Rozdzial

2001 10|      najtaniej, a sprzedaje najdrożej i ma pieniądze."~Zeszedł ze
2002 10|          Zeszedł ze wzgórza do stajni i położył się na słomie niedaleko
2003 10|          ocknął się, usiadł na słomie i przetarł zdziwione oczy.
2004 10|              dwojniakami, poczuł głód i milcząc wziął od niej naczynie
2005 10|        milcząc wziął od niej naczynie i łyżkę. Potem chciwie zaczął
2006 10|              fajkę na giętkim cybuchu i zapaliwszy ją mówił:~- Byłem
2007 10|              Grzyba, u Orzechowskiego i jeszcze u kilku gospodarzy,
2008 10|             nic. Oni pokiwali głowami i powiedzieli, że was Bóg
2009 10|         skarał za śmierć tego parobka i znajdy, więc oni w takie
2010 10|               pociągnął dym z cybucha i nareszcie rzekł:~- No, co
2011 10|              pustce? Chłop otarł usta i odpowiedział:~- Sprzedom.~
2012 10|            Ślimak.~Hamer zamyślił się i znowu coś majstrował przy
2013 10|     korzystaliście? - spytał Hamer.~- I ja korzystałem.~- Wreszcie
2014 10|         Ślimaka.~- Co nie mam brać?~- I jutro pojedziemy do rejenta?~-
2015 10|          ugodzimy się u mnie.~- Można i dziś.~- No, kiedy tak -
2016 10|    siedemdziesiąt pięć rubli za morgę i ja nie dopuszczę, ażebyście
2017 10|            żonę odwieziemy na kolonię i pomieścimy w szkole. Tam
2018 10|       zachodem słońca zajechały sanki i nieprzytomną Ślimakową odwiozły
2019 10|           srebrem, drugi z banknotami i ukrył je w kieszeniach sukmany.
2020 10|              do stajni resztę odzieży i sprzętów ocalonych z pożaru,
2021 10|           tego? Choćbym się odbudował i konie kupił, to znowu coś
2022 10|         zaczął pobudzać się do gniewu i sam przed sobą obmierzać
2023 10|                potrącił złamane wrota i tęgim krokiem poszedł w
2024 10|               chłopak wróci z aresztu i baba ozdrowieje, a pójdę
2025 10|           niebie zapalały się gwiazdy i księżyc począł wynurzać
2026 10|          mostem chłop skręcił na lewo i wkrótce stanął przy kolonii
2027 10|            Hamera.~U wrót czernił się i pokaszliwał jakiś cień ludzki.~-
2028 10|              Chłop milczał.~- Może to i lepiej... Pewnie, że lepiej -
2029 10|       uratujecie innych.~Obejrzał się i prawił zniżonym głosem:~-
2030 10|             Wilhelmowi, wypłaci posag i jeszcze dopożyczy pieniędzy.
2031 10|            wygnałby ich na święty Jan i sprzedałby folwark Grzybowi...
2032 10|           Josel kręci się od miesiąca i Bóg wie, co by było, gdybyście
2033 10|                bo już przyjechał Knap i muszą z nim skończyć.~Na
2034 10|                Cofnął się za róg domu i drzwi znowu skrzypnęły.
2035 10|            stajni.~Ślimak zadumał się i odparł:~- Pewnie, że moją
2036 10|             grubymi wybuchami śmiechu i brzękiem szkła. Bakałarz
2037 10|         Bakałarz ujął chłopa za ramię i pociągnął do drzwi na lewo.
2038 10|            izbie, zastawionej ławkami i oświetlonej małą lampką,
2039 10|          kożuch, którym ją przykryto. I znowu odezwała się, tym
2040 10|             to niedobrze... Idźcie... I wypchnęła go z izby.~- Józek!... -
2041 10|         szepnął bakałarz - ona bredzi i irytuje się. Jak jej zejdziecie
2042 10|          gdzie zaraz wpadł Fryc Hamer i pociągnął Ślimaka do dalszej
2043 10|               twarzą wielką, czerwoną i połyskującą. Siedział bez
2044 10|              w jednej ręce kufel piwa i ocierając spocone czoło
2045 10|             ten sam!... - huknął Knap i roześmiał się. -A sprzedajesz
2046 10|               z tobą... Ty bądź zdrów i ja bądź zdrów... A czemu
2047 10|                będzie młyn we Wólce - i jest młyn we Wólce, choć
2048 10|           Żydzi. Nieprawda, Hamer?... I jeszcze ja powiedziałem:
2049 10|               Konrad będzie doktor! - i Konrad będzie doktor. I
2050 10|               i Konrad będzie doktor. I jeszcze ja powiedziałem:
2051 10|          Wilhelm musi mieć wiatrak! - i Wilhelm musi mieć wiatrak.
2052 10|            popchnął Ślimaka do kuchni i zamknął drzwi.~Chłop był
2053 10|            poczuł, że mu jest wesoło, i zaczął kiwać się w prawo
2054 10|              zaczął kiwać się w prawo i w lewo, w prawo i w lewo...~
2055 10|               prawo i w lewo, w prawo i w lewo...~Nie myślał o niczym;
2056 10|         wykrzykników, odsuwanie stołu i krzeseł i śmiech Knapa.
2057 10|             odsuwanie stołu i krzeseł i śmiech Knapa. Potem kuchnię
2058 10|          Potem kuchnię zalała jasność i przeszli przez mą Fryc z
2059 10|             wciąż kiwał głową w prawo i w lewo. Upłynął znowu jakiś
2060 10|            rzucał je daleko od siebie i nareszcie powtarzając: "
2061 10|             głosami, jakby go duszono i zarzynano.~W kuchni kaganek
2062 10|       zaskwierczał, parę razy błysnął i zgasł wydając przykry swąd
2063 10|     zamarznięte szyby zajrzał księżyc i na glinianej podłodze rozłożyła
2064 10|        okiennej ramy.~Młynarz chrapał i jęczał straszliwie. Chłop,
2065 10|            piwem, chwiał się na prawo i na lewo, uśmiechał się nie
2066 10|               się nie wiadomo do kogo i medytował:~"No, sprzedam!...
2067 10|       medytował:~"No, sprzedam!... To i co? Albo mi to nie wolno?
2068 10|            lepiej pójść w inne strony i kupić z piętnaście morgów
2069 10|               na dziesięciu kiepskich i jeszcze sąsiadować z Jaśkiem
2070 10|               sprzedać, byle wnet..."~I powstał, jakby chcąc iść
2071 10|              daleko, upadł na siennik i cicho śmiał się sam do siebie.
2072 10|           Popatrzył... wytrzeźwiał... i wybiegł z kuchni... Na skrzyp
2073 10|         śpiący parobek przewrócił się i zaklął, ale Ślimak nie zważał
2074 10|            klamkę w sieni, targnął ją i owiany mroźnym powietrzem
2075 10|             niej, schwycił za ramiona i szepnął z trwogą:~- To ty,
2076 10|            ino butów nie mogłam dozuć i krzywo mi siedzą... Chodzi
2077 10|          wiesz, co nam się dom spalił i stodoła?... Gdzie pójdziesz
2078 10|           zwiesiła się mężowi na ręku i nalegała uporczywie:~- Chodzi
2079 10|                 Ciągnęła, a on szedł. I tak szli oboje do wrót,
2080 10|            sadyby. Za nimi biegły psy i z wściekłym ujadaniem szarpały
2081 10|          przystanęła zmęczona kobieta i chwilę odpocząwszy poczęła
2082 10|           wiem, co cię Niemcy skusiły i chcesz im sprzedać grunt?...
2083 10|          gospodarz, jako twój ojciec, i chcesz zejść na poniewierkę
2084 10|           komornicę?...~Pociągnęła go i weszli na lód. Gdy znaleźli
2085 10|              Pan Bóg przeklnie ciebie i chłopaka... Ten lód załamie
2086 10|        choćbyś zasnął, wstanę z grobu i oczy będę ci odmykała...~
2087 10|               spojrzysz, rzucisz urok i spotka go nieszczęście...~-
2088 10|           chłop. Wyrwał się jej z rąk i zatkał uszy.~- Sprzedasz?
2089 10|               Ślimak potrząsnął głową i rozłożył ręce.~- Niech się,
2090 10|                   Tak mi Boże dopomóż i niewinna męka Jego... Ślimakowa
2091 10|            się. Mąż pochwycił ją wpół i prawie zaciągnął do stajenki,
2092 10|            wrzasnął rozgniewany chłop i ująwszy go za piersi, wyciągnął
2093 10|             Ślimak wziął żonę na ręce i ułożył ja na ciepłym jeszcze
2094 10|              im Ślimak.~Odwrócili się i odeszli w stronę kolonii
2095 10|              kolonii grożąc pięściami i wymyślając po polsku i po
2096 10|      pięściami i wymyślając po polsku i po niemiecku na przemian.
2097 10|              Ślimak wyszedł ze stajni i począł błąkać się po podwórku
2098 10|             trza sprowadzić jaką babę i felczera..."~Niekiedy otwierał
2099 10|             skrzypiące drzwi stajenki i zaglądał do żony. Zdawało
2100 10|            słońca rzucił paszy krowom i napoił je, a gdy się całkiem
2101 10|               choć mu się oczy kleiły i huczało w głowie, podszedł
2102 10|              głowie, podszedł do niej i obejrzał skupiając resztę
2103 10|               nie ruszyła się. Umarła i już nawet ostygła~- Ot,
2104 10|                  Zamknął się w stajni i zgarnąwszy trochę słomy
2105 10|                kiedy zbudził go blask i krzyk. Otworzył oczy i zobaczył
2106 10|          blask i krzyk. Otworzył oczy i zobaczył nad sobą starą
2107 10|         Obrócił się brzuchem do ziemi i jeszcze lepiej naciągnął
2108 10|               Bóg pokarał za Owczarza i sierotę... Niemce na was
2109 10|             Wólki pokłócił się z nimi i odjechał... Nawet mnie Josel
2110 10|           mnie Josel nie kazał tu iść i mówi, że wam teraz wyłażą
2111 10|             mnie!... - wrzasnął chłop i machnął w powietrzu nogą,
2112 10|           Baba podniosła ręce do góry i lamentując pobiegła na wieś...~
2113 10|           wieś...~Ślimak pchnął drzwi i znowu zasłonił się kożuchem.
2114 10|          tylko o jednym: ażeby zasnąć i umrzeć we śnie. Wrogowie
2115 10|       zstąpili do grobu. Nie miał nic i nikogo; jak świat duży,
2116 10|           Jojna Niedoperz, najstarszy i najbiedniejszy Żyd w okolicy.
2117 10|               okolicy. Wszystko robił i wszystkim handlował, ale
2118 10|         oknach, zabitych deszczułkami i pozaklejanych papierem,
2119 10|             często nim się posługiwał i licho płacił. Mroźny wiatr
2120 10|       szczypał krwią nabiegłe powieki i usiłował wedrzeć się pod
2121 10|               wór z ramienia na ramię i idąc medytował o familijnych
2122 10|             przed wojskiem do Niemiec i już zgolił brodę, odział
2123 10|            kiedy za mąż, a jego wnuki i wnuczki, Chaim, Fajwel i
2124 10|              i wnuczki, Chaim, Fajwel i Mordko, Elka, Łaja i Mirla,
2125 10|           Fajwel i Mordko, Elka, Łaja i Mirla, czy będą kiedy miały
2126 10|          komin spalonej chaty Ślimaka i nagle Żyd ciężko westchnął.
2127 10|          chałupę Pan Bóg zesłał ogień i gdzie by się podziała żona,
2128 10|              żona, córki, zięć, wnuki i wnuczki?...~Wzruszenie jego
2129 10|              niego, na starego Jojnę, i jeszcze mówią, że on szachraj?...
2130 10|         wstręty, taki porządek świata i on go nie poprawi.~Krowa
2131 10|               porykiwały od południa) i Jojna skręcił do siedziby
2132 10|            dziedziniec, rozejrzał się i kręcąc głową, od razu poszedł
2133 10|          takie żarty! Aj waj!... może i umarła?... - dodał przypatrzywszy
2134 10|             Żyd kręcił głową, spluwał i rozmyślał.'~- Tak przecie
2135 10|            czoło, rzucił worek, laskę i spytał:~- Gdzie wy macie
2136 10|            nie ustąpił. Znalazł ceber i konewkę w oborze, przyniósł
2137 10|               przerębli, napoił krowy i jeszcze pełną konew postawił
2138 10|             Więc tylko podniósł głowę i rzekł:~- Jak się ta kiedy
2139 10|               już nakrył się kożuchem i zaprzestał rozmowy. Żyd
2140 10|             stał, oparł brodę na ręku i długo dumał. Wreszcie zamknąwszy
2141 10|              stajenkę zabrał swój wór i kij i poszedł, ale nie za
2142 10|        stajenkę zabrał swój wór i kij i poszedł, ale nie za most,
2143 10|              stajni obok umarłej żony i że za wszelką cenę musi
2144 10|           progu, obszedł chatę dokoła i kiedy zdesperowany zabierał
2145 10|              chodziły paskudne myśli, i nawet krów nie napoił. Ja
2146 10|            oddadzą...~Pogroził Jojnie i cofnął się między budynki.
2147 10|            się Żydowi, że każdy krzak i każdy słup jest zbójcą,
2148 10|             Ale nie zapomniał Ślimaka i dostawszy się na gościniec
2149 10|          Posiadał wyższe ukształcenie i maniery dobrze wychowanego
2150 10|         aniżeli wszyscy jego sąsiedzi i dużo czytał; nie przeszkadzało
2151 10|             na sąsiedzkich zebraniach i pełnić duchownych obowiązków.~
2152 10|          Szlachta kochała go za rozum i hulackie skłonności, Żydzi
2153 10|               nie tylko darmo chrzcił i grzebał, lecz nawet wspomagał.~
2154 10|             że Bóg jest to wielki pan i szlachcic, łaskawy i miłosierny,
2155 10|              pan i szlachcic, łaskawy i miłosierny, który jednak
2156 10|               gada. Proboszcz czuł to i szczególnie było mu przykro,
2157 10|                a w sobie zakłopotanie i - urywał.~"Nie mogę udawać
2158 10|              klękał na gołej podłodze i prosił Boga o apostolskiego
2159 10|             ubogim eleganckie sutanny i zamiast grać w karty z dziedzicami
2160 10|                nauczał nieumiejętnych i radził wątpiącym. I właśnie
2161 10|    nieumiejętnych i radził wątpiącym. I właśnie kiedy dzięki postowi
2162 10|          właśnie kiedy dzięki postowi i modlitwie już... już budził
2163 10|          budził się w nim duch pokory i zaparcia, szatan zsyłał
2164 10|               dyspozycję co do kuchni i piwnicy. W kwadrans później
2165 10|             śpiewał świeckie piosenki i pił jak ułan.~Tego wieczora,
2166 10|          preferans, doskonała kolacja i wyjątkowe wina, bo inżynier
2167 10|             ogród przywalony śniegiem i gołe drzewa, na których
2168 10|          Wikary mieszkał w innym domu i zaraz po zachodzie słońca
2169 10|             wyjazdu, zażądał samowara i paląc fajkę marzył:~"Będą
2170 10|        utkwione niby z żalem w niego, i ten szczególny wyraz twarzy,
2171 10|               dzisiaj, siedząc tu sam i rachując powolne kołatanie
2172 10|               Mocniej pociągnął fajkę i nagle drgnął.~Przywidziało
2173 10|         zawsze widział zielonawe oczy i czuł palące dotknięcie jedwabnej
2174 10|              preferansa...~Tak myślał i nie wierzył sobie. Wiedział,
2175 10|               zatrzymają go w salonie i że naprzeciw siebie zobaczy,
2176 10|            jak zwykle, te dziwne oczy i melancholijną twarz, na
2177 10|       zapukano do drzwi. Wszedł Jojna i skłonił się do ziemi.~-
2178 10|               zegar...~- To ty umiesz i zegary naprawiać?...~- Jakże,
2179 10|                 Doskonały!... krawiec i zegarmistrz.~- Ja także
2180 10|                a także znam rymarstwo i umiem rondle pobielać.~-
2181 10|           chcesz. To idźźe do oficyny i zadysponuj sobie kolację.
2182 10|             Ale jemu żona dziś umarła i on ma jakoś kiepsko w głowie,
2183 10|               jakoś kiepsko w głowie, i tak oboje leżą w stajni,
2184 10|              tak oboje leżą w stajni, i nawet nie ma im kto wody
2185 10|               niego spadł gniew boży. I bez ten interes to oni muszą
2186 10|      zakończył Żyd. Zabrał kij, worek i wyszedł.~Przed gankiem odzywały
2187 10|            się między świetnym rautem i nocną wizytą u pogorzelca,
2188 10|         proboszcz. - Zaraz... - dodał i wyszedł do swojej sypialni.~"
2189 10|            już po co jechać do nich."~I znowu w pustym pokoju zobaczył
2190 10|          zielonawe oczy, smutną twarz i usłyszał wyrazy: "W życiu
2191 10|            Pójdź jeszcze do gospodyni i każ, ażeby nakarmiła Żyda.
2192 10|   niewolnikiem wszystkich pogorzelców i kobiet, które umarły. Jutro
2193 10|             rozpiętą figurę Chrystusa i zadrżał. Zdawało mu się,
2194 10|           zadrżał. Zdawało mu się, że i Ukrzyżowany ma zielonawe
2195 10|              co się ze mną dzieje?... I to ja, obywatel, kapłan,
2196 10|               waham się między zabawą i pocieszeniem nędzarza...
2197 10|             Ujął się oburącz za głowę i chodził po pokoju. Walenty
2198 10|          obiadu, chleb, butelkę miodu i postaw w sankach.~Sługa
2199 10|         miłościw..."~Bił się w piersi i wątpił o swoim zbawieniu
2200 11|           wydobytą spod kozła latarkę i ze światłem w jednej, a
2201 11|             stajni.~Pchnął drzwi nogą i zobaczył trupa Ślimakowej;
2202 11|              Chłop zerwał się z ziemi i zarzucił na ramiona kożuch.
2203 11|      Chwiejnym krokiem przeszedł próg i stanąwszy naprzeciw księdza
2204 11|              Wdziej kożuch, bo zimno, i pokrzep się - odparł ksiądz.
2205 11|               na wysokim progu stajni i począł wydobywać chleb,
2206 11|         począł wydobywać chleb, mięso i butelkę miodu.~Ślimak zbliżył
2207 11|           twarz, dotknął rękoma futra i nagle upadł mu do nóg szlochając:~-
2208 11|         przeżegnać, ujął go w ramiona i usiadł z nim na progu. I
2209 11|              i usiadł z nim na progu. I tak siedzieli długą chwilę -
2210 11|         swoich dzieci...~Pocałował go i otarł mu łzy. Ślimak z rykiem
2211 11|              Odsunął się na klęczkach i bił czołem w ziemię u nóg
2212 11|          księdza, jak przed ołtarzem. I dużo czasu upłynęło, nim
2213 11|       uspokoić, że chłop podniósł się i wdział kożuch.~- Napij się -
2214 11|              więc ja piję do ciebie - i dotknął ustami kielicha.
2215 11|             ujął miód drżącymi rękoma i, znowu uklęknąwszy, z trudnością
2216 11|             odparł chłop innym głosem i pocałował proboszcza w rękę. -
2217 11|               kawałek mięsa z chlebem i wypił drugi kielich miodu.
2218 11|             jak zaczęli budować kolej i jak przyszły Niemce. Bez
2219 11|              kupowali u mnie kurczęta i insze tam rzeczy. Do dziś
2220 11|              Żyd zna się na wszystkim i nieraz mądrze poradzi.~Ksiądz
2221 11|               mi się dworskie zarobki i jeszczem musiał oddać Niemcom
2222 11|        sześćdziesiąt?~- Jużci mnie.~- I dlaczegożeś nie kupił? Nie
2223 11|               łąki zaczął pan z panią i śwagierkiem nade mną wydziwiać,
2224 11|             tom się tak zaląkł, żebym i za sto rubli tego kawałka
2225 11|               mają grunta rozdawać.~- I tyś uwierzył?~- Czy ja się
2226 11|              to ja wiedział? Wreszcie i chodzić na plebanię nie
2227 11|              śmiałości.~- Hm! hm! Czy i Niemcy ci dokuczali?~- Oj!
2228 11|            ogień, tom nareszcie uległ i z żoną przeniosłem się do
2229 11|          przeniosłem się do nich...~- I sprzedałeś?...~- Bóg uchronił
2230 11|         sprzedałeś?...~- Bóg uchronił i moja nieboszczka. Wstała
2231 11|               wyciągnęła mnie od nich i tak zaklęła, że już wolę
2232 11|                 a ja wstąpię na wieś.~I podnosił się z progu. Ślimak
2233 11|          jeszcze raz ucałował mu nogi i odprowadził do sani.~- Jedź
2234 11|           odparł ksiądz niecierpliwie i rzucił się na siedzeniu.~
2235 11|          odjechały. Ślimak został sam i oparłszy się na płoche jak
2236 11|  przysłuchiwał się milknącym dzwonkom i myślał:~"Skąd dobrodziej
2237 11|              że przed księdzem to jak i przed Panem Bogiem nic się
2238 11|           Może by Jojna? Dobry on Żyd i litościwy, nawet krowy mi
2239 11|           chłopa, nakarmił go, napoił i jeszcze utulił. O la Boga,
2240 11|              śmiałości."~Stał, myślał i szeptał:~- Musiało tęgo
2241 11|          siadać z chłopem za pan brat i jeszcze na progu pod stajnią.
2242 11|              własnymi rękami podnosił i rany mu opatrywał. On chyba
2243 11|             chyba także będzie święty i nawet już jest, kiedy ma
2244 11|                kiedy ma jasnowidzenie i widzi, co się o pumili dzieje.
2245 11|      rozgrzeszył z nieboraka Owczarza i znajdy, już bym się niczego
2246 11|          niczego nie bojał.~Westchnął i przez długą chwilę patrzył
2247 11|               dzwonki, parskały konie i wkrótce przed zagrodą zatrzymały
2248 11|              z pomocą. Pogódźcież się i więcej nie swarzcie. A ku
2249 11|            się, ale jeszcze zdążę!... I znowu zobaczył przed sobą
2250 11|        zaległa cisza, poczuł znużenie i nieprzepartą chęć do snu.
2251 11|            się spać obok zmarłej żony i legł w obórce.~Sny miał
2252 11|         ścianie.~Obudził się zmęczony i smutny i nawet przez chwilę
2253 11|         Obudził się zmęczony i smutny i nawet przez chwilę zdawało
2254 11|            trwogą zajrzał do stajenki i uspokoił się dopiero wówczas,
2255 11|               spostrzegł chleb, mięso i napoczętą butelkę miodu,
2256 11|              dnia padł na nieboszczkę i odbił się dwoma mdłymi promieniami
2257 11|              w nocy" - pomyślał chłop i westchnął za duszę zmarłej.~
2258 11|               kosz dźwiga stary Grzyb i jego parobek.~- Jedź tera,
2259 11|             siwa głowa trzęsła mu się i niespokojnie biegały żółtawe
2260 11|               piersi. - Moja wina!... I co... jeszcze się gniewata?...~-
2261 11|            nawiedzili - odparł Ślimak i nisko mu się ukłonił.~Staremu
2262 11|              Schwycił Ślimaka za rękę i mówił nieco życzliwszym
2263 11|            przyszedem, chociem stary, i godom: moja wina! Ale też
2264 11|             godom: moja wina! Ale też i wy, kumie (czego nie wymawiam),
2265 11|        Grzybowi ~- ale co prawda, już i me pomnę, w czym bym was
2266 11|          handlowaliśta beze mnie...~- I tylem zhandlowal... - westchnął
2267 11|      niebieski, ciężko was spróbował, i dlatego ja mówię: moja wina!
2268 11|             pyskował niepotrzebnie.~- I z Niemcamiśta się bratali
2269 11|            Przecie Bóg jest jeden ich i nasz. Grzyb potrząsnął ręką
2270 11|               przeszło, skończyło się i nie wróci. A dobrodziej
2271 11|             Niemcom ziemi nie wydali. I prawdę rzekł. Bo już był
2272 11|         sprzedać swój folwark.~- Może i tak!...~- A jużci. Hycle
2273 11|               warciście łaski boskiej i przyjaźni ludzkiej. Cóż
2274 11|              góry, rozległ się tętent i skrzyp sani, które znowu
2275 11|               Grzyba zawołał:~- O!... i wyście tu? Bo do was jechałem...
2276 11|         Ślimaka.~- Kobieta mi zmarła, i tyło.~- Pedział mi to Jojna
2277 11|           uwierzył. Patrzajta się!... I gdzież ona?... A m...~Zobaczywszy
2278 11|       nieboszczkę sołtys zdjął czapkę i ukląkł na śniegu. Grzyb
2279 11|           słychać było szept pacierzy i ciche szlochanie Ślimaka.
2280 11|             mi dziś w nocy konie krad i dostał parę śrucinów.~-
2281 11|         Usłyszano parę uderzeń, krzyk i wnet ukazał się stary prowadząc
2282 11|            który pomimo swego wzrostu i urody płakał jak dziecko.~
2283 11|         całkiem ukrad konie Ślimakowi i udało mu się.~- Tyś ukrad?... -
2284 11|            ukrad?... - wrzasnął Grzyb i począł syna okładać pięściami.~-
2285 11|          zdrów, dobrał sobie kamratów i w kolej wszystkich okradał,
2286 11|              wczoraj nie ustrzelił.~- I cóż teraz będzie? - zawołał
2287 11|             ożenię z Orzechowszczanką i osiądę na gospodarce...~-
2288 11|            lamentował Jasiek - bo już i wstyd przed obcymi ludźmi,
2289 11|            ludźmi, że się ino bijecie i bijecie.~- A tyś po co Josela
2290 11|           rubli dla mnie, dla Ślimaka i dla Josela. Niewielga to
2291 11|               nas kradł nie na żarty, i ja z tobą nie będę żartował.
2292 11|               żartował. Zabieraj się!~I ujął olbrzymiego chłopca
2293 11|          kolejno spoglądał to na syna i Grochowskiego, to na Ślimaka.~-
2294 11|              kancelarii ciągnął cygar i kpinkował, że mnie okradną?...
2295 11|              gadałem, że nie okradną, i stanęło na moim, a ty teraz
2296 11|               Grzyb skinął na Ślimaka i obaj odstąpili do szopy.~-
2297 11|           Ślimak.~- Jużci. Wy wdowiec i ona wdowa, wy macie dziesięć
2298 11|              morgów, a ona piętnaście i jest bez dzieci. Ja wezmę
2299 11|     piętnaście morgów z części Hamera i będziecie mieli dwadzieścia
2300 11|      pięćdziesiąt rubli Grochowskiemu i sto Joselowi. Ślimak zawahał
2301 11|            puroku? Nieboszczka zmarła i kaput! Ale żeby mogła się
2302 11|        kieszeni spłacił Grochowskiego i Josela - odpowiedział Ślimak.~-
2303 11|              śtyry krowy, a para koni i wszelaki domowy dostatek,
2304 11|       niedzieli zajedziemy do rejenta i kupię od Hamerów cały folwark.
2305 11|               dwadzieścia pięć morgów i niczego żonkę.~- Phi!...
2306 11|              kobieta - dodał Grzyb.~- I dostatki ma - rzekł Grochowski.~-
2307 11|              ma - rzekł Grochowski.~- I jeszcze może mieć ze sześcioro
2308 11|            dobrodzieja - rzekł Ślimak i wolnym krokiem, ze zwieszoną
2309 11|          butelkę, zielonawy kieliszek i nalawszy go zwrócił się
2310 11|           żenić za waszym pozwoleniem i błogosławieństwem boskim.~
2311 11|         schylił się Grzybowi do kolan i następnie podał mu pełny
2312 11|          woreczek krup, pszenną bułkę i osełkę masła i gadała mi,
2313 11|          pszenną bułkę i osełkę masła i gadała mi, żebyś u niej
2314 11|            wsi oparł się niedowiarkom i niemało we wojnie z nimi
2315 11|             co ci Bóg nagrodzi.~Wypił i podał kielich Grochowskiemu.~-
2316 11|                szczęścia z nowej żony i z Jędrka, co go dziś mają
2317 11|          szczęścia z nowego śwagierka i z tego oto niecnoty Jaśka,
2318 11|               chłopy się już zmawiają i w łeb byś dostał przy nopirszy
2319 11|            chłopi zaczęli się ściskać i całować, a Ślimak widząc,
2320 11|               Josela po butelkę wódki i butelkę araku.~- Za mało,
2321 11|         przysłał ze trzy garnce wódki i beczułkę piwa, bo na dzisiejszy
2322 11|               roztropnej rady sołtysa i zrobił dobrze. Gdy bowiem
2323 11|            Jaśka Grzyba z Orzechowską i Ślimaka z Gawędziną.~Równo
2324 11|              przybył na wieś jeometra i przeprowadził wymianę gruntów
2325 11|              gruntów pomiędzy Grzybem i Ślimakiem. W tej samej godzinie,