Part

  1 Sat1|           Gdy więc ganię zdrożności i zdania mniej baczne.~Pozwolisz,
  2 Sat1|          dobrym koniecznie~Być musi i szacownym. w potomności
  3 Sat1|              co umie znaleźć, czego i nie było,~A co jest, a niedobrze,
  4 Sat1|      niedobrze, żeby się przyćmiło,~I w to oni potrafią, stąd
  5 Sat1|       Jestem Polak rodem,~A do tego i szlachcic, a choćbym i miodem~
  6 Sat1|         tego i szlachcic, a choćbym i miodem~Szynkował, tak jak
  7 Sat1|              pierwej się zakrztusi;~I choć się przyzwyczaił, przecież
  8 Sat1|       sercem szanować cię nie chce.~I ma słuszne przyczyny. Wszak
  9 Sat1|           byle był nie swój, choćby i pobłądził,~Zawżdy to lepiej
 10 Sat1|            rządził.~Czyń, co możesz i dziełmi sąsiadów zadziwiaj,~
 11 Sat1|          Szczep nauki, wznoś handel i kraj uszczęśliwiaj -~Choć
 12 Sat1|         pana stolnika.~Czujesz to - i ja czuję; więc się już nie
 13 Sat1|       niestary;~Młodość, czerstwość i rześkość piękneż to przywary,~
 14 Sat1|       królewszczyzny.~Księgi lubisz i w ludziach kochasz się uczonych,~
 15 Sat1|      ludziach kochasz się uczonych,~I to źle. Porzuć mędrków zabałamuconych.~
 16 Sat1|         Zwycięż się, zgaś ten ogień i zatłum w iskierce!~Żeś dobry,
 17 Sat1|     wszystkich, jak o tobie słyszę,~I ja się z ciebie gorszę,
 18 Sat1|             ja się z ciebie gorszę, i satyry piszę.~Bądź złym,
 19 Sat1|            Za to, żeś się poprawił, i ją cię pochwalę.~ ~
 20 Sat1|            się na czas żenić, wolno i rozwodzić.~Godzi się kraść
 21 Sat1|            się kraść ojczyznę łatwą i powolną,~A mnie sarkać na
 22 Sat1|        Niech się miota złość na cię i chytrość bezczelna -~Ty
 23 Sat1|         Czciły was dobre nasze ojcy i pradziady,~A synowie, co
 24 Sat1|           aż nadto, a same matactwa i łgarstwa;~Wstręt ustał,
 25 Sat1|             A jeśli gdzie się cnota i pobożność mieści,~Wyśmiewa
 26 Sat1|      Gdzieżeście, o matrony, święte i przykładne?~Gdzieżeście,
 27 Sat1|            Wzgardziły jarzmem cnoty i żony, i męże.~Zapamiętałe
 28 Sat1|    Wzgardziły jarzmem cnoty i żony, i męże.~Zapamiętałe dzieci
 29 Sat1|           występny zginął.~Nie Goty i Alany do szczętu go zniosły:~
 30 Sat1|         Zbrodnie, klęsk poprzedniki i upadków posły,~Te go w jarzmo
 31 Sat1|             cnocie stygnął,~Upadł - i już się więcej odtąd nie
 32 Sat1|          nierząd, o bracia, pokonał i zgubił,~Ten nas cudzym w
 33 Sat1|         wieków dzieło.~Padnie słaby i lęże - wzmoże się wspaniały.~
 34 Sat1|          bezpieczniej okręt opuścić i płynąć,~Podściwiej być w
 35 Sat1|                     2. ZŁOŚĆ UKRYTA I JAWNA~Łatwiej nie łgać poetom,
 36 Sat1|             wita, pozdrawia, całuje i pieści,~W oczy ściska, w
 37 Sat1|         czynmi. gestami, milczeniem i słowy.~Na kogo tylko wspojźrzy,
 38 Sat1|             zajadłości błyszczy się i żarzy,~Spuszcza je na blask
 39 Sat1|      pierwszych początkach żartował i igrał,~Czyniąc jak od niechcenia,
 40 Sat1|       czasom dawnym:~A kto wie, czy i służył? Każdy wiek miał
 41 Sat1|          łotrów,~A co my teraz mamy i Pawłów, i Piotrów!~Miał
 42 Sat1|             my teraz mamy i Pawłów, i Piotrów!~Miał Rzym swoje
 43 Sat1|            się przeciw zdrajcom sam i padł w odporze.~Nie w tak
 44 Sat1|      grzeczno-podściwy, kiedy kraść i zdradzać~Nakaże okoliczność,
 45 Sat1|         Nakaże okoliczność, zdradzi i okradnie,~Ale zdradzi przystojnie
 46 Sat1|             Ale zdradzi przystojnie i zedrze przykładnie,~Ale
 47 Sat1|              Ochrzci cnotą szkaradę i złość przyozdobi,~A choć
 48 Sat1|             się. zdradza, kradnie - i jest galantomem.~Więc podściwych
 49 Sat1|       Krzywił się, szeptał, mrugał, i wzdychał, i jęczał,~A pieniądze
 50 Sat1|        szeptał, mrugał, i wzdychał, i jęczał,~A pieniądze dał
 51 Sat1|  pobożnością hardzi,~Owi faryzeusze i wyschli, i smutni,~A w łakomstwie
 52 Sat1|           Owi faryzeusze i wyschli, i smutni,~A w łakomstwie niesyci,
 53 Sat1|          bij czołem, klęcz, szeptaj i dmuchaj,~Zmów różańców bez
 54 Sat1|          jawnym wzgorszeniem zaraża i truje,~Pyszny mnóstwem szkarady,
 55 Sat1|              Zrzucił szacowną cnoty i wstydu zaporę,~A widząc
 56 Sat1|        zaporę,~A widząc skutki jadu i łatwe, i spore,~Stał się
 57 Sat1|         widząc skutki jadu i łatwe, i spore,~Stał się mistrzem
 58 Sat1|            Śmieją prawdzie uwłoczyć i na jawność szczekać.~Czcze
 59 Sat1|            Dumny Jan pokrewieństwem i Litwy, i Polski,~Że go uczcił
 60 Sat1|             pokrewieństwem i Litwy, i Polski,~Że go uczcił Niesiecki,
 61 Sat1|         Rozumie, iż za zmową ugodną i wspolną~Wszystkim cierpieć
 62 Sat1|            jaśnie",~Przy tym blasku i rozum, i cnota przygaśnie;~
 63 Sat1|            Przy tym blasku i rozum, i cnota przygaśnie;~Nadstawia
 64 Sat1|           przygaśnie;~Nadstawia się i gardzi. Mikołaj bogaty,~
 65 Sat1|         świecą.~To u niego zacności i szczęścia skarbnicą,~To
 66 Sat1|          posiada po panach folwarki i włości;~Jak zechce, przyjdzie
 67 Sat1|       włości;~Jak zechce, przyjdzie i do jaśnie wielmożności.~
 68 Sat1|           która poszła, w rok idzie i druga,~Aż ów lichwiarz pokorny,
 69 Sat1|          Omamiony nieprawym polorem i gustem,~Piotr, co zaczął
 70 Sat1|            pieniędzy,~Chcąc uniknąć i głodu, i zimna, i nędzy,~
 71 Sat1|              Chcąc uniknąć i głodu, i zimna, i nędzy,~Istotną
 72 Sat1|           uniknąć i głodu, i zimna, i nędzy,~Istotną dolegliwość
 73 Sat1|             towarzyszmi, podchlebia i rai,~Czatuje, jakby ze wsi
 74 Sat1|      Zaczyna rządy w domu. Częstuje i sprasza,~Dobry gust gospodarza
 75 Sat1|        Dobry gust gospodarza wielbi i ogłasza.~W spółce jest do
 76 Sat1|              choć pieniędzy nie ma.~I póty w więzach tego. co
 77 Sat1|            smutny, po kryjomu,~Albo i nie powraca, nie miawszy
 78 Sat1|           piecyku siedzi,~Zagęszcza i rozwilża, przerzadza i cedzi.~
 79 Sat1|    Zagęszcza i rozwilża, przerzadza i cedzi.~Pełne proszków chymicznych
 80 Sat1|          proszków chymicznych szafy i stoliki,~Wszędzie torty,
 81 Sat1|           stracił, na swoim niechby i zarobił.~Nie złoto szczęście
 82 Sat1|   wszystkiego podściwość, pobożność i z cnotą.~Padnie taka budowla,
 83 Sat1|         ludzkiego rodzaju,~Co złych i dobrych wspołem chwaląc
 84 Sat1|             dla zwyczaju,~Gdy cnotę i występki równą szalą mierzy,~
 85 Sat1|        wszystkich zarówno potępiasz i winisz?~Alboż wszystkim
 86 Sat1|             tłoku mieści,~Są dobrzy i w płci męskiej, są i w płci
 87 Sat1|         dobrzy i w płci męskiej, są i w płci niewieściej".~- "
 88 Sat1|     powiedzieć? W starym ucierpieli~I w przyszłym cierpieć będą
 89 Sat1|          ostrożni,~Filuty oświecone i jaśnie wielmożni,~Wielmożni
 90 Sat1|         jaśnie wielmożni,~Wielmożni i szlachetni z zgrają waszą
 91 Sat1|          twoich progach Los spoczął i Fortuna siedzi,~Płyną ci
 92 Sat1|        Pasmo życia nawija na jedwab i złoto~Gdzie stąpisz, wszystko
 93 Sat1|            zalecą podsłuchy,~Umiesz i nie dosłyszeć. Talent dziwny,
 94 Sat1|             wsie. weksle, pieniądze i fanty,~Przecież grasz, czego
 95 Sat1|          Nowa to nauka!~Nie powiem. I satyra nie ma być zbyt jasną.~
 96 Sat1|          majętność kupił~Nie dawszy i szeląga? Czyś okradł, czyś
 97 Sat1|       gardzisz skrupułami, winszuję i tego:~Znak to jest mocnej
 98 Sat1|          Gmin podły wnętrzna trwoga i sumnienie straszy.~Mędrcy!
 99 Sat1|         nauki,~Na dalsze się natęża i sidła, i sztuki.~Winszuję
100 Sat1|          dalsze się natęża i sidła, i sztuki.~Winszuję więc wam,
101 Sat1|          więc wam, ucznie dzisiejsi i przeszli,~Winszuję, żeście
102 Sat1|         których rozpieścił, wesprze i ocali.~Rzadko się niepodściwość
103 Sat1|           karecie, z której dął się i umizgał,~Takich, jakim jest
104 Sat1|             jest dzisiaj, roztrącał i bryzgał.~Ustępowali z drogi
105 Sat1|        drogi wielmożnemu panu~Lepsi i urodzeniem, i powagą stanu;~
106 Sat1|            panu~Lepsi i urodzeniem, i powagą stanu;~Nieraz ten,
107 Sat1|             niegdyś wytrząsał kufle i kielichy,~Co szampańskim,
108 Sat1|    asystenci,~Przyjaciele, sąsiedzi i plenipotenci.~I ta wszystka
109 Sat1|            sąsiedzi i plenipotenci.~I ta wszystka niesyta stołowników
110 Sat1|            się zyskiem obłudy karmi i opaja,~Natarli wstępnym
111 Sat1|              jak pan możny, dzielny i bogaty.~Grzmią bębny na
112 Sat1|            niech wiekuje szczęśliwy i zdrowy!~Objął sienie, przysionki
113 Sat1|              Cztery z niej gabinety i dwa buduary,~Że w nich były
114 Sat1|        Zewsząd gładkie podchlebstwa i ukłon głęboki;~Znają się
115 Sat1|              Znają się na wielkości i pan na niej zna się,~A chociaż
116 Sat1|      kredense,~Dwa mniemane Wandyki i cztery Rubense~Niosą w pakach
117 Sat1|         wszystkich patrzących dziwi i przenika,~Nie było celniejszego
118 Sat1|     sąsiedzkie nierozumnym zbytkiem~I z tym swojej podróży powraca
119 Sat1|          panem wyjechał przystojnym i godnym,~Wraca grzecznym
120 Sat1|             Wraca grzecznym filutem i żebrakiem modnym.~Nie ganię
121 Sat1|         guście, dłużnicy gdy płaczą i piszczą?~Co po fantach,
122 Sat1|            mówie, co wysokim stanem~I wspaniałym tytułem dumnie
123 Sat1|         woreczek w kieszeni maleńki i pusty.~Ale o takim mówię,
124 Sat1|         mówię, co w czarnym żupanie~I w bekieszce wytartej, rano
125 Sat1|           znalazł, że tyle pożyczył i kupił?"~- "Nie". - "Może
126 Sat1|            majętność spadkiem?"~- ,.I to nie". - "To zapewne,
127 Sat1|        fortunę albo w trybunale?"~- I to nie". - "Może, żeby zbiorów
128 Sat1|            teraz za złotem". - "Tak i przedtem było".~- "Ale nie,
129 Sat1|             rzeczy wielkie sklecają i wznoszą;~Z szelągów się,
130 Sat1|             z arend Żydów przenosił i zsadzał;~Ten ciemiężył poddanych,
131 Sat1|    przykazał,~Co dzień nowe rozkazy i pisał, i mazał.~Do gumien,
132 Sat1|         dzień nowe rozkazy i pisał, i mazał.~Do gumien, obór,
133 Sat1|      porozsyłał sługi,~Chodził rano i wieczór, gdzie orały pługi,~
134 Sat1|            wcześnie, przedał dobrze i kupca oszukał.~Rok się skończył;
135 Sat1|            Poszedł handel z intratą i jeszcze pożyczył".~- "To
136 Sat1|                Pewnie w święta?" - "I to nie, w dom gości nie
137 Sat1|             Przy niej kapłony tuczą i pieczenie wędzą".~- "Cóż
138 Sat1|             przyniosło?" - "Szelągi i grosze.~Nie znał się na
139 Sat1|             się z nich złote, tynfy i talary:~I tak za małe fraszki,
140 Sat1|         nich złote, tynfy i talary:~I tak za małe fraszki, za
141 Sat1|            rzeczy, jak brać trzeba, i cenił istotą:~Znał on, co
142 Sat1|            zgromadził, wspomógł się i użył,~Godzien szczęścia,
143 Sat1|        Napłaczą się poddani pierwej i najęczą.~Wstydziemy się
144 Sat1|        Przedajemy za złoto ojczyznę i wiarę.~Zły to handel, o
145 Sat1|             ostatnia potrzeba gnębi i przyciska,~Lepiej być i
146 Sat1|             i przyciska,~Lepiej być i żebrakiem, ale żebrać z
147 Sat1|          żebrać z cnotą,~Niż siebie i kraj wieczną okrywać sromotą.~
148 Sat1|             szpeci wstrzemięźliwość i proste odzieże.~Lepszy szeląg
149 Sat1|             po groszu oni rachowali~I mieli co rachować. My, z
150 Sat1|             chodzę". - "Słabyś?" - "I jak jeszcze.~Wszak wiesz,
151 Sat1|           Po smacznym, mówią, kąsku i wodę pić miło".~- "Oj, niemiło,
152 Sat1|             Cieszyliśmy się pięknie i nieźle się piło.~Trwała
153 Sat1|        głowa jak ołów, krztuszę się i nudzę.~Jejmość radzi herbatę,
154 Sat1|           Jak częstować, a nie pić? I to się nie godzi.~Więc ja
155 Sat1|            w punkcie zdrowy,~Ustały i nudności, ustał i ból głowy.~
156 Sat1|            Ustały i nudności, ustał i ból głowy.~Zdrów i wesół
157 Sat1|            ustał i ból głowy.~Zdrów i wesół wychodzę z moimi kompany:~
158 Sat1|              Kopiem góry dla srebra i złota w Olkuszu,~Odbieramy
159 Sat1|         Olkuszu,~Odbieramy Inflanty i państwa multańskie,~Liczemy
160 Sat1|           legli,~Trzeciej, czwartej i piątej aniśmy postrzegli.~
161 Sat1|           postrzegli.~Poszła szósta i siódma, za nimi dziesiąta.~
162 Sat1|            Ja gdy ich chcę pogodzić i rzeczy tłumaczę,~Pan Wojciech
163 Sat1|           naszą wielką,~Ale to wiem i czuję, żem wziął w łeb butelką.~
164 Sat1|  grubijaństwo.~Oto profit: nudności i guzy, i plastry".~- "Dobrze
165 Sat1|            profit: nudności i guzy, i plastry".~- "Dobrze mówisz,
166 Sat1|       użycie,~Zdrowie się nadweręża i ukraca życie.~Patrz na człeka,
167 Sat1|      mieścić, kiedy rozsądek zaleje~I w kontr naturze postać bydlęcą
168 Sat1|             bardziej.~Mniejsza guzy i plastry, to zapłata zbrodni.~
169 Sat1|         dzikim zaślepieniu występni i zdrożni,~Rozum, który człowieka
170 Sat1|        czerstwe, myśl u nich wesoła i wolna,~Moc i raźność niezwykła
171 Sat1|            nich wesoła i wolna,~Moc i raźność niezwykła i do pracy
172 Sat1|             Moc i raźność niezwykła i do pracy zdolna,~Majętność
173 Sat1|          drogi~Żądasz zdania mojego i wiernej przestrogi.~Dam,
174 Sat1|          Średniej się drogi trzymał i tak kroki zmierzał,~Ze ani
175 Sat1|             dowierzał.~Piotr ocalał i chociaż podejścia nie szukał,~
176 Sat1| przychodniów szuka.~Stary to mistrz i profes w filutów zakonie,~
177 Sat1|            nie tylko panów, ale psy i konie,~Układa się i łasi,
178 Sat1|             psy i konie,~Układa się i łasi, powierzchownie grzeczny,~
179 Sat1|            Zawżdy ma coś w rezerwie i szepcze do ucha,~Rai, strzeże,
180 Sat1|         ucha,~Rai, strzeże, poznaje i godzi, i rożni.~Przeszli
181 Sat1|           strzeże, poznaje i godzi, i rożni.~Przeszli przez jego
182 Sat1|           tych, co zdradnie całował i ściskał,~Żadnego nie wypuścił,
183 Sat1|        Bylebyś się pożegnał z cnotą i honorem,~Bylebyś czoło stracił,
184 Sat1|      pamiętne,~Niesłychanymi zbytki i treścią rozpusty~Zawstydzać
185 Sat1|             Zawstydzać marnotrawców i dziwić oszusty.~Nauczysz
186 Sat1|              gdy trzeba, za dobrych i skromnych,~Jak podchlebiać
187 Sat1|          uprzejme, drugi raz dzikie i odludne,~Czy się zechcą
188 Sat1|             tylko wolność rozpaczać i wzdychać.~Strzeż się matni
189 Sat1|     obowiązki, a proste Sarmatki~Są i żony podściwe, i starowne
190 Sat1|        Sarmatki~Są i żony podściwe, i starowne matki;~Romans je
191 Sat1|      znajdziesz, szukaj towarzysza;~I znajdziesz. Niech odszczeka,
192 Sat1|            rzeczy postawą gdy dziwi i cieszy,~Same wyroki głosi
193 Sat1|             Filozof, jednym słowem, i miną, i cerą,~Unosi się
194 Sat1|              jednym słowem, i miną, i cerą,~Unosi się nad podłą
195 Sat1|            Stwarza nowy rząd rzeczy i wiary systema.~Z daleka
196 Sat1|           tego, w czym nauka próżna i bezbożna.~Na co rozum, dar
197 Sat1|      jejmość tylko w domu rządczyna i pani,~Pewnie może i twoja?" - "
198 Sat1|       rządczyna i pani,~Pewnie może i twoja?" - "Ma talenta śliczne:~
199 Sat1|           Wszystko to na złe wyszło i zgubi mnie sporzej;~Piękność,
200 Sat1|       Filidy.~Dziwne były jej gesta i misterne wdzięki,~A nim
201 Sat1|            A nim przyszło do szlubu i dania mi ręki,~Szliśmy drogą
202 Sat1|           gardziła sercem domatora.~I ja byłbym nią wzgardził;
203 Sat1|     skrzynki, skrzyneczki, woreczki i paczki,~Te od wódek pachnących,
204 Sat1|    garnuszku,~Dalej kotka z kocięty i mysz na łańcuszku.~Chcę
205 Sat1|             pana Matyjasza,~Może go i ksiądz pleban użyć do kiermasza.~
206 Sat1|            A pasztetnik?" "Umiał ci i pasztety robić".~"Wierz
207 Sat1|        pasztetników modnych,~Trzeba i cukiernika. Serwis zwierściadlany~
208 Sat1|          zwierściadlany~Masz waćpan i figurki piękne z porcelany ?"~"
209 Sat1|          być może? Ale już rozumiem~I lubo jeszcze trybu wiejskiego
210 Sat1|             większej pociesze razem i wygodzie~W ładunkach bibułowych
211 Sat1|         mówić, to pięknie, wybornie i grzecznie,~Ale wybacz mi
212 Sat1|            Wysiadła, a z nią suczka i kotka, i myszka;~Odepchnęła
213 Sat1|             a z nią suczka i kotka, i myszka;~Odepchnęła starego
214 Sat1|           do bawienia?" "Tam, gdzie i jadalny".~"To być nigdy
215 Sat1|             W dwa tygodnie już domu i poznać nie można,~Jejmość
216 Sat1|             A nowym dziełem kunsztu i architektury~Z półek szafy
217 Sat1|          goście,~Wykwintne kawalery i modne imoście,~Bal, maszki,
218 Sat1|            mnie pogląda, śmieje się i mruga.~Po wieczerzy fejerwerk.
219 Sat1|          wybiegam, ja gaszę, ratuję i płaczę,~A tu brzmią coraz
220 Sat1|         wsiami odzywa się dwornie.~"I osiem nie wystarczy" - przekładam
221 Sat1|            kilku niedziel zbytkujem i siedziem.~Już... ale dobrze
222 Sat1|            młodość porywcza uciekła~I wieku dojźrzałego już pora
223 Sat1|          letka) albowiem~Obraziłbym i wielu, gdybym prawdę szczerą,~
224 Sat1|     wielorakiem~Umiałeś żyć u dworu i jesteś dworakiem.~A ja prostak,
225 Sat1|     chciałbym z tego toru~Coś pojąć i określić, jak żyją u dworu.~
226 Sat1|          nie wiem, na domysł powiem i okryślę.~Dwór jest to wybór
227 Sat1|             grzeczny to styl dworów i moneta w kursie,~Wszędzie
228 Sat1|          się tam mieści, w dziełach i w dyskursie,~I choć na kształt
229 Sat1|             dziełach i w dyskursie,~I choć na kształt liczmanów
230 Sat1|         Więc ten fant wielce zdatny i każdy go chowa;~Stąd grzeczne
231 Sat1|             Stąd ostrożna nienawiść i podejścia sztuczne,~Stąd
232 Sat1|             sobie zwierzyli, o czym i nie myślą.~Więc obcych wizerunki
233 Sat1|             obcych wizerunki malują i kryślą:~"Jan?" - "To oszust". "
234 Sat1|    Witajcież, kochankowie" - całuje i ściska.~Już ciżba. Ci w
235 Sat1|        Tomasz stoi, a z boku układa i mierzy:~Jędrzej mu nie do
236 Sat1|           się inszym kształtem łasi i przyczaja,~Każdy patrzy
237 Sat1|             promieniach, śmieje się i mruga.~Jan go kocha serdecznie,
238 Sat1|            hurmem do niego z daleka i z bliska,~A Szymon pełen
239 Sat1|             A Szymon pełen wdzięków i niby pokorny,~Mając zaraz
240 Sat1|            zaraz na przedaż uśmiech i gest dworny,~Tym go daje
241 Sat1|       Szymona dla niego dobrydzień.~I nie próżno, bo mniejszych
242 Sat1|    przysionek podchlebstw, matactwa i datków.~Otóż dwór, Joachimie,
243 Sat1|          dwór, Joachimie, z skutków i zadatków;~Tymi ścieżki iść
244 Sat1|            10. PAN NIEWART SŁUGI~ ~"I wziął tylko pięćdziesiąt". - "
245 Sat1|        Prawda, wielki kryminał, ale i plag wiele".~~ "To łaska,
246 Sat1|         łaska, że pięćdziesiąt". - "I nieprzyjaciele~Taką łaskę
247 Sat1|             swojej próby oczewiste,~I herb znalazł, i przodków,
248 Sat1|          oczewiste,~I herb znalazł, i przodków, i panegirystę.~
249 Sat1|           herb znalazł, i przodków, i panegirystę.~Niech ziółko
250 Sat1|    warsztaty".~- "Maciej chłop". – "I cóż z tego? Ale że bogaty,~
251 Sat1|          kaduka"~"Ale Maciej łakomy i złych zysków szuka:~Nie
252 Sat1|            Nie śpi Marcin, noc całą i oka nie zmrużył.~Wolno panom
253 Sat1|            nie zmrużył.~Wolno panom i nadto, zbytek im nie wadzi,~
254 Sat1|         płacze; opłonął pan przecie~I Marcin, że po drugich nie
255 Sat1|             po drugich nie przyszły i trzecie.~Katów waszych,
256 Sat1|          pracy, a sługi z nazwiska,~I płakać wam nie wolno, mówić
257 Sat1|           dalej: z początku trwożny i przelękły,~Ośmieli się:
258 Sat1|              jak to teraz) zostanie i panem".~- "A któż to teraz
259 Sat1|        jeszcze kradnie niż dragani,~I dobosz, co pod okna capstrych
260 Sat1|             być bez marszałka? Gale i podroże~Szlachci dumny urzędnik,
261 Sat1|        powagi,~Wicetyran. Bez niego i chłosty, i plagi~Nie miałyby
262 Sat1|     Wicetyran. Bez niego i chłosty, i plagi~Nie miałyby zaszczytu.
263 Sat1|           Wchodzi. Zewsząd jęczenia i płacze się wznoszą,~Oprawcy
264 Sat1|         barwami zebrał cztery pułki~I każąc się bić lalkom, głupiego
265 Sat1|             cięższe wkładają jarzma i podatki.~Łask pańskich (
266 Sat1|           Zawżdy w wojnie, a z nimi i ich adherenci.~Biją wszystkich,
267 Sat1|            Bije więc wstępnym bojem i króle, i kralki,~A my głupi,
268 Sat1|             wstępnym bojem i króle, i kralki,~A my głupi, co gramy,
269 Sat1|           gramy, płaciemy za lalki.~I lalki nam też płacą. Co
270 Sat1|             nam też płacą. Co ziemi i piędzi~Nie miał przedtem,
271 Sat1|              Próbować różnych losów i w rusa, i w bicza,~A zacząwszy
272 Sat1|             różnych losów i w rusa, i w bicza,~A zacząwszy w ciskankę
273 Sat1|      żołnierza.~O wy, dusze wyborne i większe nad prawo!~Wspaniały
274 Sat1|       zasłonę.~Asamble. Niosą karty i sztony, i marki,~A jako
275 Sat1|      Asamble. Niosą karty i sztony, i marki,~A jako bankierowie
276 Sat1|            Zgniótł Antoni złoczyńcę i w komin wyprawił.~Marcin
277 Sat1|         Klnie Jędrzej nieszczęśliwy i zębami zgrzyta,~A że sąsiad
278 Sat1|         Dąsa się na sąsiada, mruczy i przymawia.~I ów przegrał
279 Sat1|        sąsiada, mruczy i przymawia.~I ów przegrał i westchnął,
280 Sat1|            przymawia.~I ów przegrał i westchnął, a Jędrzej się
281 Sat1|           przegrał na kralkę,~Byłby i więcej przegrał, szczęściem
282 Sat1|       zjadłością rozżarty,~Jak Ossę i Pelijon rzucił w górę karty;~
283 Sat1|            Bluźni żywych, umarłych, i grzesznych, i świętych.~
284 Sat1|             umarłych, i grzesznych, i świętych.~Piotr więcej jeszcze
285 Sat1|      bankier garnie,~Nie masz czasu i żegnać miłe towarzysze;~
286 Sat1|       Poszedł smutny, siadł w kącie i satyry pisze.~Pisz, bracie,
287 Sat1|          bracie, dobre będą, piękne i zbawienne.~W drugim kącie -
288 Sat1|             słuchacza.~Za nic Rzymu i Aten sławne oratory,~Natenczas
289 Sat1|        Rozpoczyna wybornym sposobem i kształtem:~Jakim los rozjuszony
290 Sat1|          się, jak tylekroć szczęsne i wygrane,~Owe karty z kabały,
291 Sat1|        Rozbił! - Powtórzył słuchacz i żałośnie ziewnął.~Wrzask. -
292 Sat1|        Czyni, że grać nie będzie... i stawia niżnika.~Stawia zdrajcę,
293 Sat1|            Stawił, przegrał, drugą,~I ta poszła. Nie bawiąc z
294 Sat1|             A honor, gdy się zbytki i niecnoty płacą.~Jan objął
295 Sat1|             Że w rok poszły intraty i sumy. i wioski.~Cóż teraz
296 Sat1|          rok poszły intraty i sumy. i wioski.~Cóż teraz czyni?
297 Sat1|             wiecznie przepadły tuzy i niżniki!~Dla głupich się
298 Sat1|         zaczęły, mądrzy je przejęli~I co by się kartami bawić
299 Sat1|            nich czas drogi, majątek i cnotę,~A zbrodni filutowskich
300 Sat1|          Oszukani, utratni, zdrajce i oszusty~Płacą głupstwu dań
301 Sat1|             dań zdzierstwa, zbytków i rozpusty.~ ~
302 Sat1|           Pietrze, zamożny, ozdobny i sławny,~Dobrym kunsztem
303 Sat1|        Fraszka Machijawelów wykręty i sztuki,~Przeniosłeś głębokością
304 Sat1|   wdzięczność, miło słuchać, choćby i o głodzie.~O szczęśliwa
305 Sat1|        wielkie przykłady, wspaniałe i liczne,~Zewsząd.... Po cóż
306 Sat1|         wzrusza,~Wzbudziła Juwenala i Horacyjusza,~Kiedy pod pretekstami
307 Sat1|            Stratni, skąpcy, filuci, i starzy, i młodzi.~Zgoła
308 Sat1|           skąpcy, filuci, i starzy, i młodzi.~Zgoła kogom ukrzywdził;
309 Sat1|           honor? - Mistrz dziwaczny i tyran ponury.~Oswoiłyście
310 Sat1|            pieszczotom niesprzeczna i modzie przywyka.~Bogdaj
311 Sat1|            orzeźwia, trwogę uspokoi~I będziemy szczęśliwi. Dobrej
312 Sat1|             lecz pochwały godniście i chwały.~Stracił Tomasz majętność,
313 Sat1|            pysznym ogrodem Francuzy i Włochy,~Nie miał, prawda,
314 Sat1|          skąpymi wszędzie,~Przecież i tych nie gańmy, a choć w
315 Sat1|        nieczuli,~Z wstydu, względów i cnoty chociaż się wyzuli,~
316 Sat1|             Przyjdzie czas, gdy się i z nich drudzy będą śmieli,~
317 Sat1|       duszom, zdziwiona, pospiesza.~I ja biegnę za gminem, ile
318 Sat1|           pozna świat cały z daleka i z bliska,~Kiedym ganił,
319 Sat2|            Tym mniemamy milczenie - i jesteśmy w błędzie.~Pozór
320 Sat2|         zdatną, pożyteczną.~Pisarze i gadacze, znam waszą myśl
321 Sat2|              wśród waszych wzdychań i pacierzy~Zdradne milczenie
322 Sat2|           przytłumisz, więc skromna i cicha,~Nieznajoma u dworów,
323 Sat2|        Nieznajoma u dworów, narzeka i wzdycha.~Wzdycha nie tak
324 Sat2|       korzyść biorąc brzęki łudzące i znikłe,~Słyszą pochwałę
325 Sat2|       niewinnych okraso, skromności i wstydzie,~Nie daj się szerzyć
326 Sat2|     głupstwem nie znają, co wielbią i cenią:~Nieszczęśliwie uwolnion
327 Sat2|      igrzyska,~Wznieś porę pożądaną i wiekom pamiętną!~Niech zdrajcy,
328 Sat2|           Niech poznają, co szpecą, i niechaj się wstydzą.~A jeśli
329 Sat2|        Horacy?" - "Zmyślał". - "Toć i wierzę"~- "Człowiek przedtem
330 Sat2|           obozu, z warsztatu, nawet i od gumna~Wszystko tchnie
331 Sat2|         mamek lub pielgrzyma,~Nawet i kalendarza; ale to ogólnie.~
332 Sat2|         pisma nasze - to oryginały.~I choć czasem zdaje się, iż
333 Sat2|            których różność, wdzięki i wspaniałość~W samej treści
334 Sat2|             patrząc widziemy treści i prawidła.~Darmo się matka
335 Sat2|      Przyszedł człek, zdarł zasłonę i jawnie obaczył,~Co było
336 Sat2|         Czytał Szymon, wie, co, jak i kiedy się działo,~Lecz na
337 Sat2|              Na siebie tylko patrzy i mniema, że pierwszy.~Stąd
338 Sat2|            że pierwszy.~Stąd wyroki i w stylu, i w zdaniach opacznych,~
339 Sat2|              Stąd wyroki i w stylu, i w zdaniach opacznych,~Stąd
340 Sat2|            rozświecą, tak w punkcie i zgasną".~- "Tłum mędrców -
341 Sat2|         dzielniejszą zyskał istność i obroty?"~- "Też same, co
342 Sat2|            obroty?"~- "Też same, co i pierwej, jest tak, jak i
343 Sat2|            i pierwej, jest tak, jak i było,~Lecz co się wszerz
344 Sat2|      wróżkach, zabobonach, upiorach i czarach~Trwożyły nasze ojce.
345 Sat2|           wolno.~Mając porę, ochotę i sposobność zdolną,~Dociekajmy,
346 Sat2|       chcesz, może lepiej, może też i gorzej".~ ~
347 Sat2|       Maksyma teraźniejsza tak jako i dawna~Każe szukać mądrości,
348 Sat2|            rzeczy plecie,~Ale żwawo i głośno, więc go zgraja słucha.~
349 Sat2|      nacisku~Odbiera plauz mądrości i ma sławę w zysku".~- "Ale,
350 Sat2|       podoba.~Mędrzec, wieku okrasa i kraju ozdoba,~Laur ma, prawda,
351 Sat2|   Półmędrków rodzaj zjadły z bliska i z daleka,~Gdy nie może ukąsić,
352 Sat2|          się - wielkiś - śmieje się i wierzy,~A że szczodrym wydziałem
353 Sat2|         kronikę bogaci.~Indy, Persy i Medy, Party, Baktryjany~
354 Sat2|          mecenas, bohatyr, zdziałał i dokazał,~Zapłacił szczodrobliwie,
355 Sat2|         sławny antenaty,~Stryjeczne i cioteczne licząc majestaty,~
356 Sat2|          Staje się jeszcze większym i mędrszym od niego.~Po sławie
357 Sat2|           jest pożądańszego?~A może i przed sławą? To dobro jedyne,~
358 Sat2|          świecie obłudy, wkrada się i w fraszki.~Wewnątrz skryta
359 Sat2|         oszukał, bo to nie są cuda,~I niezgrabne szalbierstwo
360 Sat2|           Jak to się drudzy wznoszą i zgadł nieomylnie.~Zgadł
361 Sat2|        świętym Mateuszem,~Przeszedł i apostoła; ten wrócił, co
362 Sat2|             wziął, schował, zarobił i jeszcze uciskał.~Zgoła stał
363 Sat2|        Szwedy, Duńczyki wśród klęsk i rozruchu,~Gromił, bo dusza
364 Sat2|           Nie czuł nasz pan Mikołaj i chociaż przewinił,~Grzech
365 Sat2|             Sądził, karał, doradzał i stał się bogatym.~Ślepa,
366 Sat2|           trybunał ozdobić,~Mógł to i Czartoryski. lecz sądząc
367 Sat2|          sędziowski sekret.~Mają go i patrony (nazwisko poważne),~
368 Sat2|   żebractwem.~Świat się wypolerował i my też za światem.~Ja, co
369 Sat2|             drogi snadne,~Chciałbym i ja też uróść; cóż - kiedy
370 Sat2|                          5 CZŁOWIEK I ZWIERZ~"Koń głupi". - "Nie
371 Sat2|         żmiją,~Każde ma swoją miarę i według niej działa,~Jeśli
372 Sat2|           swego oracza~Wywnętrza go i pasie, żeby się spasł na
373 Sat2|             niewdzięczniejszy? Lecz i to przebaczę.~Tak chciało
374 Sat2|         łamie obowiązki, co wznawia i kleci.~Któraż lwica jęczała
375 Sat2|    jastrzębia w sprawie za patrona?~I żeby z nieprawego korzystał
376 Sat2|            Wpośród waszych zabiegów i skrzętnej mozoły,~Któraż,
377 Sat2|            nim dumni.~Zwierzęta złe i głupie, my dobrzy, rozumni.~
378 Sat2|      Wstydem, hańbą okryci, sromotą i trwogą,~Cóż byśmy usłyszeli?
379 Sat2|            byśmy usłyszeli? Wzgardę i nauki.~Koń, od nas zniewolony
380 Sat2|         którego grzbiecie, zuchwali i śmieli,~Ścigamy inne zwierza
381 Sat2|           nie w słowach wdzięcznych i ozdobnych,~Jakich zwykliśmy
382 Sat2|          Rzekłyby na rzeź dane owce i bydlęta.~Ów pies, znędzniały
383 Sat2|          pana słyszy,~Słyszy nędzny i czuje; nie czuje, co woła.~
384 Sat2|      sprawie sam patronem zostawszy i sędzią,~Zapędzał człeka
385 Sat2|              Zapędzał człeka w lasy i chciał paść żołędzią.~Znalazł
386 Sat2|       wdziękiem pisma dość dzielnie i sztucznie,~Nowość była ponętą,
387 Sat2|             Rodzice, dzieci, bracia i męże, i żony.~Święte węzły
388 Sat2|              dzieci, bracia i męże, i żony.~Święte węzły natury,
389 Sat2|              płód jego bluźnierstwo i skarga,~Odgłos ślepoty,
390 Sat2|          cel dziełu swojemu położył~I choć go w niezliczonych
391 Sat2|              dzielnościom przymioty i miary.~Tych się trzymać -
392 Sat2|           Powinność - znać szacunek i być wdzięcznym za nie".~ ~
393 Sat2|             ród przecie?"~- "Rzadki i oprócz naszych cud prawie
394 Sat2|          uda.~Cóż to za nowy widok? i jakież to cuda?~Idzie Piotr
395 Sat2|          pan z panów: u niego mitry i korony,~Berła, laski, infuły,
396 Sat2|        Berła, laski, infuły, klucze i pieczęci -~Inwentarskie
397 Sat2|           to skarb". - "To dług; on i towarzysze~Nie chcąc na
398 Sat2|             święty; pacierz szepcze i w dół spuścił oczy".~- "
399 Sat2|          Zamknijmy go na haczyk, bo i nas okradnie.~Jużci ten
400 Sat2|             nami gadał". - "Niechże i nie gada.~Ale któż z niego
401 Sat2|           wydostał?"~- "Dał na druk i w przemowie wielkim człekiem
402 Sat2|        okradł". - "Sfrymarczył?"~- "I to nie". - "Jakże kupnu
403 Sat2|            On nie tak jak to drudzy i gada, i chodzi".~- "Jakże
404 Sat2|           tak jak to drudzy i gada, i chodzi".~- "Jakże mówi?
405 Sat2|            Zgoła z pracą, pilnością i kunsztem, i czasem~Do tego
406 Sat2|        pracą, pilnością i kunsztem, i czasem~Do tego stopnia przyszedł,
407 Sat2|          zawołanie?" - "Stąd: panie i pany~Zgodzili się powszechnie,
408 Sat2|         będzie osądzonym, że dziwak i głupi.~Ciężka, mówią, rzecz
409 Sat2|           to jest świat wielki". - "I jamci na świecie".~- "Nie
410 Sat2|             wielki, gdzie są mędrcy i ich towarzysze,~Gdzie są
411 Sat2|             wiek polerowny ma cechę i miarę,~Insze czucia, rozmysły,
412 Sat2|         narzędzia,~W swojej sprawie i patron, i strona, i sędzia.~
413 Sat2|            swojej sprawie i patron, i strona, i sędzia.~Więc wyroki
414 Sat2|         sprawie i patron, i strona, i sędzia.~Więc wyroki pomyślne,
415 Sat2|        wracam do rzeczy.~Szczególne i powszechne doświadczenie
416 Sat2|              Iżby można być wielkim i prędko, i łatwo.~Rzemieślnik
417 Sat2|         można być wielkim i prędko, i łatwo.~Rzemieślnik lata
418 Sat2|            jednak trafia". - "Bywać i śnieg w maju.~Rzecz bolesna
419 Sat2|        Cytując bez rozsądku maksymy i strofy,~Śmiałość głupstwa
420 Sat2|       wiedli;~Nasze mędrki rubaszne i pulchne, i hoże,~Przemieniły
421 Sat2|          mędrki rubaszne i pulchne, i hoże,~Przemieniły się w
422 Sat2|          Sławni wielbieniem własnym i krzykliwą sprzeczką,~Czytają
423 Sat2|     wziętość, a jak niegdyś płaszcz i gęsta broda,~Tak i teraz,
424 Sat2|          płaszcz i gęsta broda,~Tak i teraz, gdy śmiałość wspaniałości
425 Sat2|              co ledwo się szklniły,~I owszem, gdy zagasną, większa
426 Sat2|            Bóg wyjął mu kość z boku i zrobił mu żonę.~Gdybyć to
427 Sat2|       zrobił mu żonę.~Gdybyć to tak i teraz. Próżne korowodów~
428 Sat2|    Konieczna jednak. Muszą być żony i męże;~Jarzmo jest: tych
429 Sat2|      sprzęże,~Muszą dźwigać. Chcesz i ty, odwaga nie lada,~Ale
430 Sat2|       liczbę zmniejszę -~Choćby też i fałszywe, niech będą grzeczniejsze~
431 Sat2|            nie zawadzi.~Więc zdatna i w miłości - namyśl się,
432 Sat2|        Nastąpi umartwienie, nudność i frasunek.~Dopieroż kiedy
433 Sat2|              Stanie się podejrzliwa i przykra, i zjadła,~Kiedy
434 Sat2|          się podejrzliwa i przykra, i zjadła,~Kiedy się co dzień
435 Sat2|             z nowym humorem popisze~I coraz inne w domu ujźrzysz
436 Sat2|           niegrzecznie, zamilczeć - i przykro, i nudno.~O święty
437 Sat2|              zamilczeć - i przykro, i nudno.~O święty Sokratesie!
438 Sat2|             że twojej pozór szczery i prawdziwy.~Dobry towar,
439 Sat2|        gdzie indziej nie jest tak - i tam nic do rzeczy,~Albo
440 Sat2|           Przepłynąwszy przez morza i zwiedziwszy ziemie,~Dajmy
441 Sat2|         Większa, ważniejsza jeszcze i pilniejsza wszczyna,~Trzeba
442 Sat2|             tam, gdzie jest salitra i siarka.~- A nam co po salitrze? -
443 Sat2|       salitrze? - Jeśli onej miarka~I z częściami hałunu, a najbardziej
444 Sat2|           się z życiem -~Jużci, ale i z workiem. Za takim użyciem~
445 Sat2|        znali się z hałunem, salitrą i siarką.~Czerstwa starość
446 Sat2|          była.~Lepsza ona od siarki i skuteczniej zdrowi,~Niż
447 Sat2|       zdrowi,~Niż co kryślą lekarze i starsi, i nowi,~Którym (
448 Sat2|            kryślą lekarze i starsi, i nowi,~Którym (bo mają rozum),
449 Sat2|             się Paktolem.~Pitagoras i Tales, i Platon, i inni,~
450 Sat2|        Paktolem.~Pitagoras i Tales, i Platon, i inni,~Za których
451 Sat2|        Pitagoras i Tales, i Platon, i inni,~Za których wielkim
452 Sat2|  rzeczpospolitą mądry Plato sklecił~I tak dowodnie onej użytek
453 Sat2|             w światłym wieku pędzą,~I pisarz, i czytelnik za naukę
454 Sat2|     światłym wieku pędzą,~I pisarz, i czytelnik za naukę płacą.~
455 Sat2|         Niech się strzeże podejścia i zasklepi w domu.~Ale w nim
456 Sat2|           szczęśliwości~Rozum tylko i cnota są sprawicielami;~
457 Sat2|             Cóż dopiero, gdy dzieci i podściwa żona,~I uprzejmość
458 Sat2|             dzieci i podściwa żona,~I uprzejmość sąsiedzka, prawa,
459 Sat2|       poddanych, któryśmy sprawili,~I myśl lat przeszłych, cośmy
460 Sat2|     przebyli:~Piękne to towarzystwo i nigdy nie znudzi,~Swoich
461 Lis |         pełne wspaniałości,~Ale cóż i po tronie, kiedy nicht nie
462 Lis |           nie jest to rzecz płocha.~I skarby wiele ważą, i powaga
463 Lis |        płocha.~I skarby wiele ważą, i powaga dzielna,~I pamięć
464 Lis |             ważą, i powaga dzielna,~I pamięć wielkich czynów w
465 Lis |             Mogą mieć przyjaciołów, i prawych, królowie,~Ale czyli
466 Lis |           czy ich mieli?~Mogli mieć i mieć mogą, byle tylko chcieli.~
467 Lis |           Temu, kto chce być znanym i poczciwie zyskać.~Więc rzecz
468 Lis |             czy wart zysk podłości,~I postrzega, że niewart; więc
469 Lis |             mierności~Zasklepia się i lepszych zysków w cnocie
470 Lis |      zmyślność~Niepoznane, o królu, i z skutków, i znaków,~Tak
471 Lis |   Niepoznane, o królu, i z skutków, i znaków,~Tak są jeszcze kryjomsze
472 Lis |             dworaków.~Los podwyższa i wielbi, lecz rzecz dzierżąc
473 Lis |            Ten, co losu jest panem, i daje, i bierze.~W jego rządzie
474 Lis |            losu jest panem, i daje, i bierze.~W jego rządzie jedne
475 Lis |            wiele rodzajów. Odmienna i zdradna,~Najgorsza, gdy
476 Lis |            niszczy, pustoszy, trawi i pożera.~Fanatyzm jej towarzysz,
477 Lis |             ustrzegła się przed nią i mądrość, i cnota;~Ściga
478 Lis |            się przed nią i mądrość, i cnota;~Ściga je, a gdy w
479 Lis |             chwali, gani, nadgradza i karze,~A ślepym się instynktem
480 Lis |              Ale cierpieć bez zysku i nieszczęściem słynąć,~Ale
481 Lis |            Ale służyć niewdzięcznym i znosić potwarze -~To heroizm
482 Lis |             strofie,~Czujesz, możeś i doznał, szacowny Krzysztofie.~ ~
483 Lis |          Roztropność każe wszystko, i bacznie, roztrząsać,~Mądrość...
484 Lis |              Mądrość... lecz czasem i ta, gdy się zacznie dąsać,~
485 Lis |             nudne Heraklity stękają i płaczą;~Jeśli mędrcy w swych
486 Lis |           nadto bystry, lecz trwały i czysty.~Widok rzeczy, mój
487 Lis |           poznać chcemy,~Częstokroć i my winni, stąd iż źle patrzemy.~
488 Lis |       ludźmi żyjem, podlegli błędom i obłudzie;~Bierzmy miarę
489 Lis |         pozór błąd ukryć, może kryć i cnoty.~Świat jest wielkie
490 Lis |           dzielnych chwalmy.~Chcieć i czynić — to cnoty prawidło
491 Lis |    działaniu, nie wiemy, co gasiem,~I chociaż, co złe z siebie,
492 Lis |             ku użyciu,~Roztropność? I tę jednak trzeba trzymać
493 Lis |            się, by nie ująć, lepiej i nadmierzyć.~Mała szkoda,
494 Lis |            z ich przyczyny dotknęła i nędza,~Im więcej ich poznaje,
495 Lis |            bardziej oszczędza.~Więc i my tak działajmy, nie lepsi
496 Lis |    zdrożność, czy wielką, czy małą:~I nas to mogło spotkać, co
497 Lis |    peregrynować w cudzym horyzoncie~I trudzić się niewczasem,
498 Lis |             czym być mogą, rozeznać i doznać,~Znajdziesz to i
499 Lis |             i doznać,~Znajdziesz to i u siebie, wszędzie lud jest
500 Lis |           złość w kunszta przemożna i płodna,~Jak cnotliwym dotkliwa,