Akt

  1 1|         wokół ogromna,~jeszcze gazu i ramp nie świecono.~Kto ci
  2 1|              bo się dziwno rozgląda i bada.~Ci, co siedzą pod
  3 1|          głusz,~gdzie gniazda bogów i dusz - -~i spadłem.~Tę ziemię
  4 1|            gniazda bogów i dusz - -~i spadłem.~Tę ziemię ukochałem~
  5 1|             ziemię ukochałem~szałem~i w żądzy palącej posiadłem~
  6 1|           tym, co siedzą w uboczach i mrocznych zakątkach sceny)~~
  7 1|             Tam, kędyś trzeba dojść i wniść,~a mocą rozprzeć wrota - -~
  8 1|            nim pojmie ich martwota,~i wznieść pochodnię ponad! -~
  9 1|              Tam kędyś trzeba dojść i wniść~siłą!! ~(patrzy się
 10 1|          zamek, mogiłę.~Te postawię i zburzę.~(zrywając ręce w
 11 1|            ręki.~CHÓR~Znaki więzień i męki.~KONRAD~Zejmijcie z
 12 1|              KONRAD~Zejmijcie z rąk i stop.~CHÓR~Krwią ubroczone
 13 1|          widziałem dalej, jeno krew i krew siostrzaną.~KONRAD~
 14 1|               dzieła dokonam z wami i na czyn~twój patrzeć będę.~
 15 1|          Oto usiądźcie tam w kątach i uboczach, aż zawezwę was,
 16 1|            tym oto gmachu.~ROBOTNIK~I zwykłą dostaniemy zapłatę.~
 17 1|          dostaniemy zapłatę.~KONRAD~I zwykłą dostaniecie zapłatę.~
 18 1|            KONRAD~Będziecie budować i burzyć.~ROBOTNIK~Tak upływa
 19 1|            KONRAD~Będziecie budować i burzyć w milczeniu i cokolwiek
 20 1|        budować i burzyć w milczeniu i cokolwiek byście obaczyli,
 21 1|            przystąpcie nieubłagalni i podporę wyrwiecie, o którą
 22 1|         wyrwiecie, o którą wsparty, i bel weźmiecie, którym się
 23 1|       weźmiecie, którym się ogrodzą i otoczą -  i rzućcie precz,
 24 1|             się ogrodzą i otoczą -  i rzućcie precz, jako odrzuca
 25 1|             precz, jako odrzuca się i odciska rumowisko, śmieć
 26 1|            odciska rumowisko, śmieć i łachy a rupiecie stargane.
 27 1|          łachy a rupiecie stargane. I ani pojrzycie, co czynić
 28 1|             KONRAD~Takich was widzę i tacy będziecie.~ROBOTNIK~
 29 1|             teraz idźcie wypoczywać i czekajcie znaku:~ROBOTNIK~
 30 1|         Zapadnie jakoby smuga mroku i cieniem przesłoni wszystko,
 31 1|             ROBOTNIK~Mrok mnie miły i łagodny.~ROBOTNIK~Noc upragniona
 32 1|             ROBOTNIK~Noc upragniona i jedyna.~KONRAD~Po czynach
 33 1|            NOC.~CHÓR~Noc upragniona i jedyna.~KONRAD~Odejdźcie.~(
 34 1|           dwadzieścia kroków wszerz i wzdłuż.~Przecież to miejsce
 35 1|        Zosia, co wszędy kogoś ściga~i goni zamyślona.~KONRAD~To
 36 1|            złotej konsze na kółkach i wysiadają na scenę).~~Ja
 37 1|          amatorskich~grywam markizy i hrabianki;~za guwernantkę
 38 1|       Wyznaj - ułożę rzecz na sceny~I MELANKOLIĘ zagram sama:~
 39 1|           KONRAD~Zobaczysz. - Patrz i uważ.~MUZA~Wiem, zamiast
 40 1|        zeszła tylko Duze czy Sorma,~i kurtynę wznieść można.~Sarah
 41 1|      wprowadza artystka.~W grze jej i w każdym geście~tu będzie
 42 1|     spamięta -~za kulisami reżysera~i inspicjenta~i dać im skrócony
 43 1|     kulisami reżysera~i inspicjenta~i dać im skrócony szemat.~
 44 1|       poloneza, jeśli polski temat,~i rzucić, jako pierwszą kartę,~
 45 1|          zobaczę dziś bogactwo całe~i ogień rzucę ten, co pali
 46 1|         rzucę ten, co pali w łonie,~i waszą zwołam Sławę!~Teatr,
 47 1|           wy wszyscy, magnat, chłop i miasto.~Siermiężni wy, przystańcie
 48 1|      złotogłów, we świąteczne szaty~i zacznijcie bój myśli i szermierkę
 49 1|        szaty~i zacznijcie bój myśli i szermierkę słowa -~a ty
 50 1|         waży zaś ledwo kilka funtów~i każdy dźwignie go z łatwością,~
 51 1|         Zygmuncie! słyszałem ciebie~i natychmiast poznam, gdy
 52 1|             się twój głos zakolebie~i przenikliwy wżre się w ciszę,~
 53 1|            wołasz: PÓJDŹCIE ZE MNĄ,~i wołasz wiek już nadaremno.~
 54 1|             co najwyżej, zasłuchają~i oczy mgłą im łez napłyną.~
 55 1|          kiedy brzmieć przestaniesz~i ton ostatni twój zawarczy...~
 56 1|           starczy.~Wie o tym dobrze i pamięta~REŻYSER (sztukę
 57 1|               dzwon,~ty wejdź.~MUZA~I bierz najwyższy ton!~KONRAD~
 58 1|         bierz najwyższy ton!~KONRAD~I nawet się nie spytasz, jaka
 59 1|         zapełnia się tłumem aktorów i statystów).~REŻYSER~Role
 60 1|           się kurtyna! -~ ~To rzekł i klasnął tu trzy razy.~Rampa
 61 1|             wypada,~suknię poprawia i układa,~wreszcie rozpoczyna
 62 1|    Niebianką zstąpiłam do tych bram~i Sztukę, której tajnie znam,~
 63 1|            tak wola?~MUZA~W purpurę i złotogłów przyodziani:~oto
 64 1|         słychać przeciągłe huczenie i dudnienie gromu, coraz zanikającego
 65 1|             żyjesz w polskiej ziemi~i smucisz się, i czoło kryjesz,~
 66 1|       polskiej ziemi~i smucisz się, i czoło kryjesz,~z rękoma
 67 1|          nasza gra,~wyrzutem będzie i spowiedzią.~Uderzymy górne,
 68 1|            gra:~skarżeniem, chłostą i spowiedzią.~Wyzwolin ten
 69 1|             stos,~trucizna, brzytwa i powrósła,~jeźli wam obrzydł,
 70 1|           sam.~HOŁYSZ~Równego herbu i rodziny? -~Za laskę dzięki
 71 1|            choć czyste mam sumienie~i miód niełatwie zwali z nóg.~
 72 1|           nim swoją ją uczyni sługą~i wypowie z wiarą najgłębszą,~
 73 1|       najgłębszą,~im płytszą będzie i lepszą.~Rękę połóżmy na
 74 1|             połóżmy na naszym sercu i słuchajmy, jak nasze serce
 75 1|     wznieśmy się ponad sąd porywczy i młodzieńczych dni naszych
 76 1|           dni naszych przypomnienie i z ręką na sercu w przyszłość
 77 1|         PREZES~W przyszłość patrzmy i aby synowie i wnuki, i prawnuki
 78 1|    przyszłość patrzmy i aby synowie i wnuki, i prawnuki nasze,
 79 1|      patrzmy i aby synowie i wnuki, i prawnuki nasze, spokojni
 80 1|            prawnuki nasze, spokojni i powolni, na sercach kładli
 81 1|              na sercach kładli ręce i w przyszłość patrzyli coraz
 82 1|        pierś nasza okryje tajemnicą i nieszczęście nasze tajemnicą
 83 1|        zasiądźmy do wspólnego stołu i pamiętajmy jedno: nie wymawiać
 84 1|        gdzie każdy kiwa tylko głową~i sądzi, ze weń wstąpił duch,~
 85 1|       Podajmy sobie ręce braterskie i jedno ino wciąż wołajmy:
 86 1|        rozumów naszych niech zabije i rozgoni ten jeden jedyny
 87 1|             wie, że w piersi naszej i myśli naszej nie ma nic,
 88 1|            ten najdzie nasze piersi i mysi naszą pustkowiem a
 89 1|         braterskie sprzęgnijmy ręce i krzyczmy, krzyczmy: Polska!~
 90 1|       wszechwłady,~czoła podnieście i szpady~w przysiędze za Miłość
 91 1|             weźmiecie z zagłady~zła i niewoli, i nędzy,~w ciał
 92 1|            z zagłady~zła i niewoli, i nędzy,~w ciał wielkim zniszczeniu
 93 1|            ciał wielkim zniszczeniu i skrusze,~ratując dusze,
 94 1|              a jako są w was nędzne i liche,~grążone w noc - ~
 95 1|         Anioła~działa bojowe uderzą~i zabiją te, które nie wierzą.~
 96 1|       słowie uznajcie Pana,~a sława i wielkość wasza,~męczeństwem
 97 1|     postawie wytrwają:~niech wierzą i niech czekają!~Poznaję krzywe
 98 1|              poznaję delije, żupany~i dumę na czele kwitnącą.~
 99 1|            z tymi szablami krzywymi~i schylonymi sztandary,~przysiężni
100 1|     przygłuszę,~przygłuszę zazdrość i złości~godłem jedynym Miłości.~
101 1|      filarów katedry wchodzą Ojciec i Syn).~ ~SCENA 7.~OJCIEC~
102 1|             przed nim już niemłody.~I obaj idą w zawody,~że starość
103 1|           oni, jedni jako drudzy; - i sercem chcę, byś wyrósł
104 1|           onych, za moją idąc myślą i słowem.~SYN~Słyszę, ojcze.~
105 1|           OJCIEC~Jeno przed się idź i patrz przed się, a we swej
106 1|            przed tobą z myśli mojej i ze słowa mojego.~SYN~Słyszę,
107 1|             ani ręka skalana brudem i podłością, lecz przejdziesz
108 1|          przejdziesz wskroś podłych i nikczemnych ty jeden uświęcony,
109 1|       wierzący w prawdę myśli mojej i w prawdę słowa mojego.~SYN~
110 1|         Widzę ją, oto idzie ku mnie i struny trąca:~ ~SCENA 8.~
111 1|             arfy~głos czarodziejski i cichy.~Złociste stroją ją
112 1|          kryją.~Jej struny się żalą i płaczą.~Sercem mnie k'sobie
113 1|         wciąż dalej patrzący,~dalej i dalej, i dalej,~aż znikną
114 1|            patrzący,~dalej i dalej, i dalej,~aż znikną nędzni
115 1|             dalej,~aż znikną nędzni i mali.~Nie słuchaj muzyk
116 1|           oto teraz tuż przed Ojcem i Synem).~OJCIEC~Hen, dalej,
117 1|        różanych ust.~Miłość to czar i kłam.~SYN~Kocham...~HARFIARKA~
118 1|            czyn?~Kto ma podjąć znój~i ciężar podjąć trosk?~Na
119 1|             zagram waszej duszy sen~i tamten świat, i światek
120 1|           duszy sen~i tamten świat, i światek ten.~Przelotem lećcie
121 1|             się czepia szumnych fal~i zbóż, i traw, i łóz.~Zasłuchani
122 1|         czepia szumnych fal~i zbóż, i traw, i łóz.~Zasłuchani
123 1|        szumnych fal~i zbóż, i traw, i łóz.~Zasłuchani w śpiewek
124 1|            na was już~szron zejdzie i pleśń...~Ha, cóż - ?~Muszę
125 1|            z tronu w otchłań runie.~I znów zapada w myśl głęboką,~
126 1|         znów zapada w myśl głęboką,~i w jeden przedmiot utkwi
127 1|            gronostaje, puchy:~błoto i kurz, i śnieg...~Marnota -
128 1|    gronostaje, puchy:~błoto i kurz, i śnieg...~Marnota - lichość. - -
129 1|              przepaść, paść już mam~i kamienieję w granit-słup.~
130 1|    zapłoniona.~Za dłonie ich bierze i wróży:~dłoń kreśli każdą
131 1|         kreśli każdą znakiem krzyża~i krzyż na czole swym powtórzy.~
132 1|             na czole swym powtórzy.~I w oczy patrzy, i wzrokiem
133 1|          powtórzy.~I w oczy patrzy, i wzrokiem bada,~że to w głąb
134 1|     wreszcie dłoń tę czyjąś odkłada~i zda się zapominająca. - -~
135 1|         CHÓR~Wróż!~(Odprowadzają ją i idą za nią tłumnie, a już
136 1|          jak orzeł,~to głowę zwiesi i przystanie.~Przychynie ku
137 1|      Przychynie ku sobie dziewczyny~i ręce kładzie na nie,~jakoby
138 1|             śpiewy,~a one jako chór i finał.~Przyszli i wejściem
139 1|         jako chór i finał.~Przyszli i wejściem są przejęci,~że
140 1|              że tej dożyli godziny,~i patrzą, jako wniebowzięci,~
141 1|     najwyższy kres. - A tu ku murom i ścianom zapylonym patrzcie,
142 1|             który tu jest zamkniony i skrzydłami bije o kamień
143 1|         kamień kolumn tych ciosany, i skrzydłami trąca te rycerze
144 1|           to duchy nasze tu przyjdą i świadectwo kościołowi temu
145 1|             tu wszyscy się zebrali, i nie daj Boże, aby nas braknąć
146 1|           jest Polską, kamień każdy i okruch każdy, a człowiek,
147 1|             budowy tej częścią. Oto i my teraz przydajemy miary
148 1|       przydajemy miary ciału temu - i my teraz dopiero wśród tych
149 1|         jest uderzenie naszych serc i jedna oddechu miara i -
150 1|          serc i jedna oddechu miara i - teraz my, córki moje,
151 1|       potrącił w organie~klawisze - i zadął wichrem?~Skądże ten
152 1|         spiżowe pokrywy,~jego ubiór i strój jego: Sława.~Na czole
153 1|            na znaki jakoweś tajemne~i mroków otoczył ich cieniem.~
154 1|       olbrzymie?~Kto jesteś, wielki i dumny?~Idziesz - drżą za
155 2|        takich, co myśl swą ukrywają~i nigdy jej nie stawią jasno,~
156 2|           wie nic,~czy zna swe siły i swą moc,~czy sam jest, wkoło
157 2|             czy się ku żywym garnie~i z czym pójdzie, co dalej
158 2|          nie zwierza,~kryje swą moc i swe męczarnie.~W tej walce
159 2|             jeden sceną duszy włada~i szuka jeno swojej duszy,~
160 2|         gdziekolwiek chciałby pójść i stąpić,~zastąpią jemu drogę
161 2|       czołgacie się u obcych rządów i całujecie najeźdźcom łapy,
162 2|            nigdy, chyba wobec biedy i nędzy, której nieszczęście
163 2|         sytym brzuchem bezczelników i pięścią sługi. Wy lokaje
164 2|            pięścią sługi. Wy lokaje i fagasy cudzego pyszalstwa,
165 2|             tej ziemi, której złoto i miód należy jej samej i
166 2|             i miód należy jej samej i nie wolno ich grabić. Warchoły,
167 2|             się nie czujecie Polską i żywym poddaństwa i niewoli
168 2|           Polską i żywym poddaństwa i niewoli protestem. Wy sługi!
169 2|            wy będziecie nasze sługi i wy będziecie psy, zaprzęgnięte
170 2|    zaprzęgnięte do naszego rydwanu, i zginiecie! I pokryje waszą
171 2|       naszego rydwanu, i zginiecie! I pokryje waszą podłość NIEPAMIĘĆ!~- - - - - - - - - - - - - - - -~ ~
172 2|                                     I w czeluść ciemną maski żenie,~
173 2|               KONRAD~Tak...~MASKA l~I pożądanie...~KONRAD~.....
174 2|      czujesz w sobie jakoweś parcie i pożądanie,~i pragnienie.~
175 2|         jakoweś parcie i pożądanie,~i pragnienie.~KONRAD~.....!~
176 2|   pragnienie.~KONRAD~.....!~MASKA l~I że to jest żądza swobody.~
177 2|        Powietrze w pierś napływa. -~I niczego nie widzę na dalekiej
178 2|            mnie poczucie słuszności i żądza sprawiedliwości, może
179 2|           którą trzeba okupić krwią i prawie zawsze krwią, ale
180 2|          słuszności w przekonaniach i nie potrzeba nowej klasyfikacji
181 2|          jesteś demokratą, ludowcem i tym podobnym, albo socjalistą
182 2|           podobnym, albo socjalistą i tak dalej, i tak dalej?~
183 2|             socjalistą i tak dalej, i tak dalej?~KONRAD~Na przykład
184 2|     ludowcem, także nie; socjalistą i tak dalej oczywiście nie,
185 2|         uchyla się od małostkowości i szybuje tam, gdzie ty nie
186 2|              KONRAD~?~MASKA 2~Nauka i sztuka patrzenia, sztuka
187 2|             patrzenia, sztuka życia i zrozumienie życia.~KONRAD~
188 2|           życia.~KONRAD~Tak wiele!? I cóż tam w tym Olimpie spokoju
189 2|          Jowisza.~MASKA 2~Budzę ja! I kogóż to obudziłem?...~KONRAD~
190 2|               KONRAD~Wy chcecie żyć i nie ma podłości, której
191 2|           byście do ręki nie wzięli i nie przyswoili sercu. Wy
192 2|    przyswoili sercu. Wy chcecie żyć i już trawicie błoto i brud,
193 2|            żyć i już trawicie błoto i brud, i już was nie zadusza
194 2|          już trawicie błoto i brud, i już was nie zadusza zgnilizna
195 2|           was nie zadusza zgnilizna i jad; ale jadem i zgnilizną
196 2|          zgnilizna i jad; ale jadem i zgnilizną nazywacie wiew
197 2|        nazywacie wiew świeży od pól i łąk, i lasów. Wy chcecie
198 2|           wiew świeży od pól i łąk, i lasów. Wy chcecie żyć i
199 2|             i lasów. Wy chcecie żyć i plwać na wszystką rękę,
200 2|            wszystką rękę, która was i podłość waszą odsłania.~
201 2|             Nienawidzimy się wzajem i w tym nie ma nic dziwnego.~
202 2|             Nienawidzimy się wzajem i to nie jest nasze najgorsze
203 2|            Ostatecznym określeniem, i wszystko, co myślę, zależy...?~
204 2|         Wyczerpuje się twoja sztuka i wyczerpuje się twoja myśl.~
205 2|           Widzę tylko coraz szerzej i obejmuję coraz szersze kręgi
206 2|           kręgi rzeczy, które widzę i słyszę. Zaś gaśnie wszystko,
207 2|    utrzymywało się pustym dźwiękiem i farbą.~MASKA 4~Gaśnie sztuka.
208 2|            która by nie była sztuką i wysokim artyzmem.~MASKA
209 2|    Wszystkim. Artystami są wszyscy. I ci, co o tym wiedzą, i ci,
210 2|              I ci, co o tym wiedzą, i ci, co o tym nie wiedzą
211 2|            tego, kto zapalił słońca i dał nienawiść narodom, kto
212 2|             kto gasi tysiące gwiazd i wznieca gwiazd tysiące;
213 2|          żelazna ręka; gdzie walczą i zwyciężają miecze, których
214 2|         sobie, ale wszak prawda, że i początek twój jest tobie
215 2|         jest tajemnicą, a taką jest i Genezis z ducha.~KONRAD~
216 2|             Genezis z ducha.~KONRAD~I jedyną drogą dla rozwoju
217 2|            w ogóle myślisz.~MASKA 5~I że myśli mojej pod korzec
218 2|       tworzący ten oczeretów gąszcz i gęsty szuwar na stawiskach,
219 2|            nenufary, wonią duszące, i irysy wątłe się chwieją.~
220 2|             A kędy pada żabi skrzek i wieczorami żabi rozbrzmiewa
221 2|             KONRAD~To wszystko jest i poza tobą, i poza mną, bo
222 2|          wszystko jest i poza tobą, i poza mną, bo to są rzeczy,
223 2|           bo to są rzeczy, które są i dla których niczyich oczu
224 2|             powtarzanie ich z nudów i sycenie się nimi z nudów...~
225 2|       KONRAD~A! - Myśleć nad Polską i Słowiańszczyzną i snuć ją
226 2|            Polską i Słowiańszczyzną i snuć ją w mgłach oparnych
227 2|             w mgłach oparnych z łąk i w złotym tęczy łęku, snuć
228 2|             znaczącym załamaniu rąk i spojrzeń głębi...~O, tak,
229 2|              czyli w gór zapadliska i skał pustosze.~KONRAD~-
230 2|            gdziekolwiek je powiodę, i będą ze mną razem, za moim
231 2|              po wstopniach wysokich i staniemy przy kolumnach.
232 2|       sklepiony, umalowany błękitem i posiany srebrem gwiazd.~
233 2|           którykolwiek wnijdzie tam i stanie pomiędzy nami jako
234 2|        oczyszczony ze zapędów złych i każących ducha i będzie
235 2|      zapędów złych i każących ducha i będzie bratem mnie i braci
236 2|          ducha i będzie bratem mnie i braci mojej.~MASKA 6~!!~
237 2|          zawory sklepów podziemnych i zejdziemy po schodach, wiodących
238 2|            w narodzie, w kamiennych i złocistych zamknione skrzyniach.~
239 2|          miary, co ta, wszelki bieg i rozwó myśli jest pierwszorzędnej
240 2|           że sprawy te są poza nami i mimo nas są, i że nasze
241 2|            poza nami i mimo nas są, i że nasze myślenie nad nimi...~
242 2|       żadnej wartości.~MASKA 7~Więc i twoje.~KONRAD~Więc i moje.~
243 2|           Więc i twoje.~KONRAD~Więc i moje.~MASKA 7~A więc cóż! - ?~
244 2|          tajemnice można przeczuwać i odkrywać, i odsłaniać. Ale
245 2|        można przeczuwać i odkrywać, i odsłaniać. Ale że do tego
246 2|             zarody nieśmiertelności i jedna jedyna jest tradycją.
247 2|             wszystkich wiar pojęciu i wszechczasów i ta wielkość
248 2|         wiar pojęciu i wszechczasów i ta wielkość daje.~MASKA
249 2|    wielkości pragnie?~KONRAD~Polska i jej dzieci.~MASKA 7~Więc
250 2|            KONRAD~Oni pragną więcej i wyżej sięgają żądaniem,
251 2|     żądaniem, niż człowiek osiągnąć i zdobyć może.~MASKA 7~Wiem.
252 2|             MASKA 7~Które nas unosi i rozwija, i spotężnia.~KONRAD~
253 2|          Które nas unosi i rozwija, i spotężnia.~KONRAD~Które
254 2|             Które nam daje skrzydła i skrzydła rozwija, a usuwa
255 2|          Więc...~KONRAD~Piękne jest i zabójcze,~Szczytem jest
256 2|             zabójcze,~Szczytem jest i kresem.~Początkiem jest
257 2|    Początkiem jest Nieśmiertelności i Śmiercią;~Śmiercią żywych.~
258 2|          wybranych. Rozumiem ją tak i nie rozumiem jej inaczej.~
259 2|          Nie. Albo masz słuszność - i słuszności nie masz wcale.~
260 2|             Nie, tę, którą dzierżąc i z kłębka rozwijając, zejść
261 2|           można w labiryntu tajniki i najskrytsze ulice pałacowe
262 2|             ulice pałacowe przejść. I te górnych pięter, i te
263 2|       przejść. I te górnych pięter, i te podziemu, i te dalekie
264 2|      górnych pięter, i te podziemu, i te dalekie drogi podkopów,
265 2|             dalekie drogi podkopów, i te ścieżki na wyżynie zawrotnej
266 2|              KONRAD~A prze mnie tam i pcha, i prowadzi...~MASKA
267 2|             A prze mnie tam i pcha, i prowadzi...~MASKA 7~?~KONRAD~
268 2|           Odeszła - jużci nowa stoi~i twarz maszkarą rysów zbroi.~
269 2|             człowiek, myślący jasno i wyraziście, nie przenikał
270 2|           wyraziście, nie przenikał i nie rozumiał.~MASKA 8~Chcesz
271 2|      których stoją Sfmksy-strażnicy i samym tym, że u skrajów
272 2|             u skrajów leśnych stoją i że są, każą się domyślać
273 2|             oblicza, a one zrozumią i zgadną, że on czyta z ich
274 2|            że on czyta z ich twarzy i do głębi zagląda oczyma. ~
275 2|          oczyma. ~MASKA 8~A!~KONRAD~I zginie jak Edyp.~MASKA 8~
276 2|   orientujesz.~MASKA 8~W metaforach i porównaniach.~KONRAD~Na
277 2|        Jestem ja.~MASKA 8~A!~KONRAD~I brat mój, i ojciec mój,
278 2|             8~A!~KONRAD~I brat mój, i ojciec mój, i mój syn.~MASKA
279 2|             brat mój, i ojciec mój, i mój syn.~MASKA 8~A!~KONRAD~
280 2|         porównanie należy do sztuki i jest... ogólnoludzkie...~
281 2|            Polska ten las, Wielkość i Śmierć te sfinksy, a...~
282 2|         gdzie jest zawarta piękność i myśl głęboka a niepokojąca.~
283 2|          jest jego duszy własnością i tęsknotą.~MASKA 8~Ja?!!~
284 2|             twojej duszy własnością i tęsknotą!~- - - - - - - - - - - - - - - - ~ ~
285 2|              KONRAD~A... a.~MASKA 9~I gdzież "potęga".~KONRAD~
286 2|           MASKA 9~Ikar! Ikarowy lot i Ikarowy los.~KONRAD~!~MASKA
287 2|             myśl, która jest czynem i czynu poezją.~KONRAD~Domyślam
288 2|         który jest... Bez wystrzału i bez trucizny, której się
289 2|          Ale to dopiero początek... I jeszcze nie o tym myślałem,
290 2|           zatem. Myślałem: o wojnie i o bitwie, gdzie można zginąć,
291 2|         bitwie, gdzie można zginąć, i o działaniu jakimś, gdzie
292 2|            przeze mnie nie wybranej i nie upatrzonej - więc, więc...
293 2|        tamte wypadki są przypadkami i są przypadkowe, i będą przypadkowe.~
294 2|       przypadkami i są przypadkowe, i będą przypadkowe.~MASKA
295 2|          będą przypadkowe.~MASKA 10~I będą przypadkowe? - Mówisz,
296 2|             Jako o rzeczach pewnych i niezawodnych. ~KONRAD~Niezawodnych
297 2|  niezawodnych. ~KONRAD~Niezawodnych i przypadkowych.~MASKA 10~?~
298 2|               WIELKI RUCH.~MASKA 10~I ten miałby być przypadkiem?~
299 2|          się stanie poza mną także. I ja nie potrzebuję się o
300 2|            tyle set razy, przyjdzie i stanie się, i odbędzie się
301 2|             przyjdzie i stanie się, i odbędzie się tak, jak się
302 2|          które władały mysią moją - i teraz czas mi wyzwolić się.~
303 2|       dążyłem - ?~MASKA 10~Do nazwy i określenia tych bogów.~KONRAD~
304 2|          MASKA 10~Czyje?~KONRAD~Ich i moje.~MASKA 10~?... Co masz
305 2|           spełnić przeznaczenie ich i moje.~MASKA 10~?~KONRAD~
306 2|       KONRAD~Wziąć ten święty ogień i dać...~MASKA 10~I dać...~
307 2|             ogień i dać...~MASKA 10~I dać...~KONRAD~Tym, którzy
308 2|        KONRAD~A co jest mi wstrętne i nieznośne, to jest to robienie
309 2|     robienie Polski na każdym kroku i codziennie.~MASKA 11~?~KONRAD~
310 2|             nawet nie bylo polskiej i tylko trzeba bylo wszystko
311 2|             pokazywać, jakby kartki i karteczki zastawnicze -
312 2|             karteczki zastawnicze - i kryć się, i udawać, i udawać.~
313 2|           zastawnicze - i kryć się, i udawać, i udawać.~MASKA
314 2|               i kryć się, i udawać, i udawać.~MASKA 11~?~KONRAD~
315 2|         manifestacji wszystko jest: i ziemia, i kraj, i ojczyzna,
316 2|            wszystko jest: i ziemia, i kraj, i ojczyzna, i ludzie.~
317 2|             jest: i ziemia, i kraj, i ojczyzna, i ludzie.~MASKA
318 2|         ziemia, i kraj, i ojczyzna, i ludzie.~MASKA 11~I naród.~
319 2|        ojczyzna, i ludzie.~MASKA 11~I naród.~KONRAD~Tylko naród
320 2|       składowe są, są, są.~MASKA 11~I kto go zgubił?~KONRAD~A
321 2|             wojny, nie przez klęski i porażki wojenne, bo te się
322 2|          kącie, na swoich śmieciach i BYŁ!~MASKA 11~To jest zamykanie
323 2|           gębą.~MASKA 11~Ha!~KONRAD~I nie filozofować, by nie
324 2|      wszystkie, jakie są. Republiki i Rządy; oczywiście niedościgłym,
325 2|         wszędzie.~MASKA 11~?~KONRAD~I tego, co jest, CO JEST,
326 2|        Przepadła; jużci nowa kroczy~i wyłupiaste zwraca oczy.~
327 2|   powinniśmy uszanować krew narodu. I nie dać jej marnować. Nie
328 2|      niezależne.~KONRAD~Nie, nie są i nie będą. Bo całym ich życzeniem
329 2|              Bo całym ich życzeniem i dążeniem powinno być, żeby
330 2|           KONRAD~Nie mogę ścierpieć i znosić, i słuchać, że kobieta
331 2|            mogę ścierpieć i znosić, i słuchać, że kobieta Polka
332 2|         przeistacza dom męża obcego i czyni zeń dom polski.~MASKA
333 2|            prędko godzą z warunkami i że nie czują potrzeby zmiany.~
334 2|       dorzecznej przesadę.~MASKA 12~I niedorzeczność.~KONRAD~Choćby
335 2|       niedorzeczność.~KONRAD~Choćby i niedorzeczność. A ja tę
336 2|           nie mogę. Takich nie mogę i nie chcę nigdy obwiniać.~
337 2|            MASKA 12~Więc co?~KONRAD~I tacy się zmieszczą. Ale
338 2|             winniśmy przeciwdziałać i nie pozwolić marnować naszej
339 2|       pozwolić marnować naszej krwi i naszych dziewcząt, tak dobrze
340 2|             tak! Bo inne są dla nas i naszych spraw, i naszych
341 2|            dla nas i naszych spraw, i naszych świętości oszustami!~
342 2|             już inna jest na straży~i niby myśl w zadumie waży.~
343 2|           więc właściwą wagę słów - i słów właściwe znaczenie.
344 2|             raczej byle jakie słowa i byle jak złożone wystarczają,
345 2|        narodowej.~MASKA 14~?~KONRAD~I tym nas oszukują, że my
346 2|            Bo wszędzie są złodzieje i rozbójce, i oszusty. I gorsi,
347 2|            są złodzieje i rozbójce, i oszusty. I gorsi, i lepsi.~
348 2|    złodzieje i rozbójce, i oszusty. I gorsi, i lepsi.~MASKA 14~
349 2|       rozbójce, i oszusty. I gorsi, i lepsi.~MASKA 14~No tak,
350 2|             jesteśmy odpowiedzialni i że jesteśmy do niczego.~
351 2|         ulega; - bo tak być miało - i tak by było zawsze.~MASKA
352 2|            wiedzą, co z tym począć, i kapitulują.~MASKA 14~Aha.~
353 2|      wyrabiamy poczucie narodowości i solidarności z lichą częścią
354 2|          narodu. Jest to rzeczą złą i niepotrzebną.~MASKA 14~Tak.~
355 2|       zawsze będziemy mieć do usług i do rozporządzenia tę lichą
356 2|             oczywiście tym bardziej i lepiej, gdy ona będzie w
357 2|            ku odkupieniu przez mękę i ból.~KONRAD~To nie to.~MASKA
358 2|              ta idea męki krzyżowej i odkupienie przez mękę.~KONRAD~
359 2|          narodów, wyłącznie na mękę i krzyż, i dla cudzego zysku?~
360 2|          wyłącznie na mękę i krzyż, i dla cudzego zysku?~MASKA
361 2|            KONRAD~Dla cudzego zysku i wyzysku tych, którzy nie
362 2| nieuchwytnych. Co mu odbierają dumę i każą się pokorzyć; tymi,
363 2|         tymi, co mu odbierają pychę i każą się kajać w prochu
364 2|            kajać w prochu upodlenia i żebrać. Przed tymi chcę
365 2|            mu jak żebrakowi skomleć i jęczeć - - jemu, bogaczowi...~
366 2|         rzeczy były tobie narzucone i żebyś ty wobec nich stał
367 2|            Ja tu ogłaszam się wolny i nikt ducha mego skrępować
368 2|           markami, jakimi kto chce, i znaczki na mnie nakładać
369 2|           pocztowe, jakie kto chce. I jacy tam będą~oszuści, mogą
370 2|         ręce płukać, mogą mię kraść i brać z moich skrzyń i komór,
371 2|         kraść i brać z moich skrzyń i komór, z moich pól i moich
372 2|         skrzyń i komór, z moich pól i moich lasów, i zbóż, i warzyw.
373 2|            moich pól i moich lasów, i zbóż, i warzyw. Ja jestem
374 2|          pól i moich lasów, i zbóż, i warzyw. Ja jestem wolny,
375 2|         jestem wolny, wolny, wolny! I nie dosięgnie mnie nikt,
376 2|         gdzie Śmierć sama przebiega i wielkimi skrzydłami nad
377 2|        Gońcie mnie, wy bez skrzydeł i wy ze skrzydłami, larwy
378 2|             którym ukląkł u ołtarza i któremu Bóg promienia swego
379 2|        głowie Bóg, Apollo-Chrystus, i Erynie przechodzą mimo.
380 2|             Już się z nim zetknąłem i - - nie wiem nic.~MASKA
381 2|            trochę, co wiedzieć mogą i czego się domyślają, bo...~
382 2|         KONRAD~O tym wiem.~MASKA 16~I już nigdy spokoju...~KONRAD~
383 2|             nigdy spokoju...~KONRAD~I już nigdy spokoju.~MASKA
384 2|        którą ci budują.~KONRAD~Więc i nie to. - Ale znów wracam
385 2|           klasyfikacja poza tą moją i poza tą innych i że ta jest
386 2|            tą moją i poza tą innych i że ta jest sama ze się.~
387 2|            Z ducha?~KONRAD~Z ducha! I że każdy czuje lub kiedyś
388 2|       wymiarkuje: jaki duchem jest, i skrzydła rozwinie, jeśli
389 2|             jeśli skrzydła poczuje, i wzięci, jeśli mu się wznosić
390 2|         jeśli mu się wznosić wolno, i uleci, gdy mu to znaczono.~
391 2|             być? Czy tylko retoryka i tylko literatura?~KONRAD~
392 2|             A to ty jesteś chimera. I już teraz cię rozumiem,
393 2|          wynajdziesz na mnie figury i pozy artystycznej.~KONRAD~
394 2|         larwę sztuki - jaką chcesz, i mnie dusisz, mnie dławisz,
395 2|     wyciągnąć.~KONRAD~Masz ją. Miej i idź z nią lub zostań. Uznam
396 2|            nią lub zostań. Uznam ją i będę ją szanował. Zgadnę
397 2|        założenia, z logiki artyzmu. I teraz oto uważ, że odkryłem
398 2|         mnie obchodzi jego historia i jego plotki? Tak, plotki.
399 2|          Zaś artyzm ma swoją logikę i nieodwołalność i jest całą
400 2|             logikę i nieodwołalność i jest całą prawdą, jeśli
401 2|         waszym narodem. Zgoda wasza i zgodność wasza jest już
402 2|         KONRAD~Zabijam się sam. Ale i to wszystko będzie za późno.
403 2|           logiczna w swoim artyzmie i nieodwołalna. Jest sama
404 2|          się nie poczuwa do niczego i jest spokojny.~MASKA 17~
405 2|            pogłębili duszę narodową i już ją wzięli dla siebie,
406 2|             dla siebie, już ona ich i dla nich. Niech żyje partia.~
407 2|             sam jeden.~KONRAD~Nie - i tak.~MASKA 17~I to nazywasz
408 2|        KONRAD~Nie - i tak.~MASKA 17~I to nazywasz logiczne.~KONRAD~
409 2|   Następstwo rzeczy jest logiczne - i to jest ode mnie niezależne.
410 2|             odkrywam. Ja je tropię. I nieraz jasnowidzę. I wtedy
411 2|        tropię. I nieraz jasnowidzę. I wtedy przerażam się jego
412 2|             jest, tak jest poza mną i poza wami - że to są naukowe
413 2|           pewniki, to co w artyzmie i poezji odkrywam. A naukowe
414 2|       mniejsza o to, czym jestem ja i co się ze mną stanie lub
415 2|           wy macie poczucie niewoli i poddania, i uległości, a
416 2|        poczucie niewoli i poddania, i uległości, a ja nie? Dlaczego
417 2|             wy czujecie się poddani i w jarzmie, a ja nie? Czy
418 2|          która jest tym, czym chce, i nie jest tym, czym nie chce.
419 2|            która jest nieśmiertelna i pochodzi od Boga, a wy mówicie,
420 2|           wy mówicie, że ją znacie, i zatracacie jej boskość,
421 2|           nie jesteście. Bo mieć ją i nie być nią: to nielogiczne.
422 2|              które wdecha powietrze i wchłania napoje i jadło;
423 2|         powietrze i wchłania napoje i jadło; ciałem, które płodzi
424 2|         jadło; ciałem, które płodzi i rozwija się, i gnije. Tu
425 2|         które płodzi i rozwija się, i gnije. Tu wasz kres. Wy
426 2|         które jak młot walić będzie i przed którym wszystko polęże.~
427 2|    Najszczytniejsza sztuka ma mówić i swoje DRAMATIS PERSONAE
428 2|          więc wyjść polska Antygona i polski Edyp i mają żegnać
429 2|       polska Antygona i polski Edyp i mają żegnać słońce i żegnać
430 2|           Edyp i mają żegnać słońce i żegnać światło, pozdrowienie
431 2|            śląc mu od ust klnących. I żądać ma Antygona, aby jej
432 2|             było wolno grześć brata i żalić się jego wczesnej
433 2|          się jego wczesnej śmierci, i uczcić mlekiem i miodem,
434 2|           śmierci, i uczcić mlekiem i miodem, jak przystało czcić
435 2|           przystało czcić umarłych, i ma swego mimo straże dokonać.~
436 2|            straże dokonać.~MASKA 18~I ma swego dokonać.~KONRAD~
437 2|            ma swego dokonać.~KONRAD~I ma wyjść Edyp i bluźnić
438 2|              KONRAD~I ma wyjść Edyp i bluźnić Bogu, że go dosiągł
439 2|         bluźnić Bogu, że go dosiągł i że go pchnął w nędzę, i
440 2|             i że go pchnął w nędzę, i że dał mu świetność, i że
441 2|              i że dał mu świetność, i że dał mu nędzy świadomość,
442 2|            my nie mamy tego samego. I tego Edypa, i tej Antygony?
443 2|          tego samego. I tego Edypa, i tej Antygony? Nie jesteśmyż
444 2|          znów to jest przypomnienie i już znów myśl się dla was
445 2|            MASKA 18~Kiedy to piękne i to jest prawie tyle trochę
446 2|        Szedłem ja, nie ty.~MASKA 18~I ja właśnie li tylko tego
447 2|            się nad tym nie namyślam i nie zastanawiam: co jest
448 2|             wywodów twoich słucham, i badam: gdzie dąży naród?~
449 2|            A ja tym żyję!!~MASKA 18~I to cała różnica.~KONRAD~
450 2|       Przepadła; jużci nowa wkracza~i sieć domysłów swych roztacza.~
451 2|            Do mnie należy moja mysi i myśli mojej nowina i niespodzianki,
452 2|           mysi i myśli mojej nowina i niespodzianki, a wy mnie
453 2|          się nie chcę stroić w urok i piękno i poezję tajemnicy.~
454 2|         chcę stroić w urok i piękno i poezję tajemnicy.~MASKA
455 2|         poezji nazywa się: niewola. I oto to, do czego chcesz
456 2|        KONRAD~Wyście pomarli. Trupy i upiory. Nędza duszy!~MASKA
457 2|         MASKA 19~Tyś bogacz.~KONRAD~I przyszliście mnie kraść.~
458 2|           więc widzisz, że jesteśmy i że mamy egzystencję.~KONRAD~
459 2|            latacie jak ćmy, prosząc i ćmiąc światło. Nie wiecie,
460 2|         Lampę trzyma człowiek ślepy i nazywa się: przeznaczenie.~
461 2|           na lampę dmuchnąć mogę ja i wtenczas co...?~MASKA 19~
462 2|         KONRAD~Dajmy pokój alegorii i temu, co ja chcę..... Ujrzycie
463 2|          wam dobiec nie starczy sił i skrzydła opadną wam w zimnie
464 2|            męczy... że liryzuję was i siebie, i was, i wszystko,
465 2|           że liryzuję was i siebie, i was, i wszystko, i wszystko.~
466 2|       liryzuję was i siebie, i was, i wszystko, i wszystko.~MASKA
467 2|          siebie, i was, i wszystko, i wszystko.~MASKA 19~Patrzysz
468 2|             Ależ ja rozumiem sztukę i wiem, że to nie frazes.~
469 2|           19~To tak rzadkie.~KONRAD~I chciałbyś, żebym się wypowiedział.~
470 2|            niełatwe zadanie.~KONRAD~I ja sam w twoich oczach winienem
471 2|              KONRAD~... - To zbacza i nie tędy chodzi moja myśl,
472 2|          nie tędy chodzi moja myśl, i cokolwiek w tym sensie słyszę,
473 2|           go było mi bardzo ciężko. I to jest cała moja siła.~
474 2|            cała moja siła.~MASKA 19~I to jest cała twoja siła.
475 2|   dzwoniących sierpów słyszeć szmer~i świerszczów szept, i szum,~
476 2|          szmer~i świerszczów szept, i szum,~i żeby w oczach mych~
477 2|          świerszczów szept, i szum,~i żeby w oczach mych~koszono
478 2|             czas kośby dobrych ziół i złych~i jak od płowych zżętych
479 2|          kośby dobrych ziół i złych~i jak od płowych zżętych pól~
480 2|         spada kwietny puch,~jak lęk i groza kosi łan,~wśród ciszy
481 2|           kosi łan,~wśród ciszy pól i gór,~w słonecznym blasku
482 2|             patrzeć, tężyć wzrok...~i potrącać mogiłę co krok.~
483 2|            bór~za skłony sinych gór~i patrzeć po konarach drzew:~
484 2|             w drzewach żywny sok...~i które padną za rok...~i
485 2|             i które padną za rok...~i że niczyich rąk nie zbroczy
486 2|                              Poszła i właśnie wchodzi nowy~druh
487 2|            wspólne? Chyba akcesoria i godła.~MASKA 20~Tak, akcesoria
488 2|             MASKA 20~Tak, akcesoria i godła. Dziś nie znaczące
489 2|          które my mamy za poetyczne i które nam są wspólne, są
490 2|            wiele było twojej chwały i sławy, tyle oddasz męki
491 2|             sławy, tyle oddasz męki i bólu.~MASKA 20~I to jest
492 2|        oddasz męki i bólu.~MASKA 20~I to jest fałsz.~KONRAD~I
493 2|             I to jest fałsz.~KONRAD~I to jest fałsz. A to jest
494 2|              Ale nie, to był upór - i tylko wobec siebie siła.
495 2|             być. Trzeba umieć żądać i wiedzieć, czego żądać.~MASKA
496 2|            MASKA 20~Od kogo?~KONRAD~I trzeba wiedzieć, że jeśli
497 2|         jest pytać się o nie innych i żądać ich od innych.~MASKA
498 2|      świadomości, co moje...~KONRAD~I do czego ja mam prawo.~MASKA
499 2|              MASKA 20~Prawo.~KONRAD~I nie to prawo przez kogokolwiek
500 2|          przez kogokolwiek nadawane i uznawane; - ale przez to