Piesn

  1 Plan|             będzie na odpis. Doktor i z odpisaniem nie każe się
  2 Plan|         każe się spieszyć, póki się i inni w tej księdze wytknięci
  3 Plan|          pisma: jedni jako fraszką, i że wierszami, gardzą - drudzy
  4 Plan|            do dyskredytacji zakonów i zajątrzają umyślnie. Hipokryci
  5 Plan|          się cieszy z nowych kłótni i z tego, że jej Fanatyzm
  6 Plan|           pokryć miłością braterską i darować. Gaudenty - spałić
  7 Plan|            Gaudenty - spałić dzieło i autora. Wrzawa powszechna.
  8 Plan|          się ikazuje. Chwali zakony i upewnia, że im to nie szkodzi
  9 Plan|       upewnia, że im to nie szkodzi i szkodzić nie będzie, a jeśliby
 10 1   |             widok gromadnie,~Często i malarz w dziele zbyt ochoczy~
 11 1   |        obraz chcąc wydać dokładnie,~I w kunszcie nieraz rzemieślnik
 12 1   |             się w kunszta, mieszasz i w nauki,~Słodycze żółcią
 13 1   |            Słodycze żółcią mieszasz i zaprawiasz,~Wkładasz obmierzłe
 14 1   |           zaszczycie pewnej nadziei i wiary,~W czułych zapędach
 15 1   |         dary~Miłość, rękojmia cnoty i załoga,~Słodziła prace dla
 16 1   |         Słodziła prace dla bliźnich i Boga.~ ~Te Jędza przerwać
 17 1   |            jabłko owe,~Co poróżniło i ludzie, i bogi,~Niesie płód
 18 1   |              Co poróżniło i ludzie, i bogi,~Niesie płód żartów.
 19 1   |             Do służby bożej spieszy i przybywa.~W chórze północna
 20 1   |        powolnym.~ ~Weszła, a widząc i sprzęty, i łoże,~Jęknęła
 21 1   |         Weszła, a widząc i sprzęty, i łoże,~Jęknęła z złości,
 22 1   |     zakonnika,~Jadem ją nowym żarzy i przenika.~ ~Rzuciła pismo,
 23 1   |      łożyska;~Z nią Zazdrość zjadła i Zemsta przewlekła,~Fanatyzm
 24 1   |          Fanatyzm straszny z daleka i z bliska.~Wpadły, skąd wyszły,
 25 1   |        skała, gdy niebo się chmurzy~I groźne coraz zbliżają obłoki,~
 26 1   |             Sroży się starzec dziki i surowy,~Tymi na koniec obwieszcza
 27 1   |             się śmiałość na mądrych i świętych,~Wyszydza, zjadła,
 28 1   |         świętych,~Wyszydza, zjadła, i ojce, i matki!~A niekontenta
 29 1   |           Wyszydza, zjadła, i ojce, i matki!~A niekontenta z bluźnierstw
 30 1   |             hańba ogarnie wieczysta~I wszystkich, którzy tym będą
 31 1   |          Darujmy!" - Uciekł Honorat i mruczał,~A doktor westchnął,
 32 1   |            z karą.~Starzec był laty i pracą zwątlony,~A zwykłą
 33 2   |            zemstę wszystkich nalega i prosi,~Niechaj to dzieło
 34 2   |            prosi,~Niechaj to dzieło i autora skarze.~"Kupcie się -
 35 2   |        stron spieszą.~Rzucają prace i zabawy święte,~A coraz większą
 36 2   |          Wynurzał starzec: wzmagają i cieszą.~Próżne starania.
 37 2   |         odbiegła,~Chociaż rąk uszła i buja po lesie,~Tkwi grot
 38 2   |              Wrzask, krzyk, hałasy. I prośbą, i wsporem~Nie da
 39 2   |            krzyk, hałasy. I prośbą, i wsporem~Nie da się starzec
 40 2   |       rodzicielki.~Dzielny tłumaczu i w lewą, i w prawą,~Którego
 41 2   |          Dzielny tłumaczu i w lewą, i w prawą,~Którego wielbić
 42 2   |              A gdy się coraz wzmaga i rozżarza,~Tak z płaczem
 43 2   | bibliotekarza:~ ~"Nie tylko ludziom i księgom uwłacza~Bezbożnik,
 44 2   |            Zuchwalec śmiało grzeszy i wykracza,~Kroniki nawet
 45 2   |                Wiem, skąd te złości i jady pochodzą:~Już się świat
 46 2   |       lepiej, każdy cicho siedział.~I cóż nowego teraz wybadali?~
 47 2   |          czasów alternata ~Głupstwo i rozum stawia na przemiany,~
 48 2   |              Jednym je węzłem wiąże i przeplata;~Z powszechnej
 49 2   |           my się nie odkupim,~Można i u nas być mądrym i głupim.~ ~
 50 2   |            Można i u nas być mądrym i głupim.~ ~Że się z prostoty
 51 2   |     prostoty śmiał pisarz swywolny,~I my się śmiejmy, zagadniem
 52 2   |          Boże, widzę, naszej pracy!~I waszeć zmodniał, ojcze Bonifacy".~
 53 3   |            zdradna, postacią okrywa~I żeby wsparcia dzielniejszego
 54 3   |           płomieniem,~Usta zsiniałe i lica wybladłe,~Głos drżący,
 55 3   |          tak jej wdzięczność oddają i znaczą.~Jeśli masz serce,
 56 3   |        Jeśli masz serce, porwij się i wzmagaj,~Jeśliś syn jeszcze,
 57 3   |            sprawy,~Bitwy z olbrzymy i smoki wychodził,~Pałając
 58 3   |        nieśmiertelność godził -~Tak i Gaudenty w tej walnej potrzebie~
 59 3   |          potrzebie~Porwał za kaptur i wdział go na siebie.~ ~Wypadł
 60 3   |      zaczynały.~Słyszą krzyk bracia i nagłe wzruszenie,~Słyszą
 61 3   |            Uciekła rzesza trwożliwa i chyża.~ ~Został Honorat
 62 3   |       Strach nogi zemdlił, przeraża i mroczy;~Postrzegł go z dala
 63 3   |       zamierzył,~Wtem poznał starca i gniew swój uśmierzył.~ ~"
 64 3   |         bajarz będzie nas strofował~I w całym szukał zdrożności
 65 3   |             się nie boim,~Niech się i drugi, i trzeci odważy,~
 66 3   |            boim,~Niech się i drugi, i trzeci odważy,~Choć i największą
 67 3   |        drugi, i trzeci odważy,~Choć i największą liczbę, uspokoim.~
 68 3   |         mędrkowie nad księgami pocą~I pysznią dumnym maksym swoich
 69 3   |           pomocą,~Idźmy powszechnym i ubitym śladem:~Kiedy potrzeba
 70 3   |       Podejściu szczęście przypisał i sztuce,~Zbrodnię szczęśliwą
 71 3   |          Zbrodnię szczęśliwą uczcił i okrasił,~A niepodległy sumnienia
 72 3   |            się srożył, zdradnie się i łasił.~Któż teraz w cnocie
 73 3   |           kto zdarł, kto oszukał.~ ~I my tak czyńmy, gdy nas losy
 74 3   |          podstęp świata teraz duszą~I wszystko chytrość posiadła
 75 4   |            nada kradnącemu,~Choć ją i pięknym nazwiskiem przywdziejem,~
 76 4   |        publicznemu,~Nie oczyści się i tym przywilejem.~Mówmy więc
 77 4   |           Złość cię rozniosła ślepa i zajadła,~A Sława, która
 78 4   |         Prysłaś jak iskra, co parzy i gaśnie.~ ~Byli, którzy cię
 79 4   |           Niewart uczonych czytania i myśli".~ ~Rodzaj poetów,
 80 4   |           Niegodzien u nich względu i szacunku,~Mędrzec, ważąc
 81 4   |     szacunku,~Mędrzec, ważąc istoty i treści,~Mędrzec, mający
 82 4   |        umysłów tłumie takich mieści~I w najpodlejszym osadza gatunku,~
 83 4   |    dźwiękiem omamiają wdzięcznie.~ ~I sprawiedliwe były takich
 84 4   |       słuchania,~Więc się ich pisać i czytać nie godzi.~Nic nie
 85 4   |            chwalić?~Najlepiej bajkę i bajarza spalić.~ ~Spalić
 86 4   |        vicesgerent śle instygatora ~I w przyszłych sądach rokuje
 87 4   |         Gniewa się, miękczy, płacze i uśmiécha.~ ~Szczęściem,
 88 4   |             uśmiécha.~ ~Szczęściem, i wielkim, dla dzieła autora~
 89 4   |           Prawda, że piękny, udatny i hoży,~Prawda, że patrzeć
 90 4   |             grzecznością skojarzyć.~I owszem, taka lepiej przykład
 91 4   |          jej to przymiot srożyć się i swarzyć,~Dzikim wspojźrzeniem
 92 4   |          Nie umie próżnie dziwaczyć i marzyć~Ani się płochym podejźrzeniem
 93 4   |          Ojciec Hijacynt był święty i grzeczny.~ ~Ani on wiedział
 94 4   |      zasmucił,~Lecz dwakroć ziewnął i pismo porzucił.~ ~Tak orzeł,
 95 4   |     wspaniałych straszy je łoskotem~I gdy w ostatniej postrzeże
 96 4   |             Ponad obłoki wzbija się i chmury.~ ~Nie z orłów rodu
 97 4   |             dał przykład chwalebny.~I do działania szacowny początek.~
 98 4   |     dokładnie osnowie,~Co powiedano i na wsi, i w mieście,~Zgoła,
 99 4   |              Co powiedano i na wsi, i w mieście,~Zgoła, co tylko
100 4   |           Żwawo, dokładnie, zwięźle i pobożnie.~ ~Usłyszał, jako
101 4   |           go zysków nadzieja ujęła,~I nawet o tym został upewniony,~
102 4   |             a wśród zgiełku, wrzawy i hałasu~Gdy słyszy, jako
103 4   |            Prawda - Honorat rzekł - i ja wiem o tym,~To napisano
104 4   |   gromadzili.~Szedł, tknięty zemstą i punktu honorem,~Pan vicesgerent,
105 5   |         zdobywać.~Fraszka pod Troją i bitwy, i rady!~Kogoż na
106 5   |          Fraszka pod Troją i bitwy, i rady!~Kogoż na pomoc w tej
107 5   |           przykłady do naśladowania~I drogę widzę przed sobą nieciasną;~
108 5   |           do pisania,~Zabawę kryślę i cudzą, i własną.~Czytelnikowi
109 5   |              Zabawę kryślę i cudzą, i własną.~Czytelnikowi nie
110 5   |            spać czytając, niechajże i zasną.~Ja, rzecz stosując
111 5   |             rzecz stosując do miary i wzrostu,~Co wiem, co nie
112 5   |          kaptury,~A, co największa, i głowy nie lada.~Pan vicesgerent,
113 5   |            co myślę,~Opowiem krótko i jawnie okryślę.~ ~Najprzód
114 5   |        regestru go pozwać.~ ~Mógłby i crimen status być na stole~
115 5   |            Na nic się nie zda pozew i gadanie,~Po co to straszyć
116 5   |            co to straszyć widzeniem i słuchem!~Kto chciał być
117 5   |     szeleści,~Coraz się echo szerzy i pomyka,~Coraz słuch szeptem
118 5   |            Wzmogli się Rafał, Marek i Gerwazy.~ ~Trzy to filary
119 5   |        słowach dobranych, zwięzłych i uczonych~Od gór libańskich
120 5   |            wszystkich, zdziwionych,~I duchownego, i świeckiego
121 5   |          zdziwionych,~I duchownego, i świeckiego stanu,~Ciągle
122 5   |          zlęknie,~Kiedy to raz wraz i górno, i pięknie!"~ ~Szła
123 5   |          Kiedy to raz wraz i górno, i pięknie!"~ ~Szła dalsza
124 5   |           Wtem seraficznym akcentem i tonem,~Okryty laurem kaznodziejskiej
125 5   |         szarpać naszą sławę będzie?~I bluźnić, zdrajca, subtelnego
126 5   |            A pókiż w równym szeregu i rzędzie~Z nim stawać będą
127 5   |         koniecznie,~Aby nas zgnębić i osławić wiecznie?~ ~A pókiż..."
128 5   |        płaszcz, głasnął po rękawie;~I chociaż mniemał, że było
129 5   |        wojnie,~Skrył głowę w kaptur i usiadł spokojnie.~ ~Zamilkli
130 5   |           miejsca się ruszył~Doktor i zaczął namieniać o zgodzie.~
131 5   |           wypadają,~Wspienione wody i mącą, i burzą,~Próżno się
132 5   |             Wspienione wody i mącą, i burzą,~Próżno się trwożne
133 5   |             uderzył,~Ucichła wrzawa i krzyk się uśmierzył.~ ~"
134 5   |              Jeśli złe pismo, to go i nie czytać.~ ~Jeżeli kształtne,
135 5   |           podobne niegdyś udziałane~I na prałaty. W takowej potrzebie~
136 5   |       gniewa, a każdy się śmieje.~ ~I ja tak radzę, a żem w tych
137 5   |          mojej zabawie,~Śmiałem się i ja, o resztę nie pytał.~
138 5   |        pytał.~Poetom śni się czasem i na jawie,~Któż by więc bajki
139 5   |            poczytał?~Puchar opisał! I cóż w tym jest złego?~Niech
140 6   |             widok, który by odmiany~I nową rzeczy osnowę przywodził?~
141 6   |     wielkich przygodach nadchodził?~I jak przemyślnym wzniecon
142 6   |            udała;~Złocisty, prawda, i marcepanowy,~Ale go rzeźba
143 6   |             iż czworogarcowy;~Jakoż i postać tak okazowała:~Poważny
144 6   |       Poważny z kształtu, wspaniały i stary,~Szklnił się nakoło
145 6   |            uprzejmych, szczęśliwych i sprawnych~Wyryte były twarze
146 6   |        sprawnych~Wyryte były twarze i postaci.~Owych Zygmuntów,
147 6   |           piętna Piastów, Jagiełłów i Wazów.~ ~Takimi nasi ojcowie
148 6   |    uprzejmym obchodem,~Napawali się i piwem, i miodem.~ ~O dobre
149 6   |     obchodem,~Napawali się i piwem, i miodem.~ ~O dobre czasy,
150 6   |             nie było tak kształtnie i grzecznie,~Nie szklniła
151 6   |      Uprzejmość wszystko kształciła i cnota.~Żyli wesoło, żyli
152 6   |            cnota.~Żyli wesoło, żyli i bezpiecznie.~Słodkie wspomnienie,
153 6   |              Ojciec Zefiryn żarliwy i święty,~Na złość światową
154 6   |           Na złość światową płacząc i swawole,~Pierwszy go ujął;
155 6   |             się likwor w skromności i mierze.~ ~Już kolej wielu
156 6   |        kolej wielu była przeminęła:~I vicesgerent nieźle pokosztował,~
157 6   |     vicesgerent nieźle pokosztował,~I prałat, sprawca przykładnego
158 6   |   Rozprawowali o wstrzemięźliwości.~I w dobrym zbytek cnotą się
159 6   |            jak mógł tylko, krył się i zasłaniał.~Postrzegł go
160 6   |      zasłaniał.~Postrzegł go prałat i wzręcz mu powiedział:~"Po
161 6   |             gdy się każdy wdzięczył i przymilał,~Wstał doktor -
162 6   |        placu ustąpiła -~Wziął dzban i westchnął, przecież się
163 6   |        częstokroć pijak ją wyśledzi~I stąd przysłowie: "Prawda
164 6   |          się doktor na takowe dziwy~I dzban na miejscu, skąd wzięty,
165 6   |        Jasność przytomnych przeraża i mroczy.~Z drżeniem widoku
166 6   | wdzięczności wszyscy ze mnie szydzą~I bylem tylko weszła w którą
167 6   |             Godniście mego widzenia i słuchu.~ ~Skąd wasza rozpacz?
168 6   |            broń jest często zdradna i szkodliwa.~Ale też czasem
169 6   |           szkodliwa.~Ale też czasem i jej trzeba zażyć:~W śmiechu
170 6   |            uśmierzajcie żale:~Wszak i wy ludzie, i on nie bez
171 6   |            żale:~Wszak i wy ludzie, i on nie bez ale.~ ~Sam się