Part

  1 Sat1|           Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka:~Wielbi urząd, czci
  2 Sat1|             zaszczyt przed gminem.~Kto się w zamku urodził, niech ten
  3 Sat1|              rządczych pokoleniach zna się,~Inszym powietrzem żywi,
  4 Sat1|            chociażby który~Odstrychnął się na moment od swojej natury,~
  5 Sat1|                od swojej natury,~Znowu się do niej wróci, a dobrym
  6 Sat1|                jest, a niedobrze, żeby się przyćmiło,~I w to oni potrafią,
  7 Sat1|          gardził, ale płacił, ów śmiał się, lecz kadził.~Tyś królem,
  8 Sat1|                 Mówiąc między nami,~Ja się nie będę chwalił, ale przymiotami~
  9 Sat1|               ale przymiotami~Niezłymi się zaszczycam. Jestem Polak
 10 Sat1|           Każdy, który stanem~Przedtem się z tobą równał, a teraz czcić
 11 Sat1|                najjaśniejszy", pierwej się zakrztusi;~I choć się przyzwyczaił,
 12 Sat1|          pierwej się zakrztusi;~I choć się przyzwyczaił, przecież go
 13 Sat1|             tylko, że król Michał zwał się Wiszniowiecki.~Do Jana,
 14 Sat1|          Czujesz to - i ja czuję; więc się już nie troszczę,~Pozwalam
 15 Sat1|              luboć, prawda, poprawiasz się co dzień) -~Przecież muszę
 16 Sat1|                gdy na tronie sędziwość się mieści;~Tyś nań wstąpił
 17 Sat1|           Przecież są przywarami. Aleś się poprawił:~Już cię tron z
 18 Sat1|               tylko, jeśli zstarzeć ci się damy,~Jak cię tylko w zgrzybiałym
 19 Sat1|               wiesz o tym;~Wszystko ci się coś marzy o tym wieku złotym.~
 20 Sat1|                 aby cię kochali? Niech się raczej boją.~Cóżeś zyskał
 21 Sat1|                a będziesz wielkim;~Tak się wsławisz, a przeciw nawałnościom
 22 Sat1|           nawałnościom wszelkim~Trwale się ubezpieczysz. Nie chcesz?
 23 Sat1|            lubisz i w ludziach kochasz się uczonych,~I to źle. Porzuć
 24 Sat1|          mędrków zabałamuconych.~Żaden się naród księgą w moc nie przysposobił:~
 25 Sat1|              przeprę, jak widzę;~W tym się popraw przynajmniej, o co
 26 Sat1|           popraw przynajmniej, o co ja się wstydzę.~Dobroć serca monarchom
 27 Sat1|         przystoi,~To mi to król, co go się każdy człowiek boi,~To mi
 28 Sat1|                kontent, powolny, kiedy się zasmuci.~Nie moje to jest
 29 Sat1|            mieć łagodne serce:~Zwycięż się, zgaś ten ogień i zatłum
 30 Sat1|               jak o tobie słyszę,~I ja się z ciebie gorszę, i satyry
 31 Sat1|             cnoty na szalę,~Za to, żeś się poprawił, i ją cię pochwalę.~ ~
 32 Sat1|            wolno starym zwodzić,~Wolno się na czas żenić, wolno i rozwodzić.~
 33 Sat1|               wolno i rozwodzić.~Godzi się kraść ojczyznę łatwą i powolną,~
 34 Sat1|             bezprawia nie wolno?~Niech się miota złość na cię i chytrość
 35 Sat1|               gdzieś prawdo? gdzieście się podziały?~Tuście niegdyś
 36 Sat1|           sprośność niedowiarstwa~Śmie się targać na święte wiary tajemnice;~
 37 Sat1|            święte wiary tajemnice;~Jad się szerzy, a źródło biorąc
 38 Sat1|               zdrożnych;~A jeśli gdzie się cnota i pobożność mieści,~
 39 Sat1|            Zapamiętałe dzieci rodziców się wstydzą,~Wadzą się przyjaciele,
 40 Sat1|            rodziców się wstydzą,~Wadzą się przyjaciele, bracia nienawidzą,~
 41 Sat1|            zhańbione przymioty.~Śmieje się zbrodnia syta z pognębionej
 42 Sat1|               ustaw podściwych;~Chlubi się jawna kradzież z korzyści
 43 Sat1|             zbytki gubią kraje.~Próżno się stan mniemaną potęgą nasrożył,~
 44 Sat1|          cnocie stygnął,~Upadł - i już się więcej odtąd nie podźwignął.~
 45 Sat1|             kiedy błąd ślepy nierządem się chlubił:~Ten nas nierząd,
 46 Sat1|              cudzym w łup oddał, z nas się złe zaczęło:~Dzień jeden
 47 Sat1|           Padnie słaby i lęże - wzmoże się wspaniały.~Rozpacz - podział
 48 Sat1|          podział nikczemnych! Wzmagają się wały,~Grozi burza, grzmi
 49 Sat1|               łudzi wdzięcznie,~Cieszy się wewnątrz zdrajca, że oszukał
 50 Sat1|              stawia zaraz sidła,~A gdy się coraz wzmaga złość jego
 51 Sat1|            Uśmiech jego nieprawy zmyka się po twarzy.~W oczach skra
 52 Sat1|               skra zajadłości błyszczy się i żarzy,~Spuszcza je na
 53 Sat1|                 a zjadle pokorny,~Sili się swej niecnocie kształt nadać
 54 Sat1|            pozorny.~Próżna praca. Sama się złość z czasem odkrywa.~
 55 Sat1|              niechcenia, gdy sztucznie się czaił,~Tak kunszt zdradnych
 56 Sat1|               podściwych jedyny,~Silił się przeciw zdrajcom sam i padł
 57 Sat1|           niebo straszy gromem,~Śmieje się. zdradza, kradnie - i jest
 58 Sat1|               gromnice dmuchał,~Wpisał się w wszystkie bractwa, dwie
 59 Sat1|               godziny klęczał,~Krzywił się, szeptał, mrugał, i wzdychał,
 60 Sat1|             gdzie skażone serce.~Krzyw się, mrugaj, bij czołem, klęcz,
 61 Sat1|             Boga nie oszukasz.~Brzydzi się niecnotliwym Jędrzej hipokrytą,~
 62 Sat1|            jadu i łatwe, i spore,~Stał się mistrzem bezbożnych, ma
 63 Sat1|            cnota przygaśnie;~Nadstawia się i gardzi. Mikołaj bogaty,~
 64 Sat1|             nie czczą antenaty,~Śmieje się z oświeconych, co złotem
 65 Sat1|              To rozum, to nauka, w tym się wszystko mieści:~Szóstak
 66 Sat1|         zbytkiem podupadli~Nie wstydzą się ci żebrać u tych, co je
 67 Sat1|          Oszukani klną na dal. a łaszą się z bliska.~Śmieje się pan
 68 Sat1|             łaszą się z bliska.~Śmieje się pan Mikołaj, a majętność
 69 Sat1|              gdy, jak może, tai.~Wiąże się z towarzyszmi, podchlebia
 70 Sat1|        mniejsza, że Franciszek o złoto się troszcze;~Niech dmucha,
 71 Sat1|            Odmieńmy obyczaje, a jąwszy się pracy,~Niech będą dobrzy,
 72 Sat1|              SZCZĘŚLIWOŚĆ FILUTÓW~"Rok się skończył, winszować tej
 73 Sat1|                to zmyśloną wziąwszy na się postać,~Szuka, gdzie by
 74 Sat1|                postać,~Szuka, gdzie by się wkręcić lub zysk jaki dostać,~
 75 Sat1|               ledwo ten rodzaj w złych się tłoku mieści,~Są dobrzy
 76 Sat1|          winszować przyczyna?~- "Stary się rok zakończył, a nowy zaczyna".~- "
 77 Sat1|            zapewne musieli.~Nie kończy się podściwych niefortuna z
 78 Sat1|            niefortuna z rokiem,~Rzadko się cnota szczęsnym ucieszy
 79 Sat1|         Winszuję, że w tym roku dobrze się udało.~Coście tylko pragnęli,
 80 Sat1|                wam los zdarzył,~Wyście się tam ogrzali, gdzie się drugi
 81 Sat1|          Wyście się tam ogrzali, gdzie się drugi sparzył.~Fortuna,
 82 Sat1|          Fortuna, której koło ustawnie się toczy.~Była ślepą dla innych,
 83 Sat1|                A tobie. Konstanty,~Coś się zgrał na wsie. weksle, pieniądze
 84 Sat1|       winszować:~Przed rokiem musiałeś się o szeląg turbować.~Teraz
 85 Sat1|                 proszę jednak jejmości się kłaniać.~A waść, panie Wincenty,
 86 Sat1|             coś zyskał fortelem,~T tak się wysłużonym już obywatelem~
 87 Sat1|           przysługi~Winszuję, a choćby się zgorszył może drugi,~Że
 88 Sat1|          dzieło, że z nas każdy pozbył się wędzidła.~Stawia dowcip
 89 Sat1|                był nieostrożny:~Śmieje się, co oszukał, a umysł nietrwożny,~
 90 Sat1|              wygodnej nauki,~Na dalsze się natęża i sidła, i sztuki.~
 91 Sat1|                 Modnej maksym nauki że się nie trzymacie,~Trzódko mała
 92 Sat1|                wesprze i ocali.~Rzadko się niepodściwość tak, jak zacznie,
 93 Sat1|           zacznie, kończy,~A cnota, co się nigdy z chytrością nie łączy,~
 94 Sat1|                w karecie, z której dął się i umizgał,~Takich, jakim
 95 Sat1|              skrycie natenczas, gdy mu się ukłonił.~Musiał czcić; czegóż
 96 Sat1|             junactwem odbiegli.~Został się niedostatek, z nim wstyd
 97 Sat1|             jest świat oszustów, toczą się pieniądze,~Zyskał Wojciech
 98 Sat1|          wszystko zbytkiem;~A niedługo się ciesząc niecnoty pożytkiem,~
 99 Sat1|              zazwyczaj) zdarli,~Dorwał się panicz rządów. Natychmiast
100 Sat1|         niesyta stołowników zgraja,~Co się zyskiem obłudy karmi i opaja,~
101 Sat1|               zapach dryjakwiowy.~Wala się, wadzi, wrzeszczy rozpojona
102 Sat1|            pracował lub sądził.~Śmieją się z starych gratów, a jakby
103 Sat1|              porze słońce błyśnie,~Już się przez przedpokoje ledwo
104 Sat1|    podchlebstwa i ukłon głęboki;~Znają się na wielkości i pan na niej
105 Sat1|            wielkości i pan na niej zna się,~A chociaż do mówienia z
106 Sat1|                mówienia z gminem uniża się.~Znać, czym jest. Wszyscy "
107 Sat1|                kogo okiem rzuci, każdy się uśmiechnie~Kontent z pańskich
108 Sat1|              zyskowne kontrakty!~Wraca się przecież cząstka do tego,
109 Sat1|                okoliczne;~A zbytek, co się tylko czczym pozorem chlubił,~
110 Sat1|          saneczkach łubianych do Lwowa się wlecze,~Trwożny, czy z prowizyjką
111 Sat1|                 Skąd przecie?" - "Znał się na szelągach".~- "Cóż stąd?" - "
112 Sat1|                już będę milczał, niech się tylko dowiem".~- "Wszak
113 Sat1|              Nie każdy bogatym~Urodził się, lecz szczęście nie zawisło
114 Sat1|        rozpuszcza niezmiernie,~Światem się nie nasyci, jak ów, który
115 Sat1|               o czym pierwsze mówienie się wszczęło.~Zostać panem,
116 Sat1|              com mówił, a zatem~Poznaj się na szelągach, a będziesz
117 Sat1|             będziesz bogatym.~Z małych się rzeczy wielkie sklecają
118 Sat1|         sklecają i wznoszą;~Z szelągów się, nie z złota, ubodzy panoszą.~
119 Sat1|             złota, ubodzy panoszą.~Nim się skleci z odrobin małych
120 Sat1|              miedzią zastanowić trzeba się nam poty,~Poki ten lichy
121 Sat1|            kruszca wybornego podlejszy się ciśnie,~Łatwo już reszta
122 Sat1|            dobrze i kupca oszukał.~Rok się skończył; perceptę gdy z
123 Sat1|              zbytki?" - "Źle jadł, źle się nosił".~- "Pewnie w święta?" - "
124 Sat1|             Szelągi i grosze.~Nie znał się na nich, dawał, upuszczał
125 Sat1|           upuszczał po trosze.~Zrobiły się z nich złote, tynfy i talary:~
126 Sat1|                nim dał szeląg, pierwej się zatrzymał,~Obejźrzał go
127 Sat1|       Obejźrzał go dwa razy, a chociaż się zżymał,~Choć już rękę wyciągnął,
128 Sat1|              szeląg z drugimi, w grosz się porachował,~Przyszło więcej,
129 Sat1|             więcej, woreczek coraz dął się spory,~Aż na koniec z woreczka
130 Sat1|              koniec z woreczka zrobiły się wory.~Pierwszy szeląg schowany,
131 Sat1|           Pierwszy szeląg schowany, co się w grosz pomnożył,~Ten grunt
132 Sat1|     milijonowej fortuny założył.~Złoto się samo strzeże, miedź wstrzymać
133 Sat1|         fraszki, co z wierzchu szklnią się, wewnątrz puste,~Nie na
134 Sat1|          sposobem zgromadził, wspomógł się i użył,~Godzien szczęścia,
135 Sat1|             rachowano grosze,~Trzymały się też lepiej, szły w liczbie
136 Sat1|           niekiedy zabrzęczą,~Napłaczą się poddani pierwej i najęczą.~
137 Sat1|          pierwej i najęczą.~Wstydziemy się szelągów, złota trzosy nosim,~
138 Sat1|                 Chcemy bogactw, wróćmy się do dawnego źródła:~Niechaj
139 Sat1|                dawnego źródła:~Niechaj się każdy zbytków niepotrzebnych
140 Sat1|   złotostemplny, ale pożyczany.~Takimi się ojcowie nie obciążywali,~
141 Sat1|               jeszcze.~Wszak wiesz, że się ja nigdy zbytecznie nie
142 Sat1|              Jak było, opowiem.~Upiłem się onegdaj dla imienin żony;~
143 Sat1|                dobre było,~Cieszyliśmy się pięknie i nieźle się piło.~
144 Sat1|       Cieszyliśmy się pięknie i nieźle się piło.~Trwała uczta do świtu.
145 Sat1|             uczta do świtu. W południe się budzę,~Cięży głowa jak ołów,
146 Sat1|               głowa jak ołów, krztuszę się i nudzę.~Jejmość radzi herbatę,
147 Sat1|            trochę nie zawadzi.~Napiłem się więc trochę, aczej to poradzi:~
148 Sat1|             częstować, a nie pić? I to się nie godzi.~Więc ja znowu
149 Sat1|       nietykana stoi.~Pan Wojciech, co się bardzo niestrawności boi,~
150 Sat1|              wstępnym bojem, z tamtymi się godzim -~A butelka nieznacznie
151 Sat1|              butelka nieznacznie jakoś się wysusza.~Przyszła druga;
152 Sat1|              mnie, ja do niego, rwiemy się zajadli,~Trzyma Jędrzej,
153 Sat1|               zabawa hałastry,~Brzydzi się nim człek prawy, jako rzeczą
154 Sat1|            nieprzystojne rosną,~Pamięć się przez nie traci, rozumu
155 Sat1|                 rozumu użycie,~Zdrowie się nadweręża i ukraca życie.~
156 Sat1|               zwierząt gatunku~Godzien się mieścić, kiedy rozsądek
157 Sat1|              której żal chodzi.~Ci, co się na takowe nie udają zbytki,~
158 Sat1|             Gdzież idziesz?" - "Napiję się wódki".~ ~
159 Sat1|               przestrogi.~Dam, na jaką się może zdobyć moja możność,~
160 Sat1|               dostać.~Wpadniesz, jeśli się pierwej dobrze nie uzbroisz.~
161 Sat1|          dobrze nie uzbroisz.~Słusznie się więc twych kroków pierwiastkowych
162 Sat1|         wstępie oszukania myto.~Strzeż się, nie żebyś grzeszył zbytnim
163 Sat1|               za jej zdaniem,~Średniej się drogi trzymał i tak kroki
164 Sat1|              Tak jak ślepy. Ten, gdzie się obraca,~Nim stąpi, kijem
165 Sat1|              bezpieczeństwa maca.~Miej się na ostrożności, nicht cię
166 Sat1|                ale psy i konie,~Układa się i łasi, powierzchownie grzeczny,~
167 Sat1|                Temu rady dodaje, z tym się towarzyszy,~Tamtemu niby
168 Sat1|            borgować nie chce, przykrzą się dłużnicy,~Przecież Maciej
169 Sat1|               światem ukrytą?~Nauczysz się, bylebyś tym szedł, co on,
170 Sat1|           szedł, co on, torem,~Bylebyś się pożegnał z cnotą i honorem,~
171 Sat1|       dojdziesz przedsięwzięcia.~Zbądź się wstydu, a język trzymaj
172 Sat1|            trzymaj od najęcia,~Czołgaj się, a gdy podłość rozpostrzesz
173 Sat1|           Dokażesz, że przed tobą będą się czołgali.~Zyskasz korzyść
174 Sat1|             prawe szczęście obwieszcza się źrodły;~Strzeż się więc
175 Sat1|          obwieszcza się źrodły;~Strzeż się więc takich zdobycz, co
176 Sat1|              rozpustnie wytwornej.~Tam się nauczysz w szkole przebiegłej,
177 Sat1|               dziwić oszusty.~Nauczysz się, jak prawom można się nie
178 Sat1|         Nauczysz się, jak prawom można się nie poddać,~Jak dostać,
179 Sat1|              zwodzić zaufanych a śmiać się z zwiedzionych,~Jak w błędzie
180 Sat1|              sztucznie omamionych,~Jak się udać, gdy trzeba, za dobrych
181 Sat1|          podchlebiać przytomnym, śmiać się z nieprzytomnych,~Jak cnocie,
182 Sat1|               szarpać cudzą sławę.~Jak się chlubić z niecnoty, a w
183 Sat1|             Taka korzyść rozpusty, tak się zbytki płacą.~Uszedłeś marnotrawców,
184 Sat1|              raz dzikie i odludne,~Czy się zechcą nasrożyć, czy wdzięcznie
185 Sat1|           rozpaczać i wzdychać.~Strzeż się matni zdradliwych, w które
186 Sat1|               kunszt niewieści.~Strzeż się sideł powabnych, w które
187 Sat1|               nich wolność ginie, czas się drogi traci,~Zysk wdzięcznych
188 Sat1|             Filis tymczasem z głupiego się śmieje.~Nie masz tego w
189 Sat1|              jest na jawie.~Ktokolwiek się tej płochej poświęcił zabawie,~
190 Sat1|              płochość, a cnota w sercu się umieszcza.~Wojciech, mędrzec
191 Sat1|          słowem, i miną, i cerą,~Unosi się nad podłą gminu atmosferą,~
192 Sat1|               Zły to rozum, bracie,~Co się na cnoty, wiary zasadza
193 Sat1|                twoje podściwe, co Boga się bali,~Co mogli, co powinni,
194 Sat1|               zdaniach nie wymyśla.~Co się łącząc z podściwym staropolskim
195 Sat1|       staropolskim gminem,~Nie każe ci się wstydzić, żeś chrześcijaninem.~ ~
196 Sat1|           Winszuję, panie Pietrze, żeś się już ożenił".~- "Bóg zapłać". - "
197 Sat1|          jeszcze nie pojmujesz?~Czyliż się już sprzykrzyły małżeńskie
198 Sat1|               dobre tłumaczył,~Wdawszy się już, a nie chcąc dla damy
199 Sat1|         Szliśmy drogą romansów, a czym się uśmiechał,~Czym się skarżył,
200 Sat1|               czym się uśmiechał,~Czym się skarżył, czy milczał, czy
201 Sat1|                mieszkać, ilekroć trafi się chorować.~Punkt drugi: chociaż
202 Sat1|             własny.~Punkt czwarty: dom się najmie wygodny, nieciasny,~
203 Sat1|                 a broń Boże! - Zląkłem się. A czego?~"Trafia się -
204 Sat1|          Zląkłem się. A czego?~"Trafia się - rzekli krewni - że z zdania
205 Sat1|                z zdania wspólnego~Albo się węzeł przerwie, albo się
206 Sat1|               się węzeł przerwie, albo się rozłączy!"~"Jaki węzeł?" "
207 Sat1|              śmierć kończy".~Rozśmieli się z wieśniackiej przytomni
208 Sat1|           sprowadził z zagranic,~Zgrał się co do szeląga. Kupiłem.
209 Sat1|         kalendarza,~Moje serce! Proszę się tych prostactw oduczyć!"~
210 Sat1|           Wierz mi waćpan, jeżeli mamy się sposobić~Do uczciwego życia,
211 Sat1|         wiejskiego nie umiem,~Domyślam się. Na wety zastawiają półki,~
212 Sat1|               Ale wybacz mi waćpan, że się stawię sprzecznie.~Jam niegodna
213 Sat1|                   Kłaniam". Zmarszczył się dobrodziej.~"Gdzie sala?" "
214 Sat1|                nie może tu siadać".~Aż się wezdrgnął Franciszek, skoro
215 Sat1|              Heloisy..."~Uciekłem, jak się jejmość rozpoczęła zżymać,~
216 Sat1|              na stoliku,~Buduar szklni się złotem, pełno porcelany,~
217 Sat1|               lecz gdy hurmem zjechali się goście,~Wykwintne kawalery
218 Sat1|             panią starościną,~Kiedy ja się uwijam jako jaki sługa,~
219 Sat1|                na mnie pogląda, śmieje się i mruga.~Po wieczerzy fejerwerk.
220 Sat1|         szmermel między gumna, stodoła się pali.~Ja wybiegam, ja gaszę,
221 Sat1|           swoimi czterma wsiami odzywa się dwornie.~"I osiem nie wystarczy" -
222 Sat1|               przekładam pokornie.~"To się wróćmy do miasta". Zezwoliłem,
223 Sat1|             Ten jest cechą każdego, co się dworu ima,~Co pozoru ma
224 Sat1|                 jak żyją u dworu.~Źlem się udał, daremniem staranie
225 Sat1|             staranie postradał,~A któż się u dworaków o prawdzie wybadał?~
226 Sat1|             ale tonem grzecznym:~Piotr się wsławił w rzemiośle trochę
227 Sat1|           moneta w kursie,~Wszędzie on się tam mieści, w dziełach i
228 Sat1|              Chciwy o puściznę,~Wlecze się Piotr z poranku na dzienną
229 Sat1|         Uprzedził go Mikołaj. Ściskają się oba:~"Jak się masz, przyjacielu?
230 Sat1|                 Ściskają się oba:~"Jak się masz, przyjacielu? Jak ci
231 Sat1|              masz, przyjacielu? Jak ci się podoba~Dzień dzisiejszy?" - "
232 Sat1|                    Pogodny". - "Cieszę się" - "Ja wzajem".~Idzie dyskurs
233 Sat1|        uprzejmy zwykłym obyczajem.~Już się sobie zwierzyli, o czym
234 Sat1|            ciżbę, gdzie natrzeć; jakoż się już wtłoczył,~Już świeżego
235 Sat1|         przyjaciel serdeczny, sekretów się zwierza,~A na znak poufałych
236 Sat1|             strach koło Japonów.~Drzwi się z nagła otwarły. Aż tysiąc
237 Sat1|              świegotliwa zgraja,~Każdy się inszym kształtem łasi i
238 Sat1|             wzroku docieka,~Czego albo się chroni, albo na co czeka,~
239 Sat1|            albo na co czeka,~Wszystkie się usta śmieją, ciągną wszystkie
240 Sat1|            ciągną wszystkie szyje.~Ten się pcha. ten potrąca, ten się
241 Sat1|             się pcha. ten potrąca, ten się jak wąż wije,~Wszyscy na
242 Sat1|           Szymon w promieniach, śmieje się i mruga.~Jan go kocha serdecznie,
243 Sat1|             który trzema słowy Szymona się szczycił,~Gardzi tym, który
244 Sat1|               O barwie faworytów niech się nicht nie pyta.~Poznać z
245 Sat1|              szpakiem ministra, z psem się jego pieści,~Podchlebuje
246 Sat1|        Podchlebuje lokajom, z lauframi się wita,~Dobrze mu się też
247 Sat1|           lauframi się wita,~Dobrze mu się też każda nadaje wizyta.~
248 Sat1|            ścieżki iść musi, kto dworu się trzyma.~Wsi swobodna! Szczęśliwy,
249 Sat1|                 Szczęśliwy, kto ciebie się ima.~Niekształtne twoje
250 Sat1|         Niechaj cieszy nadzieją, niźli się ta ziści.~Lepsze małe, lecz
251 Sat1|                nieczuli,~Z wnętrzności się człowieczych ku sługom wyzuli.~
252 Sat1|            niedawno podłe pasamany,~Co się niegdyś pokornie nazywał
253 Sat1|                gdzie stawał, przesiadł się w karetę,~W mundur barwę
254 Sat1|            wadzi,~Choć mało. nie godzi się ubogiej czeladzi.~Obudził
255 Sat1|              ubogiej czeladzi.~Obudził się jegomość. Marcin, co czuł
256 Sat1|                 co czuł pilnie,~Krząta się, chce. jak może. dogodzić
257 Sat1|           strawił,~Wszystko źle: zgrał się wczoraj, klejnoty zastawił.~
258 Sat1|              więc krnąbrny, po plagach się schował,~Dali drugie w dwójnasób,
259 Sat1|         wziątkiem~Milczy, a widząc, że się nie doprosi snadnie,~Co
260 Sat1|              złodziej w domu.~Zaprawił się na małej kwocie po kryjomu,~
261 Sat1|           trwożny i przelękły,~Ośmieli się: już kłódki, już zawiasy
262 Sat1|          kapitan, co Żydów drze, kiedy się proszą,~Żołnierze, co potrawy
263 Sat1|              Zewsząd jęczenia i płacze się wznoszą,~Oprawcy gdy rozkazy
264 Sat1|             srogie nędznym głoszą.~Dom się wrzaskiem napełnia; płacz
265 Sat1|               co włożył,~Klnie los, co się tym zjadlej dla niego nasrożył,~
266 Sat1|                pod wodzem Lahirem.~Tak się zwał ten, co pierwszy dla
267 Sat1|            zebrał cztery pułki~I każąc się bić lalkom, głupiego gdy
268 Sat1|                 Biją wszystkich, skoro się ich kolor wyświęci.~Król
269 Sat1|              po kamyczkach ścieka,~Nim się z niego tak znaczna ustanowi
270 Sat1|              zwycięstwa zmierza,~Który się od prostego dosłużył żołnierza.~
271 Sat1|            szacownej wolności stawając się wzorem,~Domy wasze trzymacie
272 Sat1|         Przegrał niżnik, ów niżnik, co się był tak wsławił,~Zgniótł
273 Sat1|              jak on kartę stawia,~Dąsa się na sąsiada, mruczy i przymawia.~
274 Sat1|        przegrał i westchnął, a Jędrzej się cieszy.~Coraz więcej zgromadza
275 Sat1|              przegrał, za siebie coraz się obziera,~Ktoś mu przyniósł
276 Sat1|               postrzegł balkę,~Posunął się, a miejsca gdy lepszego
277 Sat1|          nietrwożny, jak siedzi, zgrał się do szeląga.~Zgrał się. a
278 Sat1|            zgrał się do szeląga.~Zgrał się. a nowy Tytan, zjadłością
279 Sat1|             jeszcze przegrał, przecież się uśmiecha,~Śmiech w uściech,
280 Sat1|            niesłychanym gwałtem~Srożył się, jak tylekroć szczęsne i
281 Sat1|             karty doznawane,~Odmieniły się wszystkie, odmieniły nagle,~
282 Sat1|              już portu dotykał, rozbił się na brzegu.~Rozbił się! -
283 Sat1|           rozbił się na brzegu.~Rozbił się! - Umilkł mówca, westchnął,
284 Sat1|             sług pany, a z panów stały się żebraki.~Piotr kontent.
285 Sat1|           Jęczą nad srogą zemstą, więc się ich użali;~Niech wygrane
286 Sat1|           strawion pracą,~A honor, gdy się zbytki i niecnoty płacą.~
287 Sat1|                to Jan głupi.~Wyćwiczył się on nieźle. Są mistrze uczeni,~
288 Sat1|                a z tuza niżnika.~Świat się przepolerował. Bogdajby
289 Sat1|            tuzy i niżniki!~Dla głupich się zaczęły, mądrzy je przejęli~
290 Sat1|             mądrzy je przejęli~I co by się kartami bawić tylko mieli,~
291 Sat1|               Na co pisać satyry? Choć się złe zbyt wzniosło,~Przestańmy.
292 Sat1|             nie będę was smucił.~Ciesz się, Pietrze, zamożny, ozdobny
293 Sat1|              boś pochwały godny.~Ciesz się, Pawle. Oszukać to kunszt
294 Sat1|           przeprze. Ci, co satyr udali się drogą,~Mszczą się na wielkich,
295 Sat1|                udali się drogą,~Mszczą się na wielkich, że być wielkimi
296 Sat1|            obyczajów zdrożnych~Targali się wśród Rzymu na jaśnie wielmożnych,~
297 Sat1|            małym nie wolno, to wielkim się godzi.~Nie chcieli raczej
298 Sat1|              zajadłość wściekła,~Skoro się w pierwsze stopnie zuchwale
299 Sat1|               kwestory?~Źle czynił, że się na nie z satyrą ośmielił;~
300 Sat1|                 Kto wie, milcząc czyby się z nimi nie podzielił.~Jak
301 Sat1|             już innej natury:~Zgodziła się z wdziękami, a co niegdyś
302 Sat1|             nigdy był nie mijał,~Kiedy się król ze trzema stanami upijał!~
303 Sat1|              lecz było wesoło.~Wróćcie się. dobre wieki, niech pogodne
304 Sat1|               względów i cnoty chociaż się wyzuli,~Przecież się czasem
305 Sat1|           chociaż się wyzuli,~Przecież się czasem zdadzą. Płużne te
306 Sat1|              dowód wdzięczności~Śmieją się z fundatorów swojej wspaniałości.~
307 Sat1|             swojej wspaniałości.~Niech się śmieją do woli. Równie to
308 Sat1|            dzieli,~Przyjdzie czas, gdy się i z nich drudzy będą śmieli,~
309 Sat1|             cnoty,~Dwór - cecha, gdzie się wielkie probują przymioty,~
310 Sat1|                Katony zabawne~U dworów się wylęgły; a nas, prostych,
311 Sat2|                was powstanę. Ty, co ci się marzy,~Ty, co bredzisz,
312 Sat2|                 co zmyślasz, czasem ci się zdarzy,~Że utrudzony krzykiem,
313 Sat2|               uszom spoczynek, wielbią się słuchacze -~Oddawaj hołd
314 Sat2|       Kradniecie cały polor, strzeżcie się widoku.~Maszka, coście przywdziali,
315 Sat2|        omamienia.~Dusze podłe, nurzcie się w otchłaniach milczenia!~
316 Sat2|             los prawego człeka;~Czegoż się cnota, Pawle, od ciebie
317 Sat2|                 niezmazanej duszy,~Już się o nasze płoche nie obijasz
318 Sat2|          towarzysz cnocie -~W świetnym się blasku wydasz. O świętowymowne~
319 Sat2|               zbrodni poprawiła!~Zdało się być przestępne, lecz umysł,
320 Sat2|         skromności i wstydzie,~Nie daj się szerzyć słowem ku twojej
321 Sat2|          poznają, co szpecą, i niechaj się wstydzą.~A jeśli głos wznieść
322 Sat2|               twoim łonie żywa,~Wznosi się, działa, krzewi, poznaje,
323 Sat2|            tłumiący usilność,~Przecież się lotem wzmaga, a w zapędy
324 Sat2|              To dowód oczywisty. Świat się coraz krzepi.~Nabrał z laty
325 Sat2|          tchnie wytwornością, wszystko się zwiększyło.~Zgoła zawżdy
326 Sat2|             Ale przecież o świecie zła się wieść roznosi,~Powiadają,
327 Sat2|           wieść roznosi,~Powiadają, że się coś popsuło u osi,~Stąd
328 Sat2|         oryginały.~I choć czasem zdaje się, iż dawnych skradamy,~Gdy
329 Sat2|               treści i prawidła.~Darmo się matka rzeczy z swym działaniem
330 Sat2|                pojęcia granice,~W taki się lot zapuszcza, iż można
331 Sat2|           Szymon, wie, co, jak i kiedy się działo,~Lecz na tym zasadzony
332 Sat2|             dumnie, zbyt śmiało,~Czyli się w piśmie uda do prozy, czy
333 Sat2|               błyszczą dość jasno,~Jak się w punkcie rozświecą, tak
334 Sat2|            znaleźć było w tłumie.~Czyż się nowe przymioty odkryły w
335 Sat2|               wspacznym obrotem wrócił się wiek złoty?~Czy świat dzielniejszą
336 Sat2|               tak, jak i było,~Lecz co się wszerz zyskało, wzgłąbż
337 Sat2|                wszerz zyskało, wzgłąbż się utraciło.~Poszła w handel
338 Sat2|                handlu rzemiosło wkrada się łotrostwo,~Stąd owe, co
339 Sat2|           głupstw drukowanych.~Bajkami się lud bawi, drukarnia bogaci.~
340 Sat2|          diaboł po niemiecku,~Krzewiły się kołtuny czarami nadane,~
341 Sat2|              zbyt porywczym zaciekłszy się pędem,~Często, gdy błąd
342 Sat2|             gorzej nic nie wierzyć.~Ze się obrzask pokaże w źle chowanym
343 Sat2|               ale złe naczynie.~Trafia się płód odrodny, choć cnotliwej
344 Sat2|        Dociekajmy, co możem, co dociec się godzi.~Wiek nasz w wielu
345 Sat2|            szukać mądrości, a głupstwa się chronić".~- "Umieli zawżdy
346 Sat2|               tam zapadłe oczy,~Wlecze się chuda mądrość, spasłe głupstwo
347 Sat2|              go zgraja słucha.~Zmiłuje się na koniec, przecie udobrucha,~
348 Sat2|            głupi prędko znajdzie, komu się podoba.~Mędrzec, wieku okrasa
349 Sat2|     uwielbienie twoje!~Pozwól - śmieje się - wielkiś - śmieje się i
350 Sat2|          śmieje się - wielkiś - śmieje się i wierzy,~A że szczodrym
351 Sat2|      uwielbienia posiada wysoki,~Zniża się czasem Paweł, kiedy tego
352 Sat2|                prawem dziedzicznym,~Bo się przodków szeregiem zaszczycając
353 Sat2|               on wielkim mężom, w czym się świat zadłużył.~Płaci sławą,
354 Sat2|            zadłużył.~Płaci sławą, a że się wszystko w świecie płaci,~
355 Sat2|               gdy mędrca bogaci,~Staje się jeszcze większym i mędrszym
356 Sat2|             gorycz w pośrodku korzyści się pląta;~Zgoła w zysku bez
357 Sat2|             bogacisz,~Nie przebierzesz się nigdy, ceny nie utracisz.~
358 Sat2|              tłumy niezmierne, a nicht się nie przyzna.~Wszyscy mądrzy -
359 Sat2|                pragnie, czym jest, tym się brzydzi:~Pełno w świecie
360 Sat2|               w świecie obłudy, wkrada się i w fraszki.~Wewnątrz skryta
361 Sat2|               rozkoszy posiada.~Czemuż się szczęścia wstydzić? - Dzień
362 Sat2|                uprzedzenia, wiek złoty się rodzi.~Niechaj mądrość,
363 Sat2|                szalbierstwo częstokroć się uda,~A dopieroż gdy sztuczne.
364 Sat2|          Patrzał Łukasz pilnie,~Jak to się drudzy wznoszą i zgadł nieomylnie.~
365 Sat2|          możniejszych przystać,~Strzec się słabych, śmiać z cnoty,
366 Sat2|            został starosta,~Patrz, jak się zsenatorzył. Był filut,
367 Sat2|            siedział Katylina.~Wzdrygał się świat na sprośność, była
368 Sat2|            jeszcze uciskał.~Zgoła stał się najpierwszym w rachmistrzowskiej
369 Sat2|           Kradzieżą oczywistą wzniosła się intrata.~Kraj zdarł, kradł
370 Sat2|              niegdyś chlebem żebraczym się wzmagał,~A w usłudze krajowej
371 Sat2|              publicznej rzeczy.~Obroną się wojsk swoich kraj każdy
372 Sat2|             kraj każdy bezpieczy,~Sili się na obrońce, drodzy są rycerze,~
373 Sat2|            Gromił, bo dusza wielka, co się nad gmin wzniosła.~Sławę,
374 Sat2|                 karał, doradzał i stał się bogatym.~Ślepa, mówią, jest
375 Sat2|              surowym żebractwem.~Świat się wypolerował i my też za
376 Sat2|                nadto, lecz mało,~Gdyby się razem głupstwo człowiecze
377 Sat2|         czyniem my, rozumem dumni,~Zda się, że ludzie głupi, zwierzęta
378 Sat2|               zwierzęta rozumni.~Sroży się lew nad sarną, więc nagany
379 Sat2|             Wywnętrza go i pasie, żeby się spasł na nim.~Mędrcy! Chwalemy
380 Sat2|              ścierwa pożeracze,~Pasiem się łupem zwierząt, przynajmniej
381 Sat2|              takie, co rozmyślnie samo się niewoli,~A sposobiąc swe
382 Sat2|            niego buja sokół lotny,~Ani się zwraca z pędu na straszne
383 Sat2|           przychylnej postaci~Zmówiliż się na wilka wilcy koligaci?~
384 Sat2|              zysku kruk krukowi stałże się zły sędzia?~Towarzystwa
385 Sat2|              jeśli ciemność miła?~Czyż się dzielność natury w darach
386 Sat2|               że człowiekiem,~Wzniesie się nad zwierzęta lotem siebie
387 Sat2|       wdziękiem zuchwałość.~Nie na tym się zasadza człecza doskonałość,~
388 Sat2|                przymioty i miary.~Tych się trzymać - nasz podział,
389 Sat2|       Obdarzeni, gdzie inni płaczą, my się śmiejem,~Więc gdzie się
390 Sat2|                się śmiejem,~Więc gdzie się drudzy śmieją, my płakać
391 Sat2|         wierzył? Więc nad tym nie będę się bawił,~Lecz coraz nowe czyniąc
392 Sat2|           wchodź waszeć! Patrzcie, jak się dąsa;~Grozi, ręce zaciera,
393 Sat2|                tylko co nie kąsa,~Rwie się. - Trzymać go. - Puścić. -
394 Sat2|               nasz Paweł luby,~A cośmy się od niego spodziewali zguby,~
395 Sat2|                tak płocha?"~- "Skryjmy się. Patrzcież teraz, jakie
396 Sat2|              jakie miny stroi,~Niechże się kto z nas wyda, że się śmiałka
397 Sat2|         Niechże się kto z nas wyda, że się śmiałka boi,~Zaraz męstwo
398 Sat2|           panie Pawle, a strasz, gdzie się uda.~Cóż to za nowy widok?
399 Sat2|            Piotr albo raczej wspaniale się toczy:~Do nóg, do nóg, na
400 Sat2|          Schowajże go do klatki, bo ja się go boję.~A tego jeszcze
401 Sat2|              czym pisał" - "O tym,~Jak się to trzeba rządzić!" - "Cóż
402 Sat2|                trzeba rządzić!" - "Cóż się stało potem?"~- "Oto, aby
403 Sat2|              stało potem?"~- "Oto, aby się swemu krajowi przysłużył,~
404 Sat2|           Pisał o gospodarstwie, a sam się zadłużył".~- "Dobrze mu
405 Sat2|              prawa nie umiał, a chciał się go uczyć.~Więc aby skarb
406 Sat2|                wystarczył?"~- "Ugodził się z dziedzicem, co już prawie
407 Sat2|            całym swoim życiem,~A chcąc się plennych darów podsycić
408 Sat2|            godni, nie brali,~Brał, aby się do usług drudzy zachęcali,~
409 Sat2|             dalsi słuszną teraz cieszą się zapłatą!"~- "Którzyż to?" - "
410 Sat2|              niego będzie.~Jakoż nigdy się w takich nie chciał mieścić
411 Sat2|            Stąd: panie i pany~Zgodzili się powszechnie, że to człowiek
412 Sat2|                go zoczył, przestraszył się, zdumiał".~- "Dlaczego?" - "
413 Sat2|            nikomu macochą.~Ci więc, co się uwodzą częścią sławy płochą,~
414 Sat2|             chce, doświadcza, mnie gdy się tak zdało,~Nie upieram się
415 Sat2|             się tak zdało,~Nie upieram się w zdaniu, a wracam do rzeczy.~
416 Sat2|               wiary niegodni".~- "Lecz się to jednak trafia". - "Bywać
417 Sat2|           pulchne, i hoże,~Przemieniły się w sofy cyników rogoże,~Pełno
418 Sat2|             wcale nie pamięta,~Zamyśla się ustawnie, wznosi oczy w
419 Sat2|             chcieć być uczonym, a mało się uczyć,~Siebie tylko wysławiać,
420 Sat2|         światłem błyszczenia, co ledwo się szklniły,~I owszem, gdy
421 Sat2|          Doszedłeś celu rzeczy, jak ci się to zdaje?~Nie rozumiej,
422 Sat2|                  8. MAŁŻEŃSTWO~"Chcesz się żenić - winszuję, ale nie
423 Sat2|      najpierwszy człowiek,~Zasnął; gdy się obudził, za otwarciem powiek~
424 Sat2|               stąd mniej rozwodów.~Ale się świat zestarzał. Adamowe
425 Sat2|               wie, może dla ciebie los się ułaskawił,~Może za nader
426 Sat2|            zdatna i w miłości - namyśl się, mój bracie,~Lepsza przykrość
427 Sat2|             Dopieroż kiedy jejmość, co się w serce wkradła,~Stanie
428 Sat2|                w serce wkradła,~Stanie się podejrzliwa i przykra, i
429 Sat2|               przykra, i zjadła,~Kiedy się co dzień z nowym humorem
430 Sat2|           byłbyś nigdy świętym, gdybyś się nie żenił.~Zyskałeś uwielbienie,
431 Sat2|         teatrach Agnieszka~A wiesz, co się z Agnieszki oblubieńcem
432 Sat2|               oblubieńcem stało?~Wielu się na pozorach płonnych oszukało:~
433 Sat2|           muszą być koniecznie".~- "To się lepiej nie żenić". - "Czyż
434 Sat2| Najszczęśliwszy, gdy z zyskiem - żeńże się, mój bracie!"~ ~
435 Sat2|              rozum, w domu siedząc kto się śmiał z podróży,~Jeśli więc
436 Sat2|               służy,~Jak zwać tych, co się raz wraz ustawicznie włóczą?~
437 Sat2|              Oto - ale zaczekam, aczej się oduczą.~Jeszczeć można wybaczyć,
438 Sat2|               Ale kiedy bogaty puszcza się w podróże,~Ja o jego rozumie,
439 Sat2|               spoczywać na ławie,~Albo się dusić w dymie lub marznąć
440 Sat2|          spróchniałej komorze~Robactwu się opędzać - może kto zaprzeczy,~
441 Sat2|           pomimo wygody,~Rzadka obejść się cale, znaleźć się bez szkody,~
442 Sat2|               obejść się cale, znaleźć się bez szkody,~A choćby innej
443 Sat2|                podróżach nie było,~Gdy się czas marnie strawił, wiele
444 Sat2|             czas marnie strawił, wiele się straciło.~Przepłynąwszy
445 Sat2|            mówiem ściśle o podróży,~Że się zlepszenia zdrowia w niej
446 Sat2|          ozdrowienia hasła~Nie wzbudzi się chęć jechać, pożegnaj się
447 Sat2|              się chęć jechać, pożegnaj się z życiem -~Jużci, ale i
448 Sat2|            urządzeni miarką,~Nie znali się z hałunem, salitrą i siarką.~
449 Sat2|                siarką przyprawne stały się Paktolem.~Pitagoras i Tales,
450 Sat2|              cuda rozpostarli,~W kraju się właściwego cieśni nie zawarli,~
451 Sat2|              których trwali,~Do innych się, najdalszych, w pielgrzymstwo
452 Sat2|                onej użytek zalecił,~Iż się dotąd na jawie jeszcze nie
453 Sat2|          wszystko sporządziła.~Wzmogli się niewiadomi wynalazki tymi,~
454 Sat2|            mogę ja tak wielkiej oprzeć się powadze,~Jednak się zbyt
455 Sat2|             oprzeć się powadze,~Jednak się zbyt daleko zapędzać nie
456 Sat2|              granicę jeździć;~Jeśli on się pod własnym dachem, nie
457 Sat2|           swoje wzniesienia,~Trzymajmy się po prostu skutków doświadczenia.~
458 Sat2|               cię nędzą.~Nieszczęśliwe się chwile w światłym wieku
459 Sat2|        zwodziciele tracą,~Rozsądny, co się ustrzegł takiego pogromu,~
460 Sat2|        ustrzegł takiego pogromu,~Niech się strzeże podejścia i zasklepi
461 Sat2|         lekarstwem nudności.~Nie nudzi się, kto kontent, lecz tej szczęśliwości~
462 Lis |                 DO KRÓLA~ ~A czy godzi się spytać, najjaśniejszy panie?~
463 Lis |                więc skromny, natręctwa się lęka,~Wie, jak słaba u dworów
464 Lis |             przez wielkie tłumy trzeba się przeciskać~Temu, kto chce
465 Lis |             swojej mierności~Zasklepia się i lepszych zysków w cnocie
466 Lis |           bierze.~W jego rządzie jedne się rzeczy drugim płacą:~Dał
467 Lis |             twierdzy takowej, gdzie by się nie wdarła.~Odpór jej niebezpieczny,
468 Lis |           takim orszakiem, we wszystko się miesza,~A gdy jej ulubiona
469 Lis |              zoczy animusze,~Z pocztem się swoich na nie zapalczywie
470 Lis |       zapalczywie miota.~Nie ustrzegła się przed nią i mądrość, i cnota;~
471 Lis |            nadgradza i karze,~A ślepym się instynktem rządząc, nie
472 Lis |           rządząc, nie rozumem,~Pyszni się tym, co zwiodła, uprzedzonym
473 Lis |          niecnocie,~A zbawiennej kiedy się sprzeciwia robocie,~Sili
474 Lis |               sprzeciwia robocie,~Sili się dzieło skazić, upośledzić
475 Lis |         przykrym następuje śladem,~Nim się o dobro, szczęście dla drugich
476 Lis |         nieszczęściem słynąć,~Ale czuć się niewinnym, a być w złej
477 Lis |                  lecz czasem i ta, gdy się zacznie dąsać,~Czyni mędrca
478 Lis |         dziwakiem. Ta więc mądrość zda się~Czasem sądzić porywczo,
479 Lis |                ów głupszy od niego, co się zamknął w beczce.~W tej
480 Lis |             zaszkodzić?~Czyli strzegąc się wszystkich doszedłeś twej
481 Lis |                rzeczy znaczyć,~Może by się znalazło, czego się nie
482 Lis |            Może by się znalazło, czego się nie szuka.~Poznać ludzi
483 Lis |              zacznie, w dobroć niechaj się uzbroi;~Ta wątpliwość uśmierzy,
484 Lis |               a z dobrego szydzą,~Mylą się patrzający, lecz wielbią,
485 Lis |                z ochoty,~Nad słabością się godnych nagany użalmy,~Mniej
486 Lis |                rzecz, czym jest, widzi się odkryta.~Zdzierca, chytry,
487 Lis |              postawę, iż podściwym zda się.~Wśród tłumu zbrodnia, czym
488 Lis |              czym jest, zawsze odkrywa się,~Ale wyżej kunszt strzeże,
489 Lis |             zbyt nie wierzyć;~Strzegąc się, by nie ująć, lepiej i nadmierzyć.~
490 Lis |             szkoda, a cudzej krzywdzie się zabiega;~Niebezpieczny wzrok
491 Lis |            nadto postrzega,~Bystrością się osłabia, a wreszcie utraci.~
492 Lis |             jaką trzeba trzymać;~Darmo się mniej upadłym nad upadkiem
493 Lis |            cudzym horyzoncie~I trudzić się niewczasem, żeby ludzi poznać.~
494 Lis |              co jeździć daleko, powróć się do domu.~Znajdziesz to,
495 Lis |              uwłacza rzemiosły.~Wróćmy się do podróży. Wyjeżdżasz,
496 Lis |              kasztelanic.~Już trzykroć się kurował i trzy wioski stracił.~
497 Lis |              tylko szklanki wypił, ale się ucieszył,~Ale nowych mód
498 Lis |                mód nawiózł, z książęty się poznał,~Ale wdzięcznych
499 Lis |            cały rodzaj ludzki wtenczas się dowiedział,~Co to jest polski
500 Lis |               indziej być mogą?~Zlękła się starościna nad takową drogą,~