Scena

501 8  |            Aresa).~BOGINIE~(wchodzą w głąb pałacu).~(Z głębi pałacu
502 8  |             Aresowi)~JOANNĘ~(ubraną w wielki welon biały)~(i suknię
503 8  |        welon biały)~(i suknię białą w gwiazdy).~CHÓR BOGINEK~Wiedziem
504 8  |             ściga.~ARES~Cyprys mnie w tobie obdarza,~rumieńców
505 8  |           pragnęłam,~ciebie kocham.~W nędzy i lęku się gięłam,~
506 8  |         nędzy i lęku się gięłam,~że w nocach bezsennych szlocham,~
507 8  |           słuchać zwycięskich dum.~(W salach pałacu odzywa się
508 8  |            ARES~Zwycięstwo zyskałem w polu,~zwycięstwo zdobyłem
509 8  |        niespokojem.~Pobiłeś rycerze w boju,~lecz ja się troskam
510 8  |           boju,~lecz ja się troskam w niepokoju,~bo walczył wzajem
511 8  |      Zapomnij, zapomnij, niewiasto.~W pożarach wzdęło się miasto~
512 8  |          JOANNA~Zwycięski wchodzisz w te progi,~gdzie latmi zerdzałe
513 8  |       patrzeć - twoja to zbroja - ?~W bojach już razy tyle.~(wskazuje
514 8  |           dzisiejszej żałobie.~ARES~W zwycięstwie myślę o tobie,~
515 8  |      miłosna pani,~i dar twój biorę w ofierze.~JOANNA~Jesteś ten,
516 8  |       JOANNA~Jesteś ten, któremu ja w dani~miłość moją przynoszę,~
517 8  |       miłość moją przynoszę,~i ten, w którego wierzę.~ARES~(wiedzie
518 8  |         Więcej nie. -~Cóż twarz twą w lęku chylisz bladą?~JOANNA~
519 8  |        ZWYCIĘSTWA~(kładą się do snu w przysionku pałacu).~JOANNA~
520 8  |              Cóż drżysz i szlochasz w męce?~JOANNA~To źle. - - -~
521 8  |                    ARES~(wiedzie ją w podwoje pałacu)~(muzyka
522 8  |          jako królowa)~(pojawia się w salonach pałacu).~JOANNA~
523 8  |          się ciemna - ?~Oto miłosna w pałacu tym błądzę.~Ktoś
524 8  |          Oczy twe płomieniące,~dziw w oczach twych i głębie,~przetom
525 8  |            mną drżące.~KORA~Zaszłaś w kraje tajemne.~Z Plutusem
526 8  |           będziecie wolni!~Co złego w was i co marne,~to jako
527 8  |         jeżeli lichego serca ludzie~w was samych gotują wam zgubę -~
528 8  |               i jak plewo zmiotę!~I w ziarnach tu - na dnie -
529 8  |        czele,~i żywot dam - tlejący w zgliszcz popiele! -~A dzisiaj -
530 8  |             użyję!!~(rozkłada ręce)~W sen, w sen, w sen, bogowie,~
531 8  |               rozkłada ręce)~W sen, w sen, w sen, bogowie,~w sen,
532 8  |        rozkłada ręce)~W sen, w sen, w sen, bogowie,~w sen, ludzie,
533 8  |              w sen, w sen, bogowie,~w sen, ludzie, strudzone dusze!~
534 8  |     Zaklinaniem was muszę!~Wolą mam w Słowie!!~(gestem)~(każe
535 8  |            Bogiń)~Hej, wy boginie - w śnie - ?!~Hej, wy moi goście
536 8  |       pałacu kluczem).~DZIECI EOLA~(w szumie drzew)~Królowa -
537 9  |        TEATRUM STANISŁAWA AUGUSTA~ ~W Stanisławowskim parku, na
538 9  |             kamiennym otoczu~siedli w tronach wielcy tragikowie.~
539 9  |           się sili,~zeszedł księżyc w drzew suchych przeźroczu~
540 9  |          drzew suchych przeźroczu~i w tym dziwnym odblasku księżyca~
541 9  |            księżyca~sterczą rujny i w gruzach świątynie.~O północy,
542 9  |            godzinie~przyszli ci, co w wojennym czynie~polegli,
543 9  |            to ręka wywiodła.~Bracie w męce, podajże ty dłoń.~STANISŁAW
544 9  |     przeczył;~jakoż mnie pchnął los w ten bój,~gdym chciał boju
545 9  |             wołań mych echo~jękliwe w parku się błąka;~już mi
546 9  |            bym rychło powiezion~był w miejsce spokoju, gdzie łąka~
547 9  |           będzie ojcu towarzyszem~i w uścisk obejmie szyję,~i
548 9  |              POTOCKI~Patrzę jeszcze w świat ten, jak zanika,~i
549 9  |             i na się wzajem godziły~w zapamiętaniu, w obłędzie. -~
550 9  |             godziły~w zapamiętaniu, w obłędzie. -~O, jakożem stawał
551 9  |         Kozacze,~że ty wmieszał się w tę bójkę lacką~i padł pierwszy,
552 9  |         kłos żyta;~jako jabłoń, gdy w płatkach okwita~i ostrzejsze
553 9  |           Bogiem,~bo ja zabójca był w tej wojnie z Lachem.~GENDRE~
554 9  |              GENDRE~Synu, zabijałeś w obronie!~SYN GENDRE~Jakoż
555 9  |             widno ognie i żar wrzał w ich łonie.~A ja byłem pośród
556 9  |             Pójdziem, ojcze jedyny, w kąt święty,~kędy Cary będą
557 9  |          uśnij, dziecino-synu.~Śpij w wieńcu złotym wawrzynu;~
558 9  |              położy-ć go dłoń Boska w dań.~Upadłeś jako pierwsza
559 9  |          kwietne sny,~i powieść nas w jasność i światłość dróg?~
560 9  |            Teraz nas wichry powiodą~w noc jeszcze większą i groźną.~
561 9  |          PALLAS~Wytniemy wszystkich w pień,~nim zejdzie dzień.~
562 9  |      towarzysze.~O, patrzajcie, tam w oddali, w pałacu,~poprzez
563 9  |           patrzajcie, tam w oddali, w pałacu,~poprzez wodne spojrzyjcie
564 9  |           dom z kolumnami.~Tam Ares w okowach miłości.~Za chwilę
565 9  |           świat, co się dąsał,~ujął w spokój - i skon zapowiedział,~
566 9  |            i płynąć na święte wody,~w wieczystą noc.~PALLAS~A
567 9  |       śmierć niezbłagana~żywot jemu w kras pełni wydarła,~aż oto
568 9  |        właść.~Co mieli pierwsi paść~w ofiarnicy mężów,~tych masz -
569 9  |           Uznajęć, synu Mai.~HERMES~W lot!~PALLAS~(nawołuje)~Hej,
570 9  |        pioruny niosą,~niechajże się w ciszę oddalą!~Niechajże
571 9  |         skrzydlate tam się chwieją,~w przedsionku nagły ruch.~
572 9  |             splot.~Musimy, siostry, w lot~wracać. -~CHÓR BOGINEK~
573 9  |          Syt Sławy, zwycięstwa syt,~w gnuśności legł.~Zbudzi go
574 9  |      przejęte trwogą)~Siostry - - - w lot, w noc!~Gaśnie już nasza
575 9  |        trwogą)~Siostry - - - w lot, w noc!~Gaśnie już nasza moc,~
576 9  |          PALLAS~Rozwińcie skrzydła, w drogę!~Widzicie tam szerzogę - ?~
577 9  |      kobierzec złotolistych szmat.~(W oddali na wodzie ukazuje
578 9  |            O lituj nas, o lituj nas~w ohydzie ziemskich pęt.~POTOCKI~
579 9  |           POTOCKI~Czegom nie zaznał w ziemskiej doli,~pojmany
580 9  |             ziemskiej doli,~pojmany w ognie pychy,~pojmany w ognie
581 9  |      pojmany w ognie pychy,~pojmany w ognie gniewu,~za tym stęsknione
582 9  |             mnogie, mnogie włości~i w rzędzie pierwszych przed
583 9  |      stawiłeś,~jednoś nie wszczepił w pierś litości,~żem się nie
584 9  |           ze mną idą bratnim chodem~w tę samą noc i toń, i mrok.~
585 9  |       nieodmienny bieg.~Terazże mam w okrutnej skardze~zestąpić
586 9  |           okrutnej skardze~zestąpić w czółno przewoźnika~na drogę
587 9  |            O lituj nas, o lituj nas~w ohydzie ziemskich pęt.~POTOCKI~(
588 9  |          sceny)~Ojczyzna-że to moja w złomie?~Na moimże to skazy
589 9  |        skazy domie?~Pałac się sypie w gruz...~Dla mnie to już
590 9  |            O lituj nas, o lituj nas~w ohydzie ziemskich złud.~
591 9  |           wczas, i trud,~pora zejść w Acheronu bród,~zapomnień
592 9  |          moc.~Do łodzi precz, precz w noc!~Powiodę was przez ciemnie
593 9  |             was przez ciemnie dróg,~w Acheronowy wwiodę bród,~
594 9  |           Oto łódź czeka - zstąpcie w próg,~za świat - za świat -
595 9  |            łodzi).~HERMES~(wstępuje w łódź).~ŁÓDŹ CHARONOWA~(odpływa).~
596 9  |               PALLAS~Igraszką byłam w ręku Boga~ja gwiazda, którą
597 9  |          mej ostanie sam.~Zapaliłam w narodzie dusze,~skąpałam
598 9  |      krokiem pójdą wstecz!~Siostry, w lot! - Wy ze skrzydłami,
599 9  |           ŁÓDŹ CHARONOWA~(przepływa w oddali).~ ~
600 10 |                     SCENA DZIESIĄTA~W ALEJACH UJAZDOWSKICH~ ~Drzewa
601 10 |        drgające.~Noc jeszcze. Widać w oddali,~jak wojska stanęły
602 10 |          wojska stanęły szwadronem,~w pogotowiu.~ ~W. KSIĄŻĘ~(
603 10 |          szwadronem,~w pogotowiu.~ ~W. KSIĄŻĘ~(sam)~(w mundurze,
604 10 |       pogotowiu.~ ~W. KSIĄŻĘ~(sam)~(w mundurze, otulony w płaszcz)~(
605 10 |           sam)~(w mundurze, otulony w płaszcz)~(przechadza się
606 10 |         powoli)~Przybył generał....~W. KSIĄŻĘ~Małczat!~KURUTA~
607 10 |             KURUTA~Właśnie przybył.~W. KSIĄŻĘ~Małczat!~KURUTA~
608 10 |         Jazdy pułki cztery~czekają.~W. KSIĄŻĘ~Niech czekają.~KURUTA~
609 10 |             Mość niech rozkaz wyda.~W. KSIĄŻĘ~Nie wydam.~KURUTA~
610 10 |         wydam.~KURUTA~Wydać trzeba.~W. KSIĄŻĘ~Na cóż to się przyda?~
611 10 |          przyda?~KURUTA~(odchodzi).~W. KSIĄŻĘ~Kuruta!~KURUTA~(
612 10 |            Cesarska Mość każe - - ?~W. KSIĄŻĘ~(daje znak, by się
613 10 |        Słyszysz ty ten szum liści i w liści pogwarze szepty - ?~
614 10 |          straże i czekają rozkazów.~W. KSIĄŻĘ~Niechaj dzień nie
615 10 |           KURUTA~Krasiński generał.~W. KSIĄŻĘ~Niech czeka.~KURUTA~
616 10 |             Książę rozkazy odwleka?~W. KSIĄŻĘ~To ty rozkazuj.~
617 10 |            Nie wiem. - Ja nie umię.~W. KSIĄŻĘ~Wyjdź przed front
618 10 |        KURUTA~Książę - nie rozumię?~W. KSIĄŻĘ~Nie rozumiesz - ?
619 10 |   powiedzieć - że Książę się - boi.~W. KSIĄŻĘ~Boi się Wielki Książę
620 10 |          trwoga.~KURUTA~(odchodzi).~W. KSIĄŻĘ~(sam).~KURUTA~(wraca)~(
621 10 |       KURUTA~(wraca)~(zbliża się do W. Księcia).~W. KSIĄŻĘ~(w
622 10 |          zbliża się do W. Księcia).~W. KSIĄŻĘ~(w zaufaniu)~Tak
623 10 |             W. Księcia).~W. KSIĄŻĘ~(w zaufaniu)~Tak te drzewa
624 10 |      wzrusza ramionami)~(odchodzi).~W. KSIĄŻĘ~(sam).~KURUTA~(po
625 10 |        chwili wraca)~(zbliża się do W. Księcia)~Przebudziła się
626 10 |            Przebudziła się właśnie.~W. KSIĄŻĘ~Cóż?~KURUTA~Plecie
627 10 |            KURUTA~Plecie od rzeczy.~W. KSIĄŻĘ~Cóż plecie - ?~KURUTA~(
628 10 |         KURUTA~(wzrusza ramionami).~W. KSIĄŻĘ~A niech plecie.~
629 10 |         KURUTA~(wzrusza ramionami).~W. KSIĄŻĘ~Niech lekarz ją
630 10 |             leczy.~KURUTA~(milczy).~W. KSIĄŻĘ~Nieprzytomna?~KURUTA~
631 10 |        wznosi i jak we śnie kroczy.~W. KSIĄŻĘ~Wynoś się!~KURUTA~
632 10 |           się!~KURUTA~Książę panie?~W. KSIĄŻĘ~Do drogi się zbierać!~
633 10 |             zrzuca z siebie stroje.~W. KSIĄŻĘ~(patrzy wielkimi
634 10 |             KURUTA~Wasza Miłość - ?~W. KSIĄŻĘ~(spostrzegł Joannę)~
635 10 |              PANNY~(biegną za nią).~W. KSIĄŻĘ~(gestem zatrzymuje
636 10 |           ojciec do swej Basi:~biją w tarabany....."~Nie, to nie
637 10 |             zabiera~na swoje łoże - w miłość.~W. KSIĄŻĘ~(otula
638 10 |           na swoje łoże - w miłość.~W. KSIĄŻĘ~(otula ją).~JOANNA~
639 10 |           Gdzie ty biegniesz? - Tyś w twoje zwycięstwo uwierzył!~
640 10 |               Miłość moja wiąże cię w niemocy?!~Pusty pałac - ?
641 10 |            zrywa!~Ja byłam z tobą - w śnie moim szczęśliwa - -~(
642 10 |             był mój sen - tej nocy.~W. KSIĄŻĘ~(prowadzi ją ku
643 10 |            głębi)~(sanie zajeżdżają w głębi).~JOANNA~(usiada w
644 10 |            w głębi).~JOANNA~(usiada w saniach)~(obok niej usiada
645 10 |             usiada jedna z panien).~W. KSIĄŻĘ~(odszedł od żony)~(
646 10 |               Żołnierze wprowadzają w głębi konia).~GENERAŁ WINCENTY
647 10 |       KRASIŃSKI~(wchodzi).~(Sanie z W. Księżną odjeżdżają).~W.
648 10 |             W. Księżną odjeżdżają).~W. KSIĄŻĘ~(zapatrzony za odjeżdżającą
649 10 |          zapatrzony za odjeżdżającą W. Księżną)~(nagle zwraca
650 10 |             powiązać!~(wpatruje się w Krasińskiego)~Nie - to jest
651 10 |         KRASIŃSKI~(obojętnie)~Wiąż.~W. KSIĄŻĘ~O polski panie!~
652 10 |       Wiązać was? - -~(wpatruje się w Krasińskiego)~Nie. Ja tak
653 10 |          Tak wy zdrajcę!~KRASIŃSKI~(w gniewie)~Zamilcz! - -~(ochłonął)~(
654 10 |         Książę.~Wasza Cesarska Mość w obłędzie gada~i nie zważa
655 10 |            słowo pada,~słowo błędu.~W. KSIĄŻĘ~Ja jasno widzę.
656 10 |         upadłem.~Upadłem już. - Już w ogniach, hej, pobladłem.~
657 10 |       orężni.~Błyskawice wstrzymali w pędzie - i potężni!~A wy -
658 10 |               jeśli ze mną związani w przymierze.~Wy nie wierzycie
659 10 |        przymierze.~Wy nie wierzycie w Polskę - ? Co? - A ja w
660 10 |             w Polskę - ? Co? - A ja w nią wierzę!~(wpatruje się
661 10 |           nią wierzę!~(wpatruje się w Krasińskiego).~KRASIŃSKI~
662 10 |       dzwoni,~my nie o sobie myślim w takiej chwili,~lecz by tej
663 10 |          się leje,~gdyście jej tyle w kaźniach roztrwonili,~krwi
664 10 |            nie na to, bym honor mój w podłości kalał,~by mię pod
665 10 |          macie prawa pytać, Książę, w co ja wierzę.~Pewna, że
666 10 |        przymierze.~(oddaje szpadę).~W. KSIĄŻĘ~Zostaw ty to! -
667 10 |             pokojami Belwederu, tam w lochu~człowiek jest, od
668 10 |          czujesz?!~Ty spojrzyj jemu w twarz -~(nawołuje)~Hej!
669 10 |             Straż!~KURUTA~(wbiega).~W. KSIĄŻĘ~(szepce mu do ucha).~
670 10 |            KURUTA~(staje zdumiały).~W. KSIĄŻĘ~(przynagla gestem).~
671 10 |         gestem).~KURUTA~(odchodzi).~W. KSIĄŻĘ~Skończył się Wielki
672 10 |             jak wicher hula - dmie.~W noc taką skonał ojciec mój. - -~(
673 10 |      KRASIŃSKI~(stoi nieporuszony)~(w głębi armaty przeciągane
674 10 |  przejeżdżają)~(ku prawej stronie).~W. KSIĄŻĘ~(idzie ku generałowi
675 10 |               śmieje się)~(wskazuje w głąb).~KRASIŃSKI~(patrzy
676 10 |             we wskazanym kierunku).~W. KSIĄŻĘ~Tak ja tu klejnot
677 10 |        WALERIAN ŁUKASIŃSKI~(ślepy)~(w łachmanach, w kajdanach
678 10 |   ŁUKASIŃSKI~(ślepy)~(w łachmanach, w kajdanach na nogach i rękach)~(
679 10 |         Słychać dzwony z Warszawy).~W. KSIĄŻĘ~(idzie ku głębi)~(
680 10 |       wolności nadeszła,~ta chwila, w której go wiodą;~choć skuty
681 10 |         której go wiodą;~choć skuty w kajdany,~do działa związany,~
682 10 |    wzlecieli orłowie,~wzlecieli tam w Warszawie;~że dzwony, co
683 10 |           wloką, niech wloką,~niech w lochy zakują,~niech sępy
684 10 |             tym braciom,~co dzwonią w Warszawie,~zwycięstwo się
685 10 |         czuje~i twarz mu się mieni,~w zachwycie jest ducha,~spełnione
686 10 |           kaźń twą, żywota gorycze.~W tych dzwonach z Warszawy~
687 10 |           przysłania twarz dłońmi).~W. KSIĄŻĘ~(rusza z miejsca).~(
688 Dod|             Przed kwestią 2 Satyra, w. 107, "Bóg Cara zrobił Carem".~(
689 Dod|             globie,~uderzysz czołem w chmurny strop,~a wtedy pokłon
690 Dod|           Westchnął - i twarz skrył w płaszcza zwój.~2 SATYR~Suknia
691 Dod|       płaszcza zwój.~2 SATYR~Suknia w francuski gust skrojona.~
692 Dod|     SŁOWACKI~Ileż to dusz chwyciłeś w kleszcz,~uśpionych twoim