Rozdzial

  1 1 |              się z ziemi gliniastej; tu stoi dwór, prawie nade wsią,
  2 1 |           gdzie przytulić na zimę...~Tu Owczarz zamilkł, zdziwiony,
  3 2 |      zmarnielibyście pod płotem. Oni tu jeszcze będą wydziwiali,
  4 2 |            popielatą rolę, na której tu i ówdzie widniały plamy
  5 2 |          spojrzyj na ten żółty płat: tu już glina wychyla się spod
  6 2 |       dziwował się człowiek...~Dajże tu ziemi nawozu, kiedy ci ledwie
  7 2 |          papierek! Wio, dzieci!... A tu jeszcze pewnie dziedzic
  8 2 |           rzekł stary po niemiecku - tu dopiero można by postawić
  9 2 |           stronę mostu.~- Co się też tu ludzi przewinęło dziś przez
 10 3 |             łąkę dziedzic mi odda, a tu jeszcze muszę tyle płacić
 11 3 |             Grochowski.~- A może wam tu jaka niewygoda, zaraz gadajcie.~-
 12 3 |            dubelt jestem kontent, bo tu widzę i Magdzie u was lepiej
 13 3 |             stół obrusem.~- Chodźcie tu, sołtysie - odezwała się
 14 3 |                Józek, prowadźże ich. Tu wam ładniej będzie wieczerzać.~
 15 3 |         podłogę. Siadajcie, kumie, o tu, bliżej pieca, jakeście
 16 3 |         przybliżą się do nas.~- Byli tu dziś u mnie na polu dwa
 17 3 |           Ślimak.~- A widzicie. Chcą tu wleźć. Jak zaś osiądzie
 18 3 |        prefitu aniżeli chłop, co się tu urodził - odparł Grochowski.~-
 19 3 |              ciebie, on sołtys, jego tu wola, nie twoja... Maćku -
 20 3 |             że on sam jest pijany.~- Tu będę spał! - mruczał udając
 21 3 |       chłopak.~- Jużci ja.~- A co wy tu robicie?~- Tak se usiadłem,
 22 3 |             depczą.~- Śpij, dziecko, tu nie ma nijakich Niemców.
 23 3 |             zatoczył się do stodoły. Tu potknął się o Grochowskiego
 24 4 |              do biedy, do jakiej?...~Tu urwał i westchnął czując,
 25 4 |             pali w piecu.~- A jabłka tu są w zimie? - spytał Jędrek.~-
 26 4 |          mówił Jędrek. - Do czego on tu strzylo, bo ino wróble latają?...
 27 4 |         kieszeni portmonetkę. - Masz tu - rzekł i dał mu srebrną
 28 4 |               zapytała go żona:~- Co tu gada Jędrek, że chcieli
 29 4 |              szczęśliwa.~- Chodź ino tu, Jędrek - rzekł do chłopca
 30 4 |              pędem pobiegł do obory. Tu jednak zobaczył, że wszystkie
 31 5 |              mleka z lochu, bo idzie tu dwóch panów, wielkich panów,
 32 5 |                rzekł Ślimak.~- Dawno tu mieszkasz?~- Od dziecka.~-
 33 5 |             przyjęcie wybudujemy wam tu niedaleko stację. Ślimak
 34 5 |       sprzedasz te kurczęta. Ile ich tu jest?~- Dwadzieścioro i
 35 5 |             Ale jak mi przysięgniesz tu, w oczy, przy ludziach,
 36 5 |          krtanią, rzekł:~- Czego się tu śmiać, że taki prostak nie
 37 5 |              kolej żelazna? Siądź se tu, bracie, przy mnie, ja ci
 38 5 |   zobaczywszy Zośkę.~- Skądeś ty się tu wzięła?... - spytał.~- Idę
 39 5 |    potrzebujecie dziewki i wstąpiłam tu... Nie potrzebujecie, to
 40 6 |           tym nieszczęściem. Toż oni tu siedzą z dziada pradziada,
 41 6 |           siedzą z dziada pradziada, tu wyrośli, a ojcowie ich zajmują
 42 6 |          Boże, umarł?... Zaglądam, a tu w największej izbie (tej
 43 6 |              A on mówi: "Zaczekajcie tu, bo przywieźli sarnę, to
 44 6 |              ino dziedzica. Kupił se tu Ślimak cztery siągi drzewa
 45 6 |           Jak urośniesz, będziesz se tu z dziećmi chodziła na jagody.
 46 6 |        nigdzie nie ma własnego kąta. Tu zmarnieć czy tam zmarnieć,
 47 6 |              Uha!...~- Ostrożnie, bo tu wzgórze!...~- Jedź na złamanie
 48 6 |             nie wstąpiło, sto jąłbym tu do rana.~Tymczasem ze szczytu
 49 6 |             i dobiły się do karczmy. Tu do uszu podróżnych doleciały
 50 6 |             za ramię i rzekł:~- Masz tu złoty, a jak mi sprowadzisz
 51 6 |          znalazł się Mateusz.~- Masz tu rubla - rzekł przyjezdny -
 52 6 |              list od ojca pani. Masz tu drugiego rubla, żebyś nie
 53 6 |          ręką.~- Ja, panie, wiem, co tu jest - odparł. - Wiem od
 54 6 |           została się w Warszawie, a tu mam tak ordynarny ekwipaż,
 55 6 |            moja ziemia. Siedzieliśmy tu z dziada, pradziada, jeszcze
 56 6 |          krzywdy dzieciom... Nie! Co tu siedzisz, co się patrzysz
 57 6 |               Aaa!...~- Więc przyjdź tu.~- Kiedy tak mi się nie
 58 7 |             która według umowy miała tu miejsce do św. Jana, wałęsała
 59 7 |               spod którego wyglądały tu ludzkie głowy, tam sprzęty
 60 7 |            bydła, wreszcie, po co by tu szli, kiedy już lasu nie
 61 7 |            Patrzajta, gospodarze, co tu Niemców wali!..." Wieś jeszcze
 62 7 |             wrót Ślimakowej zagrody. Tu wielki pies upadł na ziemię
 63 7 | odpowiedziała kobieta. - Nasi kupili tu ziemię, więc idziemy za
 64 7 |            kraju, kiej przychodzicie tu do nas?~- Tu nasz kraj -
 65 7 |           przychodzicie tu do nas?~- Tu nasz kraj - odparła podróżna. -
 66 7 |       odparła podróżna. - Ja przecie tu urodzona, za Wisłą.~Człowiek
 67 7 |            źle, no więc przychodzimy tu...~Jędrek przyniósł mleko
 68 7 |         zapłać! - westchnął chory. - Tu są dobrzy ludzie...~- Ino
 69 7 |                odparł Ślimak. - Byli tu u mnie już dwa razy, jakiś
 70 7 |          fajeczkę.~- Siądlibyście se tu - wskazał Maciek batem na
 71 7 |               Mówiła, szakrew, co mi tu nadziemy dworskie budynki
 72 7 |           Orzechowskim, że koloniści tu nie przyda, a za to im,
 73 7 |              pewnie go opuszczą." Aż tu, jak naraz, daje Orzechowski
 74 7 |            nie było dowodów... a kto tu u państwa strzelał do nich? -
 75 7 |            pochwalony - rzekł. - Cóż tu słychać?~- Jedno z drugim
 76 7 |               to wam oddam, jak będę tu drugi raz.~- A woreczek
 77 7 |          zabrał się do wyjazdu.~- Wy tu, za wsią - rzekł na pożegnanie -
 78 7 |          drzew przydrożnych nie było tu nikogo.~- Tfu! - splunął. -
 79 7 |          machinalnie pobiegł bliżej.~Tu go od razu wytrzeźwili.
 80 7 |              za wodą?~- Jużci.~- Cóż tu robisz?~- Przyleciałem popatrzyć
 81 7 |              zaśmiał się Hamer. - My tu dziedzice, a łąka moja.~
 82 8 |           wiekuistym śnie w ziemi, A tu żona wciąż pili: "Wstawajże...
 83 8 |           tego przyjdzie.~- Węszy on tu, para, wielkie zarobki! -
 84 8 |          kochany - odparł Żydek - my tu mamy swoich dostawców. Dobrze
 85 8 |        sypano olbrzymi wał z piasku. Tu zobaczył kilkadziesiąt furmanek,
 86 8 |          jakby dozorca.~- Skądeś się tu wziął? - zapytał gniewnie.~-
 87 8 |       Niemiec zmarszczył brwi.~- Nic tu nie zarobisz - rzekł. Widząc
 88 8 |             mamy za dużo... Nie masz tu co czekać, bo innym drogę
 89 8 |            jaki mądry! Wie on, po co tu idę... Ale zdybię ja cię
 90 8 |           Anim ja ich namawiał, żeby tu leźli, ani chcę ginąć dla
 91 8 |             wydostał się na równinę. Tu, nad Białka, zobaczył gromadę
 92 8 |          przypadł do niego.~- Co się tu dzieje? - spytał.~- Mają
 93 8 |        odparł Wiśniewski.~- A cóż wy tu robicie?~- Najął nas Fryc
 94 8 |          czapkę począł mówić:~- Jest tu sprawiedliwość, wielemożny
 95 8 |             nie zarobił, choć siedzę tu pod ręką? Tamtego roku było
 96 8 |                 Będzie wam bieda, bo tu już nic nie zarobicie. Wam
 97 8 |             horyzontu, i przypełznie tu lada dzień, aby mu pożreć
 98 8 |            wszędzie źle, szczególnie tu, gdzie nawet nikt na niego
 99 8 |              oborze woda, wreszcie i tu w sieni pełno wody - Deszcz
100 8 |            do bydła. Znajda niech se tu zostanie na ławie.~- Daj
101 8 |        zawołał na brata.~- Ostań się tu, dopóki wody nie wylejesz! -
102 8 |          albo jaką rurkę...~- Nie ma tu nijakiej rułki - mruknął
103 8 |           jak pijany.~- Po co wyście tu przyszli, bakałarzu?... -
104 9 |              w polu człowieka; chyba tu i owdzie po niemieckiej
105 9 |             bo wy błędny naród, dziś tu, jutro tam. Ale chłop jest
106 9 |           ten kamień przy drodze. Ja tu każdy kąt wiem na pamięć,
107 9 |        Staśkowi, który bez was głowę tu położył?~Hamer słuchając
108 9 |         skarby? Chcę grunt kupić, bo tu najlepsze miejsce na wiatrak.
109 9 |             Nie dla was sprowadziłem tu bakałarza...~- Wielka rzecz!
110 9 |            ludzi niosło ciężar.~- Na tu, na!... Na tu, na!... -przemawiali
111 9 |           ciężar.~- Na tu, na!... Na tu, na!... -przemawiali oni
112 9 |           gadają, że my kradniemy, a tu proszą, żeby za nich karku
113 9 |              z kuchni i drę się: "Co tu podpatrujesz dom, złodzieju?" - "
114 9 |              pokaleczył Hermana... A tu mam świadectwo felczerskie,
115 9 |          znajdę i poszedł do stajni. Tu legł na swoim barłogu, ogrzewany
116 9 |           Gdzież ja się posunę, kiej tu ściana?" - pyta Maciek... "
117 9 |           zabierz, bękarta Zośki, bo tu zdechnie - idźta se precz!...
118 9 |     wyciśnięte w śniegu jak w wosku. Tu znać duże kopyto Kasztana -
119 9 |          znać duże kopyto Kasztana - tu zepsute kopyto Wojtka, a
120 9 |              całą historię wędrówki. Tu Kasztan potknął się, tu
121 9 |              Tu Kasztan potknął się, tu spłoszony Wojtek zeskoczył
122 9 |          Wojtek zeskoczył z drogi, a tu złodziej zsiadł z Kasztana
123 9 |            znać. Do jutra powinieneś tu być z powrotem, bo gniazdo
124 9 |            Ale zobaczył tylko śnieg, tu i owdzie popstrzony krzakami.
125 9 |          Spróbował zejść ze wzgórza. Tu - wydało mu się zbyt spadzisto,
126 9 |           rozmyślał, że - jak chwilę tu odpocznie, to chwilę podrepcze,
127 9 |              stajni, lecz zaraz mają tu przyjść złodzieje. Więc
128 10|           obiadu.~Zdawało mu się, że tu, u jego nóg, leżą ci, co
129 10|               Macie jeszcze co?~- Co tu dużo gadać? - odparł Żyd
130 10|          jego..."~- Hycle Szwaby! co tu przez nich narodu zmarniało... -
131 10|           stworzenia. Co wreszcie on tu znaczy? Alboż ci sami Niemcy
132 10|        tamtego świata.~- Skądżeś się tu wzięła? - spytał stłumionym
133 10|            nalej miskę krupniku. A o tu jest chleb. Zośka spełniła,
134 10|          chora.~- Patrzajcie!... Tak tu u was pusto. A Magda gdzie?~-
135 10|            chaty? jeżeli wie - po co tu przyszła?~I gdy tak myślał,
136 10|            ogień wieczny..."~- To se tu ostań - rzekł - ino śpij
137 10|             stajni.~- Przyszlemy wam tu - rzekł Fryc - wszystkiego,
138 10|            nasycał się goryczą bólu. Tu pod szopą leży stołek i
139 10|                o! właśnie te same. A tu skrzynia, nawet z kluczem
140 10|            wyglądają krwawe żebra. A tu jego chata - bez okien,
141 10|           jednej żywej istoty, tylko tu i owdzie spomiędzy drzew
142 10|            powietrze. -Co mi niewola tu siedzieć?... Mam trochę
143 10|            kupię inny grunt. Mam się tu budować, żeby mnie zowu
144 10|              żeby mnie zowu spalili? tu gospodarzyć, żebym nic nie
145 10|            żebym nic nie sprzedawał? tu siedzieć, żeby mnie inni
146 10|             nie dopuszczę, ażebyście tu zginęli. Waszą żonę odwieziemy
147 10|          nieszczęśliwe. Niemiec, jak tu osiędzie, złe odczyni; ja
148 10|           chce kupić dla syna... Już tu Josel kręci się od miesiąca
149 10|          wyrzucą do stajni... Nie ma tu co długo wysiadywać.~Weszli
150 10|             Grzybem. Ady oni by mnie tu ze starym oba upiekli...
151 10|     Ślimakowa znowu wybuchła:~- Stój tu, Judaszu!... - zawołała
152 10|              swoją kolonię, bo muszę tu kobietę ułożyć.~Parobek
153 10|           Nawet mnie Josel nie kazał tu iść i mówi, że wam teraz
154 10|              ziemi Grochowski.~- Tyś tu po co, Żydu?... - gniewnie
155 10|              wystraszony Jojna. - Ja tu umyślnie przyleciałem do
156 10|              złodziej, ale widno cię tu złodzieje nasłali...~- Jakie
157 10|         piersi. Ale dzisiaj, siedząc tu sam i rachując powolne kołatanie
158 10|           jegomości - rzekł - ale ja tu przychodzę od Ślimaka...~-
159 10|              bo on by mnie nie śmiał tu wysyłać. Ale jemu żona dziś
160 11|            otwartymi ustami.~- Czego tu chceta, jegomość? - rzekł
161 11|             rękę. - Korzeni musi być tu sporo - dodał.~Namówiony
162 11|            na zabawy!..." - Zostańże tu, mój bracie - rzekł głośno -
163 11|              nikogo żalu ni mom... A tu - zmienił Grzyb rozmowę -
164 11|              zmienił Grzyb rozmowę - tu wam przywiózem ze wsi, od
165 11|            zawołał:~- O!... i wyście tu? Bo do was jechałem...Aż
166 11|            im dam piętnaście morgów, tu, przy Ślimakowej chudobie.~-
167 11|              Grochowski.~- Mom ci ja tu odrobinę miodu od dobrodzieja -