Part

 1     I|            niemoc i wiek nieużyty,~Nie mam z chudobą poufać się
 2     I|         Oko się za nią przepłakać: nie może;~Zaledwie piąty kwitnął
 3     I|      oracze,~A ja dziecięcia nigdy nie zobaczę.~Na świat szeroki
 4     I|           próżno rzucać oko,~Świat nie pocieszy i niebo wysoko.~
 5     I|        Boska chwała.~Ciebiem ja za nie, synu! wychowała,~Bo gdzie
 6    II|           wy z proszowskiej ziemi!~Nie chciejcie gardzić dary ubogiemi,~
 7    II|            Wreszcie i w tany sunąć nie zaszkodzi,~Bo choć strudzeni,
 8    II|     takowemi:~ ~"Niechże ja lepiej nie żyję,~Dziewczę! skarby moje,~
 9    II|          Bóg w niebie,~Że mi ledwo nie wyskoczy~Serduszko do ciebie!"~ ~
10    II| Najszczęśliwszy w świecie.~ ~Krew, nie woda ludźmi włada,~Bo któż
11    II|         pląsach tak dalej nuci:~ ~"Nie uciekaj, ptaszku luby!~Moje
12    II|           Dogonię ja mojej zguby~I nie puszczę więcej!~ ~Krąży
13    II|           nią nuci:~ ~"Gospodarzu! nie dasz wiary,~Jak konie opłacę,~
14   III|             i polem,~Ale się ostać nie może przed bólem,~Bo gdy
15   III|     rozmowach jedli;~Matka zaś oka nie spuści z Wiesława,~Dziwną
16   III|         Nigdy młodemu skrytość się nie godzi".~ ~On spuścił oczy,
17   III|           raczą.~ ~Czemużem w domu nie został na wieki,~Wdzięczen
18   III|        sierotę przyjęli do siebie,~Nie żałowali ni trosków, ni
19   III|      obcymi,~Bo bez Haliny nic już nie zarobię,~Niezdatny ludziom
20   III|            przed nędzą nigdzie się nie schroni,~Kogo przekleństwo
21   III|            niebie,~Że nic milszego nie miałem nad ciebie.~A ty,
22   III|          cię przeżegnać, ja puścić nie mogę!"~ ~Tu żona płacząc
23   III|           Stary młodemu wyrozumieć nie chce,~Młodego nowość i swoboda
24   III|           teraz drogę zagrodzicie.~Nie w nim też może dla Broniki
25   III|             Mądrze wy mówicie,~Ale nie znacie, co to stracić dziécię;~
26   III|           domu,~To weźmie przybysz nie znany nikomu.~Weźmie dobytek
27   III|           stracie,~Teściny w obcej nie służyła chacie;~Lecz myśli
28   III|         Lecz myśli niczym, gdy Bóg nie dozwoli;~Przeto, Wiesławie!
29    IV|         grzędzie!~Nikt cię polewać nie będzie.~ ~Schludna chata,
30    IV|             Niech gospodyni przeto nie obrażę,~Czyniąc, co dawny
31    IV|         starsi doprowadzą;~Młodość nie widzi, przyszłości nie bada,~
32    IV|     Młodość nie widzi, przyszłości nie bada,~Jako w kochaniu ufność
33    IV|      kumostwa powinność w pamięci,~Nie żałowali dla sieroty chleba,~
34    IV|        chudoby dla niego stanowią;~Nie jest ci u nich gospodarstwo
35    IV| gospodarstwo liche,~Praca sierpowa nie idzie pod wichę,~Co tydzień
36    IV|         wichę,~Co tydzień wniesie, nie straci niedziela,~Bóg też
37    IV|            dobre rodziny jednoczy.~Nie chcę młodego wychwalać wam
38    IV|          szkodzi,~Bo lepiej, kiedy nie znają się młodzi,~Za wcześnie
39    IV|            pochwaleni - przestrogi nie cenią.~Choć pracowity, choć
40    IV|        mówiąc prawdę, wiedział, że nie ranił:~Dziewczęta lubią
41    IV|     zroniły dzieci,~Jan z matką na nie podglądali z boku;~Miła
42    IV|       niespodziane szczęście,~Lecz nie Halinie bogate zamęście,~
43    IV|         sierota, bez ojca i matki;~Nie miała wiana ni rodzinnej
44    IV|  Przepracowała dotąd ze mną życie,~Nie wierzy słońcu, które niespodzianie~
45    IV|           jej niski wysoka jagoda,~Nie dla niej kmiecia ręka i
46    IV|         kmiecia ręka i zagroda;~Bo nie ma ojców ani przyjacieli,~
47    IV|        kosą na spoiną obronę~I już nie wrócił. - Obcy bez litości~
48    IV|      wiedli je do lasu;~Więcej nic nie wiem aż do tego czasu.~Ja,
49    IV|          na każde odpusty;~Lecz to nie dla niej, nie dla niej zapusty,~
50    IV|     odpusty;~Lecz to nie dla niej, nie dla niej zapusty,~Na których
51    IV|      bogate mienie,~Tam zalotnicy; nie zwabi młodziana~Przybysza
52    IV|           Ufam, że póki niemoc mię nie strawi,~Już mię Halina samą
53    IV|        strawi,~Już mię Halina samą nie zostawi".~ ~Na to Halinie
54     V|           zadumana.~Wesołość tylko nie opuszcza Jana,~Bo radość
55     V|       poglądał jej w lica,~Czy jej nie będzie znaną okolica.~Wtem
56     V|            Ale tęsknocie wytrzymać nie zdoła,~Do dziwnych marzeń
57     V|          głos dzwonka ją skłonił~I nie zważaną łzę z oka jej zronił.~ ~
58     V|          serce cisnęło spomnienie.~Nie mogła mówić, bo w takowym
59     V|          tu zbierałam kwiatki.~Ale nie widzę rodzicielskiej chatki,~
60     V|            wszystko dawniej stało,~Nie tak, jak mi się w pamięci
61     V|            na kolana padaj,~Tu się nie pytaj, ale dzięki składaj,~
62     V|            kiedy wstała, już uczuć nie kryje,~Ścisła Wiesława i
63     V|     Śpieszą w podwórko, lecz ojców nie było,~Patrzy Halina, co
64     V|            starszą siostrę ściska,~Nie znając straty, a czując,
65     V|             Jakobym pragnął, nigdy nie opiszę.~ ~ ~