Rozdzial

  1 1 |             stałym.~Pewnej jesieni, kiedy żona najmocniej suszyła
  2 1 |          tobie będzie gorzej. A jak kiedy, Boże nie daj, całkiem zabraknie
  3 2 |           ciężą ręce, nogi i głowa, kiedy człowiek dobrze się napracuje.~
  4 2 |            Tak czarne było wzgórze, kiedy twój ojciec siewał na nim
  5 2 |              Dajże tu ziemi nawozu, kiedy ci ledwie starczy chleba
  6 2 |                A to se pan podnieś, kiedy gubisz... Cha! cha! - śmiał
  7 2 |              bo tak się znarowi, że kiedy przed samym dziedzicem nie
  8 2 |          Żeby też człowiek mógł się kiedy dobrze wyleżeć! - pomyślał. -
  9 2 |        krowę.~- Choroba mi po niej, kiedy i za nią, i za łąkę trzeba
 10 2 |             wódki.~- Pij! namawiaj! kiedy ci się zachciało krowy! -
 11 2 |        Józek, ty mi się nie buntuj, kiedy sam nie masz dobrego zastanowienia.
 12 2 |            że ci trzeba bydlęcia, a kiedy przyszedł czas, kupić go
 13 2 |           chyliło się ku zachodowi, kiedy Ślimak przeniósł brony na
 14 2 |              Ona jeszcze napędzi go kiedy do siania koniczyny albo
 15 2 |           chłopa.~- Skądże by moje, kiedy to dworskie.~- No, tak -
 16 3 |          dokupić dziewczynie morgę, kiedy jest okazja. Tym bardziej
 17 3 |            moi złoci, co ja pocznę, kiedy to sierocy interes? Ja Magdzi
 18 3 |             Bóg nie ma błogosławić, kiedy bydła mają dużo? To jest
 19 3 |         męża - niechaj śpi w gnoju, kiedy zrobił taki bunt.~Posłuszny
 20 3 |         Najgorsza rzecz na świecie, kiedy wódka pomiesza się z upałem.
 21 3 |               O! co tam dużo gadać, kiedy ci się nic nie stało - przerwał
 22 3 |         jeszcze rubla za postronek, kiedy sam Grochowski byłby ją
 23 4 |       trzydzieści dwa: bo mówił, że kiedy Chrystus Pan trzydzieści
 24 4 |    przychodziła koza, jaśnie panie, kiedy pan chciał swój las uwolnić
 25 4 |         żadnemu panu nie jest miło, kiedy chłop ma się lepiej, bo
 26 4 |             pana nie robię albo czy kiedy robić przestanę?..." Inni
 27 4 |           żeby ona nic nie myślała. Kiedy ludzie we święto stoją na
 28 4 |           Ślimak.~- Jakże nie mówi? Kiedy łamać nawet suchy kij, to
 29 4 |       nogami trzyma się ziemi.~- O, kiedy bo tobie zawsze dziwności
 30 4 |            część najlepszą. Dopiero kiedy tamten podjadł sobie, aż
 31 4 |      porządek.~- Jaki tam porządek, kiedy Grzyb dostał od razu trzydzieści
 32 4 |    poniewierałby się po szczeblach, kiedy on lubi wygodę. Toteż mu
 33 4 |         odparł Jędrek.~- Nie gadaj, kiedy dobrze nie wiesz - zgromił
 34 4 |            kwitną se nawet w zimie, kiedy na polu śnieg leży po kolana.~-
 35 4 |       odparł chłop. - Tobie dobrze, kiedy ci przy krupniku jest słono?
 36 4 |       Pewnie mi łąki nie wypuszczą, kiedy nam drogę zastąpił ten farmazon.~-
 37 4 |             nie wystarcza. Ale cóż, kiedy siejecie tylko żyto...~-
 38 4 |                Co on ma być gorszy, kiedy mi dał czterdziestkę? Głupi
 39 4 |             a nawet dziś wieczorem, kiedy naradzisz się z żoną, już
 40 4 |            dobre i sto dwadzieścia, kiedy przyjdzie oddać darmo.~-
 41 4 |             Coście mieli źle robić, kiedy za siedemnaście rubli macie
 42 4 |           prawda z tym rozdawaniem, kiedy nawet hołota o nim gada."~-
 43 4 |          człek nigdy nie zmiarkuje, kiedy oni łgą, a kiedy mówią prawdę...
 44 4 |         zmiarkuje, kiedy oni łgą, a kiedy mówią prawdę... Rychtyk
 45 4 |           ci mnie, para, tumanił. A kiedy zobaczył, że ja - nic, doprowadził
 46 5 |          czasie południowej roboty, kiedy w pięcioro (bo tym razem
 47 5 |          schylało się ku zachodowi, kiedy nadbiegł zadyszany Jędrek
 48 5 |   sprzedawałeś kuraki po dwa złote, kiedy Żydom płaciliby po pół rubla...~-
 49 5 |       dobrze widać płacą za fatygę, kiedy nawet szwagierek dziedzica
 50 5 |     Jędrkowi srebrną czterdziestkę.~Kiedy gospodarstwo zajęli się
 51 5 |             Maćkowi wstyd było. Ale kiedy po obiedzie zażyła lekarstwo
 52 5 |            i nosem się podpieraj...~Kiedy pan bogacieje, Ze sługi
 53 5 |      niewiasta miała ostry język, i kiedy Ślimak chciał potargować
 54 5 |                   pomyślał Owczarz.~Kiedy zaś w niedzielę wszyscy
 55 5 |              teraz - mówił wikary - kiedy masz pieniądze i czas wolny,
 56 5 |           dla całej wsi traktament, kiedy wam się udał taki interes?~-
 57 5 |             nigdy nie borgujecie, a kiedy piję, to muszę płacić gotówką.~-
 58 5 |          złotych?...~- No - rzekł - kiedy tak gadacie, to ja wam oddam.
 59 5 |          miał wychodzić, zgryziony, kiedy weszło do karczmy kilku
 60 5 |             i dziecka.~- To go weź, kiedy ci żal - odparła gniewna
 61 5 |           to ją weź... Weź ją, weź, kiedy chcesz... Ślimak teraz bogacz
 62 5 |          drodze albo we wodę... Ale kiedy chcesz, to ją weź!... Weź
 63 5 |           jej dobrze pilnuj, bo jak kiedy wrócę, a jej nie zdybię,
 64 5 |            a Maciek niech ja karmi, kiedy tak chce.~Po chwili trzymał
 65 5 |              Ssij bydlę - szepnął - kiedy cię własna matka porzuciła.
 66 6 |           straszne nudy. Ale i cóż, kiedy papo jeszcze nie znalazł
 67 6 |           która nudzi się na wsi.~I kiedy tak myślał, zaufany w spokojną
 68 6 |          ich obchodzi wasza strata, kiedy im będzie dobrze? Chłop
 69 6 |           uśmiechał. Uśmiechał się, kiedy płacił parobkowi dwa złote
 70 6 |             workiem, uśmiechał się, kiedy nabył gęś od dziewki za
 71 6 |             kominie i dzieci spały, kiedy chłop wróciwszy z karczmy
 72 6 |            pan gadał z wami o łące, kiedy sztyftu je się na krakowskie
 73 6 |      nazajutrz nie umarła, i nawet, kiedy pewnego dnia już uznano
 74 6 |            że nie gada. Ale jak się kiedy rozgada, najstarszego człowieka
 75 6 |        gospodarstwo na ziemi. Zimą, kiedy mróz dokucza, chodzi se
 76 6 |         kozła, błaźnie! Sam pojadę, kiedy się boisz...~Po chwili gwałtownie
 77 6 |          musiał ojcowiznę sprzedać. Kiedy wszystko zakupiono i jego,
 78 6 |          Było z wiorstę od chałupy, kiedy z daleka za sobą usłyszał
 79 6 |            tupanie spotęgowały się, kiedy niekiedy rozległa się komenda
 80 6 |             mój i góra moja.~- Więc kiedy twoje, to nam sprzedaj -
 81 6 |           chceta kupować mój grunt, kiedy on jest mój?... Mój własny,
 82 6 |             Chłop, widzę, niegłupi, kiedy ojcu mówi to samo, co ja
 83 6 |             wy macie kiepski rozum, kiedy mnie tak napastujecie. Bo
 84 6 |          jak ten chłop do drzewiny, kiedy ją wykopuje w lesie, a chce
 85 6 |          cóż bym począł w tym dniu, kiedy bym mój grunt sprzedał?~
 86 6 |          podniósł się z ławy.~- No, kiedy tak - rzekł po namyśle -
 87 6 |            mam płakać - szlochała - kiedy Pan Bóg miłosierny pokarał
 88 6 |                  Więc przyjdź tu.~- Kiedy tak mi się nie chce... Aaa...~-
 89 7 |             dla wiejskich dziewuch.~Kiedy w parę tygodni po wyjeździe
 90 7 |            pola i łąki, i szeptał: "Kiedy ranne wstają zorze." Nagle
 91 7 |         wreszcie, po co by tu szli, kiedy już lasu nie ma?..."~Tak
 92 7 |          dalej Ślimak.~- Cóż robić, kiedy konia nie mamy, a na własnych
 93 7 |             mają lepszy niż ja, ale kiedy przyjdzie na wytrzymałość -
 94 7 |         może zrobić, co ino zechce.~Kiedy noc zapadła. Ślimak wyszedł
 95 7 |        zasypywała kaszę w garnczek, kiedy wszedł do izby otyły strażnik.~-
 96 7 |             kręcić - odpowiedział - kiedy oni tej nocy spali u mnie?~-
 97 7 |           namyśle - jeżeli nie pić? Kiedy chłop nie ma stałego obowiązku,
 98 7 |             jeszcze gęby nie otarł, kiedy coś zaturkotało przed budynkiem
 99 7 |             czerwonym jak berberys. Kiedy strapiony Grzyb odprowadził
100 7 |      książce, rysował na tablicy, a kiedy przypiekło słońce, rozkładał
101 8 |         bodajby do siódmej godziny, kiedy we wsi kościelnej dzwonią
102 8 |       zarazem sztywnie i surowo, bo kiedy na chłopskich chatach czy
103 8 |         mamy woma sprzedawać tanio, kiedy nam dziś - jutro zapłacą
104 8 |           zaciekawiony Ślimak.~- Od kiedy już... Niech ino jest co
105 8 |          cosik dobrego zmajstrować, kiedy aż oboje z babą do spowiedzi
106 8 |         Fryc Hamer wypędził Jędrka, kiedy chłopak pytał parobków,
107 8 |           chcę ginąć dla ich dobra. Kiedy chłop wyjdzie z ojcowizny,
108 8 |         Rozeszli się, obaj gniewni. Kiedy Ślimak już pod jarami odwrócił
109 8 |            patrzył za nim ponuro. A kiedy znowu Hamer idąc do kolonii
110 8 |          się nawet, że już dzisiaj, kiedy jest tyle wolnego czasu,
111 8 |   nieszczęście.~Był początek lipca, kiedy po sianokosach dochodzi
112 8 |       Akurat będę się z tobą bawić, kiedy obiad zepsuło...~Znowu wszedł
113 8 |       Właśnie wstępował na wzgórze, kiedy dognał go Jędrek pytając:~-
114 8 |           co go trzymasz, stary?... Kiedy wpadł, to wylejcież z niego
115 8 |           że go po trochu odchodzi, kiedy krew płynie... Nawet jest
116 8 |      wypuszczą, a on uchodzi zdrów, kiedy się tak Bogu podoba - Ale
117 8 |           raźno idzie stolarka. Ale kiedy przypomniał sobie, jakim
118 8 |            miał umrzeć, to i umarł, kiedy taka nadeszła godzina..."
119 9 |             gospodarza Marcińczaka, kiedy wracał trochę podchmielony
120 9 |          roboty (gdzież miał robić, kiedy nie stało dworu), siedział
121 9 |          złodziejstwa? A tymczasem, kiedy on tak rozsądnie każdą rzecz
122 9 |        wyprowadzać z chałupy, a już kiedy bym wyszedł za wrota, to
123 9 |            świat!" Gdzież ja pójdę, kiedy jak mi wypadnie jechać bodaj
124 9 |            trafi do naszych grobów, kiedy się wyprowadzasz gdzieści
125 9 |            to i nie będzie chodził, kiedy mu zazdrościcie powietrza
126 9 |          jej tam gardziel poderżną, kiedy tak - mówił sobie. Lecz
127 9 |      prędzej, tym lepiej. A jak nam kiedy Bóg miłosierny dopomoże,
128 9 |            rogu izby. - Nie wracać, kiedy człowiek raz odyńdzie...
129 9 |           miłosierny to jak ojciec: kiedy weźmie bić, bije, choćbyś
130 9 |          kupić skoble. Cóż, z tego, kiedy jak pomyślał o wydaniu kilku
131 9 |         Jednej bardzo ciemnej nocy, kiedy z nieba padał deszcz ze
132 9 |          wciąż medytował. I właśnie kiedy już był w drugiej połowie
133 9 | wysłuchawszy historii. - Jeszcze go kiedy Szwaby utłuką.~- Co mu ta
134 9 |      kominie.~Było już po południu, kiedy na podwórzu w gwałtowny
135 9 |      zgromiła go matka - bo jak się kiedy naprawdę spalą, na ciebie
136 9 |          ten został mu w palcach, a kiedy machinalnie podniósł butelkę
137 9 |           po co on ma się poruszać, kiedy mu i tak dobrze? Czy jest
138 9 |          Bodaj go ziemia wyrzuciła, kiedy zdechnie!~Jędrek obejrzał
139 9 |              choć przygarnąłem cię, kiedy zdychałeś z głodu...~- Oj!
140 9 |             na chatę; napatrzy się, kiedy powróci z końmi.~Za stodołą
141 9 |       błysnęły.~Było około drugiej, kiedy Maciek począł żegnać się
142 9 |         jeszcze daleko do północka, kiedy Owczarzowi nogi odmówiły
143 9 |         niego.~Słońce stało wysoko, kiedy na plancie kolei ukazał
144 9 |       gadajcie tak głośno, bo i was kiedy okradną - zaśmiał się Jasiek.~-
145 9 |            ich konno.~W tym czasie, kiedy wójt z gminy wyprawił do
146 9 |   przeglądały ciemne kominy chałup, kiedy naprzeciw Zośki i jej dozorców
147 10|        prawie o tej samej godzinie, kiedy nieszczęsny Owczarz dogorywał
148 10|          strach ogarnął.~- Gdzie... kiedy?... - spytał głucho.~- Gdzie?... -
149 10|            nawet niedaleko gminy. A kiedy?... kiedy?... Sami wiecie,
150 10|        niedaleko gminy. A kiedy?... kiedy?... Sami wiecie, że tej
151 10|             pokaleczenie Hermana.~- Kiedy on tam ma być? - spytał
152 10|             ani jakie ono jest, ani kiedy uderzy. I znowu przyszły
153 10|           zaczął tajać na podwórku, kiedy od kolonii Hamera doleciał
154 10|        odparł:~- Phy! kupić, kupię, kiedy wpadliście w taką biedę,
155 10|         mnie.~- Można i dziś.~- No, kiedy tak - rzekł Hamer po chwili -
156 10|             zamarło. Teraz dopiero, kiedy poczuł woń octu, zrozumiał,
157 10|       zasnął.~Było już po południu, kiedy zbudził go blask i krzyk.
158 10|        stracił, iże się wylegujesz, kiedy twoja rodzona czeka chrześcijańskiego
159 10|       miłosierdzie boskie nie ufał.~Kiedy tak leżał twarzą do ziemi,
160 10|             stara Liba, doczeka się kiedy szczupaka-na szabas? Co
161 10|             ale nie miał pieniędzy? Kiedy też wróci najsprytniejszy
162 10|             Wolf Krzykier, zostanie kiedy szkólnikiem, choć już od
163 10|        brzydka stara panna, wyjdzie kiedy za mąż, a jego wnuki i wnuczki,
164 10|              Łaja i Mirla, czy będą kiedy miały po dwie całe koszule?~-
165 10|         jedna z większych sum, jaką kiedy posiadał.~W tej chwili spojrzenie
166 10|       bowiem nadaremnie marzył, aby kiedy posiadać własną krowę, a
167 10|         głowę i rzekł:~- Jak się ta kiedy spotkacie z Grochowskim,
168 10|            około szóstej wieczorem, kiedy stanął przy jego zagrodzie.
169 10|              obszedł chatę dokoła i kiedy zdesperowany zabierał się
170 10|       Niekiedy, w porze złych dróg, kiedy ksiądz przepędził kilka
171 10|         radził wątpiącym. I właśnie kiedy dzięki postowi i modlitwie
172 10|            jak ułan.~Tego wieczora, kiedy Jojna zbliżał się do plebanii,
173 10|            możesz u mnie zimować. A kiedy przyjdziesz do roboty?~-
174 11|         kpinkują. Przecie pamiętam, kiedy z okazji tej łąki zaczął
175 11|             ja się na tym rozumiem, kiedy ze wszystkich stron idzie
176 11|            tak się przypominały, że kiedy zesłał Pan Bóg ogień, tom
177 11|             zmienić się na świecie, kiedy taki duchowny nie wstydził
178 11|            święty i nawet już jest, kiedy ma jasnowidzenie i widzi,
179 11|          pieniędzy jak za armatę.~- Kiedy tak - wtrącił Grzyb - to
180 11|                 jęczał stary.~- Ha, kiedy tak - rzekł rozgniewany
181 11|    Ślimakiem. W tej samej godzinie, kiedy na polach zatknięto pierwszą