Rozdzial

 1 1 |        przywoził towary z miasta. Gdy jednak dwór coraz częściej
 2 1 |       kazała mu umyć się w rzece. Gdy zaś mąż wrócił wieczorem
 3 2 |      prawej pięści i palił fajkę; gdy mu się zaś oczy przymknęły,
 4 2 |           przekładając ręce. Lecz gdy cybuszek zaczął mu skwierczyć
 5 2 |     utykają znudzone kasztanki, a gdy Ślimak krzyknie: "Wio, dzieci!" -
 6 2 |       buntują ich i w tył ciągną. Gdy zmordowane wysiłkiem puszczą
 7 2 |          nią do syta.~Czasem koń, gdy mu zupełnie zwolniono cugli,
 8 2 |        zawsze pański szwagier!...~Gdy Ślimak w ten sposób taksował
 9 2 |           marząc o wyleżeniu się, gdy nagle usłyszał:~- Józef!
10 2 |       targować się z Grochowskim, gdy nagle usłyszał za sobą gruby
11 3 |           bydlątko, pogłaskał je. Gdy zaś ono, niby przeczuwając
12 3 |         samej kancelarii, podczas gdy rekruci mokli na deszczu
13 3 |     zapewnił go, że będzie zdrów, gdy stamtąd wyjdzie. A kto zbiera
14 3 |    zmierzając zrazu do okna. Lecz gdy Maciek otworzył im drzwi
15 3 |        zniknął we wnętrzu stajni. Gdy zaś na dziedzińcu wszystko
16 3 |         początku nie szło mu, ale gdy przypomniał sobie wykręconą
17 4 |           do dzierżawy? - wówczas gdy o nią nie prosił. Dzisiaj,
18 4 |          nią nie prosił. Dzisiaj, gdy łąka jemu jest potrzebna,
19 4 |          pobiegł naprzód, podczas gdy Stasiek schwycił ojca za
20 4 |   rozległy się znowu dwa strzały. Gdy zaś dym opadł, ujrzeli przy
21 4 |          naprzód, bo byli głodni. Gdy zaś Ślimak wszedł do chaty,
22 5 |      odprowadził ich aż do jarów.~Gdy wrócił stamtąd, począł z
23 5 |           chłopu błyszczały oczy, gdy paskudnie uśmiechając się
24 5 |           złotych do Nowego Roku. Gdy mu zaś odmówiono, skrył
25 5 |        dane mu na buty pieniądze. Gdy pokorny, jak zawsze, stanął
26 5 |          się na nocleg do stajni.~Gdy tam wszedł, jeden z koni
27 5 |         się i wszystko ucichło. A gdy po niejakim czasie wyszedł
28 6 |    organie i tylko uśmiechał się, gdy dworscy ludzie pytali go
29 6 |          o wyjeździe do Warszawy. Gdy zaś kto z sąsiadów zapytał
30 6 |          szynku zapalili światło. Gdy otworzył drzwi, zobaczył
31 6 |       nimi i wciąż się uśmiechał. Gdy kroki ich ucichły na śniegu,
32 7 |       ręką mych konarów i umarł." Gdy zaś tracze, zamiast usłuchać
33 7 |         ruszimy stąd!..."~Właśnie gdy koloniści z worami kartofli
34 7 |         jakieś słówko odpowiedzi. Gdy zaś koloniści zmęczyli się
35 7 |    godzinę posiedział u Josela, a gdy mu klacz odpoczęła, kazał
36 7 |      pomoc niesie dla swych sług,~Gdy klęska nas dosięga.~Stary
37 7 |        grzechu nie zdołamy zmóc, ~Gdy złe pokonać trzeba;~Lecz
38 7 |         go nigdy.~Dopiero w domu, gdy ustał śpiew pod taborem,
39 7 |          zatrzymała się procesja. Gdy bowiem Wilhelm Hamer, majstrujący
40 7 |      którą zobaczył pierwszy raz, gdy w wózku ciągnęła ojca. Wtedy
41 7 |           brzuch starego Hamera i gdy wkoło niego zrobiło się
42 8 |       tylko dachy postawi inne. I gdy tak marzył, czasem - coś
43 8 |     Wiśniewskiego kilkoro gęsi, a gdy Niemcy już mniej wypytywali
44 8 |         wszystko poszły w górę. A gdy pytał chłopów i gospodyń,
45 8 | odpowiadał mu: "Na wieki wieków." Gdy zaś Ślimak przechodził koło
46 8 |      mówiąc, że tam jego chałupa. Gdy zaś pan odchodził do robotników,
47 8 |           mu się czymś złowrogim.~Gdy wszedł na swoje wzgórze
48 8 |      rzekł Ślimak - wezmę szuflę.~Gdy słońce wyjrzało zza chmur,
49 8 |          chwytała płynące drzewo. Gdy udało się im upolować większą
50 8 |          się krzyczeli: "hura!" A gdy od razu nadpłynęło kilka
51 8 |         Stasiek milczał. Milczał, gdy zajechali przed kościół,
52 8 |           wodą święconą. Milczał, gdy odwieźli go na cmentarz
53 8 |      postawili na ziemi. Milczał, gdy własny ojciec pomagając
54 8 |       ostatni. Milczał i wówczas, gdy ciężkie grudy ziemi poczęły
55 9 |      nawet siedzieć w izbie, lecz gdy nie było roboty, wałęsał
56 9 |          trudu nauczył go reszty; gdy zaś poznał cały alfabet,
57 9 |    książką dotknęła go ramieniem.~Gdy jednego razu przyniósł do
58 9 |         się pisania. Dzięki temu, gdy nadeszła jesień, Jędrek
59 9 |   dziedzińcu i - poszła za wrota.~Gdy była na gościńcu, brnąc
60 9 |         sołtysa w chacie, akurat, gdy mu wymyślała żona - tak
61 9 |          strawy, a dziecku mleka. Gdy zaś jeszcze doniósł parobek,
62 9 |        domiar zalet tego miejsca, gdy mu się raz nogi obsunęły,
63 9 |  opowiadał swoje krzywdy i nędzę.~Gdy żałosny kondukt stanął na
64 9 |          całkiem obojętnie. Tylko gdy ją przeprowadzono do nowego
65 9 |        jej do domu było spieszno. Gdy nadto wybiegła naprzód,
66 9 |           wpadła w zwykłą apatię. Gdy zaś i szmer odjeżdżających
67 10|            potrącił stworzenia, a gdy jedno z nich, zatrwożone,
68 10|       Ślimaka aż kolnęło w serce, gdy go ujrzał.~- Pochwalony -
69 10|          parobka na kolację. Lecz gdy ujął ręką za klamkę drzwi,
70 10|       krowom rzucił garść siana i gdy zapadł mrok, spać się położył.
71 10|        wie - po co tu przyszła?~I gdy tak myślał, trwożąc się
72 10|       felczera, bo jest źle. Lecz gdy schyliwszy się nad chorą
73 10|       żona musi być bardzo chora.~Gdy stanął nad tapczanem, Ślimakowa
74 10|    Pociągnęła go i weszli na lód. Gdy znaleźli się na środku rzeki,
75 10|         po niemiecku na przemian. Gdy umilkły ich gniewne głosy.
76 10|       paszy krowom i napoił je, a gdy się całkiem rozwidniło,
77 10|  Wzruszenie jego spotęgowało się, gdy usłyszał ryk krowy w obórce.
78 10|         godziny, ale kwadranse, a gdy myśląc, że upłynął kwadrans,
79 11|         nie rozpłynęły się sanki. Gdy zaś w powietrzu zaległa
80 11|     uspokoił się dopiero wówczas, gdy spostrzegł chleb, mięso
81 11|     odezwał się Grzyb do parobka, gdy postawili kosz niedaleko
82 11|          kuntenty - rzekł sołtys, gdy mu nalano miodu - bardzom
83 11|          sołtysa i zrobił dobrze. Gdy bowiem ku wieczorowi przywieziono