i który tak wyraźnie Pan wychwala,
660 V,98 | tak wyraźnie Pan wychwala, i aby mieli przed oczyma wiejskie
661 V,98 | tajemnice, oznaczone nim i wypełniane”195. Program
662 V,98 | konkretnych potrzeb osobistych i duszpasterskich. Przyczyni
663 V,98 | pobudzenia życia duchowego i intelektualnego, działalności
664 V,98 | działalności apostolskiej i duszpasterskiej, wzajemnej
665 V,98 | duszpasterskiej, wzajemnej miłości i troski, zwłaszcza w stosunku
666 V,98(195) | WAT. II, Dekr. o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum
667 V,99 | wobec wszystkich ludzi”197 i sprawować osobiście, w ścisłej
668 V,99 | ścisłej współpracy z kapłanami i z innymi osobami zaangażowanymi
669 V,99 | zadanie nauczania, uświęcania i pasterskiego zarządzania.
670 V,99 | swoją kulturę teologiczną i rozwijać życie duchowe,
671 V,99 | pozwalają na uzupełnienie wiedzy i w sesjach formacyjnych organizowanych
672 V,99 | Konferencje Episkopatów i Stolicę Apostolską198. Niech
673 V,100 | 99. Źródłem radości i pociechy jest fakt, że „
674 V,100 | misję Kościoła w Afryce i na Madagaskarze”, szczególnie
675 V,100 | stowarzyszeń apostolatu i ruchów szerzących nowe formy
676 V,100 | pragnienie, by „ten proces trwał i rozwijał się we wszystkich
677 V,101 | normalnie skupia się życie i kult wiernych. W parafii
678 V,101 | parafii mogą oni przedstawiać i realizować inicjatywy, które
679 V,101 | inicjatywy, które wiara i chrześcijańskie miłosierdzie
680 V,101 | się wspólnota różnych grup i ruchów, które znajdują w
681 V,101 | w niej wsparcie duchowe i bazę materialną. Kapłani
682 V,101 | bazę materialną. Kapłani i świeccy niech podejmą wszelkie
683 V,101 | trwali w nauce Apostołów i we wspólnocie, w łamaniu
684 V,101 | wspólnocie, w łamaniu chleba i w modlitwach” (Dz 2, 42).~
685 V,101 | modlitwach” (Dz 2, 42).~Ruchy i stowarzyszenia~
686 V,102 | celem ruchów apostolskich i stowarzyszeń o charakterze
687 V,102 | godności, sprawiedliwości i pokoju.~Szkoły~
688 V,103 | wychowania, inkulturacji i przygotowania do dialogu
689 V,103 | wyznającymi różne religie i należącymi do różnych środowisk
690 V,103 | społecznych”201. Kościół w Afryce i na Madagaskarze winien zatem
691 V,103 | ludzkiego, kulturalnego i religijnego samych wychowawców.~
692 V,103 | wychowawców.~Uniwersytety i Uczelnie Wyższe~
693 V,104 | Katolickie Uniwersytety i Uczelnie Wyższe odgrywają
694 V,104 | poszukiwaniami obejmują prawdy i doświadczenia wiary oraz
695 V,104 | zagadnienia teologiczne i społeczne, rozwijając afrykańską
696 V,104 | liturgii, publikując książki i szerząc myśl katolicką,
697 V,104 | obecnym okresie radykalnych i powszechnych przemian społecznych
698 V,104 | pozwalają mu być obecnym i działać na polu przemian
699 V,104 | innym, okazując im szacunek i tolerancję.~Środki materialne~
700 V,105 | znacznych środków materialnych i finansowych, nierzadko zaś
701 V,105 | Konferencji Episkopatów, diecezji i wszystkich chrześcijańskich
702 V,105 | które przyniosą dochody i stopniowo zapewnią im samowystarczalność
703 V,105 | samowystarczalność materialną i finansową tylko wówczas,
704 VI | Królestwo sprawiedliwości i pokoju~
705 VI,106 | Kościoła Bożego w każdej epoce i na każdym miejscu. Kościół-Rodzina
706 VI,106 | budując także sprawiedliwość i pokój na kontynencie i na
707 VI,106 | sprawiedliwość i pokój na kontynencie i na całym świecie. „Błogosławieni,
708 VI,106 | stronie sprawiedliwości i solidarności. Jest to szczególnie
709 VI,106 | konsekwentnej postawy duchowej i stylu życia zgodnego z wiarą
710 VI,107 | spełniał swoją misję prorocką i będzie głosem tych, którzy
711 VI,107 | świadectwo sprawiedliwości i pokoju także na płaszczyźnie
712 VI,107 | płaszczyźnie swoich struktur i relacji między swoimi członkami.
713 VI,107 | świadectwo sprawiedliwości i jest świadom, że ktokolwiek
714 VI,107 | w Kościele, stylom życia i sprawom majątkowym”209.~
715 VI,107 | depcze się godność człowieka i jego prawa, zalecam Konferencjom
716 VI,107 | Komisji „Sprawiedliwość i Pokój” — tam, gdzie jeszcze
717 VI,108 | głoszenie sprawiedliwości i pokoju stanowi nieodłączną
718 VI,108 | Formacja duchownych, zakonników i świeckich, obejmująca dziedziny
719 VI,108 | uświadomić, jakie ma prawa i obowiązki, zrozumieć, na
720 VI,108 | czym polega dobro wspólne i jak należy mu służyć, a
721 VI,108 | zarządzania majątkiem publicznym i poprawnego uczestnictwa
722 VI,108 | łonie wspólnoty społecznej i narodowej, Kościół ma prawo
723 VI,108 | narodowej, Kościół ma prawo i obowiązek w pełni uczestniczyć
724 VI,108 | opartego na sprawiedliwości i pokoju, wykorzystując wszystkie
725 VI,108 | polepszenia ogólnego stanu zdrowia i szerszego zaangażowania
726 VI,108 | społeczne w duchu wolności i współodpowiedzialności,
727 VI,108 | postępu sprawiedliwości i pokoju.~Sól ziemi~
728 VI,109 | przedstawicieli wolnych zawodów i nauczycieli, przedsiębiorców
729 VI,109 | nauczycieli, przedsiębiorców i urzędników państwowych,
730 VI,109 | bezpieczeństwa publicznego i polityków — należy oczekiwać,
731 VI,109 | prawdy, sprawiedliwości i miłości Boga. „Świecki,
732 VI,109 | ma być solą ziemi i światłem świata, zwłaszcza
733 VI,110 | skierowany do każdego mężczyzny i każdej kobiety, do społeczeństw
734 VI,110 | kobiety, do społeczeństw i narodów, w szczególny zaś
735 VI,110 | oraz do innych Kościołów i Wspólnot kościelnych, z
736 VI,111 | realizacji sprawiedliwości i pokoju w Afryce jest właściwe
737 VI,111 | powiązanych dziedzinach: polityki i gospodarki. Niektóre problemy
738 VI,111 | źródło poza kontynentem i stąd wymykają się częściowo
739 VI,111 | częściowo kontroli rządów i władz poszczególnych krajów.
740 VI,112 | w Afryce święci politycy i przywódcy państw — (...)
741 VI,112 | bezgranicznie kochają swój naród i pragną raczej służyć niż
742 VI,113 | chronią prawa obywateli i określają ich obowiązki216.
743 VI,113 | obywatelom wolność osobistą i fundamentalne prawa człowieka,
744 VI,113 | swobodę stowarzyszania się i wyrażania poglądów politycznych
745 VI,113 | rządzących w drodze wolnych i uczciwych wyborów. Te przejawy
746 VI,113 | do konfliktów zbrojnych i wojen domowych oraz do wszystkich
747 VI,113 | wspominać już o masowych mordach i o skandalu, jakim jest tragedia
748 VI,114 | dążyły do rozwoju gospodarki i wzrostu inwestycji, a przez
749 VI,114 | mieszkańców, zapewniając uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści
750 VI,114 | sprawiedliwy podział korzyści i obciążeń. Fundamentalnym
751 VI,114 | wszelkimi formami marnotrawstwa i próbami bezprawnego zagarnięcia
752 VI,114 | organizmy międzynarodowe i ludzie uczciwi w Afryce
753 VI,114 | ręce ludzi odpowiedzialnych i uczciwych219.~Wymiar międzynarodowy~
754 VI,115 | pozytywnej oceny miejsca i roli Afryki w łonie Kościoła
755 VI,115 | łonie Kościoła powszechnego i społeczności światowej.
756 VI,115 | więcej współzależności, losy i problemy rozmaitych regionów
757 VI,115 | ziemi musi być żywym znakiem i skutecznym narzędziem powszechnej
758 VI,115 | wspólnoty sprawiedliwości i pokoju, która ogarnie całą
759 VI,115 | zdrowych zasad etycznych i duchowych.~W obecnej sytuacji
760 VI,115 | aby uwolnić się od ubóstwa i nędzy. Realizacja zasady
761 VI,115 | zapewnić ludzkości trwały pokój i zgodne współistnienie. Z
762 VI,115 | dążenia do sprawiedliwości i miłości: ponieważ wszyscy
763 VI,115 | noszą w sobie obraz Boży i są powołani, by należeć
764 VI,115 | zapewniając bardziej sprawiedliwe i godne traktowanie tym spośród
765 VI,115 | elementarnych służb sanitarnych i społecznych, powodujący
766 VI,115 | handel bronią, haniebny i tragiczny los uchodźców
767 VI,115 | tragiczny los uchodźców i wygnańców. Oto niektóre
768 VI | I. PROBLEMY BUDZĄCE NIEPOKÓJ~
769 VI,116 | która wydaje im się smutna i mroczna. Dlatego masowo
770 VI,116 | zacofane regiony wiejskie i gromadzą się w miastach,
771 VI,116 | granicę niczym na wygnanie i tam wiedzie mizerny żywot
772 VI,116 | uczestnictwa w życiu narodu i Kościoła221.~Zarazem jednak
773 VI,116 | kochali kulturę swoich ludów i starali się ją ożywić, dochowując
774 VI,116 | doskonaląc wiedzę naukową i techniczną, a przede wszystkim
775 VI,117 | która sieje cierpienie i śmierć w wielu regionach
776 VI,117 | nieodpowiedzialne zachowania seksualne, i zalecił stanowczo, aby „
777 VI,117 | chrześcijańskie małżeństwo i wierność jako źródło miłości,
778 VI,117 | miłości, radości, szczęścia i pokoju, a czystość jako
779 VI,117 | duszpasterzy, aby nieśli braciom i siostrom dotkniętym przez
780 VI,117 | możliwą pociechę moralną i duchową. Naukowców i polityków
781 VI,117 | moralną i duchową. Naukowców i polityków na całym świecie
782 VI,117 | aby kierowani miłością i szacunkiem należnym każdej
783 VI,118 | dziesiątkują jej mieszkańców i niszczą ich bogactwa naturalne
784 VI,118 | niszczą ich bogactwa naturalne i kulturalne”224. Przyczyn
785 VI,118 | nie tylko poza Afryką, ale i w niej samej; są to: „szowinizm
786 VI,118 | które bezkarnie depczą prawa i godność człowieka. Społeczeństwa,
787 VI,118 | Społeczeństwa, oszukane i zmuszone do milczenia, stają
788 VI,118 | milczenia, stają się niewinnymi i bezbronnymi ofiarami wszystkich
789 VI,118 | licznych konfliktów, jawnych i ukrytych, które są przyczyną
790 VI,118 | sprawiedliwość”226. Lepiej jest — i łatwiej — zapobiegać wojnom
791 VI,118 | aby narody połamały miecze i przekuły je na lemiesze,
792 VI,119 | wydatków na cele wojskowe i przeznaczyły więcej środków
793 VI,119 | oświatę, ochronę zdrowia i troskę o dobrobyt swoich
794 VI,119 | nadal szukać pokojowych i skutecznych środków, aby
795 VI,119 | niewinnych ludzi”229.~Uchodźcy i wysiedleni~
796 VI,120 | z gorzkich owoców wojen i kryzysów ekonomicznych jest
797 VI,120 | smutny problem uchodźców i wysiedlonych; problem ten —
798 VI,120 | sprawiedliwego pokoju, pojednanie i rozwój ekonomiczny. Dlatego
799 VI,120 | organizacje krajowe, regionalne i międzynarodowe muszą pilnie
800 VI,120 | pilnie poszukiwać trwałych i sprawiedliwych rozwiązań
801 VI,120 | dla problemów uchodźców i wysiedlonych230. Jednak
802 VI,120 | zapewnienie im pomocy materialnej i opieki duszpasterskiej w
803 VI,120 | miejscach ich pobytu, w Afryce i na innych kontynentach.~
804 VI,121 | liczne dokumenty oficjalne i wypowiedzi Stolicy Apostolskiej
805 VI,121 | wezwać „przywódców państw i ich rządy w Afryce, aby
806 VI,121 | zadłużenia wewnętrznego i zagranicznego”232. Zwracam
807 VI,121 | Walutowego, do Banku Światowego i do wszystkich wierzycieli,
808 VI,121 | sprawy wobec swoich rządów i innych zainteresowanych
809 VI,121 | jej przyglądać obojętnie i bezczynnie.~Godność afrykańskiej
810 VI,122 | doniosłej roli w Kościele i w całym społeczeństwie. „
811 VI,122 | stworzył, stworzył mężczyznę i niewiastę” (Rdz 1, 27).~
812 VI,122 | istniejącą między mężczyzną i kobietą235. Synod odniósł
813 VI,122 | zdecydowanie podkreślił ich prawa i obowiązki związane z budowaniem
814 VI,122 | udziałem w życiu Kościoła i społeczeństwa. W tym, co
815 VI,122 | Kościoła.~Kościół odrzuca i potępia wszystkie „obyczaje
816 VI,122 | potępia wszystkie „obyczaje i praktyki, które pozbawiają
817 VI,122 | pozbawiają kobiety ich praw i należnego im szacunku”236,
818 VI,123 | wierzącym w Niego prawdę, życie i miłość, którą dzieli z Ojcem
819 VI,123 | dzieli z Ojcem niebieskim i Duchem Świętym. Dlatego „
820 VI,123 | przekazu społecznego ad intra i ad extra. Zamierza popierać
821 VI,124 | one nadal bardzo przydatne i skuteczne. Są przy tym „
822 VI,124 | przy tym „mniej kosztowne i łatwiej dostępne”239. Środki
823 VI,124 | te to między innymi śpiew i muzyka, pantomima i teatr,
824 VI,124 | śpiew i muzyka, pantomima i teatr, przysłowia i opowieści.
825 VI,124 | pantomima i teatr, przysłowia i opowieści. Wyrażają one
826 VI,124 | opowieści. Wyrażają one mądrość i ducha ludu, są zatem cennym
827 VI,124 | zatem cennym źródłem treści i inspiracji także dla nowoczesnych
828 VI,125 | przekazu było dobro, prawda i piękno. Podzielam obawy
829 VI,125 | Podzielam obawy Ojców Synodu i wyrażam zaniepokojenie treścią
830 VI,125 | zwłaszcza przed pornografią i przemocą, które próbuje
831 VI,125 | niekorzystnym świetle”, i zażądał natychmiastowego
832 VI,125 | również w sektorze technicznym i administracyjnym. Aby mógł
833 VI,125 | formację ludzką, religijną i duchową.~Wykorzystanie środków
834 VI,126 | zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne. Ma obowiązek
835 VI,126 | tego celu241.~Współpraca i koordynacja w dziedzinie
836 VI,127 | krajowej, kontynentalnej i światowej. Kościół w Afryce
837 VI,127 | Kościołów z krajów bogatszych i wyżej rozwiniętych pod względem
838 VI,127 | technicznym. Należy też popierać i ożywiać działalność niektórych
839 VI,127 | produkcja programów radiowych i telewizyjnych, stacje nadawcze
840 VII,128 | coraz bardziej konkretnego i wiarygodnego świadectwa
841 VII,128 | narodzie, w każdym regionie i na całym kontynencie afrykańskim.
842 VII,128 | afrykańskim. Wszystkie refleksje i zalecenia sformułowane przez
843 VII,128 | Biskupów: „Szanując, chroniąc i kultywując rodzime wartości
844 VII,128 | kultywując rodzime wartości i bogactwa kulturowego dziedzictwa
845 VII,128 | wartościowych, codziennych i konkretnych doświadczeniach
846 VII,128 | samo serce życia Afryki i całe jej życie czynić godnym
847 VII,129 | Afryki, aby odegrała w pełni i na skalę całego świata swoją
848 VII,130 | bogactwami duchowymi, doczesnymi i ludzkimi z innymi Kościołami
849 VII,130 | Kościołami partykularnymi i z Kościołem powszechnym (
850 VII,131 | 130. Przyjmując z radością i wdzięcznością tę deklarację
851 VII,131 | w Afryce ma być misyjny i ewangelizować kontynent,
852 VII,131 | partykularnych, starych i młodych, stwierdzałem już,
853 VII,131 | przezwyciężenia barier kulturowych i nacjonalistycznych, unikając
854 VII,131(247)| Wysp Zielonego Przylądka i Gwinei Bissau (Poponguine,
855 VII,131 | się w sobie”248.~Odwaga i stanowczość, z jaką Specjalne
856 VII,131 | kapłanów. Przez gorliwe bowiem i czynne włączenie się ich
857 VII,132 | na terenie całej Afryki i sąsiadujących z nią wysp”250.
858 VII,132 | duszpasterską solidarność i dzielić się swymi zasobami
859 VII,133 | rozważają swoje problemy i podejmują decyzje jako członkowie
860 VII,133 | które dzięki regionalnym i kontynentalnym strukturom
861 VII,133 | w stanie lepiej dostrzec i ocenić potrzeby duszpasterskie
862 VII,133 | misyjnej jako najważniejszego i najświętszego zadania Kościoła”252.~
863 VII,134 | do jakiejś ograniczonej i zacieśnionej misji, lecz
864 VII,134 | misji, lecz do najszerszej i powszechnej misji zbawienia «
865 VII,134 | dyspozycji Duchowi Świętemu i Biskupowi, by mogli być
866 VII,134 | własną ojczyzną, narodem i rodziną oraz szczególnej
867 VII,134 | kultury ze zrozumieniem i szacunkiem”254.~Jestem głęboko
868 VII,134(253)| Dekr. o posłudze i życiu kapłanów Presbyterorum
869 VII,134 | partykularne Afryki będą pobudzać i utrwalać tę tendencję.~
870 VII,135 | Wyrażam też wdzięczność i uznanie nowym Instytutom
871 VII,135 | świadectwem dojrzałości i dynamizmu Kościoła w Afryce.~
872 VII,136 | każdym Kościele partykularnym i w każdym kraju podjęły działalność
873 VII,136 | ziemi”. Jako dziełom Papieża i Kolegium Biskupów, „słusznie
874 VII,136 | prawdziwie powszechnego i misyjnego, jak i do pobudzania
875 VII,136 | powszechnego i misyjnego, jak i do pobudzania do skutecznego
876 VII,136 | Kościołach starych, jak i w młodszych. Pragnę wyrazić
877 VII,137 | przypomniał, że wszyscy synowie i córki Afryki są powołani
878 VII,137 | są powołani do świętości i do dawania świadectwa o
879 VII,137 | poprzez świadectwo miłości i świadectwo świętości”258.
880 VII,137 | powołany jest do świętości i do działalności misyjnej. (...)
881 VII,137 | duszpasterskie ani lepiej organizować i koordynować instytucje kościelne,
882 VII,137 | przenikliwością biblijne i teologiczne podstawy wiary:
883 VII,137 | świętości» wśród misjonarzy i w całej wspólnocie chrześcijańskiej”259.~
884 VII,137 | wielkodusznym oddaniu Bogu i bliźniemu. Jednym słowem,
885 VII,137 | być znakiem Boga w świecie i przeżywać na nowo w waszych
886 VII,138 | kulturowe, narodowe, społeczne i inne po to, aby ukazać nietrwałość
887 VII,138 | świecie ludem odkupionym i pojednanym, Kościół przyczynia
888 VII,138 | bacząc na różnice rasowe i narodowościowe.~Świadom
889 VII,138 | rozproszyli się po ziemi i jak głębokie różnice powstały
890 VII,138 | ścisłe relacje z muzułmanami i starając się zapewnić należne
891 VII,139 | znajdzie oparcie w „pozytywnej i moralnej wartości”, jaką
892 VII,139 | współzależności między ludźmi i narodami.~Fakt, że Judzie
893 VII,139 | formy niesprawiedliwości i gwałcenie praw ludzkich
894 VII,139 | współzależność między ludźmi i narodami oraz by umieli
895 VII,139 | pokój, bezcenne dobro ludów i narodów na całym świecie.
896 VII,139 | przez działania rozwijające i umacniające solidarność
897 VII,139 | wnieść swój specyficzny i decydujący wkład w kształtowanie
898 VII,140 | zbliża je do siebie nawzajem i pomaga im przyjąć — mocą
899 VII,140 | człowiekiem dobrej woli i ze społecznością międzynarodową,
900 VII,140 | bezinteresowności, przebaczenia i pojednania”266. Kościół
901 VII,140 | charytatywna na rzecz ubogich i najsłabszych. Czyniąc to,
902 VII,140 | solidamości Kościoła z ludami i narodami Ojcowie Synodalni
903 VII,140 | społecznego, narodowego i międzynarodowego”268, ponieważ
904 ZAK,141 | Afryce, na Madagaskarze i sąsiednich wyspach oraz
905 ZAK,141 | dziękuję Bogu Ojcu, Synowi i Duchowi Świętemu za to,
906 ZAK,141 | przygotowany z gorliwością i entuzjazmem, czego świadectwem
907 ZAK,141 | Specjalnego Zgromadzenia i wyjednały mu obfite błogosławieństwo
908 ZAK,142 | kapłanów, osoby konsekrowane i świeckich — aby śmiało zmierzali
909 ZAK,142 | tysiąclecia będzie konsekwentna i wierna realizacja postanowień
910 ZAK,142 | wierna realizacja postanowień i zaleceń, które mocą apostolskiej
911 ZAK,142 | tej Adhortacji. Te decyzje i zalecenia wpisują się w
912 ZAK,142 | autentycznego nauczania i wskazań Kościoła, a zwłaszcza
913 ZAK,143 | wydarzenia, które stanowi centrum i szczyt dziejów: wobec przyjścia
914 ZAK,143 | jakim jest ożywienie wiary i świadectwa chrześcijan”271.~
915 ZAK,144 | licznych trudności, kryzysów i konfliktów, które sprowadzają
916 ZAK,144 | kontynent tak wiele nędzy i cierpienia, Afrykanie są
917 ZAK,144 | sądzić, że Pan ich opuścił i że o nich zapomniał! (por.
918 ZAK,144 | ufności wołamy: «Pan moją mocą i tarczą! Moje serce Jemu
919 ZAK,145 | tysiąclecia zawierzyć Jej Afrykę i jej misję ewangelizacyjną.
920 ZAK,145 | ewangelizacyjną. Kieruję do Niej myśli i uczucia wyrażone w modlitwie,
921 ZAK,145 | Rzymie:~O Maryjo, Matko Boga i Matko Kościoła,~dzięki Tobie
922 ZAK,145 | nowych czasów,~cała ludzkość i wszystkie jej kultury~z
923 ZAK,145 | Afryce, na Madagaskarze~i sąsiednich wyspach,~Lud
924 ZAK,145 | Pasterzami~zwraca się ku Tobie i razem z Tobą zanosi~błaganie:~
925 ZAK,145 | odznaczały się jednością i różnorodnością;~niech przemieni
926 ZAK,145 | wspólnotą braci Jego Syna~i obrazem Trójcy,~zalążkiem
927 ZAK,145 | obrazem Trójcy,~zalążkiem i początkiem na ziemi~tego
928 ZAK,145 | sprawiedliwości, pokoju i miłości.~W Jaunde, w Kamerunie,
1-500 | 501-928 |