Rozdzial

  1 1 |            głogu, karłowata brzoza albo trześnia chora. Często widać
  2 1 |         gliny, siwe pokłady piasku albo opoka, co wyszczerza na
  3 1 |           pszenicą, żytem, grochem albo pod ugór zajętych. Nareszcie
  4 1 |            parę koni orał ziemię - albo żonę Ślimaka i dziewczynę
  5 1 |            wtoczył się po wąwozach albo siedząc na pagórku pod sosną
  6 1 |           chodził z końmi do dworu albo Żydkom mieszkającym w osadzie
  7 1 |     najmitka znosiła drwa na komin albo śpiewając i skacząc biegła
  8 1 |        przede dniem do swoich krów albo piekła się przy ogniu odsuwając
  9 1 |          pługiem pocił się Owczarz albo ciągnął kulawą nogę za broną.
 10 1 |         świcie do dworskich stodół albo sprzedane zboże odwoził
 11 1 |         mało leży śniegu na życie, albo troszczyli się, skąd wziąć
 12 2 |            niekiedy na środek izby albo przekładając ręce. Lecz
 13 2 |            kopyta, a jemu pod nogi albo zapychają bronom zęby, a
 14 2 |       ówdzie widniały plamy ciemne albo żółtawe.~"Oto patrz! - mówiło
 15 2 |           wypłucze ci na gościniec albo na dworską łąkę. Żebyś własnymi
 16 2 |         rzucał kamieniami na ptaki albo śpiewał fałszywie:~Uch!...
 17 2 |       butów, ~A drzazgi z podłogi.~Albo pukał w okno chaty i wrzeszczał
 18 2 |        obsiewał co rok tylko sześć albo siedem morgów, a resztę
 19 2 |        kobieta sprzeda masła i jaj albo wieprzka utuczy. I co z
 20 2 |       ochota nie sprzedać ci paszy albo nie zawołać cię do roboty,
 21 2 |           mam tyle gruntu co Grzyb albo Łukaszek, albo Sarnecki.
 22 2 |            co Grzyb albo Łukaszek, albo Sarnecki. To panowie. Jeden
 23 2 |            że to jakiś nietutejszy albo wariat..."~Tymczasem jeździec
 24 2 |          dotknięcie, skręcał w bok albo stawał na miejscu. W takiej
 25 2 |           żebym miał więcej gruntu albo choć jeszcze jedną krowinę
 26 2 |         bronami, cmokając na konie albo marząc o wyleżeniu się,
 27 2 |          kiedy do siania koniczyny albo do robienia wozów...~Dziwny
 28 2 |           siebie. - Czysty jarmark albo odpust...~- A co to za ludzie,
 29 2 |         wypytywali się o grunta?~- Albo to się jeden pyta, moje
 30 3 |       jeżeli cię gospodyni potrąci albo nawet dobrze zbije, to jeszcze
 31 3 |         wciąż kręci się koło dworu albo przy mieście, a o dom nie
 32 3 |         pójść?~- Idź na gnojowisko albo do chlewa, bo tam twoje
 33 4 |           ta będziesz wylegiwał?~- Albo co? - zapytał spod słomy.~-
 34 4 |        zamiast siana rodził piasek albo tatarak, to może łatwiej
 35 4 |       potrzebna, mogą targować się albo wcale jej nie oddać.~Dlaczego?...
 36 4 |           razy drożył się z robotą albo wspólnie z innymi gospodarzami
 37 4 |            u jaśnie pana nie robię albo czy kiedy robić przestanę?..."
 38 4 |             że wyglądają jak trawa albo krzaki: bo są między nimi
 39 4 |       zapytał drugiego chłopaka.~- Albo to ja idę? Wy idziecie -
 40 4 |          Czy to dziedzic ją posiał albo czy łąka jest przy jego
 41 4 |        dlaczegoż wy tyle nie macie albo Grzyb, albo inny?~- Bo on
 42 4 |         tyle nie macie albo Grzyb, albo inny?~- Bo on jest pan.~-
 43 4 |        Grzybowie, stary i młody.~- Albo dziedzicowi dał grunta Pan
 44 4 |            pysków niż jedzenia. Bo albo ceber wywrócą i strawę rozleją,
 45 4 |          wywrócą i strawę rozleją, albo zawdy zdybie się jeden najmocniejszy,
 46 4 |         czym, a Ślimak na przemian albo frasował się czy mu wypuszczą
 47 4 |            czy mu wypuszczą łąkę?, albo dziwił, że jego starszy
 48 4 |        doszedł do wniosku, że dwór albo mu nie wypuści łąki w dzierżawę,
 49 4 |     posiadającemu dziesięć morgów, albo - każe zapłacić kilkadziesiąt
 50 4 |          będą uczyli się czytać.~- Albo oni mają czas, jaśnie pani?
 51 4 |         zgodę? - spytał dziedzic. "Albo ja głupi!" - pomyślał chłop,
 52 4 |          powiedziałam Jędrkowi, że albo szczeka, abo jest w tym
 53 4 |            z góry:~"Na co ci łąka? Albo już i tak nie masz okrutnego
 54 5 |            była to robota, na trzy albo i na dwa dni; lecz chłop
 55 5 |    przepasanych koszul mieli białe albo żółtawe kurtki, a na kapeluszach
 56 5 |            rzekł zadumany Ślimak - albo dobre, albo złe.~- Co ma
 57 5 |      zadumany Ślimak - albo dobre, albo złe.~- Co ma być źle, jak
 58 5 |             jak ta rzeka wylewa?~- Albo raz!...~- A nie pamiętasz,
 59 5 |            dawniej robili we troje albo w pięcioro, to dzisiaj on
 60 5 |            miałbyś miód dla siebie albo na sprzedaż, a wosk do kościoła.
 61 5 |           cisnę ją gdzie na drodze albo we wodę... Ale kiedy chcesz,
 62 6 |     trwożyła mu serce, pętała nogi albo szeptała w ucho: "Nie śpiesz
 63 6 |            ręce.~- Pójdę tam jutro albo pojutrze, jak się wyśpią
 64 6 |            mlekiem z małej flaszki albo kołysał do snu śpiewając
 65 6 |           jechali z góry, pod górę albo wąwozem, bo okolica była
 66 6 |        drzewo. Niekiedy odpoczywał albo na rozgrzewkę uderzał się
 67 6 |      skostniałymi od zimna rękami, albo okrywał płachtą sierotę.
 68 6 |          tył, jakby naradzając się albo zabierając do pochodu. Zdawało
 69 6 |             Tak!... u nich to tak. Albo cię, człeku, skrzywdzi,
 70 6 |            cię, człeku, skrzywdzi, albo choć do rany go przyłóż.
 71 6 |            sprzeda bez rachunku.~- Albo każe czekać parę dni.~-
 72 6 |       ciekawie spojrzał na Żyda.~- Albo kupiec zna Mateusza?... -
 73 6 |         spierajcie się ze mną...~- Albo wy nie możecie gdzie indziej
 74 6 |        wiatraka, zmarnieje chłopak albo pójdzie w świat. A ja stary,
 75 6 |         ażeby dał sobie uciąć rękę albo nawet poderżnąć gardło?
 76 6 |      przedmiotom fizjonomie martwe albo groźne.~Gospodyni nagle
 77 6 |          także się pyta, mądra!... Albo nie rozumiesz, że jeżeli
 78 6 |         dzieciskom zdychać z głodu albo krów się wyzbędę?... A może
 79 7 |           całych dniach przeglądał albo pisał rachunki.~Ze dworu
 80 7 |            na południowy spoczynek albo chytry na pieniądze człowiek
 81 7 |          głowy, tam sprzęty domowe albo rolnicze narzędzia. Przy
 82 7 |        narzędzia. Przy wozach szli albo siedzieli na kozłach, z
 83 7 |      kupili dworskie grunta.~- Oni albo i nie oni - poszeptywał,
 84 7 |            z wozu do wozu i rękami albo batami ukazywali na dolinę.
 85 7 |            na otwarte pole.~We dwa albo i we trzy pacierze po nich
 86 7 |       zrobił?~- Co bym miał robić? Albo tatulo nie mają koni!... -
 87 7 |        wpędzimy? czy będziem kraść albo rozbijać?... Nasi są ludzie
 88 7 |           nasi by fu nie przyszli. Albo - dlaczego wy sami nie kupiliście
 89 7 |       jeździ wózkiem niby dziad.~- Albo i ona - odparła Ślimakowa. -
 90 7 |          jego powolności wypito.~- Albo przypatrz ty się - mówi
 91 7 |             ino częściej odpoczywa albo jeszcze innym przeszkadza.
 92 7 |             uda się kupić ze śtyry albo i z pięć włók niby z gruntów
 93 7 |       ogniskach, czasem koń zarżał albo rozległo się wołanie zmorzonego
 94 7 |       powinniście być ostrożni, bo albo was okradną, albo samych
 95 7 |     ostrożni, bo albo was okradną, albo samych posądzą o złodziejstwo.~-
 96 7 |     Rogacza...~- Czy ja ich ojciec albo czy oni u mnie służą? -
 97 7 |       zawsze gdzieś w pobliżu nich albo aksamitną jarmułkę, albo
 98 7 |           albo aksamitną jarmułkę, albo łagodnie uśmiechniętą twarz
 99 7 |         junacka twarz Jaśka Grzyba albo siwe włosy jego ojca. Wtedy
100 7 |        rozkładał nad głową parasol albo przenosząc się na nowe miejsce,
101 7 |             wtrącił stary Hamer.~- Albo to wasza łąka? - odparł
102 7 |          to znowu zapadał w wąwozy albo przedzierał się przez cierniste
103 7 |         jej śpiew ponętny i rzewny albo stary, schrypnięty głos
104 8 |       wlókł się na robotę do dworu albo do miasteczka, skąd rozwoził
105 8 |       wałęsał się między budynkami albo oglądał bujnie wschodzące
106 8 |          panowie potrzebują krupów albo sadła?...~- Mój kochany -
107 8 |         ich Ślimak nie podpatrzył. Albo dlaczego Fryc Hamer wypędził
108 8 |          nie zarobicie. Wam trzeba albo siedzieć przy dworze, albo
109 8 |         albo siedzieć przy dworze, albo mieć dużo gruntu. Za Bugiem
110 8 | Doświadczeni gospodarze lękali się albo długich deszczów na żniwa,
111 8 |         długich deszczów na żniwa, albo gradowej burzy lada dzień;
112 8 |        zawołał:~- To ci huk!... O, albo i tera?... Z dziesięciu
113 8 |       Ślimak wzruszył ramionami.~- Albo on nie chłop?~Owczarz drzemał,
114 8 |         czasem wyglądał przez okno albo bez powodu uchylał drzwi
115 8 |            uchylał drzwi do sieni, albo pokładał się na ławie. Było
116 8 |      ramionami.~- Więc daj trzcinę albo jaką rurkę...~- Nie ma tu
117 8 |             Uciapie go lada kondel albo pastuch trafi w sam łeb
118 8 |        kamieniem, i bywaj zdrów.~- Albo i mnie - odezwał się Owczarz. -
119 8 |           ino se chodził po jarach albo nad wodą, patrzył se i rozmyślał...~-
120 8 |        patrzył se i rozmyślał...~- Albo do siebie gadał - wtrącił
121 8 |          gadał - wtrącił Owczarz - albo se rozmawiał z trawą i z
122 9 |        tylko kto się nie upilnował albo przy budynkach nie zaprowadził
123 9 |     naumyślnie, aby go poprawiała, albo też zapominał liter, aby
124 9 |          razy na dzień w kolonii i albo uczył się, albo choć przez
125 9 |          kolonii i albo uczył się, albo choć przez okna patrzył
126 9 |      świata?..." Co ja im odpowiem albo i Staśkowi, który bez was
127 9 |    sprzedali... Idź se zatem jutro albo pojutrze do stryjka - ciągnęła
128 9 |         ażeby obie wygnać z domu.~"Albo się wezmę do stolarki, albo
129 9 |        Albo się wezmę do stolarki, albo jegomości zapytam się: co
130 9 |   jegomości zapytam się: co robić? albo już nie wiem... Ale co by
131 9 |        Wnet jednak okazało się, że albo siekiera leży za daleko,
132 9 |           siekiera leży za daleko, albo on ma za krótką rękę, więc -
133 9 |           to po diable, i czekając albo na lepszy pomysł co do zabezpieczenia
134 9 |           zabezpieczenia budynków, albo na stalszą pogodę.~- Skoble
135 9 |            przekładał nogę na nogę albo siedząc przy stole opierał
136 9 |         dogasające węgle w kominie albo wysuwał knot trzeszczącego
137 9 |            pokazuj, bo moja śmierć albo twoja!... Takeś mi obmierzł
138 9 |        witał wchodzącego do stajni albo żegnał wychodzącego, jeżeli
139 9 |            przeciągał się i ziewał albo zaciśniętą pięścią bił się
140 9 |            być tak śliczny chłopak albo choć gorzelanym, a tymczasem
141 9 |     większą część doby przesypiała albo na tapczanie, albo pod tapczanem,
142 9 |     przesypiała albo na tapczanie, albo pod tapczanem, albo w korytarzu,
143 9 |     tapczanie, albo pod tapczanem, albo w korytarzu, albo na podwórku
144 9 |       tapczanem, albo w korytarzu, albo na podwórku więziennym.
145 10|      zeszło! - mruknął. - Ech!..., albo to raz bieda padnie na człowieka,
146 10|            I żeby choć sami kradli albo rozbijali... Nie, oni mieszkają
147 10|  straciwszy miejsce wpadli w nędzę albo rozpili się, albo nawet
148 10|            nędzę albo rozpili się, albo nawet kradną?...~I dopiero
149 10|           przyjął który na stancję albo choć wysłał konie po felczera
150 10|          No, sprzedam!... To i co? Albo mi to nie wolno? Przecie
151 10|            bo uwięźnie ci w gardle albo rozleje ci się krwią...~-
152 10|    wykwitują.~- Z głodu zdechniesz albo będziesz wyciągał rękę pod
153 10|           sztukę odzienia Grzybowi albo Orzechowskiemu, a w najgorszym