Part

 1     I|        Nie mam z chudobą poufać się komu,~Ty prawą ręką jesteś
 2     I|          Jeśli, daj Boże! córka się uchowa -~Ma lat dwanaście,
 3     I|      drugą, litościwy Boże!~Oko się za nią przepłakać: nie może;~
 4     I|         ku obronie bieżą,~Razem się wojsko ciśnie za grabieżą;~
 5     I|   chatce".~Tu Bronisława zalała się łzami.~Rade łzy płyną za
 6     I|         komu naznaczony,~Próżno się troskać; Bóg siedząc wysoko~
 7     I|         wyjdź o świcie, a chroń się przygody,~Bo zawsze wiele
 8    II|         wonny wieczór uśmiechał się ziemi,~Gdy wracał Wiesław
 9    II|      przydrożnej wioski rozlega się granie,~Słychać wesołe pląsy
10    II|    dobry Bóg darzy.~Napatrzycie się krakowskim dziewojom,~Wymyślnym
11    II|      najpierwsza uroda,~Wstydzi się, wstydzi, jednak przed nim
12    II|  pląsach rękę mu podaje;~Za nim się w koło młodzieńcy zebrali,~
13    II|      podkówki ze stali.~Wiesław się za pas ujął ręką prawą,~
14    II|         Ojcom za stołem skłonił się przystojnie.~Halina pląsa
15    II|        w szumnym lesie,~Gałązek się czepia,~Aż dognany piórka
16    II|            Grajcie skrzypki! bo się smucę~W opłakanym stanie,~
17    II|      konikami ja powrócę,~Serce się zostanie".~ ~Dłoń mu podała,
18    II|      Wiesław staroście i matkom się kłania,~Słychać wokoło pokątne
19    II|      pokątne szemrania.~ ~Długo się Wiesław gościnnie weselił,~
20    II|  Wiesław gościnnie weselił,~Już się też dzionek nad górami bielił,~
21   III|   Wiesław i lasem, i polem,~Ale się ostać nie może przed bólem,~
22   III|         i wiążą u płotu,~Cieszą się wszyscy z prędkiego powrotu,~
23   III|         tak i prawdę gadał;~Ale się wszystkim dziwno wydawało,~
24   III|   Powiedz nam - mówi - co tobie się stało,~Że smutny siedzisz
25   III|          Nigdy młodemu skrytość się nie godzi".~ ~On spuścił
26   III|        On spuścił oczy, wstydem się zapłonił,~Stanisławowi do
27   III|   zapłonił,~Stanisławowi do nóg się ukłonił~I zaczął mówić słowy
28   III|         ten przed nędzą nigdzie się nie schroni,~Kogo przekleństwo
29   III|            Tu Bronisława zalała się łzami,~Bronika - patrzy
30   III|     Chcesz na przygody puszczać się po świecie,~Chcesz mię opuścić
31   III|         niebaczną wziąłeś przed się drogę,~Ja cię przeżegnać,
32   III|      sam milczący siedział,~Gdy się namyślił, tak mądrze powiedział:~"
33   III|      troskach życie trawi,~Czym się lat wiele utroska, ubawi,~
34   III|       rady,~Może sam z tobą uda się na zwiady,~Może się wszystko
35   III|         uda się na zwiady,~Może się wszystko inaczej wyświeci,~
36    IV|       obcych błoni,~Ojcu, matce się pokłoni;~Zerwie panna swoje
37    IV|    sroka na jaworze~Panna stroi się w komorze.~ ~Otwierajcież!
38    IV|        Skrzypła zapora, otwarła się chatka,~Wszedł Jan sędziwy,
39    IV|       stydliwej Halinie:~"Niech się roznieci ogień na kominie,~
40    IV|          Tak dusza wiernie wyda się w napoju.~Pszczółki na ziemi
41    IV|        gospodarna pszczoła,~Gdy się sad bieli i wonnieją zioła,~
42    IV|         za gajem pogodna~Kryjąc się błyszczy rumieńcem Halina.~
43    IV|         bojaźni nieba;~Sprawiał się godnie, że go synem zowią~
44    IV|   schludnych stajenkach bydełko się chowa,~A [w] cztery konie
45    IV|       do was przychodzę;~Poznał się Wiesław z Haliną na drodze,~
46    IV|         lepiej, kiedy nie znają się młodzi,~Za wcześnie już
47    IV|         młodzi,~Za wcześnie już się u celu być mienią,~Raz pochwaleni -
48    IV|        Młodemu wszystko zarówno się zdaje,~Bo jak na wiosnę
49    IV|      pędzi potok w biegu,~Pieni się, szumi i wylewa z brzegu,~
50    IV|        jak dobytek zbierać,~Jak się na przyszłość niepewną obzierać.~
51    IV|        źrenicy młodziana,~Potem się nisko skłonił do nóg Jana,~
52    IV|    skłonił do nóg Jana,~Skłonił się matce, milcząc pełen sromu;~
53    IV|        Kwiaty zroszone błyszczą się nadzieją,~A razem słońce
54    IV|        odnieście rodziny:~ ~Gdy się los zawziął na polską Koronę,~
55    IV|          Starce i matki pokryły się w lasy;~Ale i w lesie zajęły
56    IV|      lasy;~Ale i w lesie zajęły się sosny:~Byłci to widok straszny
57    IV|        Na milę wielka rozciągła się łona;~Dzieci i matki błądziły
58    IV|       przepłakała życie".~ ~Tak się ścisnęły lejąc łzy obficie.~
59    IV|   bacznie radość chowa;~Wykraść się chciały niecierpliwe słowa,~
60    IV|          Na twarzy tylko wesele się kryśli.~Chciał mówić Wiesław,
61    IV|       Ważne mi, ważne zwiastują się rzeczy,~Jest Bóg, co ludzkie
62    IV|       Bo wszyscy w drogę wybrać się musiemy.~Szczęścia spólnego
63     V|      koło.~Dziwnie Haliny twarz się uwesela,~Swawolna, więcej
64     V|          Swawolna, więcej mówić się ośmiela.~Przebyli kładki
65     V|         Z błoni pastusze ozwały się śpiewy,~Które jej bardzo
66     V|      których dym kręty ku niebu się wije.~A stary kościół z
67     V| wszystkie poglądają strony,~Jan się zapytał na laskę schylony:~"
68     V|         laskę schylony:~"Jak ci się zdaje to nasze siedlisko?~
69     V|      wielkie zadumienie,~Błogie się w serce cisnęło spomnienie.~
70     V|         niech wyzionę duszę!~Tu się bawiałam, tu zbierałam kwiatki.~
71     V|  dawniej stało,~Nie tak, jak mi się w pamięci zjawiało".~ ~Tu
72     V|    rzecze - na kolana padaj,~Tu się nie pytaj, ale dzięki składaj,~
73     V|       zdrowiu zachował.~Wzmogli się znowu po niszczącym boju~
74     V|         było,~Patrzy Halina, co się odmieniło.~Tak spodziewanych
75     V|      szczęśliwą ucieszył.~ ~Jak się witała rodzina złączona,~
76     V|        dzięki, odpowiedzi,~Jako się zbiegli ciekawi sąsiedzi,~