Rozdzial

  1 1 |        wzgórzami trzynastoletni Jędrek Ślimak zwykle pasł krowy
  2 2 |    gospodyni od chaty. Wreszcie Jędrek popchnął Magdę, psa targnął -
  3 2 |        Między chatą i gościńcem Jędrek kopał ziemię motyką i od
  4 2 |            stój, ty diable!..."~Jędrek usłyszał krzyk i wdrapał
  5 2 |           Cha! cha! - śmiał się Jędrek i klasnął w rękę, ażeby
  6 2 |         z gniewem:~- Ty kondlu, Jędrek!... A podaj krymkę jaśnie
  7 2 |        paniczowi, kiej ci każe!~Jędrek wziął we dwa palce dżokiejkę
  8 2 |         nie gorzej od Jędrka.~- Jędrek! psia wiaro, a czemu czapki
  9 2 |         pozwala bić chłopca!...~Jędrek zniknął między budynkami,
 10 2 |          choć zdychaj. Ha, może Jędrek, jak urośnie, da sobie inną
 11 3 |    zmroku pies Burek, a później Jędrek i Stasiek. Jędrek chciał
 12 3 |       później Jędrek i Stasiek. Jędrek chciał dziewczynę przewrócić,
 13 3 |        Stasiek spadł z ławki, a Jędrek dostał od matki szturchańca.
 14 4 |        z tobą, i po to, żeby mi Jędrek powiedział, jakeś się targował...
 15 4 |    stronie Stasiek, a po prawej Jędrek. Potem zdawało się jej,
 16 4 |       Potem zdawało się jej, że Jędrek dał jakby w łeb Staśkowi,
 17 4 |     znowu po lewej ręce ojca, a Jędrek także po lewej, ale już
 18 4 |      jego hardość.~W tej chwili Jędrek rzucił kamieniem na jakiegoś
 19 4 |  wszystko by zmarniało.~- A ty, Jędrek, możeś nierad, że idziesz
 20 4 |       idę? Wy idziecie - odparł Jędrek wzruszając ramionami. -
 21 4 |        J uzd niby jego - odparł Jędrek - dopóki mu kto nie zabierze.
 22 4 |        grunta Pan Bóg? - bąknął Jędrek.~- Pan Bóg taki rząd postanowił
 23 4 |       wy ledwie siedem! - rzekł Jędrek.~Ślimak przystanął aa drodze
 24 4 |     dworskie łąki -odpowiedział Jędrek.~- Wola boska! - rzekł chłop
 25 4 |     Wobec tak silnego argumentu Jędrek zamilkł i odtąd szli nie
 26 4 |         coraz lękliwiej i tylko Jędrek robił się śmielszy. Stopniowo
 27 4 |           Strzelają! - krzyknął Jędrek i pobiegł naprzód, podczas
 28 4 |     wróć się! - zawołał Ślimak.~Jędrek zachmurzył się, ale zwolnił
 29 4 |     włażą po drabinie - wtrącił Jędrek.~- Nie po drabinie, ino
 30 4 |    grzeje się na słońcu -odparł Jędrek.~- Nie gadaj, kiedy dobrze
 31 4 |        jak w kościele - wtrącił Jędrek.~- Właśnie że prawdziwe.
 32 4 |         tu są w zimie? - spytał Jędrek.~- Jabłek nie ma, ino pomarańcze.~-
 33 4 |   lepsze od jabłek?... - spytał Jędrek, a oczy mu się zaiskrzyły.~
 34 4 |        to oni są głupie - rzekł Jędrek.~- Tyś to głupi, bo się
 35 4 |          tatulu!.... - wrzasnął Jędrek wskazując ku dworowi - lecz
 36 4 |       mu ze łba zleciała -dodał Jędrek.~Chłop pochylił głowę w
 37 4 |      fuzję ma porządną! - mówił Jędrek. - Do czego on tu strzylo,
 38 4 |             Oj! oj! - pochwycił Jędrek - niech no by spróbował...~-
 39 4 |    Śliczności fuzja - westchnął Jędrek.~Panicz poprawił binokle
 40 4 |    twarz i drżał ze wzruszenia. Jędrek spoważniał, a Ślimak zdjął
 41 4 |       Widzicie, tatulu - zaczął Jędrek - że pani to podobna do
 42 4 |       nabiegły do oczu, a nawet Jędrek stracił zwykłą śmiałość
 43 4 |    ruble opuścił - dodał szybko Jędrek.~Ślimakowi krew uciekła
 44 4 |        opuszczą - tłumaczył się Jędrek.~Wobec tego Ślimak całkiem
 45 4 |    niech ich tam!... - zauważył Jędrek.~- Cicho bądź - zgromił
 46 4 |         tatulu? - nagle zapytał Jędrek, widząc, że Ślimak oparł
 47 4 |    głośno. Wracali w milczeniu. Jędrek spoglądając ukosem na ojca
 48 4 |  zapytała go żona:~- Co tu gada Jędrek, że chcieli sprzedać ci
 49 4 |     szczęśliwa.~- Chodź ino tu, Jędrek - rzekł do chłopca zdejmując
 50 4 |       niechajcie mnie! - prosił Jędrek, Stasiek objął ojca za nogi
 51 5 |       trzech: Ślimak, Owczarz i Jędrek, na przemian żnąc i wiążąc
 52 5 |      Przypatrzcie się - zawołał Jędrek - a dyć oni noszą tyki w
 53 5 |      Magdy. Wreszcie zawołał:~- Jędrek! ciśnij sierp i skocz do
 54 5 |         który nie przetrącił...~Jędrek w kilka pacierzy dognał
 55 5 |        kiedy nadbiegł zadyszany Jędrek wołając na matkę, ażeby
 56 5 |         mleko, co u nas zjedzą. Jędrek o mało się nie rozpłakał.~-
 57 5 |     połowy wynurzyła się Magda, Jędrek i Stasiek i otoczyli Owczarza
 58 5 |       ruszy, ino patrzy - dodał Jędrek.~- Musicie ją, Maćku, karmić
 59 6 |          jak idzie taka robota. Jędrek to by zara szarpnął szczapę,
 60 6 |      wrót, gdzie czekał na nich Jędrek z latarnią. Niebawem znaleźli
 61 6 |          krzyknęła Ślimakowa. - Jędrek, biegaj na gościniec, czy
 62 6 |    ojciec coś gada od rzeczy...~Jędrek wybiegł i po upływie pacierza
 63 6 |         mi nie wygodzisz! A ty, Jędrek, zmykaj po Owczarza i wracaj
 64 7 |       szukają skarbów, ale wnet Jędrek wypatrzył, że oni wiercą
 65 7 |            Tęgi pies! - zawołał Jędrek.~- Przypatrz no się - rzekł
 66 7 |    napiłby się mleka.~- Biegaj, Jędrek, po mleko - rzekł Ślimak.~-
 67 7 |         więc przychodzimy tu...~Jędrek przyniósł mleko i oddał
 68 7 |        się zaś podział? Biegaj, Jędrek, po ojca.~- Piękne krupy.
 69 7 |         otworzył oczy i usta, a Jędrek zbiegł z góry, przebrodził
 70 7 |  Stasiek uspokoił się i zasnął.~Jędrek przebywając rzekę skąpał
 71 7 |         gościom szklanice piwa. Jędrek zobaczył w gromadzie brązową
 72 7 |       poniewierają?... - odparł Jędrek, któremu się już na płacz
 73 7 |           Nie chcę!... - odparł Jędrek i znowu się zawstydził.
 74 7 |         to wasza łąka? - odparł Jędrek. - Przecie tatuś wzięli
 75 7 |         dziedzice, a łąka moja.~Jędrek odszedł. Zbliżając się do
 76 7 |    Grzyb.~- Pochwalony! - rzekł Jędrek.~- A kto u ciebie pochwalony? -
 77 7 |       brata? - odparł zdziwiony Jędrek.~Chłopu iskrzyły się oczy
 78 7 |  przeklinając rodzinę Ślimaków. Jędrek zawlókł się do domu, zdziwiony
 79 7 |       ich nabożeństwo - wtrącił Jędrek. Ślimak sposępniał.~- Co
 80 7 |       trzęsie.~Na tym skończył. Jędrek pokręcił się po chałupie,
 81 8 |     drzwi robione po stolarsku. Jędrek zaś, który co dzień wybiegał
 82 8 |  zniszczy mu urodzaju?... Tylko Jędrek był wesoły: wybiegał przed
 83 8 |   mruknął:~- Gdziesić blisko...~Jędrek z uśmiechem przysłuchiwał
 84 8 |       stóp do głów.~- Ten hycel Jędrek niczego się nie boi - mówiła
 85 8 |            zawołała gospodyni - Jędrek, weź szaflik i nieckę i
 86 8 |     chaty bieganina i hałas; to Jędrek, zamiast wybierać wodę,
 87 8 |       droczy się z Magdą.~- Ej, Jędrek, ustatkuj się! - woła matka -
 88 8 |      narobię ci siniaków...~Ale Jędrek śmieje się jeszcze lepiej,
 89 8 |      sobie, że pływa.~- Chodzi, Jędrek!... - zawołał na brata.~-
 90 8 |        wzgórze, kiedy dognał go Jędrek pytając:~- Co się tam wyrabia?...
 91 8 |      sine usta i oczy rozwarte. Jędrek poślizgnąć się na błotnistym
 92 8 |       Utonął... - odparł chłop.~Jędrek z zaciśniętymi pięściami
 93 8 |       Co wy gadacie! - krzyczał Jędrek - przecie on dopiero co
 94 8 |        nijakiej rułki - mruknął Jędrek.~Bakałarz obejrzał Staśka
 95 8 |         się zza okna, osłupiały Jędrek stał pod kominem, matka
 96 8 |         nikt nie jadł. Pierwszy Jędrek, ledwie dotknął strawy,
 97 8 |         Magda miała gorączkę, a Jędrek coraz podnosił się ze słomy
 98 8 | Ślimakowie i Magda, a najbliżej Jędrek, który przytrzymując trumienkę,
 99 8 |        grób mu kopał, a matka i Jędrek z jękiem żegnali go po raz
100 9 |        trafiały się te wypadki.~Jędrek najmocniej uczuł śmierć
101 9 |        że da mu pięć rubli, jak Jędrek zacznie modlić się z książki,
102 9 |      temu, gdy nadeszła jesień, Jędrek bywał co dzień i parę razy
103 9 |   przykłusowali konni Niemcy, a Jędrek wybiegł na dziedziniec z
104 9 |         z nimi, tatulu - prosił Jędrek.~- Wracaj do dom i Burka
105 9 |        pewnego wieczora do izby Jędrek bardzo zalterowany. Matka,
106 9 |        chałupie, spostrzegł, że Jędrek ma poszarpaną sukmanę, zwichrzony
107 9 |      dałem - odparł zachmurzony Jędrek. Matka w ową chwilę była
108 9 |      ten hycel Herman - mruknął Jędrek poruszywszy łopatkami, jakby
109 9 |     miał zrobić? - obruszył się Jędrek. - Złapałem polano i śmignąłem
110 9 |        on w kryminale, ten wasz Jędrek.~- Do bakałarzówny zachciało
111 9 |       śnieg z czerwonego nieba. Jędrek z zadartą głową i założonymi
112 9 |      Jakeśmy mu powiedzieli, że Jędrek przetrącił Hermana, to z
113 9 |            dodał zaczerwieniony Jędrek.~- Nie pyskuj! - zgromiła
114 9 |   gospodarz nie miał apetytu, a Jędrek zapomniał, w której ręce
115 9 |         żywi przed oczyma. Wnet Jędrek gdzieś się podział (Owczarz
116 9 |        czy w ogóle istniał jaki Jędrek na świecie!). Ślimak poszedł
117 9 |     chwili zza stodół nadbiegli Jędrek i Ślimakowa.~- Tatulu! -
118 9 |      wyrzuciła, kiedy zdechnie!~Jędrek obejrzał się za kamieniem
119 9 |         skrzynkę zostaw - rzekł Jędrek.~- Wypłacił się nam za nasze
120 10|         tak, że pieniek obalił. Jędrek widząc to parsknął śmiechem,
121 10|     obiad i dała im na kolację.~Jędrek wyszedł z kąta i wziął do
122 10|    siada ze mną, to go odwiozę.~Jędrek nieco pobladł i milcząc
123 10|     zginął bez własne głupstwo.~Jędrek już był gotów i żegnając
124 10|     obojętnie.~- Jagna! przecie Jędrek jedzie do sądu i do haryśtu... -
125 10|      alkierza i legła na łóżku. Jędrek z sołtysem opuścili chatę.~
126 10|      wyprostował się i czekał. "Jędrek?... - przemknęło mu. - Może
127 10|           przemknęło mu. - Może Jędrek..." Skrzypnęły drzwi w sieni,
128 10|            Odeszła.~- Chy!... A Jędrek?~- Wzięli go dziś do sądu.~-
129 10|      sześć... Magda - siedem... Jędrek - osiem... Burek i kobieta -
130 10|   kijanki, w ogródku wykrzykuje Jędrek, a Magda odpowiada mu z
131 10|        między ludzi? A co zrobi Jędrek?... Będzie chodził za cudzą
132 10|         sprzedać gruntu, dopóki Jędrek nie urośnie.~- A we wsi
133 11|   potrzeby - pochwycił Grzyb. - Jędrek nawet z nimi pił (pamiętacie,